Goudsche Courant, dinsdag 6 mei 1941

NIEUWSBLAD VCX R GOUDA EN OMSTREKEN GOUDSCHE Dinsdag 6 Mel 1941 1 jUigMt No 20622 cot BANT POÊHfin 8400 But Itarkt SL T i tn Otnetiur P TIETIR Ibn Saoed I de sfinx van Saoedi Arabië Q Houdt Irak het oog op hem gericht J De weerslag van het conflict in de Islamietische wereld Iriksche troepen bezetten het vliegveld Habbanijah Petroleumleidlng naar Haifa verbroken en Basra ingesloten föffet e ziet van bemiddeling af Berlijn acht jt gebeurtenissen onbehaaglijk voor Engeland Hitler tijdens zyn rede De Führer tijdens zijn rede voor de leden van den Rijksdag in de KroU opera te Berlijn Weltbild Polviioon jitu uit Bagdad gemeld wordt l bcn de Irafc che troepen in het maten dn lands t vliegveld Sin d Daban omsingeld en voor een ge I te reeds bezet Het vliegveld 1 onder het vuur van de Irakis arjillerie De aldaar door de Hfelschen verxamelde voorraden aetroleum zijn in brand geschoten Hit het Zuiden van Irak wordt een niBiiKt wederzijdsche bedrijvigttU van artillerie gemeld OU Bagdad wordt voorts gemeld U de Irakaehc luchtmacht op het fUegvrld Sednelscbhaoe door bom en groote schade heeft aangeliebt hetgeen door foto s bevestigd k Het vliegveld Habbanjrah la ri 4s Zaterdag door Iraksche troepeg bezet Basra Is volkomen door Inksche troepep ingesloten De krijtsverrichtingen der Iraksche trwpen worden overal met succes ftorinet De petroleumvelden van Badiki en Kirkoek bevinden nch ilevig in Inüu bezit Men bevestigt dat de Iraksche troepen de petroleumleidlng naar Haifa verbrokw hebben Het Bntsche bericht dat de Iraksche itriiiikrachlen uit Basra zijn verjaagd wonit van Iraksche zijde geloochend Nur liet heet zijn er in het geheel leen Iraksche troepen te Basra gentH dat door dt Engelschen bezet wordt gehouden maar zU hebben de kavental nauw omsingeld Bij een toap op het vliegveld Sindebane is w er een reeks Bntsche vlie uigen vernield Een Engelsche tankaanval op het oestynf rt Roetbah op de route Damascus Bagbad is door Iraksche troepen met succes afgeslagen De kortcgolfzender van Bagdad heeft Maandagavond medegedeeld dat Arabische troepen uit Trans Jordan ie zvth kebben aangesloten bij de Iraksche toepen De hak Petroleum Company te Loniliii die het eigendomsrecht over de Petroleum eldcn Ui Irak bezit heeft ar Reuter meldt verklaard dat de bencliten volgens welke op de petro ffliveklen het werk is neergelegd o de productie gestaakt is waar Wjnlljk wel juist zijn Tmrhye bemiddelt niet D Turksche bladen spreken de hoop t dat het Engelsch Iraksche conflict g zal eindigen Anders aldus Mjven zy bestaat het gevaar dat oorlog zich tot de andere Arabische uitbreklt f ar te Istanboel verluidt heeft lurksche regeering een tijdlang werwogen om in het Engelsch ksche conflict te bemiddelen Ui verband met de onverzoenlijke ding van beide zijden heeft men f echter ten slotte van afgezien T het verdrag van adabad militaire clausules bevat is kiie niet verplicht Irak te hulp komen Kill bericht uit Ankara van S P T eerdtr melding gemaakt van een r dat in de Turksche hoofdstad fonde deed dat de Turksche minis n Buitenlandsche Zaken Zater n Bntschen ambassadeur en den v n Irak bij zich ontboden had f uidde zou Saradzjogloe po j m het werk stellen om in hel rif Ifaltsche conflict bemidde Of ie treden ktBh Yofksche avondbladenli J melding van e n arbitrageaanlUk OPte on Turkije in Het 0A S Volgens een bericht k it Cairo zou de bJi regeering na langdurige w J haar bemiddeling hebUj geboden In een bericht uit hetzelfde agentschap 1 Bntsche regee iW orwaarde voor iedere on Kb vf t dat de Iraksche ib a i luchtsteunpunt Hab ofden teruggetrokken Belangstelling te Berlijn Van welingelichte zijde wordt uit Berlijn gemeld De ontwikkeling in Irak wordt in Berlijnsche politieke kringen met groote belangstelling gevolgd De Iraksche troepen strijden naar men in Berlijn veiklaart met groote bravour en l ehalen successen De opvatting van een bepaald deel van het buitenland dat de positie van Engeland als gevolg van deze