Goudsche Courant, dinsdag 18 maart 1941

GOUDSCHE CCUBAÏ JT Dinsdag 18 Maart 1941 79e JtorgUK No 20581 NIEUWSBLAD VOOR GOUDA EN OMSTREKEN PoBtgiro 48400 Bur Markt SL Td ttU Directeur W TIETEB REACTIES op de rede van iioosevelt Berlijn en Rome achten officieel commentaar overbodig Geen Hjd vopr afgezaagde phrosen Noord Amerilcaansche inmenging zol indien noodig met de scherpste middelen worden afgewezen M CHTWAFI5NBEZOEK AAN EEN ONPERZEEBOOTEN SlteüNPÜNT Officieren van het Luchtwapen die een onderzeebooten steunpuBt s bezoeken laten zich door hun kameraden inlichten over de inrichting van hun boot fHotfnumm TOKIO de millioenenstad van het Verre Oosten De bevolking van de keizersstad telt bijna 6 miliioen zielen Wolhenhrahhers zijn het best bestand tegen aardbevingen D rid van Roosevelt die h Zaterdlfavond heeft gehouden heeft zoo verneemt het AJf P van welinsaUchta zUde in politieke kringen ie BerlUn geen weerklank gevonden llen weèa in deze kringen slechts op i Duitsch pers die alleen het orgajm is dat zich met deze rede kan bezighouden Want wanneer Roosevelt probeert zich met t Duit scht volk als zoodanig bezig te fioud l dan zal hi zeker een dienover eniDOinaUgen weerklank van het Dultac e v lk te hooren krijgen Op n tU4 tlp waarop zoo vele ernstige tt bêumgrUke dingen overwogen moften word o heeft men in de WlQiehnstrasse geen tijd zidi bezig tf houden met de behandeling van i geMagde phraaen i Monroeleer ovèir boord geworpen Oê Xftutaeh dlplomatischpolttisohe Korrespondenz IchrUft over de jongste rede van Roosevelt q A het volgendei D tegwiwoordige regeering van NoordwAinerika aohijnt bewust de principw van Washington en van de Monrofleer dver boord te werpen President iioosevelt heeft niet den moed openlÜk te zeggoi wat hiJ in werkeÜkheM wiL Hy verschanst zit bij zijn re bedoelingen achter de uit Wttcli dat bet er om gaat de dnnocraUcAn tegra da dictaturen te bescher MD bóf b v GriekMiland een demo ratii b Btf gebruikt ala motiveering van attn do l de onware bewering dat de ivUxaogendheden H ehlijk probeeten aJU krachtcna vericiezingen aan paetelda regeeringwystemen te vemieién niet aUeen in haar eigen gebieden doch ook 4p het Amerikaahsche continent Een drieste h w fring die echter niet laat op Europa wear in de staten die zUa aangaskiten bQ het Driemogend hadtopaet de meeet ve hillende re geeriacivonnai bestaan doch met bebeUraig tot htt Ainerikaansche conItiMnt MU bijzonder argUstige propa nmdaiMnoeuvre bateekent Het gaai Roosevelt in geenen deele zoo zeer om het verankeren van democratikche stelsels als wel om het bevredigen van zi in machtsbonger Volgens lUn opvatting heeft NoordAmerika nu het t stadium van de Mon roeleer heeft overwonnen thans tot taak de geheele wereld te controleeren Bu den wederopbouw van de wereld too zem Roosevelt zullen de Vereenigde StataB een groote rol spelen Het program van den teganwoordigen president der Vereen Staten wordt hierdoor duldelijk nl een wereldorde die hij naar zijn goeddunken aan de andere Battea en welzün vrienden wil opdringen en aan zijn vijanden met geweld il oid ggen Een natie 0e xooals de V S de teedeverantwoordeUJUield draagt voor en waanzfaT van VefsaiUea heeft aahter niet het recht aanspnuüt te HMkMi op de leidiilk bi den wederopbouw van Europa om niet te spreken van een leiding bij de hervnrming van de wereld Een NoordAmerilnansehe inmonging van welken urd deze ook lü zai door jhet Enropteeelie continent als hoogst lastig en gevaarüfke aannuitig ng van é hand geweten en wanneer het Mn moet met de sclierpeie inldM m wden afgewezen Met betrdtking tot de rede van den president der Vere J Staten schrijtt BetHamburgerFremdenblatt