Goudsche Courant, dinsdag 7 januari 1941

WoensdaV Januari 1941 NIEUWSBLAD VOOR GOUDA EN OMSTREKEN 79e Jaaigang No 20522 GOLiDSCHE WoensdaV Januari 1941 NTRUWSBLAD L CODBAMT Directeur r TIETER Postgiro 48400 Bur Markt 31 Tel 2748 Na den val van Bardia óf del Itaftaansbh regeering voor de strijdkrachten Het verloop van liet Engelsche tegenoffensief Engelsche pantserauto s van doorslaggevende beteeken is r Italiö wordi volledig door de geheele militaire macht van de spil gesteund B e r 1 ü n Ja n u a r i Von onzen V P B correspondent Wanneer men het bekende rapport van maarschalk Graziani bestudeert krüKt B 6 inzicht in de omstandigheden waaronder zich de oorlog in Noordafrika afspeelt Het vlakke land bezit geen enkele stelling die ge chikt is om er den afweer te organiseercn Voor motoren is het echter bijna overal bruikbaar Dekking tegen zicht van den beganen grond af is BChaarsch tegen zicht uit de lucht kan men zich bijna in het geheel niet beschermen Zandstormen en andere weersgesteldheden hebben een zeet nadeeligen invloed op het materiaal en belemmeren in hooge mate de werkzaamheid van het luchtwapen De bewegingsoorlog moet derhalve steeds de overhand hebben op den verdedigings oorlog in stellingen Eerste voorwaarde daartoe is echter dat de ravitailleenng van de troepen niets te wenschen over laat Bijzondere zorg moet worden ge dragen voor den aanvoer van water De ravitailleering van grootere troependeelen vereischt den aanleg van straatwegen en het aanleggen van voorraden vin allerlei aard Èen offen sief kan derhalve slechts sprongsge wyze plaats vinden zij het dan ook dat het gebruik van gemotoriseerde een heden deze sprongen vrij groot makeni = i en hevig bom bard emont was Dit alló was maarschalk Graziani ten 25 k m verder gelegen Bardia de Oostelijkste haven van Libye hier in een bevestigde stelling met den grooten langs de kust loopenden straatweg achter zich en gesteund door de lucht en zeemacht hebben zij weten stand te houden tot ht t laatste Ongunstige weersverhoudingen hebben en strijd nog verzwaard en het deelnemen van de Italiaansche vliegers bemoeilijkt Het voornaamste is evenwel dat den Engelschen door dezen taaien tegenstand het succes van hun gelukten aanval is ontgaani Het oponthoud dat zij ondervonden hebben eerst by Solloem en daarna bij Bardia heeft dit verhinderd De revitailleeriijgsdiehst van de Italiaansche troepen is reeds weder gereorganiseerd De Italianen die zich reeds m een bedenkehjken toestand zagen gebracht in Afrika herademen Zij verzamelen opnieuw wat er van hun troepen over is en blijven een bedreiging vormen voor den Engelschman Stefani over Bardia De diplomatieke redacteur van Stefani schrijft Sardia is een roemvoUe bladzijde Het Italiaansche garnizoen dat in beperkte omgeving werd belegerd en ter n is van bijzondc re en verstrekkende beteekenis Dr ir J A Ringers die op 18 Mei 194b bij besluit van den Nederland sch n opperbe i ethcbbcr van land en mjzemacht werd benoemi tot rcgce liaiie IS niei ie verstaan Besluit vvederopbouw 1 zag Op grond van een foutieve waardee z n a s taak toegewezen hc Recht van abolitie en gratie Berust in het bezette Nederlandsche gebied bij den Rijkscommissaris Decreet van den FührerJ voUc bekend op grond van zijn langjarige ervaring van de woestijn Ir September had hij den Engelschen een slag toegebracht dic de Italianen tot op ongeveer 120 k m in het vijande lijke gebied had gevoerd naar Sidi el Barrani Hier was hij reeds zeer ver gevorderd met het scheppen van een nieuwe basis voor den aanval op Meréa Matiroeh Doch het ontbrak hem hiervoor aan de noodige verdere vechtwa gens en andere motorvoertuigen Een strook aan de kjist ter breedte van ongeveer 30 è 40 k m hielden z n troepen bezet Een eei ste strijdmacht van dne divides lag in de buurt en ten Zuiden van Sidi 1 Barrani Tegen aanvallen uit het