Goudsche Courant, zaterdag 22 februari 1941

Met een garnalenboot de Noordzee op üllllUllllllltlllllIlllllllllllllllllllllllfU i AMOSr Op de weinig geld opleverende gamalenvangst De iaatsten In een stervend beroep de Iaatsten die den ongelyken wedloop met de grootefe schepen volhouden Vele onzekere factoren De garnaal is nog altyd en wel juist m dezen tyd een geSefd volksvoedsel dat m allerlef spyzen wordt gebruikt op het brood in croquetten in pastsitjes er fealades In Woeger jaren gmg de vangst 1 vrachthoot Als het uur van vertrek is gekomen worden de hoog op het strand geplaatste bOQtan nauwelijks meor dan a i sloep op aen tweewielig ènderstel geplaatst en naar de zee gereden De snuivende paarden trekken en stampen de mannen duwen en met vereende krachten komt het scheepje waar het zyn moet De motor wordt gestart een laatste vermaning een vrooliik antwoord Dan varen zy uit Voor de kaiuItraamplM stondaa vaiunroods bloemen ter lang Na ongeveer een uur Is het grx ot momSit aangebrofcsn Slechts de lijnen waren al dien tijd zichtbaar de rest was opder water Wederom klemmen zich nu vuisten als mokerhamers onn de touwen Een twee Het kost moeite het net naar de boot te halen De spanning is gioof Zou er veel garnaal verschalkt lynT Het valt mee als het nat boven water komt blijkt de kuil gevuld te zyn met een groote massa gryagrauwe langwerpige bewegende diertjes Hft zyn de garnalen die er nog niet erg smakelijk uit zien Eerst bij het koken krijgen zIJ de roode kleur De geheele vaTTgst ordt in een tweede kuil overgeheveld en felirt i boord meegesleept Naar den afslag De tweede trek begint Nogmaals verdwynt het net zucht het motortje weer spatten de golven tegen den boeg De uren verstryken snel op deze vaart langs de kust Het geluk lacht den visschers toe dezen dag De kuil wordt voller de tweede trek is beter dan de eerste Maar desondanks IS het by elkaar nog nauwelyks meer dan zestig a zeventig kilo Zoo gaat de ochtend voorbij op het water Men pra t wat en Jacht wat en vo somp da beklemming maas ook Grtjsgrauwe langwerpigt k cqende diertjes Eerrt bt het koken krijgen ze de rooi kleui troto steven Het kott moeite het net naar de boot te halen TrjTef kleine bootje ts en paar hon0 0 derd meter utt de kust verwijderd Het nijdi e benzinemotorti tuft nog met i mruge rukken maar do tchroej staat stil Rusteloos ruischt de wtidê eïndilob iee rondom de mannen in het scheepje Stevige vereeUe knuisten gnjpen den langen paaX iLclke lanostij ligt en uaaraan het net is bevestigd Het boompur ftet net met dm drijfkogel en de Ujnen plonsen in het water de schroef toeitelt neer de touaen Sjiarenen de Barnaiem oi Bst is uegonntn Het Is geen groote visschS ij die door de garnalenjagcit wordt be oetend Alles gaat even envoudig en ongecompliceerd Maar men denke er toch met mm overi Hier werken stoere kerels met door zon en wmd gebruinde gezichten waarin de tyd lyn voren heeit getiokken Pientere oogen turen over de zee Üe zee die ZIJ trotseeren hun vriend n hun vij and Altyd zijn zij bereid om in de angstig kleine fchuitjcs te vertrek keo van Zaxidvoort af en van andere kustplaatsen Als de wind met toome looze snelheid voortjaagt en de golven wild schuimen als de stem van de natuur zich verheft en op het ïtrand de zandwolken opdwarreleh dobbert de notedop op de wilde baren plofeBt nnoeizaam door de branding en al=i men dan drie of vierhonderd meter of hoogstens tot de vierde bank een goe de achtti ihonderd meter uit de kust ia kan het gevaarlijke en moeizame werk beginnen Gevaarlijk is het inderdaad Als de elementen zijn losgebroken de zee opgezwiept door herfststorAien spookt moet de visscher zijn vangst dikwijls njet het leven betalen Hoekige vierkante kereJs kuniien u aan de Jtust vïle verhalen daarvan vertellen Van ntannen die uitvoeren en met weerkeerden De eene geschic flenis IS als de andere Misschmn slot gen zy overboord by liet bmncnhale n van het net het zwemmen vierd hun belet door hun zware kleedmg en hun laarzen Misschien ook verdronken zJj op andere wyze Misschien Aet blij ven onbeantwoorde vragen De zee be waart de geheimen Doch weer of geen weex de kerels schr ikken njet terug Zy vares uit 1 Alle hier is nog hand werk Er komt geen hokas poki IS met mo ieme machinerieën aan te pas Het gaat zooals sinds tientallen jaren aüeen het 1 