folgois het D NS o a De politiek van Soosevait is niet pas sedert gisteren ea Vandaag doch sedert aar en dag oni Aibbelxinnlg op de verlenging en uitteeidfaig van het bangende conflict g Moht m duistere rol die hü en zijn rillik vooral eiditer zijn diplomal B bQ bet aanatl tan van den EurofeeeehMi oorlog getpc hebben ia wtert lang en onafsdwideiyk deel fin ét Jonfrte gcMliicdenii geworden looetvait besdwuwt de wet tot hulp Itttenlag aan In d ad alt een per fHal k mandaat om niat alleen In het jpao p aa aeh e ecedBiot doeh o in het fferra Ooitcn aan provoMardHb poll k vaA inmangtnc la voatoit Van wed 9 lltiek stand ttnt bezien is Jtdst 1 van a i de dat betrekking e t JapaBiift 4 ina he ecmn Hen alt iMt baptfen van een dat msMwi Md nog oon tfea lal liM b B De drüfveer van dit programma dat ronduit de geheele wereld in gevaarbrengt is eergierigheid Gestreefdwordt naar de positie van internationaal scheidsreèhter en een wereldeconomische monpoliepositle dië onmogelijk nog als dienst aan de menschheid kan worden verbloemd De president dient er eindelijk eens openlijk voor uit te komen dat hü dezen Oorlog bescliouwt als een weUtcane gelegenheid de Britsche wereldheerschap pij te ervan In laatste analyse spreekt in president Roosevelt de stem van een toomlooze kapitalistische leiderskaste en van het Jodendom Geen officieel Italituxnsch standpunt In toonaangevende Italiaansche krengen wordt volgens het D N B voor oopig naar aanleiding van de jongste redveoering van Roosevelt geen Qffideele houding bepaald Men beperkt zich ertoe te wijzen op de principieele commentaren van de Italiaansche pers en men huldigt het standpunt dat de opgewonden toon van deze rede en de door den president gebruikte argumenten beter geschikt zijn voor een bespreking in de pers dan Voor het bepalen van n officieel stands punt Onder het opschrift de stem van het geweld verklaart het officieuze orgaan Giprn a led It alia naar aanleiding van de rede van Roosevelt dat deze van het begin tot het einde niets anders is dan een lutdaging tot oorlog en een poging om aan zijn toekomstige agressieve maatregelen een sêhijn van recht te geven Thans bewijst Roosevelt dat hü alle beloften die hij voor z n heiltleziiig aan het Amerikaansche volk gegeven heeft over boord werpt en dat hy de verstandige raadgevingen die Washington ziJn volk als politiek testament heeft achtergelaten volkomen veronachtzaamt evenals de Monroeleer H heeft hiermede een precedent geschapen dat op zekeren dag door Europa tegen Amerika gebnukt Iffii worden In een vergelijking tusscheq de redevoeringen van den Führer en van Roosevelt wijst de Corriere della Sera er op d it aan den eenen kant de chef van een grooten Europeeschen staat heeft gesproken een geheel homogenen staat die volkomen geconcentreerd is op de oorspronkelijke sch ping van het sociale leven de politiek en de economische rechtvaardigheid terwijl aan denr anderen kant sprak het hoofd van ee mozaïschen staat die rijk is aan materieele energieën maar beschikt over slecht een recente rudi mentaire beschaving en die wankelt tusschen den lust tot vooruitgang en i neiging tot behoud Het verschil in karakter tusschen de beide laoderv wordt weerspiegeld in de redevoerincen der beide staatshoofden en 4er i l in de rede van den Fiihrer de eenvoudige maar zekere doeltreffpndheid en oprechtheid naar voren komen geeft de rede van Rooseve t everzeer blijk van vernuftige aophismen als VSn farces Na met voldoening te hebben gewezen op de uitlatingen van den Führer ten aanzien van de Italiaansche soldaten en de Itaiiaansdie bijdrage aan den oorlog van den spil doet het blad uitkomen dat Hitler