Goudsche Courant, zaterdag 12 april 1941

jfft£DE BLAD ZATERDAG 1 APRIL 194t nieuwe kantoor werd in 1917 gebouwd Met dit alles iiield de technische uit rusting gehjken tred het liedryf werd steeds gemoderniseerd en de meuwste installaties werden geplaatst In den oorlogstyd kwam De Hamer m 1917 met het product uU dat men zich nog wel herinnert de kleizecp Modemiseering bedrijfsToering IN 1918 begint de derde periode in de belangwekkende geschiede iis van Vlraly looali de fabriek algemeen genoemd nordt en waarmede de naam van den gïondleger hi eere wordt gebonden In dat jaar kwun het bedrijf Im van de Kaarsenfabriek Als eerste directeur in het nieuwe tydperk w erd met mging vui 1 April 1918 benoemd de heer A Dudok van Heel Was in de Kaarsenfabriek jaren het productie appsraat gemodesiiseerd nu kwamen ook op ando gebied moderne opvattmgen tot uitvoermg Onder leidmg van len heer Dudok van Heel werd het verkoopapparaat gemoderniseerd de eerste gronaslag werd gelegd voor weefselonderzoek met OrS de benoeming van mej dr J F de Wys die in die jaren als scheikundige aan het tK dryf verbonden was Daarnf ontstond de eerste vorm van service aan de wascchcryen welke service zich in later ja n m zoo sterke mate zou o twikkelen Na de moeilyke oolOfcSjaren met gebrek aan grondslaffen komt weer een tydperk van grooten bloei De achtur ge werkdag werd ingevoerd de zeepfabnek sloeg haar vleugels uit Na 1930 volgde een sUp die Viruly m de richtmg van de tegenwoordige bedrijfsvoering bracht er werden geen waschmiddelen meer aan wederverkoopers geleverd de detailhandel werd beëindigd voortaan werd uitsluitend aan wasscheryen verkocht Op 1 Juh 1931 werd de heer Dudok van Heel als directeur opgevolgd door den heer P H A Hofkamp De volgende jaren brachten nieuwe veran frngen In 1932 werd de productie vai zac te zeep beemdigd en in veroand daarmede de eigen blikfabnek die na den oorlog met een glycerme mdamp installatie naar de zeepfabriek n Oud bedrijf met éen jong hart werd geèxploiterd opgdieven Viruly maakte toen uitsluitend wasch en zeeppoeders Het volgend jaar specialiseerde het bedryf ich nog meer Smdsdien produceert het uitaluitend voor wasscheryen voor textielfabrieken tevens voor hotels en gestichten en voor diverse zeepverwerkende inJustnecn Daarnaast werd de service op technisch wasscherygebied vermeerderd en vovirts werd het aantal artikelen uitgebreid met harde zeep zaLbte textielspeciaiite ten vloeibare zeep zeepvlokken alle verschillende vormen van zeepprodi eten voor technische doeleinden Daarmede ontstoM 4e bedrijfsvorm looals men dian thans kent en met welke oniwtliiMf Vimly is geworden tot de gtocMv fabriek in ons land voor de vervaardiging van industriexeepen warkend ▼ oomamelijk TOOT de waMh en tezUeliBdiigtrle GraotttedrijS net tfroote ervii e Zoo is Viruly van een fabriek voor de huisvrouw gegroeid tot een bedryfvoor het grootbedryf van het eenvouige bedryf op de Haven tot de beangryke onderneming in het Buurtje In plaats van zooals vroeger m pakjes oor den wmkel verlaat de zeeppoeder thans m balen en domten de faoriek De tx editie van de producten leschiedt niet met een eigen apparaatde verzorging van dit o derdel is al jaren in handen van een andere Goud sche onderneming de A MIJ die allang by het transport een hoofdrol