Goudsche Courant, maandag 17 maart 1941

GOU Maandag 17 Maart 1941 19e imagang No 20580 E NIEUWSBLAD VOOR GOUDA EN OMSTREKEN Pattfiro 4SM0 Bur Markt IL TeL VHi i irect ur F TISTEB WWWP TfffB Titalescu errutig ziek Hitler herdenkt de gevallenen Duiischè weermacht staat gereed om te voltooien wat in 1940 begonnen is Het Duitsche volk heeft alles weer goedgemaakt wat het eens in waanzinnige verblinding prijsgaf en verloor Geen mogendheid ea geen eieun ter wereld zullen an den uitslag van dezen strl d iets veranderen WAaXNHVtS or bollen Oe Cultuur Maatschappij te Naaldwijk is In het bezit van een drietal vareahuicaB eike zoo noodig vemid kunnen wonlen met behulp van een tweetel lieren onse fotoi aan uit duizend nUQaa besteand warenhuis is verrold zie aebtergrond j ootat bet veld Bu d herdenking der gevallenen in bet Tulghui t BerlUn heeft de Führer n rede gehouden waarin hü o a zeide Wanneer het I uitfche volk iij 1941 tyn helden eert dan geschiedt dit In en tyd n onder omstandigheden die tut het recht geven met opgeheven beofd degenen te herdenken die in de liveohten In en ver en in een nabü rerleden hun leven voor de natie geafferd hebben Toen wU twaalf maanden gatoden in deze gewUde hal onze heldea herdachten lag achter ons het alleszins geslaagde begin van een oorlog dlfn Duitschland niet gewild heeft doch dia ons opgedrongen was door dezelfd krachten die voor de geschiedenis aaads da verantwoordelijikheid dragen voor den grooten volkerenkrljg van 1814 1818 Het wareji de elonenten die zich destijds ten doef stelden d Dt tscfaa natie het primitiefst leTcnsracht ta ontrooven dia in de jaren v n het dictaat van Versailles de poUtlake slavernij an economische verarming van Duhsohland tot dogma aener nieuwe wereldonle maakten en dia thans weer d wederopstandmg van ons volk met denzelfden haat bejegenda ala waarmee zü eens het tweede rijk arvolgden Met volkomen miskenniof van den toestand en een daaruit voortvloeiend verkende beoordeefiag vaa de algen en Duitsche kracht Khta ook in algehaala onwateodheid amtraat de wilskracht en de vastberadanAatd van da nieuwe Duitsche lel 4H g e oofden zü dat het voor da tareatto maal tameer slaan van het Duitsobe volk gemakkelüker zou zijn dan da eerste maal Toen da Ameri i fcaanjohe generaal Wood voor de commissie van onderzoek van den Amerijcaaaachen Senaat verzekerde dat OhuNliiU hem raads in 1836 had verUaaM dat Duitschland reeds weder te maoh M was geworden en daarom in ten nieuwen oorlog moest worden verniatigd werd door dit fait dat thans door de geschiadoiis is bevestigd sleohts da ware verantwoordelijkheid voor de tegenwoordige ontwikkeling in et licht asteld Engeland en Frankrijk wilden dan oorlog alleen waren het minder da volken dan wel dtinne lagen die a politiek en financieel gebied leiding gaven en waartchter als laatste drijvende kracht het inlernationale Jodendom met zijn over de geheele wereld loopende samenewpringen de democratie en vrijmetselanj staat Deze venuitwoordelijke oorlogsstokers hoopten echter door Polen op den voorgrond ta schuiven niet slechts de uiterlijke aanleiding tot den oorlog ta Tinden doch de versplintering van de Dufteoha krachten a hun reeds in ilen wereldoorlog zoo nuttig voorkwam reids bij voorbaat te verzekelan De 18 daagsche veldtocht in Polen heatt de hoop den bodem ingeslagen In trotsdi vertrouwen kon de I uitsch natie onder deze omstandigheden het jaar 1940 beginnen De ètriid in het Westen Oesondafiks leefde ons fbik geenszins in zelfmisleiding omtrent de moeilljlcheden van het aangebroken jaar De tryd jn het Westen waaraan iedere oude Duitsche frontsoldaat nog thans een herinnering bewaart van een lü leiisweg zonder einde moest worJen beslist Met volledige kennis van onze Voorbereidingen en