Goudsche Courant, dinsdag 3 september 1940

0 isdag 3 September 1940 m Jttrpwf No 2 MI6 f NIEUWSBLAD VOOR GOUDA EN OMSTREKEN Directeur F TIETSB Postgiro 48400 Bur Markt 31 Tel 27 wej Italië s agrarische r volutic flU f QeeUn utteUusU B B H wu II I Autoverkeer thcms in rustperiode Na den oorlog geweldige sprong vooruit i Het gezonde bedrijf blijft behouden De groote omvang van het eigen vervoer de diclitsbijzijnde straatweg bcreiict op dien bodem zwoegden en gebre fur eens de beruchte Ponlijnsche moerassen waf en Een dank zij luUi t agrarische revolutie kortgeleden tot eigengereide boer gewordenlandarbeider op weg met yn ossespan Foto H H Liquidatie van het grootgrondbezit ten behoeve van daglooners en keuterboertjes Mussolini s ingrijpen op Sigilië v Een plan van 2 2 milliafd lire Een modente van natuurstee gebouwde Italiaansche hoerenbehuiz ng lij de woning zich boven de geltjkvloersch gvlegen schutir en stallen bevinaf Langs eeri aan den buitengevel gelegen trap kan men de leou ng bereiken Foto H il TER wille van hét streven naar n mcnschwaardig bestaan voqreiken volksgenoot wórdt reeqssedert jareh in Italië een stillejich hardnekkige stryd gestreden eehItrüd tusschen een steeds wassendeUndelijke bevolking en den grootcndeelt wocsten bodem waarop die bewlking leeft Want van alle dingen uraan het üalTaansChe volk behefte heeft i het bouwland nummer Drie oorZaken De hoofdoorzaken hiervan zijn drieïrlei Ten eerste bestaat het laarsnirmlge schiereiland in de MiddellandKlie Zee grootendeels uit bergland ten tweede lijdt het land nog steeds onder de gevolgen van een in vroeger lijden op roekelooze wijze doorgeroerde onlbossching der bergflanken wurdObr het hemelWater de teelaarit vin de berghellingen spoelde en ias in barre steenglooiïngcn veranderde En ten slotte was daar het stelsel van roütgrondbezit dal den meest 1 in de stad wonende n landeigenaar fe gewounlijk weinig belangstelling K zijn landerijen toonde een matig idement van zijn bezit opleverde tww l de bodem gebrekkig verzorgd Wrd door kleine pachtboertjes die iich uitsloofden om hun kommerlijk taan maar zoo lang mogelijk te kunnen rekken Hot eerste der genoemde euvelen Wi de mensch niel verhelpen Wat el tweede de onlbossching beWlt hiertegen is men reeds sedert dj tste zestien jaar energiek opgetr o door alom zoo snel mogelijk voor en nieuwe boombeplanting te zorgen Wr cen bosch groeit nu eenmaal in veel trager tempo dan de mensch t veil Ten aanzien van het derde euvel wt voor de volkswelvaart zoo verderfeiüke grootgrondbezit hee ft Mus i op 20 Juli 1939 den drastischen tregei der algeheeie afschaffing PMman Het gevolg is geweest dat os in October van hetzelfde jaar de tste keuterboertjes en gewezen dag ers in het bezit gesteld werden een eigen gezond boerenbedrijf kort voordien nog deel uitmaakte het een of andere grootgrondbezit Auivankelijk heeft Mussolini ge t den nypenden landhonga def Wenbevolking te stillen dorfr het finnen van woest nietnandSDmd Werden de beruchte Pontijnsche sscn en de verschrikkelijke Sar tóie Nurra in bouwlÈmd herschaf aarop duizenden kleine tioereht i eigen bedrijfje een bestaan 2 En zoo vandeii weer tiendui W anderen een eigen boerderytje jiJ fikaanschen bodem ih Lybië achen bleek wel dat nog heel t niaatregeIen genomen dienden luwden teneinde de nog overschie1 tienduizenden kinderrijke boe 2innen aan een nitenschwadrdij te heipeit SiciUë Was op 20 Augustus j l drie jaar dat Mussolini voor het eerst leven het ew n vruchtbare als verarmde en ontvolkte eiland Sicilië bezocht De bodem daarvan was ten gevolge van een feudaal stelsel va T grootgrondbezit verdeeld in groote landgoe deren die 500 ja zelfs 1000 en moer hectaren groot waren Reegis in 1930 had een enquête aangetoond dat van de ruim 450 000 landbouwbedrijven op Sicilië fljet een totale oppervlakte van ongevT B lOO OOO h a er 2034 een gezamenlijke uitgtstrektheid van ruim 590 000 h a bezaten Van deze laatste waren er 1806 die elk van 100 tot 500 hectaren groot waren en 228 met een