speelde en sinds 1935 het alleen vervoer heeft De zeepfabriek heMt later haar service nog verder uitgebreid In 1934 werd de uitgave begon en van Viruly s technisch maandblad voor de wasch industrie in datzelfde jaar werd dr P J H Scholl scheikundig mgenieur als technisch expert aan het bedryf ver bonden en m 1936 gmg een lang ge koesterde wcnsch in vervulling met de oprichtmg van het bij de fabriek evestigde Instituut voor Weefselonderzoek dat burgemeester E G Gaarandt officieel opende Met deze uitireicmg lévam de service op t tegen woordig peil een royale en omvang ryke service waaraan de onderneming aitnd de grootste waarde heeft ge hecht hetgeen ook wel blykt uit haar slagzin Service en zeep m een greep iuids 1 April 1938 i drs H p W van Aardenne directeur en toen i het bedryf m een naamlpoze vennoowóhap omgezet In de huidige tUdsoms x ndig heaen heeft het bedryf bet uiteraard met gemakkelyk de distributie van zeep brengt voor de fabriek haar moei liikheden mede en de leidmg heeft nu iet alleen wasch en textiel technisch e maSr ook bontechniscjje kwesties op te ossen Verschillende prodi cten moes ter vervallen andere speciale tyds nroducten kwamer er voor m de plaats Een getonde geest NIETTEMIN Viruly zal ook dit wel weer te boven komen Haar Fe=chiedenis in deferiode waarover zich het bestaansfeest uitstrekt aat zien dat er na jaren vau inzin king altyd weer jaren van opbloei volgden en steeds heeft die bloei d terugslag ver overvleugeld 1 T P Vimly en Vs Stoomzi pïlederlj De Hamer herdenkt haar eeuwfeest wel n eat moelijk tijdsgewricht maar zij doat het als een levensvatbaar en veerkracliti be i rijf als een ondemrminc die alt f jon is gebleven en die den ireest van haar oprichter heeft l ehond n een geest van met den ti d mede te raan Dat mede aan met den tlld heeft t van grondige versnderlnt en op het gebied van d bedriJf vormlne ge geven en de fabriek rebrap t on d voorname plaats die xi thans innee it een niaats die bereikt s door en helder inxlcht gezonde opvattinren en groola vooruitstreveni ieid De beteekenis van Viruly laat zich moeihik m getal i uitdrukken In aantal arbeiders kan men het met ze gen omdat de personeelsbezetting by een productie apoaraat als dit bescheiden 13 daar Viruly een sterk gemechaniseerd bedrnf is Het omvang ryke gebouwencomplex waarin het bedryf aan weerszyaen van het Baurtje in gecompnmeerdeoDPervlakBr modem en practisch is geïnstalleerd drukt echter wel uit dat Gouda met de zeep fabnek een belangryke industrie bezit en overigens zyn daar de cyfers van den omzet waarvan te ze en valt dat deze m de jaren 1935 193 verdubbeld en ook daam bevredigend gebleven vjn De geest die dit bedrijf met zii sterk wetenschappdijken inslag altijd gekenmerkt heeft en de oede positie dl het bereikt heeft doen er ook voor de volgendï perinde het beste van verwachten en daarom iroegt sich bij de herdenking van dit eepwfeest bü de voldoening over het bereikte het vertrouwen in de toekomst toen het voornemen Ijestond op de Haven van het pakhuis naar de gracht een spoorbaantje voor vatenvervocr aan te leggen Er werd ook ditmaal toestemming verleend maar tot den aanleg is het met gekomen Naar het Bnnrtie EEN geheel nieuwe pcnode in het bestaan van de zeepziedertj brak aan m 1901 Na iestig jaar in handen van de