Goudsche Courant, donderdag 19 december 1940

e rijks nten pUt opcentin Ibnkt rol N HET RIJK VAN KONING WINTER Wanneer de IJsvorst Thialf regeert Verschrikkingen van catastrofale winters in vroeger eeuwen Gondea atlllo kusten en de zée nog blauw en de blijde vele golven die er spelen en die witte lucht van voog len o de vele meeuwen zwevend door de miverende kou Zwermend als een bui als een gevleugeld sneeuwen en hun kreten af en aan over mijn hoofd heb ik ooit wel in oen ander lied geloofd hier op aard dan de verloren kreet der meeuwen i En zij zwen ten en verdwenen en het is nu weer stiller en het gouden uur wordt later en ik loop verloren verdec angs bel w ter van der eeuwen eenzame geheimenis Een winter zonder ijs is geen Hollandscbe winter Daarna heeft de winter 1928 29 ons delaastste verschrikkingen bezorgd en vanden vorigen winter kan men slechts zeggen dat hij op het stuk van internationaleverspreiding niets te wenschen heeft overgelaten Wy willen deze kroniek van wintersche verschrikkingen besluiten met een goeden raad Niet alle winters zijn zóó streng als de hierboven beschrevene Het kan ook weldadig koud zijn En dan is het de recht4i4 om in de natuur een kijkje te gaan lemen De natuur des winters is zoo geheel jders dan in de herfst Er zijn honderd één verschijnselen in waarvan ge het jestaan eenvoudig niet had vermoed Wie i er op uit wil trekken moet zich van te voren eenigszins onenteeren Daartoe bestaat een unieke uitgave Wy bedoelen het deel W i n t e r uit de cyclus Een jaar Natuurleven uitgave Scheltema en Holkema Amsterdam waarin begenadigde schrijvers als R J de Stoppelaar Jan P Strijbos en A B Wigman in woord en beeld uw deskundige gidsen zijn Zij vertellen U de duizend en één kleine dingen welke ge over het hoofd zou z ien op een wintersche wandeling Of ge zM crft langs riWer of plas over de hei of door het bosch dit prachtige boek dient uw raadsman te ziin Een weelde van foto s vult de tekst aan Wie van znn land houdt wie het wil l eeren kennen in het wintersch gewaad raden wij met klem dit werk 6an te schaffen en het terdege te be itudeeren rig terug gaat naar het landschap dat hgachter zich laat staat hij verbluft over deonbeschrijfelijke fantastische schoonheidder Itahaansche natuur tip wanneer detrein eindelijk tot staan komt wordt dotoerist eerst ontvangen door het symbolistisch geworden bloemcnmeisje dat hem m eigen taal de bloementaal welkomheet door hem de eerste geurige viooltjesen mimosa s aan te bieden San Remo cosmopolitisch aristocratisch en modern Bordighera te midden van een landschap van ongekende schoonheid gelegen Rapallo in de zon rustend tusschen de olijfbooifien en palmen en S Marfi ierita het zijn de aanlokkelijke en meest bezochte toiristencentra aan de choone Italiaansche Riviera een paradijs waar men geen winter kent In het Zuiden van Ifalié vindt men lieflijke oorden te over waar men genieten kan geheel vergetend dat het elders winter is Aan de Golf van Napels i het vooral hjaerlijk te vertoeven In Sorrento Amalfi dat vanuit de steile rotsen langs de kust over zijp ijverig visschersvolk schijnt to waken Capri met zijn mooie grotten zijn ongeëvenaard klimaat zijn unieke Faraghoni de poëtische schoonheid van zitn eeuwig bloeiende tuinen en pergola s zijn onbensDcliike arcomodatie en gastvrije bevolking Nog Zuidelijker is het heerlijk te rusten en te genieten zich in de warme Siciliaansche zon te koesferen in Taormina het prachtig ite oord van dit eiland met zijn bloeiende citroen amandel en sinaasap pelboomen waarvan de zoete geur de geheele omgeving vervult en op den bezoeker werkt als een aangenaam verdonvinesmiddel Laat de wintersport liefhebber echter nietmi stroostig worden Ook voor hem biedtItalië voldoende gelegenheid zich uit te leven en te genieten Een winter vacantie ineen der bergstreken zal voor hem een openbaring zi n Hl Vindt er in een betooverend schnone omgeving moderne drukbezochte spoïtctntra doch ook rustige liefInke kleine oorden met uitmuntende accomodatie m volledige outillage die des winters te bereiklSi znn hetzij langs doorloopend begaanbare wegen danlwel per spoor met de arreslede of andere moderne vervoermiddelen Zooals de toerift die w irmte en rust s winters zoekt deze in Italië kan vinden en de wintersporttnan e t an ziin liefhebberij kan voldoen zoo ook kunnen de bewonderaars van Kuii st de liefhebbers van muziek en wie prijs stelt op uitgebreid mondain