behalve in zijn kwaliteit vaa soldi en militair chef ook heeft gesprdker als chef van een politiek rej efmet breede en bpvende beschavingslaak en dat z n zekerheid van de overwinning niet alleen is gegrojidvêst op geweld maar ook op de zekerheid dat hij stydt voor een rechttaardige zaak De vergelijking tusschen de beide redevoeringen valt ongunstig uit voor Roosevelt wiens materialistische argumenten en veiligheids voorwendsels wêmlg waard z jn wanneer men ze vergelijkt met de menschelijke en historische doestellingen die door den Führer z jn uitgesprokeru Men kan zeggen zoo besluit het blad dat men in Duitschland den heldengedenkdag vierde en in Amerika den dag der zakenlieden die op een goeden dag zullen l emerken dat zij een slechte zaak lit bben gedaan Geen Amerikaaruche hulp aan Tarl e Op een desbetreffende vraag heeft Roosevelt geantwoord dat Amerftaansrhe hulp aan Turkije op het oogenblik niet overwogen woidt daar slechts die landen op hulp kunnen rekenen die zich tegen een aanval venrann of zich in de toekomst gedwonfcn auUen zien aanvallen af te slaan Critische Amerikaamche persstent De Chicago Journ al of Commerce schrijft volgena het DXB dat de rede van Roosevelt de lutste illusies over de mogelijke gevolgea van de wet tot hulpverleening aan tmt land verstoord beeft De eM e mogelijke hulp tot aan da graas van oorlog die in de verkit zingscampagne zooveel gebruikt is heeft eh ontpopt als dat wat zij steeds geweest ia een holle fraze Een oorlogsverklaring dJior het Congres zou aan da woorden vap Roosevelt niet veel toevoegen Utt nricatipd eai calield tüdvaiDMt vo V 4 JoBSe daoMt in bet Vttn Oosten aÓtnd Intusschen aldus vervo hat blad zal men niet kunnen vertiinderen dat juist in deze dagen milUoenen Ainerikanen terugdenken aan veracbillende beloften die Roosevelt vMr züa berkiezing heeft afgelegd tooaia jWli wapenen ons niet om veroveringea te ifiaken of oos in buitenlandsdia conflicten te mengen of twee gedaditu bebeerschen miJ in da eerste plaats den vrede voor ons land te behouden en de d nocratische gedachte vorm te geven tot zegen van de groote massa Een VJ B medewerker schrijft ons V OOR die Europeanen die niet het voorrecht hebben Tokio uit eigen aanschrouwing te leeren kennen is het tuterst moeilyk zich eèn juist denkbeeld te vormen van deze stad in het Verre Oosten die byna zes miliioen inwoners telt met inbegrip van de geannexeerde randgemeenten Voor alle Japanners is Toluo het middelpunt van het land wijl daar de Tenno keizer woont De keizer immers is voor den Japanner niet alleen het politieke staatsopperhoofd in Europeeschen zin doch het zinnebeeld van een diep in de volksziel gewortelde traditioneele aanbidding Bij de vervulling vSn zijn godsdienstpliditen werxlt de Japanner dan ook zijn gezicht in de richting van het Japansche eiland Hondo want daar ligt Tokio Itet centrum van zijn kracht Tokio is een moderne millioenenstad en haar kern is altijd het keizer lijke paleis geweest Dat is het middelpunt waarom alles draait Uit de vlakte van Kwanto stroomt de Soemidagawa naar het Zuiden de rivier stort zich in een flauwe bocht in den Stillen Oceaan Aan beide oevers van dezen stroom ligt Tokio Het Oostfelijke deel van de stad strekt zich uit tot in de laagvlakte van de rivier het middelste deel breidt zich uit over een heuvelachtige streek en het Westelijke deel ligt op een bergplateau dat ongeveer dertig meter hcog is Het keizerlijke paleis dat op ongeveer drie kilometer ten Noorden van de baai van Tokio ia gebou vd dateert nog uit den tijd van Tokoegawa Sjogoene Deze liet in de zeventiende eeuw een aanvang maken met den aanleg van de machtige veste welkei