gezamenlijke oppervlakte van 228 000 h a welke alle de 500 h a ver overschredenl Op deze uitgestrekte landgoederenvonden slechts weinig pachtboerderüen een zorgelijk bestaan met graanteelt en veehouderij Deze mensclMnbetaalden hun ps cht met bodemproducten In den regel woonden zij apgrooten afstand van hun akkers waardoor zij genoodzaakt waren menigmaal ver van huis inleen hutje op hetland te overnachten Daar nagenoeg elk irrigatie systeem ontbrak waren de lager gelegen gronden zoo drassig dat de schaarsche bevolking bijna uitsluitend de bergtoppen bewoonde om gevrijwaard te zijn voor de zoo gevreesde malaria En waar bijna overal een nijpend watergebrek heerschte bleet den pathteri 4n periaden van droogte slechts de ketis óf hun katoenplanten fe vernietigen óf ze stuk voor st k begieten m j t water dat in emmers van heintje en ver moest worden aangesleept In het jaargetij waarin het vee jui it weiden kon heerschte maar al t vaak groote schaarschte aan veevoêïïerV waardoor de keuterboertjes gedwongen werden hun uitgeftiergelde vee van de liand te cToen Dit geschiedd dan pp verkoopingen welke men magere veemarkten noemde Troosteloos en verlaten was de aanblik van het zoo goed als huis boom en wegenlooze land op SiciUë f Toen de duce tijdeiwSüp bezoek aan het eiland te PSle tasvl ri voor het volk hielU zeidaSSÈ o a Het dringendste vraagê aanzien van Uw eiland valt samen te atten in het woord water Water om den dorst te lesschen waterj dat in goede banen geleid tnoel wor aii opdaï de menschen niet uit angjl wg de malaria op de bergtoppeii J chten water dat opgevangen dient tie worden Het Siciliaansche grootgrondbezit voor zoover het niet reeds door de huidige politiek ontdaan werd van zijn feudale overleveringen zal door het landelijke dorpjgeliquideerd worden op den dag waarop dit dorp in hei bezit zal zyn yan water en wegen Mussolini v egde heVaan toe dat de Siciliaaische boeren zjch er dan in zouden kunnen verheugen den boderti dien zij zelf bewerkten te kunden bewonen en dat hun eiland dal tweemaal zooveel menschen voeden kon als tlians het geval lyas één der vruchtbaarste streken der aarde zou kunnen wor ipn Een jaar nadien in Juli 1938 was door den Staat oor de bodemverbeteripg van een eil Joppervlakte van ruim 292 000 h a eenl bedrag van 174 millioen lire besteed plus 35 millioen aan waterwerken in het gebergte 97 millioen aan ièrigatiew ken en brönboringen 17 millioen aan wegenaanleg 45 millioen voor den bouw van 3000 boerderijtjes en schuren voor den opslag van veevoeder 212 millioen aan door den Staat gesubsidleerfle landontginningen Het gevolg hiervan was dat o a de r magere veemarkten vOor goed tot het verleden behoorden daar men na over voldoende veevoeder bescjiikken kon Verder ontwikkelde de vruchtbare streek Boscó Melia waar voordien reeds ooft en veldvruchten in overvloed groeiden zonder dat iemand ze oogstïfe omda f het vervoer daarvan 10 uur per muilezel duurde aleer was zich tot een centrum van fruitexpcrl naar Noord Europa Voorts is in de provincie Caltanisetta de door vvatergcbrek dorre vlaktte van Gela dank zij de wijziging van een rivierbedding tot een 42000 h a omvattend vruchtbaar gebied geworden Het laatstgenoemde werk kostte 60 millioen lire doch men rekent op een jaariijkscho opbrengst van dit eertijds niets opleverende gebied ten bedrage van ruim 170 millioen lire Toen Mussolini in Juli van het vorig jaar den Siciüaanschen bestuursfunctionarissen het definitieve besluit tot algeheeie opheffing van het grootgrondbezit meedeelde liet hij den onderslaalssecrclaris tvoor Landontginningen bekend maken dat op de te ontginnen 500 000 h a bouwland twiptig duizend kleine boerenbedrijven verrijzen zouden waarvan de eerste 2000 op 28 October 1940 in gebruik genomen dienen te worden Dé totale kosten voor de uitvoering van dit plan worden op circa 2 i milliard Ike geschat De Staat neemt hiervan fl milliard voor zijn rekening waarvan 400 millioen voor de uitvoe ring van publieke werken drinkwa tervoprziening