familie Viruly te lijn geweest ging het bedrqf in eigendom over aan de Kaarsenfabriek die de panden aan de Haven verkocht en besloot tot den bouw van een nieuwe fabriek op de tegenwoordige phuts in het Bunrtje toen nog alleen aan den kant van den Tnrfsingel Onder architectuur van den heer W Bokhoven werd de bouw door den heer H J Nedcrhorst uitgevoerd Op 26 Jum 1901 legde de heer I Ussel de Schepper den eersten steen en in 1902 werd de meuwe fabnek in exploitatie genomen onder leiding van de directie van de Kaarsenfabriek de heeren dr H Ussel de Schepper I Ussel de Schepper i dr C A Geitel Niet alleen het bedryf was modem geworden ook in de productie kwam de nieuwe tyd tot uiting Maakte De Hamer op de Haven alleen zachtezeep thans werd ook overgegaan tot de vervaardiging van wasch en zeeppoeders De toen in den handel gebrachte merken De Hamer en vooral De HoUandsche Waschvrouw maakten grooten opgang en deze namenhebben een bekende klank behouden Uit dienzelfden tyd dateert Savonine een waschpoeder dat rechtstreeks aan de wa scheryen geleverd wordt Hetwas in die dagen een experiment maar het slaagde volkomen want dit DToduct IS ook thans nog hett yoor de wasscheryen die met al3poeder werken 1 Het bedryf groeide en floreerde werd langs den waterkant van he Buurtje uitgebreid en in 1907 reed kwam het gebouw aan den anderer kant van de straat tot stand He Honderd joar T P Virufy en Co s pemzeepziederif De Hamer r I Grootsto fobriok in ons land voor vorvoardiging van indiistriozcepon t esloot hü tot de plaatsing van een stoomketel Dat was m dip jaren een heel iets waarmede de omwamenden gansch niet waren meenomen Zy wa ren bevre d voor spnnggevaar van den hoogedruk k tel en verwachtten daar toen met turf en nog met met steenkolen gestookt werd een roet en stofplaaf Het gememtebestuur zag het met zoo donker m en verleende de gevraagde vergunning In 1862 kwam er een gasinrichting voor fabriek en woonhuis Dat jaar bracht nog een ander belangnjk feit op de internationale tentoonstelimg te Londen kreeg De Hamer een eervolle vermelding voor het maken van zachte zeep een bewys dat toen al een product van naam vervaardigd werd Later verwierf de fabnek ook op tentoonstellingen te Brussel en Parys bekroningen Tot 1878 heeft de heer T P Viruly aan het hoofd gestaan van het onder zyn leiding lot bloei gekomen bedryf dat een nog grootere vlucht nam toen de hooge zeepaccyns die het gebruik van surrogaten m de hand werkte was afgeschaft De heer Viruly was een zeer geziene figuur en een vooraanstaand inwoner die in den gemeenteraad en tal van mtellingen en vereenigingen zitting had 3n ook buiten de plaats zyner inwoning n aahzien stond hy was lid van de Eerste Kamer Zyn verdiensten werden erkend met de hooge onderscheiding van commandeur in de Orde yan def Nederlandschen Leeuw By zyn uittre den in 1878 volgde zyn zoon Theodorui Viruly hem op Nog eenmaal is het tot een actie Van de omwonenden tegen plannen an zeepfabnek gekomfn Dat was in ISOl f Gouda s eeuwfk stelinge en haar bouwers tot móöepn QROOtBeÖRIjf ouOe sepeRije T P Viruly grondlegger en eersfe directeur I84ll 78 k Dudok van Heel directeur I9I8 I93I P ü A Hofkamp directeur 193I I938 van Aardenne iindf 1938 Verfraaiing van het stadsbeeld LINDEN OP RAAM VEBLOBENKOST EN IN S GERSTSAAT Oe