Goudsche Courant, dinsdag 26 november 1940

OUDSCHE COLBAr T dag 27 Nov 1940 NIEUWSBLAD VOOR GOUDA EN OMSTREKEN jjjfgang No 20489 Directeur F TIETEB Postgiro 48400 Bur Markt St Tel 2748 1919 1 3 2 1 14 0 1 1921 1 0 7 8 22 8 1 28 0 V 1923 0 3 9 0 1925 4 7 9 9 31 2 1 1927 6 7 14 8 39 3 1929 7 0 12 5 34 3 vorst 1931 6 9 21 9 46 0 1933 6 6 21 0 42 4 beperking 1935 4 1 23 7 44 1 1937 4 2 22 1 43 1 1938 4 3 28 3 52 1 1930 2 4 17 5 41 2 oorlog TOEKOMST van den Nederlandschen Tuinbouw De sierteeltproducten in het bijzonder de bloembollencultuur ig ▼ on den export ▼ on het ollergrootitte Toekomst der sierteeltproductie nlef komber te worden ingezien algemeene levenspeil zoodanig te verhoogen dat men wel meer lujce producten zal moeten verbruiken en dan kunnen bloemen en planten nog meer dan tot nu toe in het bereik van steeds grootere groepen van consumenten komen D vorige oorlog Echter is het merkwaardig dat na den oorlog van 1914 tot 1918 toen er dus een algemeen grondstoffengebrek bestond de vraag naar bloembollen sterk is toegenomen De Nederlandsche export die in 1910 ruim 17 miliioen kg bedroeg was in 1914 gestegen tot 24 miliioen kg en Uep in 1918 tot 12 miliioen kg terug daarna trad een voortdurende stijging in tot 42 4 miliioen kg in 1928 34 miliioen in 1929 vorstjaar en 45 4 miliioen in 1930 peze ontwikkeling in aanmerking genomen mag dus na den tegenwoordigen oorlog zeer zeker een nieuwe uitbreiding van den export worden verwacht welke op een redelijker prüspcil vooral tot uitdrukking komt in een hoogere waarde van den uitvoer Vacatures in overheids en semi overheidsdienst Q Plaatsingsverordening verschenen Welke categorieën in aanmerking komen Eenzijdige ext ort In aanmerlcing moet hierbij evenwel worden genomen dat de export van bloembollen nog zeer eenzijdig was gericht Zooals in de vorige eeuw onze export van zuivelproducten en eieren zich eerst Hchtte op Engeland en pas later na 1870 op Duitschland zoo heeft de uitvoer van bloembollen zich tot in de laatste jarrai toe in het bijzonder op Engeland gericht Gr Brit tannië nam in 1938 byv mim 28 miliioen kg bloembollen af tégen Duitschland bijna 4 miliioen kg en een totalen bloembollenexport van ruim 52 miliioen kg Veel zal er nu van afhangen in weUcen toestand Engeland zich na den oorlog bevindt Indien het totaal Verarmd weinig tot exporteeren in staat opnieuw zal moeten beginnen is hft te verwachten dat de deviezenpositie van Engeland zoo ongunstig s dat import van bloembollen niet of slechts ten deele kan worden toegestaan Inmiddels is het gebleken dal Duitschland nu de deviezen geen be letsel meer zijn een veei grooteren bloembollenimport heeft gekregen Hier by moet echter worden bedacht dat men bloembollen niet over één kam kan scheren met boter eieren en groen ten Van l IoemboUen zyn bepaalde soorten en variëteiten in Duitschland bekend en geweaseht in Engeland weer andere Het zal derhalve niet gemakkelijk zUn den export welke tot nu toe op Engeland bestond om te gooien op export naar het Europeesche continent vooral omdat de z g Duitsche soorten veel sterker tveperkt zyn door de saneering dan de andere in verband met de beperking van onzen export door de clearingmaatregelen Daarom is de wijze waarop Engeland na den oorlog met behulp van Cen traalEuropa weer aan het werk kan gaan van doorslaggevende beteekenis voor de toekomst van den Nederlandschen bloemi ollenexport Voor een goed inzicht in het verloop van dezen export na 1918 geven wy hieronder n staatje in millioenen kg Jaar DtL EngeL Totaal Engeland zou oorlogsschepen aan Amerika vragen Een pkrsbericht spreekt van drie slagschepetif zes kruisers en honderd torpedojagers Een memorandum van lord Lothian Ook overneming van patrouillediensten door de Ver StateH kstelling