Goudsche Courant, zaterdag 7 september 1940

teo 9T W r ntr ic dim ommtreekm halt Juli iu trecdt 1 dim voortduurt tot iaat in den herfst i gtiatdtn hebben een siechten invloed op ni want ie herinneren ons aan lange dafen dl wa doorbrachten op de w de shkvlakten vaa d Groningiche Icust de uitgestrekte waddenatrook waar het wemelt van de ple Wieran van iv amiai vogels op hooge pooten of korte waadboentjes met lange of korte navels groot ai klebic vogels n allerlei kleur an aUwlel vorm Ze doen ons denkei aan den tyd di kampeertnd do brac i tea op de kweldertandea bu Uitbiuzen biJ den Wettpolder fay da LaoKWszee ea dn Dcdlart Daarom z n wa d i volgenden morgen maar op tap gegaas daarom z ju we voorloopig vast een voorproafje gaan nemen op de sUk laadn langs den Brielschen Maasmond want ook diiu komaa z die zich van verdere breadpUchten ontslagea acAtc die zich over gairaa aan den trdcifrang die nochtans niet starfe ganoeg is om ben uUngs te doen voort trekken over duizenden kilometers afstand m haast om naar het ZoJden te komen Het is daarvoor toch nog ta vroeg in den trelrtUd Op het slik hij Oosiooome Zii Uostvoome zyn we het slik opgegaan het groote slik dat door zoovele strandbezo ers ortt gaaagaard want elkeea die OMtvoom komt bezoeken haast zich naar het In de verta bUnkairïa strand Wi met want wtj voelen ram maar aangetrcricken tot bat stllla oiodd riga j ke laad waar het wnnelt van druk vo K euter dao tot het mondaine straadlev t I maar hoe ge uw wereld betiet Elk ztin meug is een bekende Hollandsche zegswijze Kattwelijks zijo wa van den boulevard omlaag geatapt of we ondervlodea reeds weer de moailijkhedo van een wandeling door dit aanslibsel Het is geen grond votr zomerschoenai en nog minder voot hakkrn Het is niatRlaal dat men met zware rabb laarzen óf barrevoets zal moeten betreden In dan zamei geva we da voorkeur aan het gaan op Moot voetea Daarom knoopen we de schoenveters aanéén hangen de sciloenen om diB hals stoppen de kousen in eten zak en waaddsa door da modder naar dm waterkattt Bat zachte alib krult leutig laAga de voatw ooUioog eo we troostai elkander door te tptétm over da gezondheid vaa modderbadsa an den btvloed op de juist imtwikkelinf dar voetspiarai golvei Zoo gaaa wa da alikvlaicta over volgend de Brldadia ICaaa atroomopwaarts Hat ia eeo pradttlg bH iduqp Uer Aan den overkant ligt bSakaad bat duinlandachap van de Beer da i tassta WM unt vaa bet eiland Bonnhxat w Bh 4 mb t kau fal oplichten la bat zoeaaüdit Dan wtu a aan woflc voorbt trakl vaagt aan donkara adiadiiw om dit lidbte a ttd aB ibdaadachap om evan daarna da waar vrQ apal ta laten In da wQda vWcta van dao Maaamond Uggen bier en daar naoM laiMa sandbaslcaB waarop wa voonu wat wMr uit de kns da actotsMod aiaa to an Oui is w 4a Ma iiat aaitwig golvetda water dat aiaada wa brulaand op het strand kMkt aansaNaa dat ataada waar zijn g vn Iaat ott loep op nsa aHandkust Aaa da R kant Uttim ê sémb bte n sar affaalagai éoov bat mwM van da Ma ttfdcna hartstaa MantarOMB nawgaatOTt op da pUaMa waar da faivM aaa da dointtchameD knaagdw an bat taad wag daden kolken aiders wav aangrot Md doordat bat Uchta atolfr Mtaê dat auigavoard ward door den wind vna m w ia boB dan dow