Goudsche Courant, dinsdag 20 augustus 1940

ODDSGHE m 0iBsdag 20 Augustus 1940 NIEUWSBLAD VOOR GOUDA EN OMSTREKEN 0u ct ur P TIKTKB Postgtro S400 Bur Uarkt SI Tel tlU Ifigelschen geven Somali land prijs Reuter meldt dat de kolonie met succes is ontruimd Eén Duinkerken in het klein l ffa en Berbera de aangewezen uUvoerhavens fior Italiaansch Abessinië Somaliland was fgor de Britten uitsluitend een strategische positie NEGENTIGDUIZEND H A HEIDE TELDE D NTHE EENS Meer dan de helft yran den woesten grond is thans in cultuur gebracht De eerstei ontginning van de Nederlandsche HeideMaatschappij as t Zeyerveld ter grootte van 620 h a Bei agentschap Renter meldt oliicieel nt Londen dat BritschSaHiHIand door de Britsche troepen met sncces is ontruimd Alle nen Mum dit bericht zijn ingescheept met nitzondering van h e tmir n verloren zijn gegaan Vn bcvoecde Italiaaasehe njit wordt het v lccnde mm het weennaehtsMU tocfevoccd Mim de jongste berichten lijn de Engelsehe eenheden reeds met inrtqilien io de haven van Berbers Britsch Somaliland begonnen De tweebhfebehe verdediEinfsUnie waarvan in het wecrmaehtsberieht sprake was la i ia een halven cirkel anceveer twintig tot vUfeotwintig kitemeter van de MItrbera verwijderd soodat men de Engdaehe positie met een Duinkerken M kleia kan vergelijken De gevechten om deacn tweeden verdedigingsMMiQb boitengewoon M geweest Aan Engelache lijde xijn vooral RhodeMl a Indische troepen gebruikt terwijl het groa van de Italifansehe eenWMi die de operalies in Somaliland hebben verricht nit troepen van het nMud bestond waaraan uiteraard ook inbuidsche troepen wareo toege ll Ia deaeirde kringen wijst men erop dat in Britsch Somaliland buiten iittnu van Berbera en Zeila de kost geen andere bruikbare havens heett MT otal de kust van Berbera uit naar het Oosten slechts uit zandduinen mut Zou het den Eagelschen troepen niet gelukken lich in te schepen dan kn evenals den troepen die lich nog in het Oosten van Britsch Somaliland Mni den terugtocht i n afgesneden Van een V P B mcdeicerfcer Het oorlogstooneel in OostAfrika voornaamste gebeurlemssen op tikaansche oorlogstooneel spe Wl den laatsten tijd af in Somaü Het kustgebied aan de golf van r op hoogst willekeurige wijze wl tusschen Engeland Frankryk ttlie De toegang van Italië tot de 7 2ijn Oost Afrikaansche beiit1 uit wordt versperd door de j ae zone van Djiboeti en de zich i k daarbij aansluitende kust J i ier Engelsch gezag over een 2 J i ilan vierhonderd kilo n eerst volgt nog verder naar Jen een strook van 150 kiloWeed die naar het Zuiden toe j n Indischen oceaan afdaalt lanen verklaren dat het bezit leheele Somaliland dus een Z i Oloten geheel hun den noodi arborg kan geven dat de eco en verkeerstechnische ontvan deze gebieden in de toewigehinderd voortgang kan Engeland is SomaUUnd nooit economische beteekenis ge ze kolonie was verder niets strategische positie met be rvan het de Golf van Aden heerschte Aan den Nooroeverligt de tot vesüng uit kolenhaven Aden terwyi den Zuidelüken oever de haven van Somaliland j J era links daarvan liggen rargird en Boethar en rechts i Gagan en EUyoe Aden dienen ter beveiliging van ï die van Suct door de Je golf van Aden naar den Indischen Oceaan en het Verre Oosten voert Britsch Somaliland ïs practiscb gesproken nog onontgonnen Het deel van de Afrikaansche Somalikust dat onder Engelsch beheer staat beslaat ongeveer 176 000 vier kante kilometer De bevolking telt 350 000 zielen meest Mohammedaan sche nomadenstammen welke door enkele dozynen Engelschen van de steden aan de kust uit in bedwang warden gehouden Hoewel de Engelsehen het land reeds bijna zestig jaar in hun bezit hebben is het in economisch op zich feitelijk nog niet voldoende onderzocht ofschoon de bodem rijke natuurschatten bevat o a steenkolen en zout De nieuwste onderzoekingen hebben zelfs uitgewezen dat er naar alle waar schijnlijkheid ook petroleum te vinden IS Volgens de laatste Engelsche handelsstatistieken bedraagt de