van twee nieuwe departementen Hieronder ook Oostenrijk Hongarije en Tsjecho Slowakije die in 1938 0 4 miliioen kg invoeren dus ± 10 Aan deze cijfers is op te merken dat de export naar Engeland tot 1938 niet alleen in totaal maar ook in percentage van den totalen export geweldig is gestegen Naar de groep Duitschland was de uHvoer zeer slecht tot 1923 daarna begon het systeem van leeningen waarover wy in het derde artikel schreven en nam de export toe tot 8 3 miliioen kg met een waarde van 8 4 miliioen gulden in 1928 Tot en met 1934 nam de hoeveelheid iets af doch de waarde met meer dan de helft in het laatstgenoemde jaar bedroeg de hoeveelheid 7 7 miliioen kg met een waarde van 3 9 miliioen gulden Het is derhalve van het grootste belang voor onzen export en vooral voor die van bloembollen dat na dezen oorlog het systeem van de oorlogschulden wordt afgeschaft en er een zoodanige controle op de internationale schuldenstnictuur komt dat voortbrenging en verl ruik worden bevorderd en niet geremd zooals na 1918 en na 1929 Onderwi s Kunsten en Wetenschappen gesplitst fal Opvoeding Wetenschap en Cultuurbefcherming 2 Volksvoorlicliting en Kunsten Zorg voor de instandhouding van den volksaard ZoB op 9 13 MHkr 17J3 M am op 749 omkr 17 23 Mei k crpHclit te Terdnittcrea ▼ souoBdertfaiif tot gEonsopkowt LaatawM nm Toertritea Metca V soiiMMidorgaag oaWokca wwdeo I fal echter niet gemakkelijk itn uilvoer om Ie gooien V 1 yERDEN in de vortge artilA w 4Ba iioofdzakeiük bescliouVT wingen gegeven over de § iheden op tiet gebied der tuinducten relke ala voedsel door ïumenten verbruikt worden I Ml meer aandacht gewijd worj nn de sierteeltproducten en In iWJzonder aan de bloerabollenculIht deze laatste een zeer be ke plaats i in mt in de Nederigrarische exportproductie I nkele cyferS f II JJ30 bijv bedroeg de waarde van I uitgevoerde land en tuinbouwlicten rond 583 miUioen gulden t n bijna 460 miliioen gulden tot lÉpwiucten van den landbouw en 1 1123 miUioen gulden tot die van itoinbouw behoorden Van deze 123 ggoen gulden waren ruim 46 mil M gulden bloembollen Een derge h bioge uitvoerwaarde is voor en a tijd niet meer bereikt vóór iWsiet omdat t uitgevoerde kwanM nnaf 1919 tot 1930 toegenomen j van 14 tot ruiiil 46 miliioen kg U30 met omdat als gevolg van de ilfnieene crisis de waarde per kg taUe in 1938 werd n l ruim 52 mil1m kg geëxporteerd voor een waarfenn ruim 31 miliioen gulden Bloembollencultuur De bloembollencultuur is een zoo fisdi Ifederlandsch bedrüt dat men Mk meende dat ons land op dit gelUeen monopolie bezat Dit was ten We ook het geval Onder vrije cononntie met het buitenland bleek ons U de productie van bloembollen te faanen handhaven en snel te kunnen ÉMden als gevolg van een voor aige soorten als tulpen hyacinllw en narcissen bü uitstek geschik i bodem en klimaat waaraan zich in jjtoop der tijden een uitgebreide iliinis zoowel wat de teelt j ls wat litexiel betreft had gepaard Slechts Il levolg van protectie maatregelen hel binnenland is de toestand in de ajtite jaren grondig veranderd en aw w de teelt in ons land sterk Stompen die in het buitenland uitbreid worden 5e tuinbouwproducten in het algfrrwi M de bloembollen in het bljzon L n iet alleen beschouwd WKn als bronnen van bestaan voor iwie bevHlkingsgioepen maar ook gisteren verschenen Verorde Wad is opgenomen een verorde Jl na den Rükscommissaris voor t Nederlandsche gebied tot J n departementen van SF Bestuur welke den naam jlragen van departement van y t Wetenschap en Culttinrrj JWlng en van departement van wUchting en Kunsten j is bepaald dat in de plaats 1 7 departement van Onderwijs r Wetenschappen worden in het departement van Opvoe2 Wetenseliap en CultnorbescherJ mede van VolksvoorUchtinl l Iwüiïï departement van