Goudsche Courant, dinsdag 3 september 1940

ELAN 3RIJ £ VROUWEN van wie weinig bekend is rich de gev iüeittMt ta g fcbool herinnert w t dat JL vaak gesproken wordt jj irijke gebeurtenisien oor T ldslagen overwinningen Scwrferenties en verder over Vio mannen die wat men Wit geschiedenis hebben ge1 M hoort bijvoorbeeld veel L i V over de verschillende lS f en kOTJingen die ons land ï d over Van Oldenbamevelt Iglehaa de Witt enfin om tet mannen I ijan Bi meening zijn toedat de vrouwen in de geschieggoit zooveel hebben beteekend trad een vrouw uit den r zaak nooit zoozeer op den fottiMaar toch kent onze ge2eiu vrouwen die wel degelijk p zijn geweest n mi hebfM het niet over Jacöba van van wlé ieder zich herin t zij vier keer getrouwd is of over Kenau Simonsz Hasdie tijdens hét beleg van 1573 met kokende olie deze en dergelijke vrouwen liaar deel in de belangstelling let Tollt heusch wel gehad Maar 0 anderen geweest die stil en 0i0 f haar werk hebben gedaan r wie zooveel ophef nooit is ft it kort geleden een boek vër dat heet Vrouwen uit onze door T J Servatius waarfcichrijfster een aantaixvan deze behandelt en bewijst dat frouwen voor de beschaiingsgem óók wel iets te bet ekenen gehad Over enkele van haar wij iets vertellen ruid Joficf rou 626 664 M vin haar gehoord Best mogèmnt rij leefde in leen tijd dat anoen op de jacht gingen of gingen voeren en de vrouwen o en grijsaards thuis bleven Iwt land te bebouwen Zoo staat kde geschiedenisboekjes En och Gbeertruid in dien tijd iets te aen gehad Heel veel lelfs Jtü was Nederlands eerste zen awtruid werd geboren in tsè iij de dochter van Pepijn van Lan ii en zijn vrouw Itta Pepijn van 1 was de hofmeier van den Inakischen koning Dagobert dien rifeolijk gezegd terzijde bad ge m en voor wien hij de geheele g voerde De Frankische ko waren in dien tijd nogal slap mk en hun hofmeiers waren g machtiger dan zijzelf ooit geweest Toen Dagobert dan jpstorvan was kreeg Pepijn een gedeelte van het Frankische ervan tot haar door er werd hem namelijk aangeraden Den Haag t verlaten Oen geheelen winter terwijl hij gevangen gehoudm werd bleef zij gelooven aan uitredding En dan komt even heel even maar de vrouw naar voren uit het stadhouderlijk houderlijkkwartier bereikt haar een wenk dat haar man gered zal worden als zij voor hem vergiffenis kiant vragen Zij weigerde Dat is het eenige dat vao haar bekend is liever kiest zij den ondergang dan dat zij de eer prijsgeeft en haar man den smaad aandoet van een schuldbekentenis Zij schippert niet rij kan niet met een tmwaarheid het leven van haar geliefden man redden Later ging zij wèl voor haar zooa naar prins Maurits overtuigd als zij was dat deze wèl schuld had aan het hem ten laste gelegde een samenzwering te hebben geleid tegen het leven van den stadhouder Hijn man was onschuldig mjjn zoon schuldig zegt zij als verklaring voor dit feit Maria leefde na den dood van haar zoon in 1622 nog zeven jaar maar haar naam is niet meer genoemd Even nistig als zij eenmaal naar voren was getredep in de historie is zij er weer uit verdwenen fanneer de mouwen versleten zijn Verven van stoffen Indien men zelf gaat experünent renM doen öm te zorge n da t h V stuk a d n een sop weinig of mets gLHeT SneZn tef n tn he j L ioverbliift zntuira r nii Kil irnmt wcgsmeiten tegen en het bij komt ïn iierwateT an drwekelijksche Jl Z t 1 j P to én wasch wordt in het vervolg eerst wat andere strandgoed van tevoren goed g soda gedaan Het water wordt daar worden gemaakt als men ze met een weinig water in een zeepbakje door gereinigd van de kalkzouten en Droge zeepbakies verwarmt Als de samengesmolten men heeft minder zeep noodig om een S f J ktomp zeep is afgekoeld snijdt men goed sop te krijgen Verder zorgen Zorg voor goede doelmatige zeep ze in nette stukken we ervoor dat er maar met midden bakjes op de