grachten en steenen muren thans het Iceizerlijke paleis omsluitsr Moderne opbouw van da stad na de ramp van 1933 Rondom de keizerwyk ligt een wijde doch betrekkelijk weinig bebouwde nng Hier vindf men de ministerieele gebouwei de buitenlandsche gezantschappen het arsenaal kazernes de keizerlijke schouwburg parken tempels Katholieke en Russische kerken en het ceritraalstation Het keizerlijke paleis en de rmg van gebouwen die het omgeeft vormen het eigenlijke centrum van de stad dat bekend staat onder den naaqi van Kojimachi Daaromheen ligt weder de binnerstad dje in veertien wijken is verdeeld Het deel van de stad dat aan de rivier grenst het SJitamachi de benedertstad in tegenstelling met te op de heuvels in het westen ge bouwde stad die den naam draagt van Yamate of bovenstad De betrekkelijk Jage woningbouw en de gewocmte van de Japanners om bij voorkeur in kleine eengezinswoningen te huizen maken Tokio tot een van de uitgebreidste steden van de wereld Alleen de binnenstad beslaat reeds een oppervlakte van ongeveer 82 vierkante kilometer Na de aardbeving en den grooten brand van 1923 heeft men de lager gelegen deelen van de stad in het Oosten nieuw en modem opgcbowd Dit geldt vooral voor de vpomaamste zakenwijk op den rechterpever van de Soemidagawa In het deel van de stad dat onder den naam van Kyobasji bekend staat werd een wijk aangelegd Maroenouchi die geheel en al herinnert aan een Amerikaansche groote stad Hier verheffen zich reusaditiga wolkenicrabbers Bü de aardbevingen bleken deze zich het beste te houden ofschoon men eer het tegendeel zou meenen De gegoede woonwijken van Tokio liggen ten Westen en ten Zuid Westen van de K eizerwyk Duizenden tabrielOBeliaarsteenen rijaen omhaog De haven van Tokio ligt in het Zuidelijke deel van de stad bü de voorstad Sjinagawa Deze havett dient echter uitsluitend voor den Invoer van goederen die te Tokio zelf worden gebruikt De grootf haven voor den buitenlandschen JiÉndel is Yokohama dat op ongeveer vijftig kilometer afstand van Tokio figt Japans hoofdstad heeft zich enorm snel ontwikkeld De binnenstand alleen heeft reeds drie miliioen Inwoners Door de annexatie van 84 voorsteden echter is het inwonertal van ToWo gestegen tot 5 900 000 De industrie is over de geheele stad verdeeld Zij is echter het sterkst vertegenwoOTdigd in het Noorden ai het Oosten Hier rijzen de fab eiuschoorsteenen by duhiendai ten hemel Voornamelijk worden hier katoen en zijde verwerkt Verder worden er porcelein chemicaliëi email leder machines speelgoed en films gHiaakt Het voornaamste van wat Japan aan nationale instellingen bezit treft men in Tokio aan Universiteiten hoogescholen academie bibliotheken wetenschappelijke instellingen enz Man vindt er obk talrijke musea die zijn verdeeld in handels oorlogs militaire schouwburg en kunstmusea De keizer van Japan woont in de harten van al zijn onderdanen Geen enkele chauffeur zal het keizerlijke paleis voorbijrijden ponder het voorbeeld van den voetganger te volgen en even he hoofd te neigen ten bewijze dat zijn gedachten zich op dat oogenblik bezig houden met den keieer AMERIKA Het spoorwegongeluk bü Pittsburgh 5 DOODEV 14 GEtyONDEN ONGELUK ZOU DODE SABOTAGE VEROORZAAKT ZUN Volgens de tot dusverre ontvangen berichten zün bU het ongeluk in da nabüheid van Pittsbur i waar vei scheidene wagons van den Pennsyl vanieExpress in de Ohio zijn gevallen viJf menschen omgekomen en 114 gewond De vicepresldent van da Pennsylvania Railroad Co Smith heeft verklaard volledig te kunnen bewijzen dat het ongeluk door sabotage veroorzaakt is De geheime federale politie is op de plaats van hef ongeluk aangekomen om een onderzoek