gemeente gaat verscd lende straten van een boomerij voorzien wéérmede ep te waardeei wijze het stadsbeeld wordt verfraaid en v r1even ïigd Langt de Raam staan de boomen er reeds Zj i zyn tusschen Kuiperstnat en Rotterdamscbe Veer aan de bn le zydc van de traat galant Aan dèo anderen kant i er niet voldoende raimte om ook hier hoornen te plaatsen Ook de VerlorAkost heeft een bootnenbeplanluig gekregen en nu is de Reigerstraat aan de beurt om door gemeentewerken met eeg boomentooi te worden gesierd Voof de boomsoort is de keus g vallen op bndsi De vencUUende strain zullen er ongetwyfeld met ijhet groen tusschen de huizenr en in djanblik op vooruitgaan r 1 P Vbwhr A C Sto nu zi 4 ri p Homai Tot zqn tegeni oori voerdig n bloei kwam hat ubileerend bedrijf in h t omvongrik gebouwancomplox langi vnftvat jat nahe l Buurt aan ws r zi den der itroat woarbii in het eerilgebouwde godéaltal icmgi d Turftingaigroch hel aigenliik fobriekihart klopfc d isl O per UB laten to briek mi njai br nd net SIOI vn 4en invoor Mit nder gram i P nder Irtffie EEN ond bedrijf caat JnbUeereii Hortea li Apnl ui liet hondetd Jaar eteden lüa dat aan ia W V T f Viruly en Ce s StopmrMpaederU 4 e taamer de naam jïet de jwepiabriek bedenkt MB belanir e door ea door Gond 1 oadernenitef haar beitaansfaidff een onderaeminc d e ondanks bur eeroicdwaardicen leeftijd jons gealeven en net haar tUd nuUe eo tt en baar eeawfecst viert als ia medenie indnstrie net ttissebe S ukracbt Het juoileum heeft op honderd jar Vinuy oetreklung maar De Haiaer 1 ti eel en veei outjier Hoe ouo is out pieciu na te gaan 4ocb u ouae catuten komt mt n aen naam al in W teten l n ook dit zal het begin ei met Hjn want de Uoudscne zt pipattttne aateert al van meer dun neiaonaerd jaar her In 1S07 ree ls vu hier een ordonnanue op de oly en o seepmaten uitgegeven en in 15 i telde oe stedelijke overheid een ordoimaii ue op de sepene vast By het doorsnuffelen van de geichiedenis van de Goudsche zeepmauItne is Ooral duidelyk geworden dat deie m vroeger t den een moeiUjk be itaan voerat Zetpmaken scayni lOt geen lucratieve onderneming geweesv te 2 n want eenige honderden jaren Isng wisselde het oedryf voortdurenc van eigenaar Nu eens geschiedde dii etndat net kapitaal uitgeput wal dan weer was er een executoriale verkoop wegens t elastmgschuld of legv tn a eredlteuren beslag maar altyd zat men krap bu kas D ndanks was de on dememingslust onuitputtelijk want teiens probeerde een ander het op aieuw en aldus bleef deze oude iepene de eeuwen door steeds in gebruik ioo worstelde men de lange eerste periode door tot er in de achttiende eeuw wat meer lyn in de geschiedenis kwam Dt executoriale verkoopen duurden echt er voorloopig nog voort Lc Hondt en D Hamer Het ecrit dat er een naam van een leepUbriek genoemd wordt is in 1724 Dia IS er sprake van De Hondt ge ïeiligd aan de westzijde van de Gouwe Dit i earyf is waarschynlyk in 173u net een tweede in onze stad op de Ooithaven gevestigd bedrijf en dii li dm De Hamer gt weest gecom liuieetd en gezameniyk op de Haven lemtigd maar eerst in 1799 vindt men JJl Hamer vermeld Op de samen voeging wijst ook dat in 1740 Gerril fiooii zeepzieder te Gouda octrooi kreeg voor beide zeepziederiien In 1799 dan heeft Kein VaikenVisser zoo vermelden oude papieren aange kocht