waschtafels en bij het Er is van alles te verzinnen als men in de week een paar kousen een bad Het water moet een uitweg kun maar even goed nadenkt Vergeet ook kraagje of eeij kleedje even wordt nen vinden want wanneer zeep maar niet dat groene zeep op een koele gewasschen maar dat al deze klei even in het water Bgt sipelt ze al plaats moet staan daar ze anders lieden blijven hggen tot het wasch heel wat weg Voor deCTinteintjes versmelt Let vooral op goede kwalidag is We gebruiken geen vlokken zijn kleine stukjes zeep het beste En teit deze zeep slaat uit als zij teveel zeep als we het even goed met ge met het laten vallen van zeep in het soda bevat wone huishoudzeep kunnen doen en wei denken er aan het vuile sop te bewafen om er het balcon het keukentrapje of het plaatsje mee te boenen We gebruiken ook niet een groote teil voor een klein waschje vant dan gebruiken we teveel water en dus teveel zeep Wanneer het sop van huishoudzeep wordt gemaakt wordt de zeep eerst fijn geraspt giet er dan eenK klein beetje warm water op en klop net zoo lang tot alle zeepdeeltjes zijn opgelost Ditzelfde geldt natuurlijk voor alle andere zeepsoorten Onopgeloste zeep heeft geen nut bovendien kunnen deze stukjes vlekken op het te wasschen kleedingstuk maken Het lijkt misschien of al deze kleinigheden niet zullen helpen maar als men er maar goed de hand aan houdt zal men spoedig bemerken hoeveel het scheelt met de hoeveelheid die men vroeger gebruikV Het scheelt ook minstens één soft wanneer de kleedingstukken welke moeten worden gewasschen eerst in de week worden gezet DOor dit weeken verdwijnt er al heel wat vuil vooral als het weekwater er vóór het wasschen even wordt uitgespoeld Nu de vacanties Juist ten emde zijn zal er waarschijnliik nog veel strandgoed moeten worden gewasschen En dit is altijd heel moeilijk omdat er komt Er zijn ook gevallen dat geheel nieuwe tinten kan verkrijgen zonder dat men met de gewenschte kleur behoeft te verven B v blauwe stof met geel geverfd geeft een groeo weefsel terwijl de combinatie blainr met rood paars te voorschijn roept C de kleurstoffen die men bij drogisten kan koopen zijn tabellen aangegeven omtrent de verschillende mogelijkheden Steeds is het evenwel aan te bevelen om eerst een klein proeflapje te verven De eigenlijke oorzaak van kropen der weefsels is veelal dat men het goed te lang laat koken in Ket verfbad ook te hooge temperaturen moeten worden vermeden Het te vervea Stuk moet steeds vooraf worden gewasschen waarbu men zich er van moet vergewissen dat vlekken en vuile plekken verdwewn zijn Het natte stuk goed ivordt daarna in bet vérfbad overgebracht dat een temperatuur van 50 gr C moet hebben Langzaam verhit men het vervolgens tot kookpunt Bij het uithalen dat men het best met een ouden houten keukenlepel met langen st l doet laat mea het goed even m de lucht afkoelen en geeft het daarna een warm spoelbad Vela weefsels krimpen reeds waimeer zü in aanraking komen met water hetgeen meestal zijn oorzaak vindt in het feit dat zij door het weven te veel gerekt zün Aan te bevelen is om voor het verven steeds de maten te nemen en deze te noteeren o a van loigte van hoogsie pimt schouder tot rokzoom verder breedte onder de armen gemeten over rug en borst taille en heupwijdte lengte mouwen Wanneer het geverfde stuk nat ci een beugel wordt gehangen kan tam het reeds eenigszins in den vorm rd ken bij het strijken houdt men dan nauwkeurig rekaUng meldde mateoi W rl j is het halve werk en op Benblik stellen we alles in het w te overleggen op welke manier kleedtng zoolang mogelijk mee Steeds weer zal blijken hoe tnn we worden op het punt uon fVseeren berken we bijvoorbeeld dal de J Wn en ondermouioen fon en een jumper zijn gesleten dan we een reep breien in één of uren en dien uan den schouder tn pols laten loopen Het is niet practisch