Goudsche Courant, zaterdag 22 februari 1941

Yfê maken van ónzen bloementuin Eind van deze maand moeten we aan den lag een moestuin Toen ëlectriciteit nog als hekserij vrerd beschouwd t II llllllinRIIIIIIItllHlilllllllllllllllllllllMIIUIIIIIIUilliniilHIItllllilMlllllllllllllillllillHIIMIIIIIiirillltllimilllllllllHfflIlflIHIIIIIIH Dè sentatie om de Parysche wereUtetdMmdelting van 1881 warem tele f oom waarmee 20 meascHen tegdyk dk dem vtk nemand in Vertmlles konden kooren Toen men op de Parijsche wereldtentoonstelling van 1881 zoogenaamde hoorproeven kon beluisteren dat wfaren da eerste openbare telefoonaansluitingen was de aandrang zóó groot dat militairen te hulff moesten worden geroepen om de orde te handhaven En toch kreeg men niets anders voor zijn geld dan een zeer primitief pn hoogst onvolmaakt telefoongesprek met een volkomen vreemde ftog wel liefst Twintig personen werden telkens in een vertrek toegelaten dat met tapijten was behangen om de geluiden zooveel mogelijk te dera pen en waarin aan de muren op een afstand van een goeden meter schelpvormige trech ters hingen Bracht men dit apparaat naar het oor dan hoorde men de stem van Iemand dia rich in Versailles bevond De kranten berichtten dat vele bezoekers bij dit wonder in tranen uitbarstten dat sommigen in onmacht erwijl anderen van een opmerkelijke opgewondenheid blijk gaven Het ging den menschen boven het verstand dat men in Parijs de stem ken hooren van iemand die zich in Versailles bevond 1 Een ongeveer gelijke ontroering had eeniga maanden tevoren de bezoekers van een con eertzaal in Boston aangegrepen toen izif kennis maakten met de electrische overbrenging van muziek dat wil zeggen dpor middel van tin telefoon van zeer eenvoudige constructie Maar toen uit den op het podiuigt Opgestelden trechtervormigen geluidshoorn eersi het gerang van een dame en daarna orgelspel klonk vie 1 een oude dame op de eerate rij van haar toel op de knieën en begon Itiid te bidden De uitvoering moest een half uur worden onderbroken totdat de rust weer eenigazins waa teruggekeerd De aanwezigen konden geen andere verklaring geven voor wat zij hadden fehoörd dan een zeer dtiideUjk wonder Eledriicht tatSlHrpetrham In het begin st men eigenlijk niet goedwat men met dWprachtgesehenk van de tech niek zou beginnen Jot practisch toepassingenkwam men in den stanvang maar zelden integendeel de belachelijkste Ideefa werden aand hand gedaan èn in toepassing gebracht Zoo was in Pafijè eenigen tijd de electrischetafelserveerbaan Van monsieur Gaston Menier de wensch van vele huisvrouwen Hetwas een aoort electriscb spoor waarover deachotel uit da keuken naar da tafel rèdea waaraan het maal werd genuttigd D gastvrouw kon den trein naar believen latenstilstaan en verder laten rijden Maar aan eenwerkelijken electrischen trein dacht toen nogniemand £ en electrische tafeUerveerbcuin ums omstreeks 1887 in Parijs demier cri Duizenden jrancs kostte ze maar desniettegenstaande prijkte ze op de verUmglijst van menige vrouw die haar gasten met dit nieuwste snufje de oogen wilde uitsteken f P Men hield zich meer met aUerlel kleinigbe4en bezig gloeilampjes In schaatsen b v zoodat men by het ryden s avonds d scheuren in het ijs kon opmerken Alles wat wer keiyk van waarde en jractisch nu was lag men in den aanvang vdbrbij Gelukkig voor on ia 4a no ttiat ae tfi raadiWd Xt t erooU wMotiüng gttft ftct kiettken van grotnten voor d icen keufcm Polygoon V ELEN wenséhen in dezen tvjd van hun bloementuin een moestuin te maken en dan breekt nu langzamerhand het oogenblik aan om aan den sla te gaan Eind Februari of begin Maart wordt de grond goed omgespit en bemest Er zijn yele vroege groentensoorten die dan al kunnen worden gezaaid en die als ze uitgebloeid zijn door andere latere kunnen worden vervangen We laten hier een lijstje volgen van eenige groentensoo ten met de tijden en de manier waarop zij gezaaid moeten worden Anliijvie Vroege andijvie wordt half