Opvoeding f P en Cultuurbescherming is en de lorg voor al hetgeen met JWgen van openbaar en bijzonder tta JJI opvoeding samenhangt oegrip van de inrichtingen v n onderwü De opleiding van J iers het schoolfilmwezen de fc opvoeding de Jeugdleiding Z 2 5 le verzorging der jeugd 2rtJ in van volwassenen met Van de zorg voor openbare de wetenschap met in 2 flebibliolheken Inrichtingen winningen van tUaadaappe als leveranciers van deviezen bU export In het Verleden was het reeds tot op zekere hoogte automatisch zoo maar in de toekomst zal dit door middel van een meer geordenden goederenruil zeer zeker zoo ziJn dat een land zijn invoerbehoeften met zün uitvoer betaalt Wy leven in Nederland met bijna 9 miliioen volksgenooten op een zeer klein rondgebied zoodat wij zeer vele goederen ook voedingsmiddelen grondstoffen en industriëele producten moeten invoeren Deze invoer moet met onzen uitvoer betaald wor den De tuinbouwproducten in hel algemeen en de bloembollen in het bijzonder worden geheel of grootendeels verkregen door gebruik van den Nederlandschen bodem en Nederlandsche arbeidskrachten terwijl de cultuurbehoeften aan buitenlandsche grondstoffen voornamelijk kunstmeststoffen betrekkelijk zeer gering zijn De deviezen welke ons land dus bü export naar het buitenland verkrijgt kunnen geheel aangewend worden om onzen inv r te betalen Uit een nationaal oogpunt is dus de handhaving van den export en ook en vooral van den export van tuinbouwproducten van het allergrootste belang Zou deze uitvoer zich om bepaalde redenen niet kunnen handhaven dan zou ons land zoodanig overbevolkt zijn dat een onmiddellijke massale emigratie noodzakelijk zou fcorden De todtomst Wat nu de toekomst van de sierteeltproductie in het algemeen en de bloembollen in het bijzonder getreft wordt vaak gemeend dat deze als luxe producten na den oorlog weinig gevraagd zullen worden Dit behoeft echter geenszins het geval te zijn Door den geweldigen vooruitgang der techniek is de wereld als geheel in staat om zeer veel meer goederen per hoofd der bevolking voort te brengen dan na den vorigen oorlog reeds het geval was Bovendien is er nu reeds een groot surplus aan agrarische grondstoffen op de wereld en zal dit er zeer zeker over een jaar in nog hooger mate zyn In dit opzicht is er een groot verschil met den vorigen oorlog toen er na 1918 een algemeen tekort was aan agrarische grondstoffen van bijna 10 pet een tekbrt dat eerst na 10 jaar zoodanig was aèngevuld dat er van een gering te veel sprake was Wij weten uiteraard niet hoe lang de huidige oorlog zal duren maar vast staat dat in het geval dat in 1941 de vrede gesloten zou worden op het terrein van de grondstoffen geen tekorten heerschen zullen Dan moeten de industrieën op vredesproductie worden ingesteld en dan is het mogelijk het lijken aard van de wetenschappelyke literatuur alsmede van opgravingen de operttare en niet openbare museaen andere collecties de monumentenzorg en de zorg voor het archiefwezen alsmede de natuurbescherming en de heemschut Aan het departeiMht van VolksVoorlichting en Kunsten is opgedragen de zorg voor het pefc en rSdiowezen en onverminderd her bepaalde in de Bioscoopwet 1926 artikel 1 der verordening No 160 1940 het filmwezen de nietwetenschappelijke literatuur de muziek de beeldende kunsten met inbegrip van de architectuur en de kunstnijverheid het theaterwezen de kunstdans en het tentoonstellingswezen de bestryding van al hetgeen in strijd is met de openbare orde en de goede zeden alsmede al hetgeen samenhangt met propaganda en met bekendmakingen ten behoeve van doeleinden die niet op het maken van winst gericht zyn Aan beide departementen is opgedragen de zorg voor de instandhouding van den volksaard leder van hMM efent zijn bevoegdheden