Goudsche Courant, zaterdag 22 maart 1941

D £ GRUTTO Hing der miAém ervolg van paginar i jonge dame in Wenscht u dat wij onder dit bescheiden dak een korte rustpoos houden en onzen honger en dorst stillen of geeft u er de voorkeur aan een uurtje door ta rijden tot LeidenT VermöedeUjk vinden we daar wat beters dan hier De man maakt geen slechtenindruk chevalier gaf het jong meisje zuchtend ten antwoord Laten we hier afstappen en zien wathet is Als het mogeluk is zou ikgraag tot morgen rust willró nemen om voor de laatste etappe in goedeconditie te z n Of denkt u dat weAken vóór morgenavond niet meerbereiken Ik ken de afstanden niet voldoende madame om dit te kunnenbeoordeelen uitgesloten Ujkt het meniet Laten wc in ieder geval hierafstappen Bevalt het u niet dan rijden we wel verder Als we een uurtjehier blijven zouden we de stad nogvóór zonsondergang kunnen bereiken Met deze woorden sprong de jongs edelman van het paard en hielp zijn metgezellin bij het afstijgen Wees zoo goed ons den weg t wijzen en voor onze paarden te zorgen meester smid vroeg hij dezen Lothort iochUr anttooonid h m ntet vscn ilk§ 0nèfbcr c Verhaal uit het verre verleden van Hi llegersberg In de herberg van $ mid Joris de taal aanriep keek hij op eo snelde gedienstig toe Waarmee kan ik u van dienstziin heer ridder vroeg hü terwylhu diep boog De jonge edelman keek zijn knappe metgezellin glimlachend aan voor hij den meester Z90 goed als hij kon in diens landstaal antwoordde Roe ver is het nog naar dedichtstbijzijnde plaats meestersmid WiJ zijn moede en hongerig weet u Wanneer u scherp aanhoudt heer ridder zijt gij binnen een halfuur in Leiden Maar als u met minder tevreden wilt zyn zal het mijCM eer zijn u beiden in den Zwarten Hond te bedienen O hier is een herberg madame lichtte da vreenodeling da Op den landweg naar Leiden stond dicht b i den oever van den Ouden RÜn een eenzame herberg aan welker voorgevel de smeëdijzeren figuur van een zwarten hond in een ring gevat aan een korten roestlgen arm bengelde Meester Joris de waard was smid van zUn vak en Jiad het matig bezochte logement dat zün vrouw bü hun huwelu k had ingebracht pas nauwelijks een jaar geleden betrokken Nu en dan logeerde er een voerman wiens weg langs hun herberg leidde of een reiziger zoodat hy met cija jonge vrouw moeilük van de idkooMm van de herberg zou hebben kunnoi rondkomen Zün smidse die hjij naast het huis had Ingericht bracht hem daaroitegen genoeg op om van de dageUJksche zorgen bevr d te zijn De heeren van Rünsburg to van Roodenburg wier kasteelen niet ver verwiUderd lagoi waren i n beste an vooral trouwe klanttt die meermalen in de week zijn diensten voor het beslaan van hun talrijke paarden opeischten en hem daarvoor rijkelijk beloonden Een paar maanden geleden had da heer van Roodenburg een jonge rid der nog voor het eerst de herberg betrede omdat het wachten voor da smidse hem ta lang duurde eo hij had da jonge waardin die ham bediende no al aantrekkelijk gevonden Sedertdioi was hif nimmer voor bi gereden zonder er Ie vertoeven en de kruik flink aan te spreken Meester Joris was niet zoo onnoosel dat hif tich lUuaieB over de oor aak van de veelvuldige bezoeken van den voornamen gast zou hebben gemaakt hij had echter volledig vertrouwen in zijn levenslustige vrouw dié weliswaar graag lachte maar het met de echtelijke trouw zeer ernstig nam Hij liet haar zelfstandig handelei en bekommerde sich weinig or de herberg die hij als vrouw Anna s domein beschouwde Zijn zware hamer zwaaiend stond de krachtig gebouwde man met de mouwen hoogupgestroopt voor het aambeeld en neuriede een vroolijk lied Heer Kasper van Rijnsburg had hem den vorigen dag een opdracht gegeven waarmede hij vele weken bezig zou zijn en die hem een aardig sommetje zou opbreng h Hy hield van ziJn ambacht dat hem niet alleen in staat stelde de krachien waarmede de natuur hem begiftigd had te ontplooien maar bovendien zijn gevoel voor deze ktmst bevredigde Hij