gebeurtenissen echt onbehaaglyk is wordt in Berlijn als volkomen begrijpelijk gekenmerkt In politieke kringen te Berlijn kenschetste men gisteravond de voorgeschiedenis der gebeurtenissen in Irak met de woorden een in opstand komen tegen het Britsche imperialisme De Iraksche regeering aldus voegt men hieraan toe zag zich geplaatst voor de moeilijke vraa of zij in geval van het binnenkomen van meer Britsche troepen die zij krachtere het verdrag met Engeland niet behoefde toe te lalen een zelfde lot zou willen ondergaan als bijvoorbeeld Ekypte welke leger door de Engelschen geheel ontwapend werd Tegenover dit Britsche optreden heeft de nieuwe Iraksche regeering gezegd Tot hiertoe en niet verder De spanning tusschen Engeland er Irak wordt door de Duifsche bladen tamelijk groot opgemaakt De bladen maken van de gebeurtenissen slechts melding door het publiceeren van de berichten zonder een eigen standpunt of een prognose over den vermoedelijken afloop van de dingen te publiceeren Het heeft er totdusverre niet den schijn van dat men van Duitsche zijde aan het Iraksch Enge sch conflict eer directe beteekenis in het kader van den Oorlog tegen Engeland wil hechten hoewel dit conflict natuurlijk een symptoom vormt vf or de crisis waarin de positie van Engeland in het Nabije Oosten is geraakt alsmede voor de houding van Engeland tegenover andere volken Deze houding verklaart waarom totdusver nog geen officieel standpunt Van Duitsche kringen is gepubliceerd Bespreking van stamhoofden te Bagdad In het Iraksche ministerie van Buitenlandsche Zaken zoo wordt uit Bagdad gemeld is een bespreking gehouden van de stamhoofden die den minister president Kaïlani troepen wapens uitrustingsstukken en geld ter beschikking stelden De groot moefti van Jeruzalem die zich in Bagdad bevindt heeft de Arabieren van Palestina tot actieve deelneming aan den strijd van Irak tegen Engeland dat de ware vijand van de Arabische wereld is opgeroepen Naar t agentschap Ofi meldt heeft Rasjid All zyn volk bedankt voor het patriotisme waarvan het in de eerste uren van den Strijd blijk heeft gegeven Een natie die een zoo dapper leger heeft kan niet sterven en mag met recht trotsch staan voor de groote mo gendheden Regeering en natie eischen dat de verdediging van de eer van het vaderland tot de eindoverwinning zal leiden De autoriteiten deelen mede dat de betoogingen voor de regeering nog steeds in grooten omvang voortduren Vluchtelingen uit Palestina waaronder ook de groot moefti van Jeruzalem hebben als vrijwilligers dienst genomen in het leger In het geheele land heerscht rust Volgens te Vichy ontvangen berichten uit Beiroet zijn in Syriè betoogingen voor Irak ontstaan Syrische studenten kwamen bijeen voor het consulaat van Irak te Damascus en riepen luide om Daygan en Rasjid Kailani In Beiroet hebben Iraksche en Palestijnsche studenten eveneens geestdriftige betoogingen voor de zaak van Irak gehouden Naar verder gemeld wordt zijn in Syrië alle noodige maatregelen genomèn om de veiligheid aan de grens tusCThen Syrië en Irak te garan deeren Naar het U N B meldt neemt de anti Britsche stemming in Damascus steeds heftiger vormen aan Er zijn demonstraties voor Irak gehouden waaraan werd deelgenomen door talrijke sjeiks en studenten Irak werd gehuldigd als de voorvechter der vryheid van het Arabische volk Voorhet Britsche consulaat te Damascus werden eveneens vijandige betoogingen gehauden Het consulaat moest door de politie beschermd worden In vele wijken zijn commissies gevormd Oie geld voor Irak verzamelen Volgens het A N P breiden de onlusten in Palestina zich uit Naar uit Jeruzalem wordt gemeld zijn ook te Toelkarem in midden Palestina overvallen op Britsche soldaten gepleegd Ook warden onlusten uit ZuidPal sti na en wel uit het g ied van Gaza gemeld De politieautoriteiten hebben het luisteren naar de Iraksche radio verIxiden Honderden ArabierenJiebben ondanks de Britsche bewaWhgsmaatregelen de Iraksche grens overschreden om zich ter beschikTting van de Iraksche