Zuidpen werden zü beveihgd door de uit lichte Ijbysche troepen be staande groep van Maletti Twee di visies blanke troepen lagen meer Westeiyk ongeveer halverwege tussthen Sidi el Barrani en Solloem HET ENGELSCHE TEGEN OFFENSIEF Bil het begin van het Engelsche te f 1 iffensief was het den Eng lschen J ikl dank ij het groote aantal troela cat zij hadden aangevoerd en de I Üi pantserauto s ten deele bes sn e uit zoo zware typen dat men Z ir Afrika nooit eerder had gezien o i c n eer beweeglijke aanvallende troepenmacht byeen te brengen Dank ij du alle konden zu er in slagen liun eerste succes te behalen hoewel de Italianen op den aanval waren voorbereid Daar de pantserauto s het in nun eigen keua hadden uit welke richbng zij wilden aanvallen was de verdediging niet tegen hen opgewassen De hoofdaanval van de pantserauto s kwam uit het Zuiden van de hooger gelegen woestün plateaux erwUl tegelijkertijd langs den langs de kust loopenden straatweg Sidi el Barrani uit het Oosten werd aangevallen en de Engelsche vloot de achterwaartsche verbindingen ten Westen van déke plaats onder vuur nam v Nadat eerst de groep Maletti door den schok was omver geworpeji en de pantserauto s de drie divisies in den rug Thans stond maarschalk Graziani oor de vraag of h j met de andere twee divisies een poging sou wagen om de reeds afgesneden drie divisie Ie redden Mei het ook op de nu eneke sterkte van den vijand heen hem dat niet geraden Hij Wf djirora het bevel dat de twee ndere divisies meesten tenigirek ♦n ♦ i hrt grens geUed tusschen ooHoehj en het ongeveer 40 kjn ten daarvan op de grens gelegen Omar BELDBAmGE STRIJD DER ITALIANEN hi h Mr troepen KMur isM tand hoewel hun merk7 wt x reeds aanboor MnVj f toegebracht ieuw i Oreiiden zy m M e Britten te w rden omi n I Zuideiï Hierop l rug in de richtingTanjUt iltonderworpen heeft heldhaftig godu Irende 25 dagen stand gehouden tegen een sterk leger van ongeveer 250 Ü0Oman dat gesteund werd door een eskader slagschepen en een luchtvlootvan ongeveer duizend toestellen Hetverzet van Bardia was voorzien teneinde den vijandclijken opmarschtijdelijk tot stilstand te brengen deverdedigingslinie In orde te brengenen de strstegigche stellingen te verbeteren Het garnizoen van Bardiaheeft op heldhaftige wijze zijn taakvolbracht door een vijand d e tienmaal sterker was in aantal drieweken lang tegen te houden HetItaliaansche volk brengt huld j aan denheldenmoed van generaal Bergonzolien zijn soldaten In het algemeen lichtvan den oorlog gezien heeft dezeepisode slechts een plaatselijke beteekenis Toen de Italiaansche troepen degrens van Cyrenaica overschreden totaan Sidi el Barrani hadden zij ruimhonderd vierkante kilometer woenstijnatJhter zich De woestijn bevindt zichthans achter de Engelschen De verovering van dat woestyngebied heeftgeen enkelen invloed op het lot vanEngeland en vertraagt den druk niet waaraan de groote verantwoordelijkevoor den oorlog wordt on Sworpen De oorlogskracht van Itali vrijwelintact en men kan zelfs zeggen dateen groot deel van de strijdkrachten waarover Italië beschikt n g niet inactie zijn gekomen Fierder dan ooit hernieuwt het Italiaansche volk in deze dagert zyn besluit den oorlog tot het einde te voeren tot aan de overwinning die Europa zal moeten bevrij n van de Jiet ri KIU In een decreet heeft de Fiihrer bepaald dat hy in het bezette Nederlandsche gebie d de uitoefening van het recht van abolitie alsmede het recht gratie te verleenen en verzoeken om gratie af te wijzen overdraagt aan den Bykscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied eep en ander met recht deze rechten op zijn beurt anderen over te dragen De Fülirer udt zich voor in afzondéclyke gevanen zelf te beslissen De Rijkscommissaris heeft by verordening bepaald Artikel 1 1 De beslissing over de uitoefening an het recht van gratie behoud ik mij voor 1 In