taar aa I grow vaa biaataraafiaa halm n sandbavar W iMMwvp naar bat Ooatto b ban v la ptaBtp glak vaa 4a AiiMa vaa da Madb f ja m a a a tar nadct daar raatt bat doo kara i nii a an rtafcaUga bowt vaa da dut Bi hei Sleemn Baken De mp en nepen ai SB gatfi 4ax tbna la apriata Mar aa daar Viséutv e aaar bat B ri a l ac b a ImaA ligt a teimdlfk braad aeiior dat ir aaai b a r a kl ta aa waaravar aa braada I atnwm aaacavoard 4aar bat ilabttai vaa bat te I de ateSgers staat Oat was eens een oude vuurboet vele eeuwen terug reeds diende het vuur ïiat bovenop djt bouwwerk werd gestookt tot bakeo voor de koggen die toen de Maasvlakte en de Brielsche Maas bevoeren toen Den Briel nog een belangrij bandellstad was Terw l we voortgaan trekken enkele roapendr w u 1 pen onze aandacht Het ztjn langbeenige vogels met lange kromomlaag geiwgen snavels Hun roep klinkt melodieua SB tegeluk melancholiek Wuuuliep wuuuhep huUt htm geluid door de stilte van dit weinig bezochte land Zu gaan op de vlettgels maar ze stnjken weer neer We booden onze k ers gericht en we zien hoe zfl na even deftig hein en weer te hebben gestapt hun snavel m het slik boren en daardoor opnieuw op ac it gaan naar voedsel dat bestaat uit kien waddieri es uit slakjes an warmpjes die zich in de slllclaag ophouden en die den velen slikvogels tot voedsel dienen De top van den snavel van vele dezer slikpeuteraars is iets verbreed en daar treft degene die den snavel wel eens van nab j heeft gazicB era aantal kleme putjes aan Deza snaveltop schijnt rykeljjk voorzien te zfln van zenuwen waardoor er een sterke ge voeligheid IS geconcentreerd De vogel die zyn snavel in het slik steekt en woelend door den weekeo grtmd in de nabifheid komt van n vóortwriemelend slikgedierte schijnt naar men thans aanneemt de aarrwefigheid van dit voedsel aan te voelen en hif kan daardoor dit wormpje of wat het ook is gemakkelijk btdt maken Vooral bij de snip de grutto ea des wulp zi n deze putjes duldeltjk te zien Dan ontmoeten we ook een anderen sllksopper Een zwart witte vogel eveneens op hooge pooten en ook met een langen snavel Maar de kluut beeft een anderen snavel dan de wulp Deze heeft een dunne omhooggebogen zwarte sneb van vreemden vorm De Idiuit heeft ook eco andere maaier van voadsdzoeken das de walp waarop alleen al lijB vreemde soavelbonw dnidt Hij waadt door het water dat hem tot het pootgewricht komt maar soms ook gaat de vogel het hoogerop zoeken Met maaibewegingen naar links aa rechts rwaaH hi den ff en kop heen ea waar Telkens gaat d saavei ever bat sUk En als we gaan kifita op de plaata waar bil aaa het voedseizoefcen ia geweest ontwarea we een aantal stkkelvormtge strepen over b aehte aanslibsel Hier heeft de klnteaaaavai de bov at sublaag afgesbrekoi ea ar bat voadsel dat bestaat vit baal klaiaa krahaebtiga diartje en ook ml aadara adnaMaia argaaiam attgexeefd Ongelooflifk lange af$tanden VTe soppei verder door het allb waarin onze voetoi tot ver over den enkel wegzakkoi Waar bet aaaalibsel arg week is voelen wa ons plotseling nog dieper wegzakken tot b na aan de knie en dan is het zaak gatrw weer grond onder onze voeten te krijgen Als wa bezig zijn den Inhoud van één der daar uitgezette fuiken te