om op deze wijze té fen dooh het effect kan zelfs J Wgineel z jn De reep moet I i 10 J ireed zijn Hij wordt met jeston 2 op de stof gewerkt ook een ket iJ leent zich coor hef ophechten andere wijze van eerstellen 2 men althans geen stof meer JJ is OBt in de kJeiw der japon l l te fcoopen en een nieuwe ondcr J breien die in een i unf bot cn Stegen eindigt Bretuierk teordt l toegepast om japonnen te mo 0 om aanvullend te uer r Wm dirt 1M kt Vfli Mof hee t fclei rijk onder zijp beheer n l een deel dat Austrie heette en zici mtstrekte van Vlaanderen tot aan den Weser Itta die een zuster was van den bisschop van Trier en evenals haar echtganoot Christen was gaf haar dochtertje zelf onderwijs Gheertruid bleek een fijnvoelend meisje te zijn dat zeer goed wist wat zij wilde Wfnt toen koning Dagobert haar op veertienjarigen leeftijd wilde laten trouwen met zijn zoon iets wat Gheertruid en haar ouders als een groote eer moesten beschouwen gaf het meisje ten antwoord dat zij noen den zoon van Dagobert noch eenigen anderen man zou trouwen Zij wilde haar leven aan den godsdienst wijden jpe koning was wel verwonderd maar niet boos en gaf bevel dat Gheertruid nimmermeer met dergelijke voorstellen mocht worden lastig gevallen Toen Pepijn na een regeering van slechts tien jaar stierf bedreigden zijn vijanden die hij natuurlijk ook had welke sterke natuur heeft die met het leven van zijn weduwe en iaar dochter die nauwelijks volwassen was De prediker Amandus aan wien Itta veel wijsheid en inzicht te danken had raadde haar aan met enkele andere gelijkgezinde vrouwen e n klooster te stichten Dit geschiedde bij Nijvel in de buurt van Brussel werd onder Itta s leiding een kloqster opgericht ouden van dagen zieken en armen konden er hulp vinden in al hun noqdeo Na twaalf jaar stierf Itta en Gheertruid volgde haar als leidster abdis op Naast het klooster stichtte zij een rustplaats voor reizigers daardoor één van de oudste gasthuizen van de Nederlanden ontstond Soms ging zij het klooster uit en predikte het evangelie in Brabant en Limburg o a aan de Geul Eens is zij Noordelijker gekomen Geertruidenoerg herinnert daar aan Op 38 jarigen leeftijd stierf Cneertruid de ingetogen bescheiden vrouw streng voor zichzelf en een weldoenster voor anderen Maria van Hongarije 15051588 Toen Karel V regeerde had hij bij zijn uitgebreide taak niet altijd tijd en gelegenheid zich met de loederlalden te bemoeien Tot twee keer toe fieeft hij een regentes of gouvernante benoemd eerst Margaretha Nu de M langer duurt dan gewoonlijk I ENIGEEN is va meening dat er wemig aan te doen is om het vrij snel verdwijnen van zeep in de keuken en op de waschtafels tegen te gaan Men kan zeep op z n hoogst in wat kleinere porties uitdeelen voor de wasch bijvoorbeeld maar een stuk zeep wordt nu eenmaal gebruikt en als het op is is het uit Maar we kunnen heel wat De mode grijpt terug naar het eind van de vorige eeuw ir Aan de japonnen oon de Frnnsche modehuizen ziet men veel dot aan de modt vait het einde der venge eeuw herinnert geaccentueerde taille wijde rokken tcaarbi de ruimte op de hoogte der heupen aan de strakke cortage ontspringt lange rijen fcleine fcnoopje De schets rechts laat een creatie van Batenciaga zien ze i gemaakt can zuiorte uioUen jersey en heeft een grooten stnk van witte organdie aan den hals De lange corsage valt met een scherpe punt op de tioor ba n van den rok De japon links is eveneens van zwarte stof Ze belt staat uit een achthaans rok met aansluitertde corsage De bolero is can dezelfde stof De linker revers heeft een gameering van drie kleuren lint Toch doet men verstandig wanneer men thans een nieutce jojKm neemt ze zoo eenvoudig mogelijk van maaksel te doen zijn De distributie maakt het nu eenmaal rtoodzakelijk dat we langer met onze kleeren doen Daarom kunnen we ook het beste