alle zaken vallende binnen de bevoegdheic van het Duitsche Landgerecht of het Duitsche Hooggerechts hof in het bezette Nederlandsche gebied j 2 In aS die zaken waarin voor de werkingtreiiin der verordening no brutale onderdrukking en exptoit tiei der Engelsche plutocratie De gisteren door den ministerraad afgelegde verklaring welke den onwankelbaren trouw ifan Italië jegens het pact vvan de as en jegens het Driemogendhedenpact van Berlijn bevestigt is van degrootste beteekenis Motie van Italiaanéchen ministerraad De Italiaansche minister raad heeft bü acclamatie een motife aangenomen waarin hij een groet vol bewqndering zendt aan de commandanten en troepen van leger marine en luchtmacht en aan de fastistische militie die heldhaftig strijden tegen de strijdkrachten van het Britsche imperialisme en ïyn satellieten Tegenover de kinderachtige manoeuvres en dwaze bedreigingen van de vijandelijke propaganda aan deze en gene zijde van den oceaan wordt opnieuw plec htig de verzekering gegeven van de onwrikbare trouw van Italië aan het pact van de spil en aan het Driemogendhedenverdrag n uitdrukking gegeven aan zijn niet minder onwrikbaar besluit om den strijd voort te zetten tot aan de overwinning die aan Italië zijn rechtvaardige plaats zil moeten gevpn in het niejTA e Europa en die de wereld zal moeten bevrijden van de huichelachtige en uitbuitende verdrukkmg door de Britsche plutocratie De ministerraad geef uitdrukking aan de volsfrekte overtuiging dat de breede massa s van het proletarische en fascistische Italië onder alle omstandigheden opgewassert ryn en zullen zijn tegen de grootheid del gebeurtenissen ring der Duitsch Italiaansche betrek kmgon zoo schrijft de Popoio d 1 1 a 1 i a in een artikel is de Britsche rcgereing tot de opvatting gekomen dat men onder ieder beding Italié meet overwinnen om den algemeentn toestand ten gunste van Engeland te veranderen De draadlooze oproep van Churchill aan de Italianen de toon van talrijke Engelsche dagbladen en zekere zinnen uit de rede van Roosevelt toonen dat de Angelsaksers zijn vervallen in deze dW aling die als alle dwalingen et toe gedoemd is door de werkelijkheid opgeheven te worden In de moeilijkheden vinden de Italianen hun kracht De Engelschen vergeten dat de spil niet een wiHir keurig bondgenootschap is maar de nauwste en onverbreljelyke verbinding van met elkander in overeenstemming zijnde revoluties Om Italië op de knieën te krijgen zou Engeland over het lijk van Duitsch land moeten g lan en omgekeerd De aankomst v n Duitsche vliegers in Italië is een veelzeggend bewys De deelneming van Italiaansche duikbooten aan den oorlog op deni tlantischen Oceaan en de aanwezigheid van Italiaansche arbeiders in Duitschland zouden den Engelschen een opheldering hebben kunnen geven Maar bevangen in de onzekere hoop Italië en Duitsch land afzonderlijk te kuntien verslaan concentreert de Britsche regeering sedert 2V5 maand haar sterkste strijdkrachten tegen Italië Churchill heeft het eerzuchtige plan de Italianen uit Albanië en Libye te werpen om op de Middellandsche Zee een gunstige strategische positie in het leven te roepen Door een dergelijk succes op de Middellandsche Zee tracht Londen zich in een positie te brengen om met een belangrijke vereffening van prestige te kunnen oifflerhandelen over een vrede die niet al te drukkend zal zijn Maar Italië is niet te verslaan omdat het sterk is en omdat het volledig door 52 1940 betreffende de Duitsche rechterlijke macht voor strafzaken een Nederlandsche rechter een veroosdeeling ter zake van een sü afbaar feit heeft uitgesproken tot dHbhandeling waarvan op grond van pHK 2 derogenoemde verordening hans de Duitsche gerechten bevoegd zouden zijn 3 In alle overige zaken waarin een Nederlandscllie rechter een vrijheidsstraf daaronder begrepen vervangende hechtenis van mcT dan drie maanden