ging dan ook zóó volkomen in zijn werk op dat er in zulke ooganblikken niets anders voor hem bestond en hij ook het jonge paar dat gtzeten op twee vurige vossen voor de smidM stil hield niet opmerkt Pas toen de ruiter hem met luldar atamm in em vraamdklinken De waard boog voor de vreemd gasten wier voornaamheid hem eenigszins beklemde en ging hen voor De prettige gelagkamer waar een vroolijk tioutvuur vlamde en een aangename warmte hing maakt zichtbaar een goeden indruk op de jonge dame Zij lachte de waardin vriendelijk toe die tegen haar gewoonte eenigszins verlegen d binnenkomenden aanstaarde Ik ga naast den haard zitten chevalier babbelde het meisje opgewekt en liep naar de witgeschuurd tafel Ik geloof dat we h t hieruitstekend hebben getroffen Och madame het is niet onvriendelijk in dit huis maar watmeer gerief zou ik toch wèl voor ugewenscht hebben Maak u geen zorgen om mij chevalier glimlachte zij Ik wistimn rs wat ik ondernam toen ikbesloot te vluchten U heeft er dus geen spijt van wat u gedaan hebt madame Neen chevalier Liever wil ikalles verdragen dan den hertog totechtgenoot krijgen Ik zal u voor uwvriendendienst nimmer dankbaar genoeg kunnen zijn chevalier d Morillac Och spreek daar niet ov r alsik u mag verzoeken madame Ik zalmij ruimschoots beloond achten wanneer ik u onder de hoede van uwkeizerlijke tante weet Zij zwegen nadat zij aan da tafel hadden plaatsgenomen Vrouw Anna naderde hen en informeerde al buigende naar de wenschen van d vreemdelingen Er waren eieren en gezouten spek in huls en 4Barmed schenen de hongerige reizigers geheel genoegen t nemen Eenige minutoi later reeds stonden de heerhjk geurende schalen benevens bruin brood eft een kan bier op d tafel en de beide jong menachen tastten gretig toe Tijdens den maaltijd di de waardin alle eer aandeed informeerde de chevalier naar de mogelijkheid van nachtverblyf Vrouw Anna verklaarde zich gaarn bereid voor tw kamertjes met goed logies t zorgen zoodat d jonge dame niet langer talmde en besloot er tot den volgenden ochtend te bj ven Meester Joris dl zijn werk had hervat kwam van tijd tot Ujd in d gelagkamer om te zien of hij d vreemde gasten die hij sympathiek vond met iets van dienst kon zun Hij was juist weer eens binnengekom n en bevond zich in gesprek m t den heer to i de deur van de herberg werd opengerukt en heer Geraard van Roodenburg driftig binnentrad Wat moet dat Meester Joris sprak hu dezen op boozen toon aan Heb je geen plaats meer voor mijnpaard in je stal Ik heb de twee knollen naar buiten gejaagd Zie maar dat je ze onder dak brengt Ik zorgvoor mijn paard I Bouw een nieuwenstal als je andere dieren wilt onderbrengen I j Vergeef mij edele Heer antw jrdde de smid geschrokken Er is plaats boi meer dan dri paarden in mijn stal D twee dieren die u wegjoeg bchooren aan da vreemd gasten di bij mij vertoeven Sta mij toe dat ik ze weer op stal breng ik zal ze zoo vastbmden dat zij niet in ds nabijheid van uw paard kunnen komen Chevalier de Morillac had de kort samenspraak voldoende begrepen om daaruit op te maken wat er met de paarden was gebeurd die hij aan de zorgen van den waard had toevertrouwd Hij verhief zich van zijn letel om meester Joris di naar d deur was gesneld bij het vangen van d dieren behulpzaam te zijn fWordt vervolgde DAMM£M KampiomiMhap van Naderlaad Hieronder volgt de partij G E Hartman Nijmegen O 2 J M Bom den Haag gesj eeld t dan Haag op 18 dezer 1 34 30 20 25 2 32 28 25 34 3 39 30 18 21 4 37 32 2i 28 8 44 39 Beter lijkt 41 37 om dm langen vleug intact t laten en de zwart randichljf te laten staan 5 26 37 8 42 31 15 20 Zwart heeft nu de beid randstiikken 15 n 18 reeds in het spel betrokken UrwiJl bü wit de schaven 38 en 35 door andere stukken geblokkeerd zijn 7 47 42 19 23 8 28 14 23 50 44 10 14 10 30 25 14 lï l 25 14 19 10 12 33 28 9 14 13 28 19 14 23 14 39 33 10 14 15 44 39 5 10 16 41 7 17 21 17 31 28 Wit wil moeilijkheden aan den langen vleugel voorkomen op 31 27 en 21 