stoffen kopjien waarvan de kleur niet aan modg gebonden is Zeker we kunnen de japon later laten verven maar gewoonlijk lijdt het weefsel hiervan toch min of meer Vermoedelijk zal de mode zich in de eerste jaren niet zoo snel meer wijzigen en in de tweede plaats rinden uie haar op het oogenbbk uietnig belangrijk We zutlen met behulp van kleine couponnetjes die t rij in den hondel zijn moeten modemtseeren Het wordt thans een rport om hetgeen we nog hebben hangen tot aardige draagbare joponnen te maken En men bedenke wel dat een eenvoudige zwarte jopon uiaorion het model niet aan tijd gebonden is een groote reeks variaties mogelijk rrtaakt van Oostenrijk en toen deze overleden was zijn zuster Maria van Hongarije Een sonderlingh cieraet onder de princesse noemde Erasmus haar en als Erasmus zooiets zegt kan men veilig aannemen dat het zoo is Maria was de derde dochter van Philips de Schoone en Johanna van Aragon Haar jeugd was met prettig want haar vader was gestorven en haar moeder krankzinnig maar misschien hebben die moeilijke jaren haar de karaktervastheid gegeven welke zoo typeerend voor haar was m later tijden In 1522 op 17 jarigen leeftijd trouwde zij met Lodewijk II koning van Hongarije en Bohemen Met hem bracht zij vier gelukkige jaren door toen stierf Jiij Maria is nooit hertrouwd In het Rijksmuseum kan men haar portret vinden een smal vergeestelijkt gezicht omhuifd Öoer ee grooten witten weduwekap groote donkere intelligente oogen In 1531 wilde Karel haar tot regentes benoemen hij kende haar toewijding en haar gehechtheid aan hem en het huis dat hij vertegenwoordigde Maria voelde er niet veel voor en vertelde dat Karel onomwonden maar het hielp haar niet want zooals gewoonlijk kreeg Karel zijn zin sHaar taak was in de Nederlanden het ontwakend protestantisme gade te slaan Engeland voor Karels politiek te wmnen en zijn invloedssfeer uit te breiden over geheel NoordEuropa ter door den Franschen koning werden verwoest leverde zij ironisch commentaar Het zijn maar vergankelijke dmgen die men gebruikt zoolang men ze heeft maar die men best missen kan als men ze niet meer heeft AAaria van Utrecht 15531629 Er zijn zoo van die vrouwen die stil haar huishouden doen en naast haar man nooit op den voorgrond treden Maar soms Ineens als er moeilijkheden zijn blijkt haar stille en groote kracht en onthoudt men een eenvoudig woord van haar door de eeuwen heen Zoo is het met Maria van Utrecht geweest Wie z4j was Een stil eenvoudig meisje dat haar jeugd doorbtacht in het vreugdelooze buis van twee ongetrouwde ooms in Delft en daar op 20 jarigen leeftijd den held harer droomen voorbij zag gaan den jongen veelbelovenden advocaat van Amersfoort ohan van Oldenbamevelt Twee jaar later trouwde zij met hem Van Oldenbamevelt zegt zelf dat haar groote bruidsschat grooten invloed uitoefende op zijn keuze Maria was een zachte meegaande vrouw die altijd meer gaf dan ontving die zich altyd op den achtergrond hield en trouw was in alle omstandigheden Zij was huiselijk wist zich te schikken en kon zwijgen en lijden In 1576 w d haar man pensionaris van Rotterdam de rijckste der stede en tien jaar later werd hij advocaat van den Lande ongekroond koning van de zeven provinciën Maar Maria bleef op den achtergrond Nooit hoorde men van haar Zij zorgde rustig en zwijgend voor man en kinderen en wist niets van de buitenwereld met haar veranderlijkp sympathieën Zij wist niet dat haar man de volksgunst begon te ver j liezen zij begreep niets van de godsdiensttwisten die sinds 1610 in het land woedden pas één dag vóór hij gevangen genomen werd drong iets Van die taak heeft Maria zich met alle toewijding en verstand waarover zij beschikte gekweten Dat zy een breeden kijk op regeeringsaangelegenheden had bfeek uit de zachte straffen welke zij voor de ketters bepleitte zoozeer zelfs dat