vermaak in de Italiaansche ste den hun verlangens in vervulling zien gaan Uit A Roland Holst Een VVinteravondval ren de lage landen en zelfs geheel Duitschland overdekt met een dik pak sneeuw Maar nauweluks drie jaren lattr bleek het dat ook deze recordwinter nog overtroffen kon worden want ditmaal sneeuwde het 37 dagen achtereen en vauMjege de lage temperatuur bleef de sneeuw 14 eken liggen Vele vooral kleinere plaatsjes waren volkomen afgesneden en bij deze gelegenheid most het zelfs zoo koud geweest zijn dat de molens invroren Na dezen winter der verschrikkingen van 1442 beleefde de menschheid in 1491 wederom een zeer sneeuwnjk jaar Opnieuw viel de sneeuw een maand lang zonder tusschenpoüs In 1606 volgde de eene sneeuwbui op de andere tenslotte lag de ineeuW zoo hoog dat in de dorpen de huizen nog slechts rnet de topgevel omhoog staken De menschcn zaten in hun huizen als gevan vangen door de koude bevrca en of In de sneeuw bleven steken Reeds twee jaar later beleefde Centraal Europa een nieuwen catastrofalen winter Ouitschland geleek bij een temperataur die nauweluks nog te verdragen was één groot neeuwgraf In 1814 deed het nieuwe jaar zqn inti ede met enoimen sneeuwval Het leek alsof er geen einde aan kon komen en van dag tot dag werd de laag hooger Dat ging zoo door bu een temperatuur van 18 graden onder nul tot midden Februari In het geheel zijn toen twintig sneeuwweken geregistreerd Dat daarbg onder de vele meters dikke sneéuwlaag over uitgestrekte gebieden alle wintergenassen verstikt werden is geen wonder Sie zeventiende eeuw schijnt behalve door stoffelijke weivaart zij werd immers de Gouden Eeuw genoemd te hebben uitge DES WINTERS IN HET ZUIDEN Op elk schilderstuk pleegt men den winter uit te beelden met een dikke laag sneeuw wa ironder de slaoende natuur bedolven is terwijl lemioeid door wind en J eeuwsti rrlen ttii gri saard op znn s chouders P n takkenbo drasend langzaam en eeii aam voortschrijdt Deze vofirstcllne van drn winter hoe ïe slaagd ook in zinnebeeldig en artistiek opzicht wijkt geheel af van het beeld van Italië m den winter Azuurblauwe luchten een stralende zon n biizonder zacht en gezond klimaat vreugde van een krachtige sportieve z rh uitlevende jeugd overal dat is d winter in Ita lë Wie naar ditTan d in dat jaargetijde re t begint reeds vany te e wonderpafe gaven der natuur te g itlen wanneer na een langen onbeh£ ffciijken nacht in den trein die hem naar net Zuiden Vrcd ligt het dorp onder i n witte last aJs in een sprMkjc blonken door catastrofale winters Al de ergste winterJHien men in deze eeuw bijvoorbeeld in Duitschland en derhalve ook bij onsi beleefde dignt te worden genoemd die van het ja ir 1644 welke een des te tunester uitwerking hió omdat het Duitsche land toen door de verfclwikkirigen van den Dertigjarigen Oorlog reeds zoozeer murw en verarmd was dat het niet veel me er kon verdragen In dezen winter aldus vertellen het ons de kroniekschj ers lag de sneeuw zoo hoog dat iedwüim er onher roepelflk in weg zakte wanneer hij zich ibuiten waa dei zonder erbarmen bevroor het wnd in de bosschen of verhongerde omdat geen mensch meer in staat was op de een of andere wijze hulp te bieden De Itte gruwelen van dit jaar werden nog eens herhaald in 16 58 D iarna schiinen de wmterscbe verschrikkingen niet meer van die buitensporige vormen te R hbrn aangenomen Gixlurcnde meer dan ht ndeid jarenwordt dan geen winter gemeld welke dooral te veel sneeuv cata itrofe8 gekenmerktwerden totdat wii in de kronieken genaderd zijn tot het jaar 1784 Ook in de vori e eeuw was er menige koude aansneeuw rijke winter om een voorbeeld tenijemen de jaren 1848 en 1880 terwijl destrenge orst van 1C8B de andere generatieonder ons nog voor een deel heeft beleefden er de onuitwischbarc lerinneringeiv aanheeft behouden ♦ Het schijnt wel of elke eeuw voor de bewoner op onze breedte een aantal bijzon der zware winters kreeg toebedeeld Na IDOO zal bü velen nog al zeer streng de herinnering blijven aan den oorUigswinter van 1917 Dat was tot diwverrc de strenfite in deze eeuw De thermometer daalde tot 35 graden onder nul genen opgesloten Wie naar buiten wilde byvoorbeeld om enkelg noodzakeluke levensmiddelen van zijn buurman te leenen moest uren en uren sneeu A scheppen om een smallen weg naar het andere huis vry te maken terwijl de sneeuw aan beide zijden dreigend als een muur oprees Het was en winter die ontelbare offon onder de menschen