26 heeft zwart het centrum en kan wit den langen vleugel voorloopig niet ontwikkelen en daarom wil wit de opsluiting met 21 26 evenmin toelaten de textzet levert hem echter een randstuk op waarop zwart eventueel later kan combineeren 17 21 27 18 32 21 23 28 19 33 22 18 16 20 37 32 12 18 21 46 41 7 12 23 41 37 1 7 23 39 33 18 23 24 40 34 13 19 25 49 44 8 13 26 34 30 14 20 27 44 40 Hier zou flankspel met 30 24 weinig zin hebban doch door den t xtz t krijgt zwart onbetwist positicvoordecl daar hij een klassieke stelling formeert waarbij de witte randsehijf altijd lastig zal blijven voor den witspeler 27 20 24 28 37 81 4 9 39 30 29 10 14 10 13 28 14 33 U M 13 23 Hiermede is de stelling van wit positioneel sterk verzwakt Aan belde zijden van het bord heeft bij veel stukkan aan den rand waarvan in het geheel geen kracht uitgaat tarwijl zwart op het eentnun t rd g ontwikkelden stand bezit 32 35 30 14 20 33 25 14 9 20 34 42 38 0 35 3 25 9 14 38 43 89 7 12 37 48 U 0 34 38 40 39 I 49 40 11 17 40 33 17 31 NU 11 17 eenmaal is gespeeld is toch geen combinatie meer op de witt randsehijf mogelijk zoodat zwart ander banen kiest om zijn stand i ontplooian 41 28 17 13 24 42 33 38 31 44 Wit komt nu gedwongen in de moeilijkheden op 42 31 26 was winnend 21 27 gevolgd n 42 32 27 zou eveneens zwak zijn geweest thans heeft hij geen tempo om te ruilen en moet zwart op 26 laten komen waarbij het theoretische bezwaar van de achtergebleven witte schijf op 38 zich zal laten gelden 43 31 27 12 44 88 33 12 17 45 43 3 Gedwongen want op 43 S8a volgt 26 31 22b 11 37 n wint b 27 31 18 37 33 31 33 43 38 37 IS r18 13 23 19 38 wint a 37 23 ineens mag nl t wegens 23 t 32 11 29 49 11 7 49 21 cn zwart wint op 7 1 door 28 31 en 21 45 terwijl op 7 2 volgt 14 20 13 19 21 17 17 9 met wmst Wit zou dus moeten offeren alvorens dam t nemen n zal dan varmoadelljk w gens overmacht verliezen Na den zwakken doch gedwongen textzet kan zwart den langen vleugel van wit g h el emsing l n om daarna tot aanval van schijf 37 ovtr t gaan 45 13 18 48 40 34 28 31 47 34 30 31 22 4ë 38 34 16 31 48 34 33 84 80 30 39 18 33 81 38 84 lijk worden beperkt het wordt alleen als hooiland gebruikt en wanneer het lange graa op het sompige terrein herhaaldelijk wordt neergetrapt zal ér van een goeden hooioogst niet veel terecht komen Het zachte laagveen veert letterlijk onder onze voeten en als we toevallig eens wat dicht aan den kant uit de boot stappen zou het kunnen gebeuren dat je tot over de knieën in de prut kt zooals de boeren zeggen Met gewoon schoeisel kun je beter thuis blijven het is geboden waterdichte knielaarzen aan t trekken Als één der boeren ons eens vergezelt doet hij dit eenvoudig op zijn holleblokken en ik moet zeggen met een beetje beleid gaat dat wel Uitstekend verborgen Maar nu de grutto de vogel die hier in het r grootste aantal voorkomt Zijn naam dankt d grutto aan zijn uit den treure herhaalden roep grle to grie to Sommige grappenmakers beweren dat de vogels niets anders roepen dan een waarschuwing aan de een of andere argelooze boerendeern o Griet o Griet 3p onze laatste grutto excursie hadden w t was begin Mei van het vorige jaar een stuk of drie nesten ontdekt die voor ons doel in aanmerking kwamen doch daar geen der nesten nog een volledig legiel bevatte besloten we nog een week te wachten Op eenigen afstand van de nesten werd een bosje gras langs een greppel gelegd zoodat we ze spoedig konden terugvinden De volgende week trokken we er dus wéér op uit en spoedig hadden we twee der drie nesten gevonden die beide vier eieren bevatten Het derde was onvindbaar Het was haast niet denkbaar dat de eieren nu nog mtgehaald waren We moesten dus nóg maar eens goed zoeken Behoedzaam liepen we voetje voor voetje door het lange gras en bleven op een oogenblik tegelijkertijd staan in de overtuiging dat w vlak bij het nest moesten zijn Van onze stand 18 88 m m ft 16 il s S IS @ S E t m n armf 47 48 4 au zwart 21 26 zou nu 32 27 