plannen in grenzeloos vertrouwen op den Duitschen soldaat op zijn bewapening zijn aanWering sijn kunnen en vooral zijn houding waagde ik het op de vorige herdenjcing der gevallenen den aan taanden strijd als da roonrijksle over winning van onze geschiedenis aan te kondigen Acht wdcen later begQn deze frijd Doch nog Toor de weermacht in hat Wasten aantrad was misschien ds belangrijkste bealisshig in dezen oorlog reeds gevallen Den Sden April is met wdniga uren voorsprong de gevaarlijksta poging van Eagaland verijdekl Hn de Duitsche d naieva kra dit van het Nootden uit in bet hart ta treffen Toen de oditead van den lOden Mei gloorde was deza ki jn gevolgen misschien ernstige bedreitfBg van onze miUtali en economjscEe positie reeds et Mocea afgeweerd De strijd om de beslissing in het Westen kon dus beginnen Hij verliep volgens plan Wat in vier jaar van onuitsprekeluke opofferingen in den wereldoorlog niet gelukt was voltrok zich binnen weinige weken n l de ineenstorting van het BritschFransche front Zonder dat rekening gehouden wordf met de platvloersche meeningen van den toenmaligen met schuld overladen Britschen premier zal dit jaar 194rf in de wereldgeschiedenis opgenomen worden als een der rykste aan beslissingen en der jjelangrijkste in ziJn gevolgen Want in Ut jaar trad een verschuiving van ki ten in die van waarlyk historische b teekenis is Als Duitschland nog in het jaar 1818 slechts een deel van deze successen had kunnen boeken zou de wereldoorlog gewonnen zijn Gereed voor den eindstrijd Thans staat de Duitsch weermacht in een gebied van ontzaglijke afmetingen gereed om numeric en materieel op de geduchtsts wijze verstrekt besluitvaardig en vol vertrouwen datgene te voltooien wat In het historisch beslissende jaar 1940 begonnen was Hiermee nu treden wi thans met nog meer recht dan in 1940 voor de Duitsche helden van het verleden Nog weten wij aUen wat zy vooral in den wereldoorlog moesten dulden en hebben gepresteerd Maar voor hun offer zelve buigen w ons niet meer als onwaardigen neder Toen de Duitsche divisies hun opmarsch in het Westen begonnen heeft de huidige herdenking Jer gevallenen haar verheversten aanvang genomen Want op ontelbare soldatenkerkhoven stonden in dankbare ontroering de zegevierende zonen aan de graven van hun heldbaftigen vader Het Duitsche volk heeft alles weer goedgemaakt wat het in een waanzinnige verblinding prijsgaf en verloor Bai gevoelt zich weer den voltrekker van den wil zijner dappera voorvaderen Naast de dooden van denkwereldoorlog rijen zich nu de slachtoffers van de voortzetting van deze n stryd £ n weer liggen als destijds de zonen van one volk overal verspreid in de wijdheid van landen en zeeën als de dappere strijders voor hun groot Duitsche vaderland Het is dezelfde Dtiitsche mensch die zijn leven op het spel zet en offert om aan zijn volk als geheel de toekomst eindelijk te verzekeren en een vrede af te dwingen die tot een betere organisatie der menschelijke gemeenschap leidt dan die vrede dien de dictatoren van Versailles nusdadig gebrouwen hebben Wü herdenken evenwel ook de Itali aansche soldaten die thans Ttti bondgenooten in een groot deel van de wereld eveneens hun leven hebben moeten geven Hun idealen en strüdooeleinden zijn dezelfde als de onze de wereld is er niet alleen maar voor enkele weinige volken en een orde die zich voor eeuwig slechts op bezitters en haveloozen wil baseeren bestaat slechts tot de haveloozen besluiten hun recht op Gods aarde te proclameeren en er voor op te komen Zwaardere offeirt Ook het vaderland moet in dezen oorlog zwaardere offers brengen dan vroeger Ook zyn heldendom draagt er toe bij dat de beslissendste strijd uit de Duitsche geschiedenis succesvol wordt En hier toont iet alleen de man zijn