bekijken en wa ons net verlustigen ia de gedachte aan een vet gebakken bo e klinkt er plotseling een oletrw geluld boven onze hoofden Een troepje vogels daalt achter ons De gebakko bot is vergeten de kijkers ztjn gericht en daar treffoi we onze eerste rossa grutto s van dezen zomer alweer aan Het zün bekoiden uit vroegere najaren maar wa ktsMD M ook nog van korter geleda va bet voorjaar Kadi n babben z J het boogei op gezocht za zijn naar Noordelijker atrek i vertrokken naar het Noorden van Scandinavië m miractiien wel naar N Azië Enkeloi blijvoi wel overwmteren wannear da weersgesteldheid en de voedsebrlJkdmB hun ds gelaganheid tot blijvoi en blijven lévw laten maar velen trekken verder Aiidwaarts tot ver ta Afrika Neen vele plevlaren lia niat togaa een tochtje ttjdana Imfk trdcttjd op Eriorme afetandoi laggao zij at van bet liooge Noorden tot heel var naar bet Zuiden Omhyr deze vogels die i tamalijk groote groep nvattoi is er meniga aoort dia vaa HootéA of Nootrd SeaadlaavÜ van XJslaad jt OttmUxad doorb t naar liet Zuiden Dimt ém Zttldeiykste dealen vaa ZuidAaiarika et aaar da Ka ia Zalil Altlka Toch zijn het geen machtige vogels met Stoere lange en geweldig sterke wieken zooals de albatros bet zun dikwijls nietige vogeltjes nauwelijks een bandvol groot sMt kleine rappe wlekjes ea ragdunn pootjea Ze vhegen over wijde stuUon zee over barra landstreken ie overvliegan de Iialve weraM twea maal per jaar aana in het voorjaar één keer in het najaar Tat desa kleine naaaden bebaort ook da beate strandlasper aan dappera MaiBe draver op aRa Bonaadaeba sUklandsa ia najaar en winter dia ecbtat biJ bar wtaferwaar vndwiJM Ea desa Idatae slikvogal bonst seldea aVaca meestal Is bU er mat vele vriendjes texameo en dn kaanea w prachtige vUegoefeningea bonden manaa mt die 0 verstomd daen staan Soms Uuwm ze la bed groote troepen samen en vliegen zoo vele honderden vogels bijeen rond als een groote donkera wolk Dan valt telkens da onbegrijpelUke diselplina 19 alka sa traap ia ataat atait platsalbig als één geheel in minder dan één seconde tijds van richting te veranderen nlanoenvres waarbU we ons talkens weer verbazen ovar 4a aariheM dar raaetie vaa aBa vagal teg HJk ovar da asabeld en bat beahia traapaverband Soms kan zoo n hechte troep plotseling op het slik dalen en uiteen vallen in een groot aantal kteine vogel es die elk geheel op zichzelf zonder zich oogenschijnlijk iets vaa eaa ander aan te trekken aan het voedselzoeken gaan peurend in het slib om even daarna weer en l loc op de wieken te gaan en de vliegoefemngen of zou tet iets anders lünT te hervatten Welke beteekenis hebben deze manoeuvres hoe is het troepsverband hoa kunnen deze vogels zoo snel reageeren Zoo zijn er vele vragen die opkomen bijhet zien van het bonte vogelgewemel Endan ia er veel te peinzen over de groothelilen de schoonheid van de Natuur waarvan wazeU een miniem en onbeduidend onderdeeltjezijn Maar om dat te bepeinzan gaan we ine i duinpannetje liggen en we steken er eenPijpje bQ op zoodat we onderwijl de blauwasmoor langzaam kumun zien omboogkxingalen de wijde bicht in O v d B OUKSANT De ¥WHtiitg dK ven post in den Oceaan Het door ds Duitscbe troepen bezatte standje X uessant voor da