witte bd lende zeil is vervangen door den motor even primitlef als nu nog in de ikela kustplaatsen Doch er zyn nu grootere schepen in de vaart die de spoeling dun mak i De schokkers gaan verder uit d s ktist en halen een grooter vangst Voor de kust van Zandvooct schynt de garnaal zich echter bij voorkeur op té houden Óaar wordt tenminste het meeste getrokken en dat Is Md der redenen dnt hier nog altijd gevarap wordt Niet altijd echter kan men vertrekken Met tal van onzekere factoren moet rekening worden gehouden de beste maanden zi n September October en November en dan weer in April Mei en Jum De winter en de zomer zi n minder gesclilkt Ook m de gtmstige maanden zyn er echter allerlei onberekenbare omstandigheden Zoo moet by voorbeeld het water troebel zyn Fcn van de ijzeren grondwetten IS dat by helder water niet gevangen wordt En verder moet de wind gunstig zyn Als er dan bovendien niet toevallig een orkaan woedt en eb en vloed meewerken kiezen de schipper en zijn maat zee by het krie ken van den dag De mecsten voelen zieü wat onweiv mg op deze schuitjes m normale tijden planten zy de voeten breed op het dek van trawlers die ver weg varen op de harmgvangat by IJsland Nu moeten zy zich hiermee behelpen en kleine zeer kleine bedragen ontvan gen voor de garnaal goenszini m overeenstemming met de moeite Alles hier is nog handwerk Er komt geen hokue pokus met moderne machinerieën aan te pas Het gaat zooals sinds tientallen jarên en alleen het witte bollende zeil is vervangen door den motor De schipper en zyn maat rervullco alle functies zij zyn reeder kapitem en matroos stuurman en scheepsjongfin machinist en nettenophaler Gezamenlyk voeren zy hun wisselvaUigen harden en vaak erbar mloozen stryd tagaa de zee Op zee Ais vtj op dien morgen vertrekken is het wDn rlyk mooi weer De garnalenbootjes deinen rustig de motor ploft en stottert de schroef slaat in het water en langzaam klieft de schuit de golven De koude wind doet het bloed sneller stroomen men vvryft zich in de handen en kykt na de in een doorzichtig waas gehuidejtustlyn een lange gele streep het strand met daarachter de glooiende duinen die zichsSm het niet schynen te verliezen Als de vloot door de branding is een vierhonderd metor van het strand la het doel bereikt Hier be glnt het werk en komt da visscher in actU Rd n p t op emohiUeiKie dm De afslager plaat it ztjn voet op den rand van de mand gen letten Ten eerste op den stroom By vloed gaat de s om van Zuid naar Noord by eb in tegenovergestelde richting Er mordf nu g vischt m dezelfde richting dis de stroom Langs stuurboord ligt het net het sleepnet dat aanstonds aan de achterzyde van de boot wordt meegetrokken Het net is met een bovenpees van touw bevestigS aan een balk dien de visschers m hun potjeslatyn boompie noemen Deze balk komt haaks op de as van de boot te liggen en wordt ter wecrszyden met lyrcn aan het achterboord gesleept De ondervoorkant van het net de sam wordt gevormd door den onderpees welke bestaat uit een looden kabel Deze sleept over en woelt m het zand waarin de garnalen zich verschansen de gs M l n worden los gewoeld en iij glijden geleidelyk in het puntig toeloopende en uit steeds kleinere mazen bestaande net naar de zoogenaamde kuil welke aan de achterzyde is dichtgesnoerd Opdat men ecRter precies weet waar zich het uiterste puntje van het net bevinjijt IS hieraan een dryfkogel een 6oetje gebonden Deze heele zaak gaat overboord de onderpees graaft in het zand de garnaal wordt gevaui gen in de kuil Mot iden stroom mee dryft het bootje De eerste trek Is begonnen Met matige snelheid vaart m n verder drie P idp d w B dvia Uloijt het grootache Tan dit wei Het inl4 dsguur is al voorby als er een einde wordt gemaakt aan de rpis e steverË oTdt naar het strand gewend en hidPbegurt de tweede fase het uitzoeken De geheele voorraad wordt uitgestort in een bak midscheeps Rappe handen grypen de garnalen die gescheiden worden van de andere zeebewoners Want krabben in allerlei formaten schollen i nog menige andere visch IS tegelijkertijd opgehaald Na het uitzoeken worden de garnalen m manden geworpen na soms nog aerst gehord dat is geze zyn Oezeefde garnalen brenge namélyk meer op dan de andere Inmiddels is aan den wal het ambtelyke apparaat in werking gekomen Daar staat de agent van de Ne4 erlandsche