zelfstandig ui voor zooveel het de aan zijn zorg toevertrouwde onderwerpen aangaat doch in onderling overleg waar zuUu noodzakelijk is Hetzelfde geldt ten aanzien van de uitwisseling wn cultuieele waarden Deze verordening treedt in werking op dea dag barer Ikoadiginfr Qe Staatscourant van hedenavond bevat de volgende beschikking van den secretaris generaal waarnemend hoofd van het departement van Binnenland sche Zaken regelende de wyze van aanvulling van het personeel by de diensten bedrijven en instellingen van het ryk de provinciën de gemeenten en de Nederlandsche Spoorwegen In overeenstemming met par 2 en 3 der verordening no 3 1940 en op grond der verordening no 137 1940 varMen Rijkscommissaris voor het bezettTNederlandsche gebied bepaal ik Artikel 1 In de behoefte aan personeel by de diensten bedryven en instellingen in den ruimsten zin genomen zoowel van het ryk als van de provinciën de gemeenten en de Nederlandsche Spoorwegen zal worden voorzien door aanwijzing van daarvoor geschikte krachvten uit de volgende categorieën van tersonen Zy die op 15 Mei 1940 rechtstreeks of middellijk by het rijk in dienstbetrekking waren hetzij in burgerlyken dienst hetzij als beroepsmilitair dan wel als dienstplichtig onderofficier in den zin van artikel 1 van het Capitulantenreglement 1935 voor zoover voor hen in de laatstelijk door hen bekleede functie geen voldoende dagtaak meer valt te verrichten alsmede zij die als eervol ontslagen militair van Wet Ne derlandschIndisch leger op 15 Mei 1940 aanspraken konden ontleenen aan het bepaalde bij artikel 2 van voormeld reglement b Zy die op 15 Mei 1940 in het genotwaren van wachtgeld of z g wSchtgeldvervangend pensioen terzake vanvroegeren dienst als burgerlyk ofmilitair rijksambtenaar hieronder begrepen zij die in liet genot zyn vaneen uitkeering als omschreven in artikel 99 van het Algemeen Rijksambtenarenreglement c Zy die op 15 Mei 1940 rechtstreeksof middellijk bij een provincie bij eengemeente of bij de NederlandsclieSpoorwegen in dien stbetrekking waren voor zoover voor hen in de laatstelijk door hen bekleede functie geenvoldoende dagtaak meer valt te verrichten d Zy die op 15 Mei 1940 in het genot waren van wachtgeld ter zake vanvroegeren dienst als amtbenaar bijeen provincie bij een gemeente of by de NederlandJsche Spoorwegen e Zü die tengevolge van i n endoor den militairen dienst bekomenletsel uit dien dienst zijn ontslagen onder toekenning van pensioen dochdie niet uitsluitend met dit pensioen inhun levensonderhoud kunnen voorzien f Belanghebbenden en zoons vanbelanghebbenden in den zin der Zuiderzeesteunwet 1925 g Houders der akte van bekwaamheid als onderwijzer bedoeld in artikel 77a der wet van 17 Augustus 1878 Staatsblad no 127 die op 15 Mei 1940 reeds werden aangemerkt als gegadigde voor een plaatsing in overheidsdienst ArUkef 1 Alle personen behctorende tot de categorieën genoemd onder a tot en met g van het voorgaand artikel worden bij de afdeeling Overheidspersoneelvoorziening van het departement van Binnenlandschë Zaken groepsgewijze ingeschreven als pandidaat ter plaatsing in den o rheidST en semi overheidsdienst 2 Indien bij een van de diensten bedrijven of instellingen hétzij vanj het ryk dan wel van eene provincie een gemeente of van de Nederlandsche Spoorwegen in de behoefte aan een werkkracht moet worden voorzien dient het in deze tot benoemen of tot indienststellen bevoegd gezag aan het departement van Binnenlandschë Zaken een aanvraag in tot aanwijzinig van een geschikten candidaat 3 Kan geen geschikte candidaat worden aangewezen dan mag in de bestaande vacature worden voorzien door keuze ült vrye sollicitanten 4 Overigens is het in het tweede lid aangeduid gezag verplicht den aangewezen caniddaat in dienst te