regeering te stellen Ook uit Syrië meldt men dat velen de grens naar Irak overschreden hebben Egypte en het conflict In zijn Arabische uitzending van berichten op Maandagavond heeft de omroep van Cairo gemeld dat de Egyptische regeering aan de Iraksche regeermg in een nota heeft medegedeeld dat zij de betrekkingen met Irak in stand wil houden Volgens te Lissabon uit Egypte ontvangen berichten zijn er in verband met de gebeurtenissen en Irak tal van botsingen tusschen de Arabische jeugd en de politie voor Irak op touw gezet De Egyptische jeugdpartij Misrelfatat heeft den Iraksche minister president Kaïlani telegrafisch in kennis gesteld van haar bereidwilligheid om met hem goed en bloed voor den vrijheidsstrijd tegen Engeland beschikbaar te stellen Arrestaties in geheel Indië Volgens berichten van de New York Daily News en van de New Yorrk World Telegram uit Londeh worden in geheel Indië nog steeds arrestaties verricht Zoo zijn thans ook de secretarisgeneraal van de s ocialistische partij van Lahore professor Ram Koemar en de voorzitter van den Indischen Studentenbond gearresteerd De kantoorvprtrekken van het nationale congres in Luknow en Allahabad zijn doorzocht Talrijke boeken en documenten werden m beslag genomen De neef van de reeds vroeger gearresteerde Subnas Bose is wegens een in Calcutta gehoud r rede voor den Al Indischen Jeugdbond gearresteerd Navicerts voor vrachten naar Irak en Iran De Bntsche ambassade te Sjanghai maakt bekend dat vanaf 15 Mei voor alle naar de Perzische Golf varende schepen en voor neutrale ladingen naar Iran en Irak navicerts geeischt zullen A orden De Chmeesche pers ziet in iezen maatregel een bekentenis van den kritieken toestand van Engeland m het Nabije Oosten MEER SOORTEN SCHOENEN OP DE BON Met ingang van 10 Mei Aparte bonnen De secretaris generaal van hei departement van Handel NUverheid en Scheepvaart maakt bekend dat met ingang van Zaterdag 10 Mei J941 de vrge verkoop van een groot aantal soorten schoenen welke tot dusverre zonder bon machten worden verkocht niet meer is toegestaan en hiervoor derhalve een schoenenbon dient te worden ingeleverd Voor deze soorten schoenen zullen aparte schoenunlMnncn worden uitgegeven welke van de gewone bonnen zyn te onderacheiden doordat op de bonnen een cijfer 2 is gedrukt en zij een andere kleur hebben Deze ixinnen 2 kunnen op de gebruikelijke wijzs bij de plaatselijke distributiedienster worden aangevraagd Met nadruk wordt er echter de aandacht op gevestigd dat de bonnen 2 uitsluitend recht geven op het koopen van open sandaletten opanken vlechtschoenen riempjesof meisjeschoenen witlederen schoenen Samoa s raffia s alle schoeisel met een boventuig van leder en een onderwerk van hout of ander vervangingsmateriaal eventueel met een aehterlap van leder of rubber alle huispantoffels waaraan leder is verwerkt alle textielschoeisel met rubber of lederzooi rubiierlaarzen en overschoenen klompsokken echt reptiellederen schoenen avondschoenen van zilver goud en goudtorrenleder laklederen heerenavondschoenen met wasdoek hiel kinderschoenen tot en met maat 23 en dat het koopen van gewone schoenen op deze bonnen verboden is Wat vrij blijft Éen beperkt aantal soorten schoenen kan ehter ook thans nog zonder inlevering van een distributiebon bij een kleinhandelaar worden gekocht Dit zijn uitsluitend de volgende soorten spikes raceschoenen boksschoenen en korfbalsehoenen voorts schoenen welke üMiv of namens den directeur van het Ki ksbui e voor huiden en leder gestempeld ziin met de woorden afge keurd schoeisel r h l en schoeisel waaraan g en Ieder of rubber noch afval van leder of rubber is verwerkt alsmede strandsandalen met een houten zool en een boventuig var ten hoogste vijf lederen riempjes welke met brce der mogen ziin dan IH cM De vrijstelling van de distributieregeling van de na verkree n machti ein van den directeur van het rijk bureau voor huiden en leder met dr woorden vrij van bon gestempeld schoeisel komt duS met ingang va 10 Mei 1941 te vervallen