de bejde zeepziederyen De hamer en De hondt met bybehooreno woonhuis pakliuizen ketelhuis en peardenstal De zaken gingen ook toen blykbaar niet florissant want de verkt öp geschiedde in het openba ir ten bate vsn de gezamenlijke crediteuren Van groeten omvang sehynt het bedrijf niet geweest te zyn voor ƒ U 000 ging het geheel over Voor dit bedrag werd de nieuwe kooper eigenaar van het perceel aan de ÜQlthaven genaamd Antwerpen waarin de beide btdryven toen gevestigd waren waarschynlyk De Hamer Wor en De Hondt achter mei een latging op de Spieringstraat Er was ook een oüemolen by waar uit raap Ja Uiniaad ohe werd gewonnen vooi het maken van de zachte zeep he emge product dat men vele jaren lug vervaardigde Die oHeslagerlj was ook al heel oud want in 1585 was hier gevestigd Jan Afendsz oUeslager Het huis daar Antwerpen uithangd Mn de Oostzyde van de haven was en pand met een eerbiedwaardigen ouderdom In 1438 werd nagenoeg de gtheele stad Gouda door brand ver lueM Slechts vyf huizen bleven staan rauonder het pand Antwerpen waar Van het Decreetboek van de gemeente Gouda reeds op 24 Juli 1585 ver leWt dat een huys genaemt Antwer pen met seepketel werd verkocht Het huis stond naar men heeft kun Jgaan op de plaats waar itu het Jedrijf van den bouwmaterialen en wandstoHenhandei van den heer A Uejung gevestigd is De naam De nondl sehynt na de combinatie in l niet langer gevoerd te zyn en onlt nadien niet meer genoemd men rtmoet verder alleen Dé Hamer Onder T P iraly bejSnt de bloei I N lMl kwam bet bedrijf ofmlenw onder den hamer In het logemeot De Zalm werd het ópenJaar verkocht en na komt als eige aar dejene wiens naam aanleiding tot de huidige herdenking Michlel tWy van v uuren en Dalen wo J e te Vuuren tijdelijk verblijf J2 ende U RoHerdam kocht va lS s r dtjfeepdederijen j Hamer oor z b aoon Theo B P tru Virulv rn hi nnede de naam ï p Vinily aan de Mernemüig verbonitea Haïl lt 8 van zyn nieuwen eige êSnll i wi elen van on i rnoeilykhcden kwamen met jjr JW r Na meer dan driehonderd HD J J gen ging dé Goudsche STïÏÏ y VS periode in H geworden is van grooten een Petrut Vinily die in de jJ JS FITVT Vin Mp d ievestipi h lïï j nabyheid van de fabrii waar kwam wonen fvM vooruitstrevend man verstond Al n iwte jaar t d 1 r mi het Centraal Die NACHT HOEST nil êpboudei Ntuwd kf li CtVim nuM begevw oi dia kwellend MckihaM bMini mw I Naem dumor b de vanoodi BepraeU Akket AlidijiiraoPiWeUM dooceeanienw lo TO gint VUI Apodieker DunoM ihui nl t Hwller a n6 knefcilgw wwkt Basis Tuulug nog en vmaacki raedi nb C nutig kunaea ihpen doei de bekende AKKER S Abdijsiroop 1 bapr fde lieM 9 iiMi idd ll ü il4 M J t vroeger tüd OE jOOVOaCBK COURANT MELODB IS JAAR ORLBDEN B beschikkmg van den mmister van Binnenlandsche Zaken ia aan C G van der Garden en Cie te Gouda tot wederopzegging vergunning verleend voor eene stoomsleepdienst op de rivieren Goudsche Ussel Oude Maas Merwede Boven Maas ea Dieze tot Her togenbosch 50 JAAR Beleden WoensSag 15 April e k heeft de opening plaats der Vrye school op gerefortneerde grondsk j m de Keizerstraat alhier De spoorrytuigen van de voormahge RiinspoorwegMaatschappiJ ymrden langzamerhand overgeschilderd ais wagens van de Staatsspoorweg Maatschappy Verschillende zyn reeds op de lyn s Hage Gouda m gebruik zoomede tweede