weerstandsvermogen maar vooral ook de vrouw De natie fs thans een strijdende eenheid geworden Niet omdat zij dezen stryd zocht maar omdat hij haar opgedrongen werd Zoodra En geland en Frankrijk den oorlog verklaard hadden begdh Engeland oob den oorlog tegen het burgerleven Aan de blokkade van den wereldoorlog aan den oorlog van den honger tegen vrou wen en kinderen vpegde het ditmaal den lucht eiï brandoorlog tegen vreedzame dorpen en steden toe Doch Churchill zal met den door hem misdadig ontketenden luchtoorlog niet Duitschland vernietigen doch Brittannië zelf En evenzoo zal de blokkade niet Duitschland treffen doch degen gi4ie haar ontketend hebben Als nu het invallen van den Printer de oorlogshandelingen te land al beperkte dan zün toch da geveoljteB in de lucht en op zee doorgegaan an het heldendom van onze duikbooU en scheepsbewianningen paart zich het heldendom van onze vliegers Wü kunnen de herdenking der fevaU lenen niet waardiger besluiten daa door vernieuwing van onz gelofte daadoor onze internationale tegenstanden ontketenden strijd tot onze vernietiging In een definitieve Duitsche zege o te zetten Arfitec ons ligt een Winter van veel werk Wat aan onze opleiding nog te verbeteren viel is geschied De Duitsche weermacht is thans tot het militair sterkste werktuig van onzeiteschtedenis gerezen Als in deze winterm v den onze bondgenoot in de eerste pfcats de geheele kracht van de Britsche aanvallen te dragen kreeg dan zal van nu af de Duitsche weermacht haar deal van deze lasten weer overnemen Geen mogendheid en geen steun ter wereld zullen aan dn uitshig van dezen strijd iets veranderen Bngdaad zal vallen De eeuwige voorzienig iefd laat 9iet diegenen zegevieren dia bereid zijn slechts voor de beerscfaappij van hun goud het Uoed van mensdien te vergieten Duitschland heeft van Engeland en Frankrijk niets verlangd AUe keeren dat het afstand van iets gedaan hetft benevans zijn ontwapenings nings 1 vredesvoorstellen waren vergeefsch De internationale finaneiede plutocratie wil dezen oorlog tot het einde toe voeren Derhalve moat an cal het eind van dezen ooriog haar vernietiging zijn Moge dan da voorzienigheid ons den juisten weg doen vindoi om de volk die hun boeien kwyt geraakt zijn naar een betere orde te leiden Koud en vastberaden zullen wij derhalve in 1941 aantreden om te voltooien wat vorig jaar begonnen is Onverschillig waar te land ter zee rf in de lucht Duitsciie soldaten strijden zü zullen weten dat deze strijd het lot de vrijheid en de toekomst van ons volk voor altyd beslist Door dezen strijd zegevierend te beëindigen danken wij alle helden van het verleden op de waardigste wyze want wij redden dat gene waarvoor ook zU eënmaal geval len zijn Duitschland ons volk en zijn grootDuitsche rijk De film a is militant en propagandistisch van natuur aldus dr Goedewaagen Daarom heeft zi behoefte aan organisatie en strenge leiding De Nederlandsche Bioscoopbond dient in volicsche bonen te worden geleid en de eigen productie moetworden bevorderd Hedenmiddag is te s Gravenhage aan het Koningin Mariaplein het nieuwe gebouw van den Nederlandschen Bioscoopbond geopend biJ welke gelegenheid de secretaris generaal van het departement van Volksvoorlichting en Kunsten dr T Goedewaagen een rede hield vooral nu de muziek haar bewegelijke beeldenrhythme ondersteunt in de toonfilm mag zü aanspraak maken op den néam cinema niilitans De fiim is geen passieve weergave van feiten maar een actief strijdend orgaan Zij is militent strijdbaar en propagandistisch van natuur En daarom heeft zij ook behoefte aan een or ganisatie aan strenge leiding aan tucht en orde onder al diegenen die als soldaten in bet filmleger meestrijden Strijden onder de vlag van de volksgemeenschap voor haar heil en