Voor dit met de woorden vrij var bon gestempelde schoeisel al dus in het vervolg een geldige distributiebor moeten worden ingeleverd Aan een V P B bricf uit Berlijn ontleenen wij A LS een spi g in zijn web zit Ibn Saoed ié heerscher over Sauedië Arabié en slaat de gebeurtenissen om zich heen gade wellicht geleed om op het jui le oogerbhk in te grijpen wie zal het zeggen Deze man die in vele kringen doorgaat voor de ongekroonde koning van het Muzelmansche rijk over de geneele wereld verstaat de kunst om te zwijgen In den loop van het laatste jaar is hij weinig genoemd De geöchiedenis van den ooriog van le wereld is geschreven zonder dat zijn naam daarbij anders dan ir zeer vaag verband is te berde gebracht Dit wil echter geenszins zeggen dat de sfinx van het Nabije Oosten is mgeslapen Ibn Saoed waakt Niet voor niets lieeft Irak enkele maanden geleden een miUtaire commissie naar zijn buurman gezonden Het zou niets te verwonderen zijn mdien bij de besprekingen welke deze commissie met den machitgen nabuur heeft gevoerd de huidige opstand reeds ter sprake was gebracht Ibn Saoed is niet gewoon zijn geheimen pnjs te geven Doch veelbeteekenend is het in elk geval dat thans reeds aan de Zuidelijke grens van Transiordanie Saoedisch Arabische troepen zijn gesignaleerd Dit staal ongetwijfeld ook in verband met het bericht dat in TYansJordanië dat geheel onder Engelsehen invloed staat een nieu leger wordt gevormd onder opperbevel van Emir Abdoellah van Transjordanië Moet de concentratie van Saoedisch Arabische troepen worden beschouwd als een tegenmanoeuvre van Ibn Saoed Onwaarschijnlijk is dit niet evenmin als het onw arschijnlijk is dat volk en regeering van Irak het oog gevestigd houden op Saoedie Aïabie voor hulp en bijstand Wanneer dit laatste land zich in het conflict mengt kan dit niet anders dan een geweldigen terugslag hebben op de geheele Islamietische wereld Een opvolger van overste Lawrence Ook dit IS een gevaar dat Engeland reeds lang heeft voorzien ën dat het heeft getracht te bezweren voordat net tot uitmg kwam Groot Bi ttanniè vitet zeer goed dat het in Ibn Saoed een vriend rog minder een bondge oot heeft te z en Dit verhindert i venwel met da het op verschillende wijzen gepoogd hoeft hem van koers e doen Den man dien het daarvoor had uitgekozen zuu men een opvolger van overste Laurcce kunnen roemen Zijn naam is Philby Deze geldt als een der beste kenners van Oostersche verhoudingen Mr PhilLy begon zijn werkzaamheid in het Oosten reeds voor den w ereldoorlog Onder het mom van ontdekkingsreiziger reisde hij naar Arable om het terrein te verkennen en te onderzoeken m hoeverre het Engelands belangen kon dienen Hij maakte zich vertrouwd met het geheele Arabische schiereiland Hij gmg zelfs tot den Islam over om ontvangen te worden door Ibn Saoed den toenmaligen beheerscher van den Hedzjas Hij had een open oog voor de kundigheden en de politieke bekwaamheid van dezen man Hy veinsde geen bezwaar te hebben tegen de vorming van een groot Arabisch rijk onder leiding van Ibn Saoed vooropgesteld natuurlijk dat Ibn Saoed zich vodr den Bntschen wagen zou laten spannen Philby wist van zijn regeering gedaan te krijgen dat aan Ibn Saoed steun werd verleend bij zijn opptand tegen den Imam van Yemen Philby bereikte echter zijn doel niet want Ibn Saoed doorzag zijn spel en keerde zich van Ejigeland af Handelt Irak onder de auspiciën van Ibn Saoed Ibnf Saoed wacht en ziet toe Maar niets ontgaat hem Het Vliegveld Habannyah is door de Iraksche troepen genomen volgens de laatste berichten Ibn Saoed verroert zich niet Een bataljon van de Transjordaansche troepen die blijkbaar aan de grenzen van Irak waren geconcentreerd is met zijn geheele uitrusting overgeloopen raar Iraksche zijde Is hierin de hand van Ibn Saoed te onderkennen Hij alleen zou het kunnen zeggen maar hij zwijgt in alle talen De gouverneur van Aden de Engelsche kroonkolonie heeft om hulp en steur aan het moederland gevraagd daar de toestand in Yemen en Hadrajnaut zeer