irrigaliewerken we genaanleg bouw van bruggen landbouwcentra enz en 60U millioen voor aan de grondbezitters te verleenen subsidies ten bate van de door dezen uit te voefen ontginningswerkzaamheden Deze grondbezitters moeten binnen een bepaalden termijn hun landerijen in den voorgeschreven staat van verbetering gebracht hebben Waafr lit echter voor sommigen hunneï technische en financieele maeilijkheden meebracht werd een Instituut voor de Koloniseering der Siciliaansche grootgrondbezittingen of latifundiën ingesteld Dit neemt dan de ontgin ningstaak over van allen die om tepin u f f wj i nische of financieele redenen daartoe ohmachtig zijn Wanneer dit Instituut zulk een landgoed in den vereischten Btaat gebracht heeft geeft zij het in zijn geheel weer aan den eigenaar terug De laatste betaalt aan het instituut de gemaakte ontginningskoslen verminderd met de vastgestelde Staatssubsidie Die grondbezitters die niet in staat zijn de gemaakte kosten geheel of gedeeltelijk terug te betalen voldoen hun schuld door middel van een overeenkomstig gedeelte van hun ontgonnen terrein terwijl zij die weigerachtig mochten zijn aan het plan mede te werken dpor het Instituut geheel of gedeeltelijk onteigend kunnen worden waarna het Instituut de verbetering van de opteigende gronden op zich neemt 1 Aangezien op deze wyze een jjepaald gedeelte der te ontginnen gronden in net bezit van hel Instituut komt hetiij door onteigtning lietzü doof cessie ais betaling voor de gemaakte kosten door Ken die niel in staat waren de verbetering hunnen Janderijen geheel zelf Ife betalen krijgt het Instituut de beschikking over een zekar gronddomein dat het in kleihe boercnb jrijven verdeelt om vervolgens aan daarvoor in aanmerking komende b fe ren elk zop n boerderij in eigendom te geven Met ien verstande échter dat deze klejne boeren hun aldus in eigendom verkregen bedrijf door middel van redelijke jaarlijksche aflossingen in landbouwproducten aan het Instituut afdoen Sedert 21 October van het vorige jaar is het dat met kracht aan deze algeheeie omvorming der Siciliaansche latifundiën gewerkt wordt en een groot door de onverschilligheid der groot grondbezitters eertijds verwaarloosd gebied geleidelijk aan in den vorm van kleine boerenbedrijven in het bezit kpmt van hen die vroeg r als daglooners of kleine pachtboertjes leden Verdere ontginning Het nij ende gebrek aan bouwland deed ecmer ook overal elders in Italië tot ontginning van woeste gronder of ai DOtendeels braak liggende latiiën overgaan Zoo werden in het gebied langs do Golf van Tarente 37 000 h a ontgonnen in het dal van de Neto welk nieuw landbouwgebied in kleine boerenbedrijven verdeeld aan landarbeidersgezinnen uitgegeven wordt Dicht daarbij tvinden zich de 32 000 h a groote vlakte van Sibari en het 56 000 h a omvattende gebied an Metaponto welke in cultïiur gebracht worden Zoo ontstonden in de vlakte van Sibari reeds ruim 160 k m bedijking 130 k m kanaliseering en 70 k m weg terwijl alvast drie nieuwe dorpen gebouwd werden En in Metaponto waar door de saneering van den büde i de gevrpcsde malaria reeds geweken is heeft de ontgirtning der latifundië i ook een aanvang genomen Bij deze politiek van het op grooteschaal verschaffen van kleine boerderijen aan een onder heï libcralislische stelsel van weleer verarmde landbevolking van pachtcrtjcs en daglooners deed zich natuurlijk in de eersteplaats het vraagstuk der behuizinygelden Te njeer daar van Mussolini het woord was i dat alle boereneen ruime gezonde be huizing moetenbezitten waarin de opeenvolgende geslachten van boeren die het onwrikbare fundament der natie vormen door de eeuwen heen kunnen leven envoórtbest n j Nu had een nauwkeurig onderzoek aangetoond dat van de ruim 3 6 5 00i boerenbehuizingen in Italië er 161 000 gesloopt moesten worden en 552 000 aiieen nog te gèbi u ken waren na een grondige verbetering Ruim één millioen vroegen dringend om allerlei kleinere herstellingen Wat dit wil zeggefP Dat pngoveer een Vijfde gedeelte d r