kust van Bretagne is niet zonder bateeicenis als ooruitgescbov i post In den Oceaan t en Ebgeland Hat vormt da Westalijksta punt van Frankrijk Ouessont aan deze an Lands End aan gene zijd geven da Westelttke grens van tiet Kanaal aan Het allandia ap zichzelf is slechts IS vlerk fc m groot en wordt door ongeveer 3000 mensctaen bewomd dia In bun levensonderhoud voorzien door vlscbvangst Een ander besUan tou trouwens niet mogelijk zijn op dit stukje woesten rotsbodem midden In den Oceaan dat veertig metar boven bet opp vlak van de zaa uitstedct Tooneel oan zeeshgen Ia da gaschledaib van de za H orioffen bseft Ouassant in da adittlende eeuw tweemaal een rd gespeeld in dan strijd ter zaa tussehan Franseben en gng el sch ea Den 2 en Juni 1779 liet de Franscfa admiraal OrvilUon een Biwrisehe vloot der adtaiiraal Keppel tot dlcfat ander bat eiland nadoan waar da FranschaB ze voordeellga steiliogn haiMeo Inga nom eo HU bracht daarop den Bngdscben een zoo gevodlge nederlaag toaw dat het bun aledits mat da grootste moeite gahikta ee dad van bun idoot vaa dan mdargang ta raddaa Oen Istea Juni 1794 gdukt bat dan Civatadien admiraal k rd Bowa dessa aadartaag uit ta wiasefaea UH een Kagelsdi nnridliel nitgsaalld artta bil koen aaar OoasaaiiA Aar hif da ftaaaciw otatogAodaoaa wist tawiasaiu an tea op atja baart aaa zware aadadaag toafafadit DAMMEN Stedentoedstrijd I n dan op aS Augustus jX ta Amsterdam gespeelden wedstrijd Amsterdam 11 9 Rotterdam werti de volgend partij gespeeld aan bord 1 tusschen K C Kelley wit kampioen van Nederland en H F J lnnegin zwart lumploen van Rotterdam 1 33 28 18 22 2 38 33 12 18 3 42 38 7 12 4 32 27 19 23 5 28 19 14 23 6 34 29 23 34 7 40 29 20 24 8 Ï9 20 15 24 9 45 40 10 14 10 40 34 5 10 11 47 42 1 7 12 4 40 13 19 Vrijer ipel geeft wel 17 21 waardoor een afruil zal geschie fen met de mogelijkheid het spe nog in verschillende richtingen te leiden Metden textzet bindt zwart zich voorloopig aan eenbwaalda voertzetting X3 49 44 17 21 14 87 32 Maakt gebruik van den twaalfden zet van zwarte Deze kan nu niet 21 26 spelen omdat wit daarop een schijf wint door 34 29 26 28 29 26 14 25 40 34 23 31 83 24 Wit dreigt echter tevens met 33 29 én 39 28 Zoodoetide wordt zwart door zijn twaalfden zet g ioodzaakt nu een opsluiting van zijn korten vl ugd ta aoe teeren 14 11 17 15 33 281 22 33 18 38 20 14 25 17 31 26 8 13 18 41 37 18 22 1 27 18 13 22 20 43 38 10 14 21 8 S3 12 18 22 37 31 9 13 23 50 45 3 9 24 4 397 Deze zet is niet sterk en zwart kan nu altijd vrijkomen uit de opsluiting waarvoor hij da voorbereidingen reeds gaat treffen 24 T 111 25 81 27 22 31 26 36 277 Hoewel voor de hand liggend Is deze zet fouten had wit 26 37 moeten slaan waarna het spel nog op allerlei manieren ontwikkeld had kunnen worden Thans forceert zwart echter op verrassend wijze sehijfwinst door een zet te spelen waar door plots een aantal comtdnaties de witta staling bedreigea zoodat wit varplicht is tot eenBtukoffer ta b uiten M It 23m i l m m mm m B S d ff B 1 16 46 9 48 80 Op wit 48 41 volgt 23 29 33 M gedw 19 30 S8 S 14 20 24 15 4 10 15 4 13 18 24 22 17 46 26 17 11 81 n wint Wit kan niet spelen 37 wegens 23 28 S3 22 17 28 S3 S3 31 S 48 42 19 28 S9 48 met scUjfwinsf