April tot inde Mei gezaaid en later op 25 cm afstand verplant Winter en of inmaakandy vie wordt tusschen 15 en 30 Juni gezaaid op goed bemesten grond Men gebruikt echter géén paardenmest Bij te armen en vasten grond is de kans op doorschieten zeer groot vooral ook met aanhoudend droog en warm weer 10 Gram zaad geeft ongeveer 800 planten Kroten Zomerkroten worden begin April uitgezaaid Dit zaaien kan op rijen of zoo uit de hand geschieden Bü uitplanting wordt de afstand tusschen iedere plant 10 a 15 cm De rijen nnoeten ongeveer 20 cm van elkaar verwijderd liggen Winterkroten worden eerst haU M0 gezaaid 1 Pakje zaad is Voldoende om 4 ni2 te bezaaien Erwten Doperwten en peulen worden zeer vroeg gezaaid Onder glas reeds in Februari deze worden dan later naar de bestemde plaats overgeplant in den vollen grond echter niet eerder dan begin Maart De late soorten worden pas in April gezaaid De gemiddelde zaaidicpte 4s 4 a 5 cm De erwten worden in rijen gezaaid 2 cm van elkaar verwijderd De afstand tusschen de rijen is voor d $ lage soorten 30 cm en voor de hooge soorten mih stens 1 meter Voor deze laatste wordt ryshout in den grond gezet dat ongeveer zoo lang is als de erwten hoog worden Vooi e lage soorten heeft men 1 ons noodi op 4 meter lengte en voor de hooge soorten 1 ons op S a 6 meter lengte Peterselie Deze kan men al van Maart af zaaien óf zoo uit de hand óf in ru en 10 gram is voldoende voor 4 m2 Postelein Postetpin moet op een beschutte warme plaats worden gezaaid De zaaitijd is van Junt tot Augustus In broeikassen kan reeds in MaartApril worden gezaaid Voor 1 m2 is ongeveer 10 gram zaad noodig Radijs en Ramenas Deze worden in April op rijen gezaaid en later uitgedund op 15 cm De afstand tusschen de ryen bedraagt 2S cm Latere soorten worden eerst in Juni gezaaii en op 20c m uitgeteeld Sla Deze word meestal io broeiW kken voorgel eld en later op den kouden grond overgeplant Dit geschiedt in Maart Ook kan kropsja in de lente en den zomer in den vollen grond worden gezaaid en later uitgedimd 10 gram zaad geeft meestal ongeveer 1000 planten Sny en knolselderij Beide soorten worden in Februari en Maart onder glas gezaaid en in Mei in rijen uitgeplant De rijen moeten 30 cm uit elkaar liggen en de onderlinge afstand der planten moet 25 cm bedragen by de kriolsejderij en 10 cm bij de snijseldery Snijbiet Deze nog niet zoo heel bekende groente kan heel gemakkelijk spinazie vervangen Ze is minstens zoo smakelijk De zaaitijd is April Mei df Juli Augustus Het zaaien geschiedt gewoon in rijen De groente wordt afgesneden als spinazie Spinazie Om zeer vroeg spinazie te hebbeo kan men ze il eind Januari in den kouden bak zaaien In den vollen grond begint men half Februari Om het geheele seizoen door spinazie te hebben kan men ze om de 2 3 weken zaaien Pèr vierkanten meter is 1 oh zaad noodig Tomaten Voor tomaten is een vette en zeer voedzame grond noodzakelijk In FebruariMaart wordt onder glas gtezaaid Langzamerhand aan de buitenlucht doen gewennen en in Mei overplanten op het Zuiden langs een schutting of iets dergelijks Het beste doet men door gaas of stokken langs den muur t plaatsen Peen of wortelen In den vellen grond wordt peen gezaaid van begin Maart tot begin Juli in rijen met een onderlingen afstand van on geveer 10 cm Boonen Stok en lage snijboonen worden met het oog op late nachtvorsten niet eerder dan in de tweede week vsfri Mei gezaaid De zaaidiepte is 2 4 k 4 cm Kleine boonen worlen niet zoo diep gelegd als de groote Als de plantjes 15 a 20 cm hoog zyn worden de stokken in den grond gezet De onderlinge afstand der rijen bedraagt ongeveer 80 a 90 cm Lage Perfect prinsesseboonen worden eind Mei of begin Juni gezaaid 2 bü elkaar 10 cm van elkaar verwijderd De afstand der rijen onderling is 50 cm Tuinboonen worden begin Maart gezaaid óp een diepte van 4 cm en 10 cm van elkaar verwijderd De afstand tusschen 2 rijen is minstens 50 cm De boonen worden vóór hetr zaaien 24 