boerenbehuizingen óf geheei afgebroken ó grondig gerepareerd diend te worden Om nu den bouw van zoovele nieuwe boerenwoningen zoo econoinisch en rationeel mogelijk te kunnen doen geschieden heeft men ter voorlichting van alle Selanghebbenden in den herfst van het vorige jaar te Pejugia eén tentoonstelling van het boerenhuis gehouden waaróp verschillende typen s an gocdkoope rat oncele en tevens hygiënische boerenbehuizingen te zien waren Het feit dat deze speciale tenioanstelling geJiouden werd om op groote schaal viJoriiclvling te even aan jdo boeren bewijst hoe enorm de sociale veranderingeji welke zich ook op hel Italiaansche platteland vollrekken om zich heen grijpen En als ondc deei van deze verai eringon is daar de grcjote strijd vaarvan wij in den aanvang gewaagden de vreedzame strud van jen immer wassende landbevolking tegen een verwilderden bu dem pn Vóór een verzekerd bestaan waarop elk mensch reêht 1 eefU I H H Nadruk verboden HET lijkt zoo simpel on de honderd auto s zette men er tachtig op stal en de overige twintig krijgen genoeg benzine om te kunnen rijden De werkelijkheid is anders en oneindig veel ingewikkeldej Hoe ingewikkeld zij is en voor hoeveel verrassingen men komt fc staan verteldf mr G Geelen de secretaris van den Bond van Be drijji avtohonders in Nederland aan den redacteur der V P B De kwestie waarom liet hier gaat aldus de heerer Geelen is in zijn eenvoudigsten vorm deze dat er een erzijds te weinig benzine bescink baar is en anderzijds het vervoer zoo veel mogelijk in stand moest worden gehouden Nu wijzigt het i eeld zich vrijwel lederen dag en doen zich ook bijna dagelijks nieuwe mogeijlkheden voor Het is in de eerste pfaats de taak zoowel van de betrokken personen als van de combinaties van vervoerders om zoo rationeel mogelijk te werken dm de benzine idle er is zoo economisch niügeltjiv te gebruiken Het eigen vervoer Een groote moeilijkheid is de kwesüe van het eigen vervoer dat wil zeggen hét vervoer van handelaar en fabrikant van laadplaats naar fabriek en omgekeerd Wij hebben nooit geweten hoe uitgebreid dit vervoer eI was Bij de toew ijzingen van benzine is gebleken dat het ongeveer 200 pet meer bedraagt dan het beroepsgoederenvervoer en het is dan ook niet mogelijk dat dit êigen vervoer geheel dbor t l eroepsgüederenvervoer wordt overgenomen Het eigen vervoer zou wel bereid zijn het voor een deel over te drageti op liet beroepsvervoer mits aan twee voorwaarden wordt yqldaatt Dat de goederen op tijd aanli omen en dat ze zjo voorzic lj ti l ehandeld worden dat si K d é wordt voorkomen Ma 3r t Ö vendien zijn er goederen als tójvoorljeeld melk en benzine die nle t kunnen worden overgenomijn omdatdaarvoor speciale wagens noodig zijn waarover het beroepsvervoer niet l elichikt Eon erdere moeilijkheid die nu duidelijker dan vroeger naar voren is gekomen is het tekort aan goed materiaal Er rijden heel wat vrachtwagens langs den weg die veel te duur m het gebruik zijn dat is ook trouwens bij personenwagens het geval en die benzine en olie vreten op een onverantwoorde manier Geen beunhaïerij op den weg De B B X steett bovendien ook indezen tijd naar het tuiver loudcn Jan hai bedrijf Er zijn sedert de mobilisatievee bonafide gezonder bedrijven sUlgeiegJ omdat de eigenaar moest opkomen en daarna zijn er allerlei beunhazen op den weg verschenen wühebben natuurlijk geen bezwaar tegeneen gezonde uitbreiding van het bediijf maar wel hiertegen dat heunhai erij den goeden naam van hetbedrijf bederft Wat betreft het vervoeif vin goederen over groote afstanden t rwijli dezelfde goederen ook ter plaa van bestemming te verkrijgen zijti iooals bijvoorbeeld bier melk vlecsc en het vertoer van de wasch moeten wij niet vergeten jdat er op verschillende plaatsenccntra van bepaalde iSdustviëen zijn inutaan zooals bijvoor eeld te Gi uda en Apeldoorn veel wasjscherijen zijn gevestigd Nu kan meii wel zeggen De Hagenaar m fc zijn f asch maar in Den Haag J ten ocn jmaar daarmee zouden de wasscherüerj die wé zooeven noemden het