en dieren eischte dqprdat zij be tel wmen door den i tettm geur aei winten iIJb ic tak voor itak ware yraciiUtukkeii der natuur Boeren fuui ter ketlw door ket aH eawiaBdHdn k r voort 31 Decem Il Uei tot nt de u M dat da Ier de e r 1 ja r duik I d aaraan nen kan cnth finj ndL Deje J Uer dat gezonden Vaard zal prane aan wel even ontheffing etrekking Zoolang Jnet ia in Ie toelich pevert van van den j rtie hun Itweederde lie krÜBcn erstand te n dat de fde loon peldt zoo ftu ƒ oo I mag wor lis er al in Inbelastiirc Igemeente ir le vcr bemeentea schroeven 1 deze verpande jaar linancieele llen vormt laai provoor da aks zullen BmuËiïngeD r 5chaffing 1 argument den werknosen zün idememin dar veraks voor Ifst 30 pet Bschcn nog ihlana gellerluidt be iil geleideent hierbü van verbpljen die Een bü Je legen woor igheden bt den greep derde bede veroraanslagen fena ongebeide met loogd Deze Il laste van jen er st r jpt de oeIrs en pachlUrt onrueInog getrofIvermeerae pldt bü verdat ge al winsL ml e iraagt m tuinder dan leden f 1000 i nieuwe öt n Nederl n louden dat te dragen eure byeen O cht Id had zich Ir de Rotter lantwoorden It er groote lude wagens poogen prys I gelegd een Bard was en gekocht op Iteuntcekker maatschap L raagd voor ht Jjsopdrijving verklaarden boven de J noemde het lige omstanp had er zijn Jïlijke translengen Spr Vs 50 dagen oNGCunc eroep heeft fn uitvoerig laak van het It Den Haag W B die j Haagsche I Re leden was lie beschuldi fk gelden van p de gemeen Jate zou heb Ische scheids Idat dit ont lesl worden In het colleg af in hoogw van Bero j t stelde de I en ontzegde Idienstgebou lleUeri zuuuestralen vallen door de eotHiderde takken vau bet winterwoad M ET de r in de maand begint doorgaans de koude te komen Wanneer het eenmaal November of Ijecemtu r is geworden zijn er de oogen van lilllooze jongeren die verlangend naar den Iwiel zien of de wolken zich met aaneen luiten tot een parelgrijs wolkendek dat Inler gunstige omstandigheden een fikJ hen sneeuwval belooft Anderen besiui tn den avond voor zij ter Tjste gaan met ii blik naar buiten en wanneer dan aan naclitelijken hemel de koele vurige Ifeffen staan te schitteren en er e n veIlSiiire wind uit het Oosten Riert gaan zij liet Teugde slapen omdat het nu binnen kflc d3 en wellicht zoover zal zijn dat ter met de schaatsen op lut kunnen Maar l dikwijls is in ons landje met z n onberouwbonr khmaat deze hoop niet ijdel geteken Al staan de jaartallen van de felle Jiinters m de it e landen Pcirift in het eIWuFer toch komen ze vrij zeHen voor lliiimH r voor de liefhebbers van de schaat Been partij sneeuwballen maar relukl iB Imir de minder bedeelden onder ons die mk 700 Hikwiils wanneer het aat winteItn mar den hemel zien al i het met heel InifeTP ppvoelens met de Tiri e hoop dat Ij felle koude uit mac bUiven Dat is de i r iide van de medeille en het li t ijphtc i ri d omstnn ii heden welke mn wn het zwaarste we en W i willen in on ivinJ T Q Ho ov roein7jnc BiKt n T aan welke stren e wintT in de f enitwen wer ien pere ïtreerd in e tij in drn loop der eeuwen 1 reels heel ujit tre e witersj r hoo den onzer v oornuHers ce iaijf da is weli waar e n zwnkke troi t vrn rde wmter zieh doet pevnelen van nm I H i dat wtl ze en koudst n kant f F l ew ri bemoediï inc dat het mensch n e i tbt w t en een stootje an en al deze Kie er sis heeft dnprstaan Ov r het al e pwi zno mer iten we reeds on in onye jiletHirs vn lange strenge winterm in Tut vrii z elizpim en ook bet eevol te de neeuw zoo hno onwa it dat daar a le ver reer es remd vordL even ne winters die rijk waren u nir l ziin reeds in de oudste kronyf S weiVe wij bezitten nauwkeurig Wnd en wij kunnen ons oo grond 3aar ineei rii nauwke iri beeld vormen van 1 ft borhitante moeilijkheden en ver pjikkinsen die hiervan het onmiddelink til waren Uiteraard mnf sten de win lehe natuurmachten in vroeger ecuwen I veel funester uitwe kins hébben om p men toen no niet de beschikking had de moderne technische hulomiddelen als die ons thans ten diepste staan on Jf meer in den vorm van sneeuwploegen door een goede organisatie in weinige F ie hoofdverke rswepeTi van hun last bevrijden De motor speelt daar Wn voorname rol maar wij dwalen af l h de oudst bekende sneeuwwitter heb J de kroniekschrijvers het jaar 1439 op f kend Nadat liet 31 dagen ono iderbro f had gesneeuw de Neckar eeh rivier ï moeilijk dichtWriest door de snelle p cy pg stpenhaW bevroren wa