Visscberij Centrale Jan Zwemmer die den afslag ter plaatse verzorgt De manden elk mhoudende en twintig kilo worden naar het strand gedragen waar da afslager beginnen niiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiin De koopers groepen samen rond de manden en keuren met kennersblik den inhoud De afslager plaatst zijn SCHEPEN bereiken verre horizonten en dat is wat een man verlangt O een vrachtboot die heen en weer vaart tusschen de kust en de zee kan dit verlangen al stillen Eigenlijk U Peter de jaren al lang te boven waarin men gelooft dat het geluk op een stralenden zomerdag zoo maar uit de lucht zal komen vallen maar in zijn hart leeft nog steeds het geloof aan een wondar an een hunkering naar ooelndige varten O een schip een schip Al was het maar zoo n klem bootje als hier aan de kade ligt gemeerd Nu op het dek liggen en knipxigen tegan de zon terwyl steden en dorpen aan Ja voorbijtrekken En m de kajuit een meisje met oogen als sterren en een mond dia bereid h tot kussen Een gezellige boot deze klataaEUenHedwig mijmert Peter Keurig in orde Het koper glanst en dezon gebruikt het als spiegel Op hetachterdek is een tuintje en voof dakajmtraampjes staan vuurrood bloamen Peter is wel geen schipper hi heeft van varen geen verstand maar op deze EllenHedwig is lüj eenvoudig verliefd Zij ligt daar zoo knus aan de kade En kijk nu dien kiemen jongen eens aan Goudblond en juichend sprmgt hij rond tusschen de bloemen De beeptjes bloot Zonverbrandl Daar ontdekt hij Peter en hij begroet hem als een speelkameraad Peter vergeet dat hij al lang volwassen is en hij praat met den kleine al waren zij even oud Zij kraaien sis hanen en blaffen als honden en tenslotte spelen ze om beurten voor kat En maken een lawaai als een oordeel Op dat oogenblik verschfjnt m de kajuitdeur een donkere krullebol Z moppert wat tegen het dansende zonnekmd enro pt tegen Peter Als ik u was gedroeg ik me eenbeetje verstandiger an bleef liier niet xoe londhangeoi voat op dan rand Tan Om Mund aa 4te draunt hij met 4nanotoon stemgeluid de pryzen Vier gulden drie Dsgentig drla tachtig drie zeventig f ne vangst heeft weldra haar weg r de koopers gevonden De man worden p da schouders meegeno men Zij gaan naar den hkndalaar H ztjn op weg naar den klant dl over enkele uren eet wat met moeite veroverd werd Is er nog meer Jaap vraagt daafslager Ja zegt Jaap met aan armzwaai In de zee is nog genoeg En zoo IS het In de zee is nog ge noeg Er zijn sterke kerala noodifr dia er te allen tijda op uit ga n dia voor geen klein geruchtj vervaard zyn Klem is hun loon maar zij versagen met Liever een zelf verdiend stuk brood dan naar den stetm is htm stelregel En zoolang er gamalea in da ze zyn zoolang zullen er kerels Zijn dia in wankele gamalenbootjes da vaqgst uitoefenen Peter ia evan vwbkift dan ro bQ Jolig terug Als u zoo lachte als di klein turf naast u zouden we tn twe minuten vrienden zyn Het meisje kijkt hem spoMand a Fat t t da hoogte aan uc heb wel wat b tM te doen dan vriendschap te sluiten met eiken man die hiar op de kade komt huereiv Peter heeft schik tn bet klein biS dahandja en kijkt naar haar idod4 dia lijkt op een bloeiende roes en naar haar allerhefste figuurQik Nog heel jong is ze Ik heb den g aelan ttjd a a gedacht toan ik hiar altnd Mgt hJA Gee antwoord De zou een boot willen krbbanals deze en in de kajuit zou n maiaiiJ moeten zijn als o Met ean ruk gooit za haar hixÊ achterover fn strak kijken haar gT o te blauwe oogen in dji van Petes Maar ze zegt geen vroêm Ze Beeml liet zonnekind bi da hand n g at d luijuit binnen Maar v64r si d daur achter zich sluit roept ze mat een vuurrood gezichtje Bnrtale vlerk En daarmee bedoelt za Peter Met een slag gaat ds deur dldik En Peter blijft wachten Maar ao kleine heks komt niet terug Ibi Petef moet wel gaan tenslotte Maar hiJ kan er niets aan doen dan geheelea dag moet hij danken aan een donk ren krullebol en een rooden mond en s avonds staat hij wéér aan de kade Nu zit ze voor de kajuitdeur en ditmaal gaat Peter eenvoudig over de loopplank naar haar to Bent u daar weer zegt z onverschilhg en ze kijkt Peter niet aai i Ik zag u al aankomen En u loopt met weg Ik ben niet bang voor u Hebt u misschien op mij g wacht Ach wat Ongeduldig schokt z met liaar schouders Peter gaat kalmnaast haar zitten Cir nro g o agliMh H