in te stellen CREDIETEN VO W DB BEWAPENINO President Roosevelt heeft de voteering van een aanvullend bedrag van 1 533 000 000 dollar voor leger en vloot goedgeketjrd In dit bedrag fijn onder meer begrepen de kosten van uitbrei ng der vlootbases op Goean en Samoa en een bedrag van 44 millioea voor de versterking der vllegttttgetkaders en verschillende andere werkzaamheden in de zone van iMt Panamakanaal GEBAKKEl VtSCH CROQUETTEN ENZ pP DEN BON Wisselbonnen moeten worden ingeleverd De secretaris generaal van het dejKUrtement van Landbouw en Visscherij maakt het volgende bekend met betrekking tot de distributie van boter en vet Tot dusverre ontvingen vele verkoopers van gebakken viSch pommes frites croquetten gehaktballen poffertjes wafelen en ander oliegebak van de Nederlandsche Zulvelcentrale regehnatig toewijzingen voor vet of olie zonder dat zjj daarvoor con mentenbonnen behoefden Jn te leveren Hierin is thans veralidering gebracht in dien zin dat de tiovenbedoelde categorie van personen in den vervolge uiteluitend toewijzingen welke recht gevra op het koopen vanj t of olie zullen ontvangen indien df en met de toe te wijzen hoeveelheid vereenkomend aantal consumentenbonnen van de boter of vetkaart of daar aan gelijke bpnn inleveren In verband met bet bovenstaande dient het k ubliek voortaan bij het koopen van de bovengenoemde artikelen een met de daarin verwerkte hoeveelheid vet overeenkomend aantal bonn i van de boter of vetkaart c q bonnen voor Vss rantsoen boter enz z g wisselbonnen in te leveren op dezelfde wijze ala dit in de hotels cafe s restawants e d geschiedt In een officieele publicatie zijn de voor de verkoopers van meergenoemde artikelen van belang zijnde byzonderheden betreffende de toewijzingen voor vet en spijsolie vermejd AZIË Ontploffing in Japansche kolenmijn BCBW 2W MUNWEBKISS BEDOLVEN tn een steenkolenmijn van coitraal Hokkafde heeft zich heden in de vroege ochtenduren een ernstige ontploffing voorgedaan Ruim tweeiwnderd mijnwerkers zijn bedolven geraakt en omtrent hun positie is neg niets met zekerheid bekend Terstond he t men uitgebreide maatregelen getroffen om ta trachten de bedolven mijnwerkers te voorschijn te halen puitschland De Duitsche bewapening IN ALLE OPZICHTEN SCPEBIEUB AAN tolE VAN DEN TEGENSTANDER Op den verjaardag der beboemlng van dr Todt tot rijksmiflister voor l ewapening en munitie door den Führer schrijft de Völki se herBeobac fate r De geweldige Duitsche superioriteit in bewapening treedt door een vergelijking met de strategische positie in den wereldoorlog nog steeds aan het licht Tegenover de slijtage aan materiaal in den wereldoorlog is he verbruik aan wapiens en munitie in dezen oorlog gering Het blad herinnert er voorts aan dat Duitschland in de veldtochten tegen Polen en Frankrijk een onmetelyken buit aan goed onbeschadigd oorlogsmateriaal verover heeft In tegenstelling tot den wereldoorlog staat thans aan het Duitsche rük met den bondgenoot Italië practisch het geheele Europeesche vasteland als tesB van bedrijven en grondstoffen ter beschikldng Dit beteekent een nieuwe geweldige uiHweidlng van de wapencapaciteit der asmogendheden Ten slotte schrijft het blad dat dank zij de superioriteit van het Duitsche luchtwapen de vijand niet in staat is dezen toestand ernstig te verstoren De Deutsche Allgemeine Zeitung schrijft o a dat het verdere verloop van den oorlog de wereld nog zal laten zien wat de bewapening van het Duitsche rijk vermag 3 ioHCHtHaoH Zon op 7 49 onder 19 48 Maan op 1 48 onder 10 41 Men b verpUcbl te verdaisterea ▼ na lontonderganf tot tontopkomt Lantaarnt raa VoertaUca Boatea imr aa aononaer iai4 oatftokea worden i