Mkunnen volgen en zwart wint niet f 51 6 11 52 36 31 Om op 21 26 wederom t spslen 32 37 34 29 39 9 52 14 20 53 25 14 19 10 54 28 30 22 27 55 31 22 17 37 56 30 24 37 41 57 24 19 41 47 68 33 88 47 88 58 34 39 31 37 60 28 33 Op 29 23 volgt 38 41 en op 1 13 komt dan 41 6 23 19 48 14 wint door overmacht 80 27 32 81 8 2 8 4 63 28 18 4 36 63 24 20 11 17 Op 20 15 volgt nu eenvoudig 17 23 22 27 86 24 en wint 64 35 30 32 37 66 30 25 87 41 Wit geeft op O variant 20 14 10 15 19 13 26 20 25 14 verUest n l door 15 20 14 25 37 41 25 20 41 16 gewonnen voor zwart Deze heeft in het mlddenspel uitstekend van de fouten van zijn tegenstander geprofiteerd n na behaalde schUfwinst de partij op kundig wijze tot winst geleid niettegenstaande d pogingen welke wit in het werk stelde om rcoiis kansen In h t Bp l t vl cht n plaats af onderzochten wij bij wijt van spr ken sprietje voor sprietje doch dank zij d buitengewoon goede schutkleur d r eieren vallen ze in het veenland heelemaal niet op Nadat we zoo eenigen tijd hadden gestaan zag ik plotseling iets tusschen mijn beenen bewegen en op hetzelfde oogenblik vloog bet gruttowijtje van de eieren waar ik gedur nd misschien nige minuten als h t ware bovenop had gestaan Broedende vogvl UQft kalm op neat Het komt wel m er voor dat n grutto wanneer hij goed broedsch is Ia het geheel niet schuw is Zoo vertald d bo r op wiens land w vaak toevei ho hij eens een grutto ontdekte bij lt t maaian eti dat de vogel heel rustig bleef zitten Voor de aardigheid hadden hij n zijn kn eht den vogel toen opgepakt n m egenom n naar de boerderij ongeveer een kwartier gaans van het nest Thuisgekomen lieten ze den vogel direct we r vUegen en d n volgenden mbrgen zagen zij hem heel gemoedelijk op het nest zitten Natuurlijk dachten we dat de vogel dl zelfs niet aan den haal ging als w zóó dicht bi hem waren een prachtobject was om vereeuwigd te worden Zoodra w de t nt hadden opgezet zou hij vanzelfsprekend weer terugkomen om voor ons te poseeren We zouden ons dus moeten haasten V$ni op pagina 8 De schaakmachine V niotg va pagina 3 later Schlumberger In ieder geval had d c verklaring slechts betrekMng op d i tijd dat Mfilzl met den automaat optrad daar dez Is een handig oplichter bekend stond wien het slechts om geld verdienen te doen was Of Von Kempelen dezelfde truc had gebruikt kon Tournay niet zeggen hij twijfelde daar chter aan MMlzl was m goochelaar en oplichter gew st maar van Von Kampalsn kon men dit niet zeggen Het was een feit dat het apparaat jaren lang vergelen in het slot t Berlijn had gestaan Door louter toeval werd Napoleons kandacbt ar cq g v tigd waarna da keizer in lg B p rsoon sn partij met dan Turk peeld Het is niet aan t nemen dat toen de handige MSlzl opeens beschikbaar was om Sijn dwerg in d machine t verbergen Waar sou hij bovendien zoo plotseling een schakanden dwerg vandaan hebben gehaald Vast staat wel dat Malzl den automaat slechts als een middel tot geld verdieoan beschouwde 1 was in alle opzichten en bedrieger Tijdgenooten beweren dat Mfilzl ook nooit zooals Von Kempelen deed d deur van het kastje opende De raadsheer toonde n ieder die er belang in stelde d gaoompUceerde machinerie n het is wel onmogelijk dat achter deze raderen en hefboomsn nog trfcns een dwerg ho klein ook verborftn xoa zijn geweest Was dus d schaakmachine van rlddar Voa Kempelen géén bedrog H t is een fait dat da Turk lederen tegenstander versloeg wat chter in Mülzls tijd niet meer het geval was Het gaat echter boven het mcoschelijk x ratand dat c o automaat in staat zou tiiu uit t voeren wat aan geen enkel mensch UJk brein nog is gelukt namelijk ledaren tegeoatander bij het schaakspel t slaan Was bet een onbetaalbare grap of een genial uitvinding van tal raadsheer Had hij warkaüjk en machina con tnM rd dia lowttr tmiim schaakspeald Eén ding staat vast da raadshMr Toa Kempelm heeft d men s chha ld d raad o gegevw dat noch door lija tljd noetsii aoA toot latwa fsMratlM ia ygalott 2