uitvoer van Somaliland niet meer dan ongeveer vier raiUioen gulden per jaar een belachelijk laag bedrag voor dadels ryst en suiker Aan rubber huiden en vee wordt per jaar nog minder uitgevoerd namelük nog geen drie miUioen gulden Dit vormt wel het beste bewijs dat de Engelschen alleen een open oog hadden voor de politieke beteekenis van dit gebied toen zy Somaliland in 1884 van Egypte los maakten en het annexeerden Aanvankelijk ressorteerde het toen onder Engelsch Indië doch later werd het direct onder de Engelsche kroon gebracht van de haven De beteeksBb Tsa Berbers ïn het binnenland treft men alleen nederzettingen van bUivenden aard aan in de nabijheid van de oasen In de reusachtige dorre woestijngelrieden waar bUna geen menschelgk leven te bekennen is bevinden zich slechts zeer weinig plaatsen waar water te vinden is en hier liggen de plaatsjes Dodad Biliyoe Boerao Hoeddoen Olesan Kirit Eik Babothle Adate mi Hargeysar Van deze laatste woestUn stad loopt een aangelegde weg in Noordoostelijke richting naar Barbera aen de golf van Aden Van nederzettingen van eenige beteel enis kan alleen gesproken worden in de nabyheid van de kust en dan zijn het gewoonlijk nieti anders dan plaatsjes die door Arabieren zyn gesticht Er zou ius heel wat moeite en kosten mede gemoeid zija om deze in zoodanigen staat te brengen dat zii de voor hen bestemde rol zouden kunnen spelen om bij te dragen tot de versterking van de economische kracht des lands en de bevordering van het goederenverkeer De in de nabijheid van Fransch Somaliland door de Italianen bezette ha cn Zeila op Engelsch gebied vervulde vroeger een rol van zekere beteekenis aangezien hierover in hoofdzaak de uitvoer van Alvessynië plaats vond Na de opening van den spoorweg die van Djiboeti over Harrar naar Addis Abeba loopt ging het economische leven in Zeila hard achteruit Toen Abessynië m handen van de Italianen was gevallen zag Mussolini zich gedwongen om met de Engelschen een overeenkomst aan te gaan voor het gebruik van de haven van Zeila Ook hieruit kani eeds blyken hoezeer deze van belang is voor de Italianen om zich toegang te verschaffen tot de golf van Aden De belangrijkste plaats is Bert era Hier is het voornaamste centrum van het onbeduidende economische leven van Britsch Somaliland Daarbij profiteert de haven van de karavaan stapelplaats Boelhar die ich in de nabijheid bevindt en waar al de goederen worden opgeslagen die uit het binnenland worden aangebracht Hitler wenscht Mussolini Sreluk De Führer heeft naar aanleiding van de Italiaansche ovenyinning in OostAfrika het volgende telegram aa Mussolini gezonden Duee ik bied u en uw weermadit naar aanleiding van de groote overwinning in Oost Afrika mijn hartelijke gelukwenschen en die van het geheele Duitsche volk aan Uw Adolf Hitler DuHsche perstenutoa De Duitsche bladen p bliceeren de groote Italiaansche Werwinning in OostAfrika op hun front pagina s aldus het D N B In verband met de poging van Churchill de vlucht v de Engelschen uit Somaliland als een succes voor te stellen wyzen de bladen op Andalsnes Namsos en Duinkerken die eveneens volgens de Engelsche opvatting successen zijn geweest Zij boteekenen aldus de Berliner Boersenzeitung dat Engeland van het continent wordt weggevaagd Zij beteekenen dat de Britsche expeditiecorpsen die eigenlük Duitschland hadden moeten veroveren in de pan zijn gehakt Een chaos van uitrustingsstukken transportmiddelen wapens en wrakstukken van schepen kenmerkt thans nog de plaatsen van Brilschen roem by de Panne en Duinkerken In Berbera heeft Engeland nog eens gebruik gemaakt van de mogelijkheyien van een dergelijken terugtocht om nederlagen in overwinningen te DE NIEUWE POSTEN TELEFOON TARIEVEN Vandaag zijn de nieuwe post en telefoontarieven van kracht geworden Ten gerieve van onze lezers herhalen wü ze hier Oud Nlcaw BRIEVEN locaal t en m 20 gr 3 B 20 100 gr 6 7H interlop t m 20 gr 5 7W BRIEFKAABTEN locaal 2 4 interlocaal 3 S TELEFOON locaal t S interlocaal