uur in het water gelegd Tuinboonen kunnen ook in Februari onder een raam wordengezaaid tot ze ontkiemen In Maart moetejr ze dan in den vollen grond worden overgeguatst Voor een rjj van 10 meter lengte is 7 ons zaad noodig Bloemkool Voor bloemkool ia een goede be Tiesting vereischt De vroege bloemkool wordt in Januari Maart in een broeibak gezaaid D herfst of wintersoorten eerst in April Mei op den kouden grond op een zaalbed De uitplanting geschiedt in Juni De onderlinge afstand der planten varieert van 4570 cm in het vierkant 10 Gram saad geeft ongeveer 800 planten Sluitkool Hiertoe behoort o m de rooda de witte en de savoye kool Deze vereischen evenals de bloemkool een zeer goed bemesten L grond Men onderscheidt ze in vroege en lat soorten De eerste worden in Maart de laatste in April gezaaid Voor kleine soorten moet men een afstand houden van 50 i 60 cm voor groote soorten 60 i 70 cm 10 Gram zaad geeft ongeveer 800 planten Boerenkool Deze wordt van begin April tot half Mei gezaaid en wordt eerst in de maanden JuniJuli uitgeplant 50 cm afstand tusschen de rijen Uien Uien worden in drie soorten onderscheiden en wel zilveruien zaai uien en pootliien Zaaiuien en zilveruien worden in April tot Maart gezaaid eq later uitgeplant zaaiuien op 10 cm afstand Zilveruien kunnen aanmerkelijk dichter op elkaar staan deze worden niet uitgedund Pootuien kunnen in het laatst van Augustus op het vrije veld op een beschut plekje worden uitgezaaid en later Maart April worden da jonge planten uitgeplant op rijen die 30 cm van elkaar verwijderd liggen Tusschen da planten houdt men 5 cm vrij Een grapje van Joseph II Keizer Joseph II hield ervan om Incognito te reizen Op zekeren dag kwam hij in Lers berg ging in een hotel en liet zich inschrijven al graaf Kochberg lid van het gevolg van den keizer Hij ging naar zijn kamer en begon zich ia scheren Het kamermeisje sloop nieuwsgierig om hem heen deed net of ic iets in zijn kamer te doen had en vroeg Wat doet u bU den keiierT Och antwoordde keiaer Joseph gelaten ik schaar bam van tDd tot ti dl r N De eer$te eleetri$che lantaarnpaal in Berlqn veroorzaaktevolksoploopen men schreef aan de aahraldng genezende 1 kracht toe IN Maart 1888 gebeurde er ih Berlijn iets hael eigenaardigs Op het bij het stïtionFriedrichstrasse gelegen politiebureau kwam de melding dat zich op het stationsplein een groote menschenmenigte bevond rond den daar sinds kort opgerichten electrischen lantaampaar Toen de politie ter plaatse aankwam bemerkte zij tot haar groote verwondering dat de menschen niet van plan waren den paal omver te werpen zooals zij had gedacht maar dat men door elkaar de hand ta gévea een ketting vormde en daarbij eigenaardig trgt kende bewegingen maakte De oplossing van het geval was nóg verbazingwekkender Wie bat gerucht in de wereld had gebracht wist later niemand te vertellen maar in ieder geval werd in de stad beweerd dat de electrische stroom die het lichtschijnsel veroorzaakte genezende kracht had En toen een slagersjongen toevallig en keer den paal aanraakte en een schok kreeg duurde het niet lang of iedereen wilde van den weldoenden electrischen strooin genieten Slechts met moeite kon de politie de men chen verspreiden en natuurlijk H ek toen dat de geleiding niet in orde was en dat da paal onder stroom stond Desniettegenstaande zag men nog maanden daarna zieken naar dezen lantaarnpaal toe gaan en hem aanraIten in de hoop er genezing te vinden Men barstte in tranen mt Ëlectriciteit waa en halve eeuw geleden nn eenmaal een begrip dat nfet ver van bekserl en tooverij verwijderd was Een verklaring voor het verschijnsel ëlectriciteit was er niet deze is er thans trouwen nog niet en men beschouwde het daarom als iets 4at wonderen kon bewerken Of het nu licht liet uitstralen of zieken genas een wonder was het daarover was men bet roercoid met elkaar eens En als een wonder werd ook alles be i chouwd dat door de ëlectriciteit mogelijk wartl g maakt