voor zwart Ook op SS m levari 2S 38 zwart minstens aan schijf orlnst op Tenslotte blijft ovar SS 2S waarop de mooiste slagwt volgt nX 23 39U S 83 17 22 l 27 18a 18 44 49 40 19 37 301 met schij £ winst voor zwart a 28 17 19 37 42 31 21 M 40 2 11 2 met twe sdiijvea winst 87 34 29 23 43 28 38 49 0 29 M 34 19 30 30 4 41 14 19 SI 48 43 t ê 33 3 38 19 23 S3 41 36 Aaders zoo zwart pspeeld hebben 33 28 31 33 gedw U 32 38 27 17 21 28 17 U 31 met dreiging 31 38 41 37 lO H 29 1 1 39 41 48 33 9 14 34 33 33 34 39 40 29 13 18 38 49 44 13 37 38 33 M 19 Da aat 29 M vaa adt wordt nu vcclUa Wat kan er thans nog in den tuin gebeuren Om van den winter groenten van eigen bodem te eten et is van groot belang dat in bet wintei g de bi vowrtduring versche groenten likbaar zijn en degene die een tuin beeft en deze In dit opzicht productief wil maken kan ook in September nog nuttig werk verrichten Ia den vollen goed cangespitten grond kun oei Dog wlntersplnazle en veldsla worden gezaaid De rijn beide winterhard Gewone spinazie is niet tegen vorst bestand maar kan indien üt gezaaid nog vóór den wmter worden geoogst Onder glas is het nog tijd voor zaaisels van spinazie postelein en snijsla Wie aog geen boerenkool heeft kan zich wat planten aanichaffen en die uitzetten Wil men heel den winter over versche peterselie en bltdselderij beschikken dan moet men de planten nu ontdaan van de grootste bladeren in den kxniden bak zetten ver der vorstvrij houden en op tijd luchten Ueei practisch is ook een tonnetje waarin op onderlingen afstand van 10 centimeter jten zijn ge boord Tijdens het vullen met larde wordt in elke opening een iJeteiselie r ant geplaatst tei wijl aan de bovenzijde evr jcens planten kunnm worden gezet Men geeft de aarde Ttt mmüg water zet het tonnetje op een vorsIvrUe licbta plaats en zorgt er voor dat door af en toe te draalen alle planten behoorüjk licht krijgen Spoedig is de tem met fijn loof overdekt waarvan geregdd kan worden gesneden Oplossing Visttekaartjes Pu2zle voorkomend In Duizend en Eén van Zaterdag 31 Augustus X VRACHTRIJDER derd door 19 23 4 35 23 29 33 24 13 19 24 22 17 37 26 17 11 31 36 27 6 11 en daarna 37 41 16 of 47 88 43 58 19 23 39 44 40 23 34 49 40 29 13 ISi Wederom is 29 24 verboden door 30 34 24 22 17 37 etc aU boven 41 33 28 gedw 3 35 42 27 22 18 37 48 29 23 19 24 44 2 18 17 221 Wit geeft op er volgt 26 17a 22 42 32 21 U 13 of a 28 17 21 23 32 21 16 27 en jvint Deze zeer onregelnaatige partij is door zwart op fraaie en verrassende wijze t t pen zeer onverwachte Iwslissing getaracht en nadat met fraaie combinatiedrelgingen schijfwinst was behaald werd het spel verder op zeer kordate wijze door den zwartspeler behandeld Kampioenschap tktn Roüer im In de op 1 dezer gespeelde partij C v Leeuwen wit Ph S Ham zwart icwam d volgeml Stand voor Zwart 11 icb aé 8 10 IS 18 18 21 24 29 Wit 11 scbL op 25 27 38 32 33 3 38 40 42 48 Wit verloor door de vergtnlng 25 20 waarop 18 23 enz volgde Bij het na velen van bet verloop dat de partU eventueel had kunnen krijgen stuitte men op de volgende merkwaardige voortzetting 87 31 10 14 31 26 11 17 43 37 13 Ï9 48 42 13 23 37 31 13 20 27 22 Wit meende biermede sehijfwinst te forceeren daar hem 8 13 