per 3 mitsten of gedeelte daarvan Ie zone O 10 km 4 u 2e zone 10 15 km 10 IS 3ezone 15 25km 20 W 4e zone 25 35 km 30 S 5e zone bov 35 km 40 M veranderen alsmede zware nederlagen in successen Italiaansch Oost Afrika is thans na de verovering van BritscliSomaliland eens en voor altüd van net gevaar van een Britsche invasie bevrijd en territoriaal afgerond Italiaansch OostAfrika is thans in het bezit van de geheele kust en geroepen de funities te vervullen die het in het kader van het Italiaansche imperium ten deel vallen De zegevierende Italiaansche weermacht zal zich na haar groote successen bezig houden met militaire taken in Noord Afrika met de oplossing waarvan zij reeds begonnen is Zy kan er zeker van zijn dat haar unieke overwinningstocht niet alleen te beoordeelen is naar de territoriale terreinwinst De roem van haar wapens vervult de geheele Arabische en Oostersche wereld die haar gevechten in ademlooze spanning heeft gezien en nog zal zien Want ook dtze wereld verzet zich tegen Engeland s overheersching en zi t in dat ook het Oosten voor het begi i van een nieuwen tijd staal Dê Deutsche Allgemeine Van onzen specialen correspondent III Slot D e Hollander die onder leiding van twee in den ontginningsarbcid doorkncde ambtenaren der Nederlandsche Heide Maatschappij Drenthe doet zooals een Amerikaan Neder landui één dag komt natuurlyk ook in f Zeyerveld het eerste groote ontginningsobject der Maatschappy in deze provincie Hier zag de N H M haar groote kans en zy heeft die gegrepen ook Welvaart Ziehier een boerderij welke staat in t Zeyerveld het eerste groote gebied in Drenthe dat door da Nederlandsche Heide Maatschappij ia ontgoonen Het was in 1907 dat de heer J F Cremer oud president der N H M opdracht gaf voor den aankoop van een groot complex woesten grond geschikt voor ontginning Dat was een kolfje naar de hand van het toenmalige bestuur Onmiddellyk gingen de gedachten uit naar Drenthe waar een slordige 120 000 ha grond op de ontginners lag te wachten Ter vergelijking Drenthe zelf is 265 000 h a groot En van die 120 000 h i onvruchtbare grond werd ruim 90 000 h a door de heide mgenomen Het terrein waarop tenslotte de keus viel was het Zeyerveld groot 620 h a en toebehoorende aan een 60 tal eigenaren Dit lag onder Zeyer gemeente Vries bij Assen Hier zou dan xie eerste groote aanval op de innen Kruitbosch één der gidsen 1940 vindt hier een geverleden nog eens op chterhand wijst hy was er mets dan heide veenplassen ongebaande wegen en af en toe een armetierige grove den of berk Behalve de scheper die er met z n kudde schapen èn zyn schopje breikous en hond in toefde zag men geen mensch hier Ontginnen was door den onpractischen vorm welke de perceelen hadden met mogelyk Tenzy Zeittung schrijft De ItaliSnen hebben Engeland een zwaren slag toegebracht Thans is Italië nog dichter en beslissender gekomen tot aan het hart van de Britsche steunpunten in Afrika Hef heeft door de kracht van zgn wapens en door de dapperheid van zun soldaten alsmede door de schitteren Ie leiding van de strategische manoeuvres dit gebied op de Engelsche macht veroverd De politieke beteekenis van deze verovering is veel grooter dan alleen een op zichzelf staand succes Smartelijke slag De succesvolle ontruiming van Britsch Somaliland wordt door de Times een smartelyke slag genoemd aldus het D N B Het prestige is zoo meent het blad vooral in oorlogstijd een zeer belangrijke factor e i het zou geen zin hebben een prestige verlies te willen negeeren Het biai probeert zich te troosten met de gedachte dat het definitieve lot van Britsch Somaliland op andere oorlogstooneelen beslist zal worden T men bereid was een zeer groote som gelds bijeen te brengen En daartoe was men niet bereid Dat de afzonder lijke perceeien zoo onpractisch van vorm waren dankte men aan de totstandkoming van de wet op de markenverdeeling welke o ironie juist tot stand gebracht was om de ontginning van onvruchtbaren grond tot bouw en grasland te