stellen Artikels Aan de in rtikel 1 aangegeven candidaten die ter vervulling van eenigerlei functie worden aangewezen en him dienst moeten verrichten buiten hun tegenwoordige woonplaats kan j óndien het hoofd van het departement van Binnenlandschë Zaken verhtiizing naar de nieuwe standplaats redelijk acht door en ten laste van het gezag in wiens dienst zij werlczaam worden gesteld een tegemoetkoming in de kosten van die verhuizing worden verleend althans voor zoover ziJ gehuwd zyn Of geweest zyn en in het betdt xya van eau volslag i eigen inboedel Aiükel 4 Candidïten als in art 1 genoemd dit ter vemiiUng van eenigcrlei tunc tie zyn aangewezen en die weigeren om deze functie te aanvaarden worden onverminderd hetgeen in de ter zake bctrekkelyke wachtgeld en pensioenregelingen voor dergelijke gevallen is bepaald niet meer ter verviiUing van een andere vacature ciestemd Artikel 5 1 Tenzy door het hoofd van het departement van Binnenlandschë Zaken anders wordt bepaald is de chef van de in artikel 2 eerste lid aangeduide afdeeling bevoegd om over de aangelegenheden rakende de inschrijving en de plaatsing van de in art 1 aangegeven candidaten voor zoover zich daarbij geen principieele of gezagskwesties voordoen namens dat hoofd in briefwisseling te treden met alle Nederlandsche autoriteiten en met de directie der Nederlandsche Spoorwegen bedoelde autoriteiten en die directie zijn ven licht aan genoem Omtrent het onderhoud tusscljien Roosevelt en den Britschen ambassadeur lord Lothian schrijft de Washingtonsche oorrespondent van de N e wYork Times dat op Amerika door Engeland druk wordt uitgeoefend om lieer schepen te leveren en wel niet alleen handelsschepen maar ook oorlogsbodems Bovendien streeft En geland naar een soort samenwerking tusschen de Engelsohe en de Amerikaansche vloot wtiardoor de Engelsche vk ot zou worden bevrijd van de patrouiUediensten in versohillende deelen der wereld Lord Lothian heeft schepen by onder noodzakelijk voor Engeland ge noemd Op de vraag of hij daaronder ook oorlogsschepen verstond antwoordde hij aan journalisten Ik zei schepea Uit Londen meldt de New York Herald Tribune dat Lothian een ihemorandiuft naar Washington heeft meegenomen waarin Engelands wenschen op het gebied van schepen zijn uiteen gezet Volgens dit bericht zou Engeland van de Vereenigd Staten drie slagschepen zes kruisers en honderd torpedobootjagers willen koopen of leenen H t memorandum behelst geen aanduidingen omtrent den prijs dien Engeland voor een versterkte vloothulp in den vorm van bases in den Stillen Oceaan of de waterii van Malakka zou willen betalen Bovendien hoopt Engeland opmoderne handelstonnage van Amerika De iBritBche delegatie van het ministerie van Scheepvaart die op het oogeAblik in Amerika vertoeft int resseert zich vooral voor koopvaardijschepen van het nieuwe bouwprograan der federale soheepvaarteutoritelDfen De t testand in Engeland De ifew York Sun publfceert onder het opschrift Engeland richt zich in zyn zwaarste uren sinds de ineenstorting van Frankryy aan Amerika om hulp een bericht uit Londen van Associated Press waarin de toestand in Engeland uitent ernstig genoemd wordt aldus het D N B Terwijl Engelands eigen initiatief onder de Duitsche bomaanvallen en de Duitsche blokkade een pynl k vraagstuk is geworden ziet het in toenemende mate op naar Amerika De Engelsche bekwaamheid om de zaken als onbeteekenend voor te stellen werkt onder hoogen druk Deze zelfgenoegzame propaganda zoo meent de correspondent is wellicht even gevaarlijk voor de Britsche zaak als de nachtelijke bomaanvallen Daar helpen géén middelen tegen afgezien van de heerschappij m de lucht en daarom kUkt Engeland op dit gebfed op iUjk naar Amerika De Duitsdie boimilenwerpen hebben hun bommen