dan wel een geldboete van meer dan duizend gulden heeft opgelegd 2 Hetzelfde geldt ter zake van het recht van abolitie Artikel 2 Voor het overige draag ik de tiitoefeninè van het recht van abolitie en vangratie bij strafzaken waarvan de Nederlandsche rechter kennis neemt overop den secretaris generaal va hetdepartement van Justitie voor zooverik mij niet in bepaalde gevallen de beslissing voorbehoud rend kruisten schoten in een gevecht met den vijoiid drie toestellen neer In weerwil van het ongunstige weer geven de Ital aansche vliegers den tegen ïlander geen enkel respijt Zoo heeft de vijand aanvallen moeten ondergaan in streken waar op grond van het weer geen actie te verwacli h was De correspondent wijst opBi samenwerking tusschen luchtmacht en landleger en meldt dat de vijand dank zij dq stoutmoedigheid der Italiaansche troepen zeer belangrijke stellingen lieeft verloren en een zeker aantal gelangenen alsmede een aanzienlijke hoeveelheid wapenen en munitie in Italiaansche handen heeft moeten laten de geheele militaire macht van de spil wordt gesteund De belangrijkste internationale militaire deskundigen zijn van opvatting dat de spil m 1941 den bcslissenden slag zal toebrengen om Engeland op de knieën te krijgen De s rü l in Albanië De oorlogscorrespondent van Stefani meldt dat opnieuw vier Engelsche vliegtuigen boven Albanië zijn neerge schoten Het luchtafweergeschut bewees weer hoe nauwlfèürig t bediend wordt Het eerste vijandelijke vliegtuig Werd getroffen zoodra het uit de wolken te voorschijn kwam liet stortte brandend neer De jagers die voortdu Hef besluit betreffende de I bouwniivierheid Verstrekkende bevoegdheden voor dr ir J A Ringers I Eén centraaf orgaan 4at de bouw l bedrijvigheid overziet en controleert Pet besluit betreffende de bouwnijverheid men zie ons blad ari gis algemeen gemtichtigde met de geheele b riuwnijvcrhoid Naifst het complex van negatieve bevoegdheden moet de algemeen gemachtigcie positieve bevoegdheden hebren op het gebied der bouwnijverheid en deze vindt men in het hierboven genoemde Ixsluit bouwnijverheid ritgebreide bevoegdheden herstel van het verkeensw en de drooglegging van o idcrwater zct tmgen de wederopbouw van steden dorpen en gehouwen en al hetgeen daarmede samcnh ngt Deze nieuwe VCTordening geeft den algemeen gemachtigde de bevoegdheid om m oVL rii g met de daarvoor in aanmerking komende organen van de bouwnijverheid zoodanige m aatregeien te treffen al hij voor de regeling van de ge ieele bouwnijverheid noodig acht Deze maatregelen aldus aat artikel 2 voort kunnen ook op de vtrvaardiging en verwerking van on den hinde m bouwmaterialen betrekkl g hehb n Voorts is bepaald dat do algemeen gemachtigde aan alle natuurlijke en rechtspersonen aanwijzingen kan geven in hoeverre werken on het gebied van w ederopboiuv ivaterbouw burgerlijke bouw en utiliteitsbouw moeten worden uitgevoerd Hij kan deze maatregelen ook treffen ten aanzitn van alle Nederlandsche overhcidsorj4npn en aan deze zijn aanwiizingen geve De algemeen gemachtigde zal deï4 maatregelen trejffen en zim aaniwijzingen geven in overe nsfemmin4 met de se fetarissen generaal n Financiën en van Handel Nijverheid en Scheepvaart alsmede m overeenstemming met de secretarissen generaal van de overige departementen voor zoover deze hier bij betrokken zijn Ook alle opdrachten tot het uitvoeren van bouwwerken in het algemeen gezegd alle gunningen van bouwwerken behoeven de goedkeuring van den algemeen gemachtigde DR IR J A RINGERS Foto archiel Op 12 October 1940 werd het Ont eigeningsbesluit vastgesteld waarbij tevens de titel van regeermgscommissaris voor den wederopbouw gewijzigd werd in algemeen gemachtigde voor den wederopbouw Het thans versohenen besluit betreffende de bouwnijverheid geeft ir Ringers wederom nieuwe bevoegdheden en nieuwe rechten en ook een nieuwen titel In