bevorderen Een langdurig bodemonderzoek ingesteld door de N H M had tot resultaat dat men tot de conclusie kwam dat ruim 400 h a van t Zeyerveld voor bouwen grasland in aanmerking kwam Grond waaraan men twyfelde en gezien het feit dat het de eerste groote ontginning was wilde men geen risico loopen bestemde men tot bosch 160 h a De rest zou door wegenT analen en slooten in beslag genomen worden De heer Cremer aarzelde niet lang Voor ƒ 65 000 werd hy eigenaar van t Zeyerveld En in 1908 kon de Heide Maatschappu beginnen Een leerschool Tallooze ambtenaren der Maatschappij hebben hier voor het eerst met den Drentschen bodem kennis gemaakt hebben zijn eigenaardigheden leeren kennen een prachtige leerschool welk by andere ontginningen gelegenheid te over bood om de opgedane ervaringen toe te passen Er is in t Zeyerveld gewerkt en nog eens gewerkt En tevens paste men moderne methoden by den ontginningsarbeid toe Werd er eerst met ossen geploegd in Juli 1908 éeed de stoomproeg haar intrede Het vervoer van de 20 ton zware locomobielen heeft destijds heel wat voeten in de aarde gehad en menigeen schudde verontwaardigd t hoofd over deze Amcrikaansch rariteiten Maar toen de stoom ploegen eenmaal lieten zien wat zlj waard waren veranderde de veront waardiging uiterst spoedig in beweit dering En snel steeg het aantal vragen om ergens anders in Drenthe te komen ontginnen Na xeoen jaar Na zeven jaar was t ZeyerveW ontgonnen In September 1915 werd de laatste boerderij de Cremerhoeve aan den eigenaar afgeleverd was het wegen en kanalen plan voltooid en de beplanting aangebracht De Heide Maatschappij boekte daarmede een victorie op ontginningsgebied welke een stimulans was van ongekenden omvang Langzaam maar zeker zijn de ambtenaren der Maatschappij hierna dieper in Drenthe doorgedrongen ZU brachten welvaart in geheele streken welvaart ook dajr waar men een slechts met moeite het hoofd boven water kon houden Hun arbeid en hun voorlichting was het die een einde maakte aan toestanden waarbij men er omdat er toch niets aan te veraniïeren viel maar in berustte dat s winters een groot gedeelte van den grond onder water stond Zij hebben Drenthe geleerd wat er met ontginning en met een betere afwatering te bereiken valt Zooals zij thans Drenthe bybrengpn dat ruilverkaveling zulke ongelooflyke mogelijkheden biedt Ten opzichte van dit laatste heeft de Heide Maatschappij grootsche plannen ontworpen waarby men zelf geheele gemeenten ingeschakeld heeft En men kan er zeker van zijn dat deze plannen vroeg of laat uitgevoerd zullen worden Ten algemeene nutte ziedaar het eenvoudige devies dat de Maatschappy van haar opnchtj ig af gevoerd heeft Over 20 jaar Drenthe is een knappe leerling geweest Is dit nóg De oppervlakte aan woesten grond is in den tijd van 30 jaar met meer dan de helft afgenomen Nog een goede 20 jaar van arbeid in hetzelfde tempo van dit oogenblik en de onvruchtbare bodem van geheel Drenthe is overwonnen Jfurks mag dit betreuren anderen mogep de vrees koesteren dat de steden hun recreatie oorden verliezen dit doet mets af aan het feit dat armelijke streken waar eens Nedei landers op zeer primitieve wijze leefden en waar men het met de hygiëne niet al te nauw nam ontsloten zijn een welvaartspeil bereikt hebben dat even hoog is ab in andere deelcn in Nederland zoo niet hooger Ontginning verbetering van de afwatering herontginning en ruilverkavelig in deze volgorde heeft de Nederlandsche Heide Maatschappij Drenthe aangepakt Dat de provincie thans tenminste naar de oppervlakte gerekend Nederland s grootste voorraadschuur voor rogge is geworden en dat over enkele jaren de eerste plaats wat den verbouw van fabrieksaardappelen betreft bereikt is zegt alles Een eere saluut aan de ontginners Daarmede wordt dit laatste artikel over Drenthe 1940 besloten een eeresaluut voor den arbeid der Nederlandsche Heide Maatschappij in een der provincie s van ons land welke eens tot de stiefkinderen gerekend werd Nadruk verboden