welzijn en slechts in tweede instantie voor eigen baat en beurs Zulk een organisatie hebben wü in Nederland sinds jaren in den N B B Het is waai dat men over deze organisatie die in opzet een goede was veel kwaads heeft gezegd en geschreven Ma men mag nooit vergeten dat zü een lichaam was die het geheele bedryf vereenigde dat door reglementen geordend was en de mogelükheid van concurrentie door ondeskundige buitenstaanders uiteloot Misstanden Dr GOEDEWAAGEN foto archief Het Is aldus dr Goedewaagen met de film g aan als met de beide andere organen der volksvoorlichting da radio en de pen Zü begon haar loopbaan als een techniseha nieuwigheid voor beperkt gebruik maar groeide snti uit tot een cultuurapparaat met massale werking tot een werktuig van moeilijk te overschatten beteekeuis ten aanzien der voorlichting van en zich steeds uitdijend publiek Met dit verschil echter dat de drukpen eeniga eeuwrat noodig heeft gehad om tot koningin der aarde te promoveeren en de film in den tijd van één generatie een vat op het menachd n verkregen heeft die haar in staat stelt h op één lijn met haar oudere zuster te stellen ja wellicht haar de loef af ta steken Radio film en pers verhouden zich als gehoor gezicht en gedachte of anders gezegd als muziek beelden de kunst en htteratuur De film is aanschouwelijk zij het dan ook op dynamische ijze Zij beeft een evi dentie een onmiddell kheid een stille overtuigingskracht die haar in de moderne techniek der massa overtuiging en massa overreding tot een in strument zonder weerga maakt En Door de jaren echter waren iit den Neder andschen Bioscoopbond misstanden binnen geslopen waardoor enkele groepen vertegenwoordigd in de verschillende bestuursorganen en connnissies overwegende invloeden kregen en deze te eigener bate aanwendden De bond diende niet meer het belang van het algeheele bedrijf doch slechts het belang van enkele groote groepen waarin volksvreemde elementen sterk vertegenwoordigd Waren Het belang van het Nederlandsche volk d w a zijn cultureele voorlichting werd vaak geheel uit het oog verloren en de N3 B werd sterk beïnvloed door da commercieela belangen van deze groepen Thans zijn vrq in een nieuw gebouw getuigen van de intrede van een nieuwen geest in den N3 B De verwerpebjke elementen hebben zich zelf reeds gedeeHelijk teruggetrokken en zullen verder verwijderd worden Hiervoor In de plaats is gesteld de krachtige leidii van een nieuwen voorzitter die den meuwen tijd verstaat bügestean door den raad van büstand van deskundigen die zullen zorgdragen dat het filmbedrüf weer in dienst komt van de groot teak van volksvoorlkhting waarby de film een groote rol speelt Verschillende Invloeden werken op het volk in radio pers lectuur van boeken tooneel maar geen invloed Is zoo sterk als de film dia meer dan welk ander middel krachtig werkt op de schonden van hen die bij het film wezen betrokken zQn een zware doch tevens verantwoorddijke en groot sche taak In de eerste plaats dient de N B B geleid te worden in goede volksche banen en dienen maatregelen voorbereid te vnorAea om het bedrijf dat door de tüdsomstandigheden in vele moeilykheden geraakt is wederom c een gezonde basis te brengen In de tweede plaats dient bevorderd te worden een eigen productie van films die het Nederlandsche volk zal laten aanschouwen zün eigen aard zyn eigen geschiedenis en zijn volkswaarde In de derde plaats moeten de thans nog buiten het bedrijf staande enkelingen voorzoover zij voor den opbouw van een gezond Nederlandsch filmbedrüf van waarde zün organisatorisch ingeschakeld worden Wat dit laatste betreft zün in de afgeloopej jaren Vele die mogeUjker wüze een opbloei van een eigen productie hadden kunnen bevorderen systematisch om conmiercieéle belangen uitgeschakeld