uit duizendoi maobinef ia tienduizeniton toaiiaD om den chef alle gevraagde inlichtingen nopens bedoelde aangelegenheden te verstrekken 2 Omgekeerd is voormelde af deelingschef gehouden alle daarover van hem gevraagde inlichtingen te verschaffen aan de Nederlandsche autoriteiten en aan de directie der Nederlandsche Spoorwegen ArUkel De regeling ter bevordering van de benoeming in betrekkingen in dienst van het ryk als ambtenaar in den zin der Pensioenwet 1922 Staatsblad no 240 van houders der akte van bekwaamheid als onderwijzer bedoeld in artikel 77a der wet van 17 Augustus 1878 Staatsblad no 127 wordt bij deze ingetrokken Artikel 7 Tengevolge van het gestelde in artikel 3 blyft het bepaalde in de onderscheiden wachtgeldregelingen nopens toekenning van een tegemoetko ming in de kosten eener verhuizing buiten verdere toepassing Artikel 8 Deze verordening wordt geachtin werking te zyn getreden met ingangvin 1 Augustus 1940 Zij wordl ter algemeene kennisgebracht door plaatsing in de Nederlandsche Staatscourant en kan wordenaangehaald als Plaatsingsverordeningoverheids i se mi overheidspersoneel 1940 laag geworpwi en toch wil men het zoo voorstellen alsof aan fabrieken en belangrijke inrichtingen slechts geringe schade is berokkend Naast het gebouw van Associated Pre in Londen bevindt zich sinds den 24en September een bomkrater welke nog steeds open is De jongste verliezen aan scheepsruimte zoo vervolgt het bericht zijn toegeschreven aan het gebrek aan oonvooien Wanneer Engeland geen nieuwe Amcrikaansche torpedojagers krijgt zouden de scheepsverliezen waarschijnlijk hoog blijven Met het gebrek aan torpedojagers gaat het verlies aan koopvaardijschepen hand in hand Waarschynlijk zal dit verlies door den duikbootoorlog nog toenemen De correspondent schildert vervolgens de levensomstandigheden in de sc huilplaatsen dia eenvoudig afschuweiyk zijn De ziekten beteekenen een byna nog grooteri gevaar dan de bommen De sanitair inrichtingen in de schuilplaatsen zyii zeer onvoldoende ondanks de verzekmingcn dat maatregelen voor verbeterinig zullen worden getroffen Eén beschouwitfg van de Diplo De Jsnthulling van loüd liithian dat de Knancieele mogelijkheden van England uitgeput beginnen te raken ft de D e u t s c h e d i p 1 o m a tisjbhpoli t isch e Kprrezpondep z is een onsymtóthieke aangejbgenheid voor den Atierikaanschen bq astingbetaler De d lnemmg van iierika aftn de redding der democra t e in de l wereldoorlog eindigde metjj n binnenlandschë oérlog ischuld den ereenigde Staten van 25 7 milliard dollar Daar kwamen nog bij onbetaajjf de schulden van h t buitenland bedrage van 12 2 plu 15 1 tezamen 2 3 milliard dollar waarvan Amerika mt dusver niets meer gezien heeft Ewar komen nog by die onberekenbare ro achtige verliezend welke het Anflbrlkaanilche ndtionMe vermogen bit de financieele en economische crli geleden heeft J saneering loozf liquidoen voorheeft naar cieele desjnwéarheld i met zUn taal bedrog Wnaneer nu 1 Lothtan desoMlanks probeert een nieuwen greep ai den Amerikaanschah geldbuidel té doen dan kan daarbij slechts vai twee mogelijkh eijf sprake zyn oUrel het is v aar dafc Engeland voor f de uitputting van jzijn in het buitniland te gebruiken gjfcldmiddelén staaa en dan verwacht hét van het Amdfikaansche volk dat hafe hoewel het noj de Engelsche oorlogsschülden mét óue van zich zelf te tonen heeft nieuw eld in een firma stefkt die op het punt staat Haar faillissemfent aan te vragett Dit zou dus neerkomen op goed geldïnaar kwaad geld goaien en wel in Oifstandigheden die ge uitzicht op bieden maar wel een datie wn deze ondeme zien fofwel lord Lotl vele economische en in het schild ea Jansdie volk weer rom bet igeUch je s de Ver Stal wUf hij het Ameril in een val lokki te redden