gespannen is Hij spreekt de vrees uit dat de onrust ook naar zijn gebied zal overslaan Wat zegt Ibn Saoed er van Niets Hij zegt niets Niet het minste of geringste verluidt van troepenbewegingen in Saoedie Arabie die er op zouden kunnen wijzen dat interventie van die zijde teswachten is Maar deze rust is bedriegiQk Niemand iaat zich er door in slaap wiegen Misschien zal spoedig de dag aanbreken waarup Iba Saoed spreekt Dr P H v n der Hoogh die in de Mohammedaansche wereld zeer thuis i eeft in Het Vaderland een beschuwing ver de gebeurtenissen ia Irak waarin hij o a betoogt Nu Griekenland gevallen is begint het strijdgewoel het Naburige Oosten te naderen en het oogenblik is niet ver meer dat enkele van de staten daar zoo niet alle m het groote conflict betrokken zullen worden Wat zal Irak waar gedurende de laatste jaren de eene staatsgreep na den anderen heeft olaats gevonden doen Dat Engeland zich eenvoudig zal voegen naar de verlangens van Irak om buiten het conflict te blijven is natilurlijk uitgesloten De belangen die het heeft bij het oezit van de olievelden van Mosoel 7ijn daarvoor te groot en het zal dus doorgaan met troepen naar Irak to sturen om te trachten deze op afdoende wijze te beschermen Tegen den intocht van deze troepenmassa s is Irak reeds begonnen zich te verzetten m een dergelyk verzet is na tuurlijk all wel neer té slaan Maar wat zal daar de reactie van de overige Mohammedaansche landen op zijn De verhouding van Irak tot zijA naburen die in 1923 nog zeer slecht was ij sindsdien veel veranderd en verbeterd Er bestaan twee zeer belangrijke verdragen het eerste tusschen Irak den koning van Arable Ibn SaOfed en den imam van Jemen en het tweede tusschen Turkije Irak Iran en Afganis tan Zullen deze Islamietische landen voor de belangen van Irak ö komen Over de geheele wereld worstelt de Islam om zich aan de heerschappij van de Europeanen te onttrekken en als het in dit groote Europeesche cenflict zyn kans daartoe ziet zal het die niet on gebruikt voorbij laten gaan Ook is uit godsdienstig oogpunt Irak een zeer belangrijk land Elr bevinden zich daar al de heilige pj atsen van de secte der Sjiïten n l Kerbela waar de graven van Hoesein en Abbas zijn Nedjef en Koefa waar Ali gedood werd en Kasimen en Samarra Het J jaarhjksche aantal pelgrims naar deze plaatsen bedraagt dikwijls meer dan 150 000 Ook zijn er soennitische bedevaartplaatsen zooals Basra waar het graf var Zobeir en van Hasan Basri is en Bagdad Zal de bedreiging van deze geestelijke goederen voldoende zijn om de geheele wereld van den Islam zich als één man te doen vereenigen er d eze gelegenheid aan tt grijpen om iich voorgoed aan het Europeesche voogdijschap te ontworstelen Of zullende rijke olievelden van Mosoel een zoo groote twistappel blijken te zijn dat ze een dergelijke samenwerking onmogelijk zullen maken De toekomst zal het leeren Nieuwe aanvallen op Engeland AANZIENLUKE SCHADE Het Britsche ministerie van Luchtvaart en het ministerie van Binnenlandsche Veiligheid deelen mede dat de Duitsche luchtaanvallen in den afgeloopen nacht voornamelijk gericht waren op het gebied van de Clyde Hier werden zware aanvallen gedaan die aanzienlijke schade en een zeker aantal slachtoffers veroorzaakten Andere aanvallen waren gericht op het gebied aan de oevers van de Mersey verder op districten in Noord Oosten Zuid Oost Engeland alsmede op Noord Ierland BRITSCHE VLIEGTUIGEN BOVEN DVrrSCH GEBIED In den nacht van 5 op 6 Mei heeft het Britsche luchtwapen een a ntal vluchten gemaakt naar Zuid en Zuid West Duitschland Op verschillende plaatsen o m op bekende kurorten werden brisant en brandbommen geworpen Talrijke bommen vielen zonder schade aan te richten op open veld De aangerichte schade is over hef algemeen gering aldus het D N B 1 ioH CH HtaoH Zon op 6 02 onder 21 14 Maan op 16 20 onder 4 17 Men is verpbibl te verdnister d van tonsoDderianC to zonnopkomsl j AWW Lantaarns vao voertuitfer moeten t uai o zonvoodcr an0 on ofcen ynorttrn J WCM M Jk V MMfc J