Dit moet verandederen Krachten die mede kunnen werken aan het uitdragen van onze cultuur zoowel In ons land als over de grens moeten htertoa in de gelegenheid gesteld worden D keuring Vooirtg dient er nog op gewezen te worden hoe da rijkstibnkéuring dia een compromis vo de tusschen de vele stK ringen om da schadelüke kanten j an de film zooveel mogelijk weg te weiken an waarbü de mogelükheid geopend werd taa plaatseUjk de filmvertooningen aan banden te leggcïi een bewijs was van een volkomen onbegrip van den factor film Filmkeüiog werd door bapaalde groepen slechts gezien als een iiistrument ter bevordering van de goede zQdui an maatschi pelijke orde wat ook tot mtdrukking komt In den naam die aan de wet gegeven werd nX Wet UA bestrUdii vaa zedalflke i maatsehappeUike gevam van dei Mwooop tnt dezen naam biykt reeds dat de vr ong aw fiUnkeuring haar tuk zag m TErULESCU f to ariMef Naar de Curentul meldt is da vroegere Roemeensche minister van Buitenlandsche Zaken Titulescu die te Cannes in Zuid Frankrük verbluft ernstig ziek Verscheidene beroemde Fransche dokten zyh geconsulteerd een zuiver negatieve Allerwege werd gespeurd naar kleinigheden welke in de oogen van de leden voor de conservatieve bevolkingsgroep aanstooteHjk of zelfs schadelijk zouden werken Hierdoor werd de beheerschende tendenz van een film die soms m hooge mate schadelük was voor da voorlichting van het volk en een verkeerde meening vormde omtrent sociale en steatkundige toestanden voorbü gezien Een groot aantel films hebben medegewerkt om bü het volk een totaal verkeerden indruk van de problemen van dezen tüd te scheppen Het is thans de teak van de fUmkeuring en ook van de leden van den N B B om mede te werken deze slechte invloeden van de afgeloopen jaren teniet te doen en positief alles te bevorderen wat kan medewerken om bü ons Nederlandse volk een gezonde organische leveDS Vatting en beschouwing te doen groeien dia aan bodem en geschtedenis gebonden is Dat de N£3 thans een nieuw f ebouw betrekt moge een symbool zün een symbool van een nieuws levenshouding een volksche levenshouding ook hier die cich uitspreekt in alles wat deze organisatie in de toekomst voor ons volk zal tot stand brengen Op de bewonen van het nieuwe tehuis rust de teak en de plicht ons voOc op t lichtend doek voor ta lichten in een geest van volksche waardigheid en het zün eigen wezen te doen aanschouwen Op hen rust de taak strüdbaar te zün en strijdend ons volk weer tot zichzelf te brengen EMGELAND De moeilqkheden der scheepvaart VERLANGENS VAN BBiTSCHE REEDEBS Onder den indruk van de vernietiging van vele convooien heeft het Britsche reeders Congres van da regeering verlangd dat t stelsel der convooien aanzienlijk zal worden uitgebreid Men wü daardoor bereiken dat de verliezen bü aanvallen geringer worden doordat het convooi uit minder schepen besteat Eerste eisch is de vorming van speciale convooien voor snelle schepen omdat het belangrüke tüdsverlies dat het gevolg is van hét slakkenteropo der convooien dezelfde uitwerkmg heeft als het verlies aan tonnage In Berlünsche deskundige kringen merkt men op dat de Britsche regeering van deze verlangens kennis zal nemen doch niet in steat zal zün aan den noodtoestand der Britsche koopvaardü een einde te maken dt ordat een verdeeling in vele convooien strandt op het gebrek aan kruisen torpedojagen en andere escorte vaartuigen Bovendien zal men zich t gen een dergalüfc plan verzetten omdat vele convooien ook vele doelen vror de Duitsche duikbootvloot opleveren 20H€H tlUUUt Zon op 751 onder 19 47 Nlmaas op 0 02 onder 959 Men is ▼ erpUcbt te Terdnisteren ran cont wder an lot zonsopkoBMt Lantaarns van vocrtnUcn nMMtn vnr na consonoer i Mrtatokan mpfén a Mm i ai a i i a n a iW sisiaMi aawiiwi