men haar zelf van ketterij beschuldigde Of zij werkelijk de nieuwe leer aaphing is niet bekend maar van zoo n intelli gente vrouw kon men moeilijk verlangen dat de voornaamste geestelijke strooming van haar tijd haar onberoerd en ongeïnteresseerd zou laten Luther droeg haar in 1527 één van zijn werken op mi toen zij or haar broer aartshertog S erdinand hierover ter verantwoording werd geroepen antwoordde rij Ik hoop mijn geheele leven een goede Christin te zullen blijven Karel beloonde Maria ruim met landgoederen voor de hem bewezen diensten Maar toen haar prachtige kasteelen Mariemont en Binches la wordt gedistribueerd bad moet men nu heelemaal voorzichtig zijn Duurt het wat al te lang voordat het stuk weer is opgevi ht dan is er intusschen al aardig wat weggesmolten Druppelaars zijn wel economisch maar raken dikwijls verstopt Gebruikt men stukjes zeep dan kan er aan den onderkant een stukje staniol Bezuinigings maa en tregel stuk heeft een langeren levensduur Wanneer men een japon wil verven en velen zullen dit najaar hiertoe overgaan zal men meestal een andere kleur kiezen dan de japon had In verschillende gevallen zal het gewenscht zijn de oude kleur van het weefsel af te nemen iets waarvoor de noodige preparaten n den handel zijn Het succes is evem e niet altijd even groot vooral niet indien men kleurechte stoffen heeft Kleedmgstukken die de kosten van het verven loonen kan men natuurlek het best deskundig laten behandelen omdat verven een groot mate van vakkennis vereischt Wil men evenwel zelf experimenteeren dan kan men de stof het best in dezelfde kleur doch in donkerder tmt verven Wenscht men adn de stof om een bepaalde reden een andere kleur te geven dan zal men eerst iets over de verftheorie dienen te weten Nieuwe kleuren dekken namelijk volstrekt niet altijd vooral met als contrasteerende kleuren worden gekozen Opder deze laatsten verstaat men bruin blauw rood groen geel paaijs lfs het omverven in zwart geeft dikwijls veel moeite aengezien de oorspronkelijke kleur zich niet al tiJd Iaat overdekken Wil men b een roode japon zwart verven dan komt het veel voor dat de eerste kleur nog bluft doorschemeren Ook andere grondkleuren blijven min of meer zichtbaar na het verven zoodat van een mooi diep zwart geen sprake kan ziJn Aan te bevelen is de kleur van de roode japon om bij dit voorbeekl te blijvoi te brekcsi door haar eerst groen te verven hetgeen een contrasteerende kleur is Men krügt dan als resultaat een ietwat somtier werkende kleur grüs die veel beter in zwart kan worden omgezet Wq laten evenwel in het midden of bet vaak verven het weefsel ten goede Garneeringen voor najaarsjaponnen Om najaarsjaponnen er wat fleurig turen hetzij irit oj gekleurd Aardige ie do B uitzien de oi rgong u an effecten kan men bereiken met kleine ders zoo deel groot iiordl dezen gekleurde sjoalljes of zak ioekjes can van de vette schuimende bestand herfst veel gebruik gemaakt eon gami batisl oj georgelle die met uerknipl behoeuen te uorden Men knoopt bijvoorbeeld twee doefcjes van verschillende kleur met de piin § links bouen en siaai ze van vppi zóó orer elkaar heen dot een aardige knoop onjtslaaJ Deze garneenng u geschikt voor japonnen met een V hols Een jopon met een hoogen hals kon eoeneens met twee sjaaltjes worden gegomeerd Men legt ze dan in een driehoek aan weersrijden eon den hal zóó dat beide punten zichtboar zijn j Vraagt een japon om een witte garneering dan kan men een met Valen ciennefcanl omzoomd zokdoekje met een sierspeld aan den hals bevestigen nadat er eerst wat plooien in gestreken ztjn Heejf men aardige flip én een gekleurd doekje dan kunnen de clip hef op den schouder vasthouden Voneen grootere sjaal is wellicht een jabot te drapeeren Zoo z n er tal van manieren om een japon te gorneeren woantoor men del grondsto wellicht n huis heejt