Goudsche Courant, zaterdag 27 juli 1940

Hoe Japan ONGEVEER tien jaar geleden werd in New York de eerste wolkenkrabber het eerste gebouw van het soort dat tfegenwoordiff het silhouet van de stad bepaalt overgegeven aan bijl en houweel airclen slooper Veertig jaar lang had het aan zijn doel beantwoord ia voor de Vereenigde Staten een geheel nieuw tijdperk ingeluid Toen had het op eenmaal met zijn twintig verdiepingen m de duurste wijk van New York gpen zin meer De bezitter in t geheel niet sentimenteel integendeel zeer zakelijk liet het in een oogwenk neerhalen Op de plaats van den wolkenkrabber lÈwam een soortgelijke verschijning te staan maar grooter en geweldiger een huis van 70 of 80 étages Aan den eersten wolkenkrabber ter wereld werden m de kranten slechts enkele woorden gew ijd het begin van een tijdperk werd ten grave gedragen zonder dat de ievea njiUioen bewoners van de De ttmfébron in £ 10 0 typitch lapamche arehUcluur stad er oojfe fiSaat even notitie van aameó In Tokio IS pas ipts dergelijksgebeurd Ook daar hebben desloopers de hand gelegd op eengebouw dat destijds eveneens eenepisode heef ingeluid en dat een toeval ongeveer m denzelfden tijd moet zijn ontstaan alsde eerste New Yofksche wolkenkrabber Ook dit huis heeft zijn bestemming verloren en zal nu wei vervangen worden door een van die ultra moderne torenhuizen Het kanonschot Merkwaardig was de eerste schrede van Japan op den weg naar ge lijkberechtiging met de Westersche mogendheden Het eilandenrijk werd m de vijftiger jaren van de vorige eeuw wreed uit zijn Doornroosje slaap gewekt door t kanonvuur van den Amerikaanschen admiraal Perry Daarmede was t Japansche isole met kanongebulder iHt zijn Doornroos je slaap werd gewekt Tokio herdenkt zijn Westelijke kinderziekten Nu het hotel waarin Je eerste Westersdie feesten werden gegeven pages urenlang stond buiten een menschenmenigte zich te vergapen aan dit buitengewone schouwspel menschen die ten minste op een afstand getuige er van wilden zijn hoe de vooraanstaande lieden van Ja pan met zang en dans met wijn en lampionlchijnsel de macht van Japan wilden bevestigen De geheele buiten landsche kolonie van Tokio was eeregast bi dit festijn dat geheel tegen de Japansche zeden voortduurda tot bet daglicht aanbrak Als feest was de opening van het Rokumeikan een volledig succes en nadien verliep er haast ge i nacht of er werd druk gefeest waarbij duizend en meer genoodlgden tegen woordig waren Vervolg op pag 6 dezer dagen werd afgebroken Atakaiapark it wijk waar Tokio vermaak lotkt van 8 000 yen door een Engelschen archite st het Rokumeikan bouwen dat het voornaamste en representatiefste hotel van Japan zou zijn Allen waren m de weken welke vooraf gingen aan de opening van het Rokumeikan aangetast door de vreemde koorts Men ging van den schoenmaker naar den kleermaker van den handschoenmaker naar den hoedenmaker van de dansleerares naar het instituut waar goede tafelmanieren naar Westerschen trant werden onderwezen Men leerde Engelsch van den vroegen morgen tot den laten avond De Japansche vrouw die tot dusverre het grootste deel van haar leven in haar huis had doorgebracht waar zij het middelpunt vormde van een harmonische samenleving werd daaruit weggerukt en moest deelnemen aan het opeBr bare leven Zij moest zich den Westerschen handkus en de omarmmg bij den Westerschen dans laten welgevallen Nog herinnert aan dezen tijd de keizermantel die toen in het Westen Jn zwang was en derwHve door de Japanners werd overgenomen en daar nog altijd in gebruik Is bij feesten lil JMS ment verbroken Precies zooals tegenwoordig n in China beschouwde men de concessies welke noodgedwongen den vreemden mogendheden moesten worden gedaan als oneervol maar het land beschikte met over de machtsmiddelen om zijn souvereiniteit te herstellen De vreemden waren heer en meester en men kon hen met de wapenen van een middelee jwsch feodalen staat met verdrijven Tegen kanonnen en oorlogsschepen hielpen de Samuraizwaarden en de Samuraigeest bitter weinig Daarom besloot Japan onder Keizer Meijiden anderen weg te gaan namelijk in de eerstvolgende jaren van de Westerlingen zooveel teleeren als er maar Van hen te leeren viel omdaarna met de nieuw verkregen macht hen tebestrijden en daardoor aan de nationale eischenrecht te laten ji edervaren Dat beteekende eeninnerlijke revolutie en het opgeven van eensysteem dat eeuwen en eeuwen goed had voldaan Het kon een dwaalweg zijn dien meh insloeg maar dat risico nam Japan et Rokumeikantijdperk was van doorslaggevend belangm dit opzicht Japani werd modern Het gecostumeerde feest In verbluffend korten tijd was men in Japan tot h t inzicht gekomen dat men modern diende te zijn Modern In inc istrie en techniek modem in wetenschap en bankwezen modem in het staatsbestel en in de rechtspraak modem tenslotte in het denken en de gedragingen van ds Japanneezen De premier Ito en ijn minister voor Buitenlandsche Zaken Inoue heten voor een bedrag De groote dag brak aan 28 November 1883 werdaihet Rokumeikan met een gecostumeerdfeest ingewijdr waarbij de eerste minister aU koopman van Venetië de veldmaarschalk PnnsAritoma Yamagata als een wilde tijger gewapend met speer en zwaard en tenslotte de in specteurgeneraal van de politie In eenconfectiepak verscheen Urenlang duurde de aankomst van de edul Linkt Een opname ml en vlieginig van Tokio zooalt hel na de gewMige aardbeving welke hel op I September 1923 verwoetlle weer werd opgebouwd Lange rechte ttralen her en daar een wi ktnkrabber hel geheel een zeer modern stadsbeeld Reemi De dnlattraat in Tokio Mannen vrouwen en kindoen zoowel in Europeetehe alt Japanttke dracht