dit besluit is nl bepaald dat de algemeen gemaciitigde voor den wederopbouw voortaan ook den titel van algeme n gemachtigde voor de bouwnijverheid draagt Onafhankflijk van zijn be oegdheden voor den we deropbouw wordt dê algemeen ge T machtigde thans belast met de algeheele leiding van de geheele bouwnijverheid Tot nu toe waren de bevoegdhedan van den algemeen gem chti de op het ïebied n de bouwnijvcrhoid buiten het terrein van en eigenlij ien wederopbouw vrijwel uitsluitend van negatieven aard Hij had een veto recht waardoor hij de uitvoering van bepaalde werken kon verbieden om dairdoor de in ons land aanwezige materialen zoo efficient en economisch mogelijk te doen gefeniiken en het wedcropbouwwerk den voorrang te geven Zoo heeft dr Rineers de uitvf ring van verschillende materiaalintensieve bouwwerken waaraan geen onmiddellijke bohoofte bestond geremd om op deze wijze de materialen zooveel m elij c vrij te krijgen voor het wederopbouwwerk voor woningboiiw en andere werken waarvan de uitvoering als dringend beschouwd moest worden Ook kon de algemeen gema hti de bepaalde constructie veranderingen jworschrijven in verband met een meer ecanomisch maieriaalverlTuik De wederpbouw is een onderdeel van de hpuwnij srfheid en naarmate de organisatie van den wederopbouw vorderde zag men hoe alf rlei rege lingen noodzakelijk waren welke van ingrijpend belang waren voor de geheele bouwïiijverheid M®n kan nu eenmaal geen onderdeel regelen van een groot terr in waarover men verder geen macht heeft Et zoo Jeidde de organisatie van den wederopbouw in haar natuurlijken en logischen ontwikkelingsgang tot een steedte nauwer contact fot e n verdore reguletring ea tot verdere betnoeiingen van den Indien plaatselijke verordeningen aan de aanwijzingen van den al gemeen gemachtigde in den weg zouden staan is de secretaris generaal van het departement van binnenlandsche zaken bevoegd op voorstel van en in overleg met den algemeen gemachtigde deze verordeningen te wijzigen Artikel 6 bepaalt dat indien te verwachten is dat een aanwijzing tot het uiWocren van een bouwwerk kdeel zar opleverem tfe algemeen gelifechtigde in ox ft eenstemming met den secretaris ceneraal van het departement van Financiëni bepaalt of en in hoeverre en door wieti het financieel nadeel wordt vergoed In de verdere artikelen worden de straffen opgesomd welke gesteld zijn op liet in strijd handelen met laatregylen of aanwijzingen van den alsem en gemachtigde Tot nu toe had de algemeen gemachtigde wel de bevoegdheid óm de uitvoering van nietnood akelijke werken te verbieden en om bepaalde constructie veranderingen vooi te schrijven doch hij be scliikte niet over machtsmiddelen om belanghebbenden te dwingen zijn maptregelen en voorschriften na te leven Hierin is voorzien dooi een serie straft epalingen op te nemen in het besluit biouwnijverheid liegeling der bonwbedrijvigheid Het vraagstuk van dejggeling derbouwbedrijvigheid wil men ook nogin breeder verband bezien Indienhet peil der Ncdierlandsche bouwactiviteit in de jaren 1937 1938 gh 1939 op gemiddeld 100 wordt gestelddan blijkt dat op dit oogenblik teng lge van den oorlog en de daaruit voortvloeiende toestanden dezeactivite it tot circa 69 è 70 is ingezotlken i Dit is erg doch nog erger wordthet indien men in aanmerkingneemt dat er in Me 3 achter onsliggende jaren reeds èfen aanzienlijkpeifcentage werklooze bouwvakafbeid ers was Het moet dus het streven zyn om de bouwnijverheid niet slechts op te voeren tot iiet peil van de 3 genoemde jaren doch daar ver boven uit om op die vyze de in ons land bestaande werkJoosbeid in de bouw vakken welke chronisch dreigde te worden op te heffen en de arbeidskracht van lederen validen arbeider voor onze nationale gemeenschap te behouden Temeer Sl it van belang omdat de bouwny pieid conjunctureel gezien in een sleutelpositie is Een opleving