klasse rytuigen ingericht op Amenkaansche wyze n L met ingang van voren en van achteren en een looppad tusschen de banken en derde klassewegens met een doorloopende bank Tot hoofdingeland voor het 2e district in Schieland is gekozen de heer P Metz te Zevenhuizen 25 JAAR GELEDEN Uit Boskoop Onder grooten toeloop van belangstellenden en belanghebbenden werd heden de eerste veihng van de Coöperatieve Vereeniging Ds Boskoopsche Veiling gehouden m de zaal van H rtel Neuf Na een kort woord van den voorziter den heer Jacs Akerboom werd de openingsrede uitgesproken door den heer C Ph Moerlands directeur der Tuinbouwschool Nu werd een hartelyk en opwekkend woord met veel aanmoediging gesproken door den voorzitter der Aalsmeersche veiling Ê n hoopvolle verwachting sprak ook de heer P Goedt uu etr daarna namens het gemeentebestuur de wethouder X Jongejan Hierna begon de veiling waarby ds aanvackelyke kooplust niet tegenviel hoewel uif den aard der zaak in verband met de Omstandigheden de prezen laag waren Woninsren moeten zuiver verhuurd worden BU VERHUIZING VRRKLARINQ NOODIG DAT GEEN WAND GEDTFFTE AANWTZIG IS B en W hebben ter algemeene kennis gebracht dat het te rekenen van 1 April jl af ingevolce het beslmt van den secretaris generaal van het departement van Binnenlandsche Zaleen verboden is als verhuurder of uit anderen hoofde een woning of gedeelte daarvïin al dan n et gemeubileerd of gestoffeerd in gebruik te geveft zonder dat een verklaring is ip pteverd welke Is afee e f door d n emeente iiken reinicings en ont smttine irtienst en waaruit bliikt dit noch m de woning noch in het daann evpntueei aanwez pe huisraad wand ge ierte sb aangetroffen Van da tijdstio af is het eveneens verboden bil het als huurder of uit anderen hoofde l etrekken van een wonmg of van een gedeelte daarvan dasnn huisraad te olaataen of aan te brenfi en waarvnn met door den bo en enoemden dippst Is verklaard dat iaiT n geen wandcedf rte is aangetroffen In verband met deze voorschriften 7uIIen de belanghebbenden zich tiidii en uiterink é n week voor In pbru knemini van de woninï of fi t edeelte daarvan Of voor de plapt in of liet annbrenïen dfsrin van h n raad tot den Bemeent Hiken rflnipinBs nipinBsen ontimettiTiffiid enst mi pten wenden ter verkrflglng van de vV lwhte verklirineert Deze verklarinïpn moeten vervpK ens vfiórdat de wonin of een i e ppltp daarvan wordt betrokken worden mgeleverd on Ie ifdeeling lievoiklng c a ten stadhuize iff verkrligina van deze vprklarinS fn moet aan den emBente likpn r iniïings niïingsen li ntim ttfn s nst epn recht worden betaald van ƒ 2 vror Het onderzoek van een woning of eedepHe daarvah en van f 1 voor het onHerzoek van huisraad Overtredinu van deze voorschriften wordt gp traft met hechtenis van tpn hoogste twee maanden of geldiioete v3n ten hoogslp driehonderd euldpn i herhaalde Overtredin binnen een laar kah de Rechter deze straffen veraubb leh MACHINISTEN CXAMKN Je s Gravenhage i b het machl nistenpxamen geslsaad voor het tweede gedeelte van diplottia B de heer Jac Blaaizer alhier RECBTBANK TE OlTERDAJt Voor de iwhtbank t RoUerd heeft terechtgestaan da 40 jarige batikf werker J de R uit Gouda wegens ver i duistering van onderdeelen van dtft racefiets ten nadeele vad P LeefUog Hel OM eischte 1 maand gevangenisstraf