loodje imoeteh leggen Meij denkt er over de V kschen r u op een contract mfet de si óorwegen te laitcn vervoeren naar f on centraal punt en ze vandgar te a n distnbueereti per bakfSeWT Dan zou het vél degelijk econotnisch verar twoord zijn de zaak te lateq looals ze is Het funeste is bij dergelijk vervoer dat de goederen vervoeird worden dikwijls met rfn al dan Pfet om gebouwde personen auto die veel te weinig lading heeft in verhouding tot de gebruikte benzine en olie De betrokkenen beseffen nog veel te weinif dat het met deze toestanden uil moet zijn in het algemeen belang Het blijvende probleea Sasgeneratoren Wij brachten het gesprek nog even cp de kwestie der gasgenratoren De gasgenerator beleeft een opbloei aidüs de heer Geelen Technisch is de gasgenerator wel in orde maar het bezwaar is dat er ongeveer 20 krachtverlies is bij een motor die er niet speciaal voor gebouwd is Een bezwaar van den gasgenerator is het verlies aan laadruimte voor het meevoeren van de brandstof terwijl ook de installatie ongeveer 1 kubieken meter bpslaat Een moeilijk vraagstuk is nog definanci ring van den aanschaf In hetalgemeen kost een generator een ƒ 1500 een bedrag dat de kleinevervoerder niet kan dragen Is de oorlog echter spoedig afgeloopen en krijgen we spoedig weer goedkoope overzeesche benzine dat zal het generatorgas het zeker afleggen tegen de benzine tenzij de installaties intuischen zeer geperfectioneerd zijn Groote mogelijkheden na den oorlog Wat denkt u van de ontwikkeling van liet wegverkeer na den oorlog Zou dat spoedig herstellen aldus vroegen wij nog Als de huidige moeilijkheden tot hel verleden behooren verwacht ik dat het wegverkeer in veel sterker male zal terugkeeren dan ooit antwoordde mr Geelen Vooral met zware motoren en tractors heeft men in den oorlog buitengewotjn veel ervaring opgedaan waarv3n wij straks zullen profileeren Ik besel ouw de huidige periode als rustpoos die een geweldiger spföngvooruit voorafgaat Oo ü den vorigön ooriog is he intil orisch vrachtverkeer sterk v ftófüitgegaan ook door het vriil ümëh van veel wa gens uit het lel er Dat betreft vooral hét zware verkeer m e wagens van tien ton en meer die in den oorlog de zwaarste proeven hebben doorslaan waarmee men zijn voordeel heeft gedaan Er IS geen reden om in den put zitten over wat thans gebeurt Integendeel wij zuUcn met alle energieraoean doorvechten voor het behoudvan een gezond bedrijf om stra i s meete kunnen dóen aan den opbouw vanons land De zorsen der taxi ondernemers De huurautio s en taxi s aldus tenslotte mr Geelen zijn er wel hetsleciits afgekomen Maar dat is tenslette l un eigen schuld om dat er veelte veel verscheidenheid van organisaties en ondernemingen bestaat Ongetwijfeld zullen veel kleine ondernemers op dit terrein m üeten afvallen Het is niet economisch indien een ondernemer een of twee wagons in het bedrijf heeft iip hooge listen van gariigehuur enzoovoorts zit en te weinig inkom sten heeft om die te betalen En ook degciloR wier zaak niet finaftjie gezond i s zullen moeten verdwijnen Maar zooals gezegd dat is vooral eigen schuld omdat men zich nimmer heeft willen voegen na ir de leiding van menschen die deskundig zijn en het goid met het bedrijf meencn Het en vel der Zondagslijden Ik zou het ten slotte op pri stellen zeide nir Geelen nog wanneer u er eens op zoudt willen wijzen hoe er geriijk iiet nog is dat nog altijd menscheri rijden voornamelük op Zondag die misbruik maken van de hua toegewezen hoeveelheid benzine omdat zij nu eenmaal eea vergunning hebben Daaraan is heel w emig te doen tenzij deze menschen zelf in zien dat elke liter benzine er eeij is en dat zij verplicht zijn ook al hebben ze benzine genoeg toegewezen gekregen de uiterste zuinigheid te betrachten er wille van den chauffeu dio met die benzine zijn brood mott verdienen Ieder die eert auto gebruikt dleut zich consciëntieus af te vragen of hij niet evengoed an een anjier vervoermiddel kan gebruik makerv al komt hü dan misschien iets later op z ijn bestemming