in de bouwnyverheid plant zich voort over een groot terreiiüs van onze volkshuishouding temjir een beperking in de bouwbedrijvigheid onmiddellyk tot uiting komt in een sterke stygmg van de werkloosheid onder de arbeiders m de meest verschillende takken van industrie De bouwl edryvigheid is dan oolc steeds als een der barometers van het economisch leven tieschouwd u mag worden verwacht dat zoodra de moeilijkheden m verband met den aanvoer van enkele essentieele bouwmaterialen overwonnen zijn de bedrijvigheid in de bouwnyverheid zeer belangryk zal stijgen Het wederopbouwwerk zal echter uit den aard der zaak een afloopende bedryvigheid te zien geven eh met zekerheid kan worden vastgesteld dat op de opleving in verband met den wederopbouw een inzinking zal volgen indien met zorg gedragen wordt dat a gedurende de opleving zelve de ontwikkeling van ongewenschte toestanden woiit onderdrukt en een abnormale sti ing van prijzen en winst marges wordt viorkomen b tegen het gereedkomen van het directe wederopbouwwerk zo iveel nieuwe plannen ter uivoering gereed liggen dat daarin de uit het afloopende wederopbouwwerk vrijkomende arbeidskrachten onmiddellijk kunnen worden opgenom en Terwijl de bedrijvigheid van den wei deropbouw zal afnemen zal de normale bouwacti itei moetin toenemen wil men in de toekomst een gezonden toestand verkrijgen Wanneer men in dit verband eens denkt aan den toestand na den wereldoorlog 1914 1918 zal onmiddellijk duidelijk worden wat hier bedoeld wordt Toen zag men ook een opleving in de bouwvakken welke echter vrij spoedig gevolfd werd door een groote en aanhoudcade inzinking De stelling Regeeren is vooruitzien is nog steeds van kracht en daar im moe men de groote en bijzondere bevoegd heden welke de algemeen gemachtigde voor de bouwnijverheidkrachtens deze verordenini krijgt zientegen een achtergrond v an de toekomstige bouwnijverheid Zijn bevoegdheden betreffen de bevordering van eendoelireffende organisatie het doen ont werpen van bouwplannen en de rcguleering van het tempo van uitvoeringdaarvan Voorts zal hij de fabricagevan de bouwmaterialen kunnen regelen De vervaardiging van baksteen calkzandsteen dakpannen schelpkalk enz zal zich moeten aanpassen aan hetgedachte bouwtempo en de exportmogelijkheden Het spreek vanzelf dat de taak van den algemeen gemachtigde voor de bouwnijverheid in de eerste plaats een co ordineerende zal zijn Het is niet de bedoeling het werk van d thans bij de uitvoering van bouwwerken betrokken organen als de versetjiUende rijksbureaux de rijks en provinciale waterstaat spoorwegen gemeentelijke techni sche diensten particuliere opdrachtgevers en bouwondernemers ook maar in e e n enkel opzicht over te nemen De bedoeling is slechts de miogelijkheid te scheppen om deze organen op een zoodanige wijze te beïnvloeden dat daaruit n harmonische samenwerking ontstaat en een doelmatige wijze van werken waarbij een stabiele bedrijvigheid in de bouwvakken zooveel mogelijk verzekerd wordt Dit zal slechts succes kunnen hebben indien deze aangelegenheid geregeld wordt door een centraal orgaan dat het geheele veld der bouwbedrijvighejd overziet en controleert De bouwnijverheid is een der sleuteU van het economische leven en alle schommelinèen der conjunctuur komen in haar tot uiting Hoeveel pogingen zijn er in de achter ons liggende jaren met in het werk gesteld om deze con junctuurschommelingen op te vangen Indien de stabilisatie in de bouwnijver hcid tot op een zekere hoogte zal mogen ge lukken als een gevolg van den wederopbouw d n zou dit in ecoi omisch als in sociaal opzicht een groote winst beteekenen ew w ni ww w Wk w n ioft cft fHaoh ion op 9 48 onder 17 44 Maan op 14 27 onder 4 33 Men is verpUtht Ie verdui teren van zottsooderjSaoj tot zonsopkomst Eantaarot vaa voertuigen moeten nor na zonsonderidai ontttoke wordeo fWWWKVklWWW WWVM