voor zwart gedwongoi toescheen Zwart voer a echter een problematlacben remis slag uit door 24 3011 33 2 30 35 38 10 17 48 28 8 48 3 25 14 3 421 en op 40 84 vol 43 48 3 29 3S 40 of 48 13 zamisa i Sdiaakproblemen Het Ugt in da bedoeling de sebaltproblemen weder in Duizend en Een opte nemen Te beginnen met 2Uitcrdag 14 S tember ms zulleo deze problemen weder geregeld wordenafgedrukt t geüjfc met de schaakrubriek vaadr Cuwe Goede Oplossingen Hiar volgen de goede oplossingen van de problemen van 27 April en 4 Mei ji 5 9 3 es 7 m 7 5 Hos 14A an ISA O Hoogenboezem 7 S J a Burg jr 7 5 M V Suiker 7 5 A v d Tol 7 5 A de Wilde 7 5 t P Kroep 7 5 J Steffen 7 B J Blooc 7 5 J H Th Heisterkarap 7 5 W de Vr s r 7 9 D L Rieke 7 5 A P Maakosscfaijn 7 9 J A Vroom 7 5 U 3 V Popering 7 5 J W Stegeman 7 5 K Hartman 7 S W Bijl 7 5 K Blom 7 5 A v d Beij 7 5 C Mink 7 S A Poldervaart W 8 H v d Velden 7 5 A de Visser 7 8 J 7 5 mcj W F Koch 7 5 J J 7 S H Ünt 7 5 A v Burj G H Kootff 7 5 Ad 3 Verloo Schr 7 5 J V d Zwaai C7 5 JI W Jongeneel 7 5 P H Peerei C ff Kramer 7 5 G DoedewskJ 7 8 J IfiUebrand 7 4i H A Leniger 7 5 C den Toom 7 5 J V d Linden 7 6 J Hanawaaljer 7 5 Ar H Trotsenburg 7 S J Lagerwaard 7 5 C A V Dök 7 5 Nos 14B en 15B J H Burg 4 S J Oudea aarden 4 ï C J Vogel 4 5 A 3 Berkenboscb 4 5 3 C Kramer 4 S 3 Smits 4 9 D pctaaap 4 5 L v d 3erg 4 S De woorden sofa alcoof sir6ep zijn van Apébischen oorspong Weinigen onzer gevoi er zich rekenscliap vandat tij in het dageluksrïie leven tal vao woorden gebruiken die van Arabische oraifirongzijn Zooals men w t zQn de Arabieren reeds in de achtste eeuw van Noord Afriita in Spanje doorgedropgeo zoodat het ge n wonder is dat zu cms niet alleen overblufselen van hun op hogge trap staande kunst doch ook deelenvaa bun woordenschat acbiavU gi Als iemand zegt dat hij plaa ilMft genomen op een sofa emt divan of daj bQ ap een mairas heeft gerust en dat h een kopje mokka heeft genoten met suiker gevolgd door een glaasje water uit een karaf baaft h al een aardigen mondvol Arabisch gebruikt De mokka ontleent haar naam aan de stad Mocha aan de Roode Zee eertijds bekend door den uitvoer van koffie Karaf ia een verbastering van gharaffa het Arabisch wowd voor het scheprad aan de bron Suiker is afkomstig van gharaffa het Arabische woord voor bat zun beurt is afgeleid uit het Indlach Matras komt van matrah sofa was oorspronkelijk bü de Arabieren Ijet kussen op het zadel van hun kameel Divan of diwan hebben zu op hun beurt ontleend aan het Perzisch Al is in het Arabisch het Hdwoord M i vindt het terug in algebra dat in het Arabisch beteekent verbinding van gescheidao deelen en in alcoof het achterste deel vm de tent dat den vrouwen tot verblijfplaata strekte C3iemle is ean varbastering van het AraU sche kimija vermenging Alcohol is eveoeens Arabisch hoewel het in die tatil heal iets anders beteekende n 1 een f f potloodachtig poeder waarmede de vrouwen wei brauwen en oogtwren zwart maaktjui Het woord magazijn is afkomst van bet Arabisch Biachzan dat schatkamer beteekent Siroop Icmfit van scharab drank Het vroeger gebruikel e woord tuighuis is meer en meer verdrongen door arsenaal dat tzi het Arabiscti beteekent huis vaat den handajtbald JL 7