Goudsche Courant, woensdag 4 juni 1941

OUDSCHE nsdag 4 Jiini 1941 jHUganc No 20645 NIEUWSBLAD VOOR GOUDA EN OMSTREKEN BorMfl MASKT SI TEL Z74S Pestnkeiiliic 4S4M Hoofdredacteur P TIKTER Gouda Nieiiwe maatregelen fn het belang van den consument Weigering tot verkoop en koppelverkoopen strafbaar gesteld OnverbiddeUifke oorlog tegen den sluikhandel in het klein issingen omtrent het vervolg op Kreta i3eneraai Dentz ontkent Duitsch bezetting van Syrië jaar nog een invasie in Engeidnd Nu de bewtting van Krel door de Duitschers voltooid Ia vrMKt men ödi f in welke rlchUng de strUd zich thafe zal verplaatsen SyrMS Cyprus en Egypte warden in dit verband genoemd BovtnstMmI IwartJe heeft een beeld van het Oostdijk bekken der H denandsche Zee dat msmmteel het boofdtooneel van den oorlog la Kurt van Pelt buitenlandsche zijde is in de jtrasse de vraag geiteld welke f men van DuiUche zijde zou en bU een eventueelen Engelopmarsch naar Syrië j Duitsche zyde werd geantwoord t een EngeUch Fransche aangele id zou zUn Op welke wijze Frankleneigd zou ztfn de thani bestaan pttjUch Franache verhouding in een jg Uik geval in te achakelen is een Ml die men slechtsln het practische nl zelf kan behandelen Theoretisch All daarover vooruit niets te zeggen b poütleke kringen van de Duilsche tgtfdstad herinnerde men in dit verasn de ondubbelzinnige woorden het Fransche staatshoofd maarPetain en zijn minister van Bui che Zaken admiraal Darlan Fnpkrük zijn grondgebied zal verlen waar dan ook Duitschland is ird reid zoo kon men te Beril vernemen den Franschen dit hei recht van natie toe te staan pt Fransche hooge commissaris in Ji generaal Dentz heeft in een ieel communiqué de bewering gesproken dat de DuitscherS tot letoetting van Syrië overgaan en dat è lïaneche regimenten aldaar thans iMdelijk door Duitsche regimenten itmngen worden Geen enkele plek m het gebied van Syrië of van den lüNnon zoo wordt van Fransche zijde MUaard is door Duitsche troepen tmt Ondanks deze tegenspraak welke nedi Maandagavond door Radio Le mix werd verspreid beweerde de Jfnr Yorksche omroep Dinsdagavond Il uur opnieuw dat afdeelingen p tonse rde Duitsche infanterie wU den ïlen Mei in Syrië aanwezig inm waarbü zij de haven van Lattflteh bezet hadden Deze afdeelingen wen met vrachtauto s en pantserwjens zijn uitgerust De bevolking m Lattaquieh zoo wordt in het com uniqué opgemerkt weet nauwkeurig U nimmer een landing van Duitsche traepen in deze haven heeft plaats gekid want men zou de gemotoriseerde Knheden toch moeiluk hebben kunM rerstoppen Voorts noemt het Moniuniqué van generaal Dentz het Etftlsclie radiobericht als zou het fransche hospitaalschip Canada ilat de iirtïe week uit Marseille naar Biroet ekomen is met de opdracht zieke sol ten van het Levantleger te evacu ren vijfhonderd Duitschers aan boord pkrt hfbben die zich in Syrië en den ubuion genesteld zouden hebben een Wote leugen Deze tendentieuze Beukten zoo merkt het Fransche com iimiqué op zun afkomstieg van de iip gne welke de Engelsche pers op t oogenblik ontketend heeft Zij ien ten doel de beweerde nesteliB van de Duitschers in Syrië als een MWwendsel te gebruiken om een chen aanval te rechtvaardigen Omtrent de Dardanellen en den toe gweg van de Zwarte Zee naar de WUandsche Zee is t Berlijn noch WB zin van geografische noch van oriale wijzigingen iets bekend Ir deze verklaring werd geantwoord J Wa waag van buitenlandsche jourWilten Vtt Duitsche zijde werd hieraan toeptegd dat men uitsluitend aan de jyghebbende volken overlaat in Jrre zü gevolgtrekkingen maken l nieuwe feiten als gevolg van de Wrtenissen op Kreta Duitschland lechts belang in de kwestie welke gw Engeland inneemt Voorde hand r welke conclusies Engeland moet Ottn k gisteren deelde men te Berlijn Biede omtrent de verhouding tWand Turkije Berlijnsche corr van de N K C ieert d d 3 Juni t naast de grt ote activiteit op tk gebied voorloopig ook op mili IjT nein de acties gaande zullen leert een blik in de Duitsche n gisteren Wederom kan men 2i en dat Kreta geen eindpunt nt maar slechts en tappe op SJ 8 an de oplossing van de proJ welke het Oostelijk gedeelte jP Middellandsche Zee opwerpen n trouwens niet verwachten jz de Engelschen van het Euroj J vasteland ziJn verwijderd de fners hun tjjd zullen laten tenfcjï ch te kunnen herstellen De g dat het offensief van gene w n Wnmel bij GoUoem zou zün ge moet men onjuist noemen Nu f handen van de Duitsche weerJT en men zich ook van daar uit J rijd m Noord Afrika kan menC naar veler meening niet J duren voordat het groote l W in de richting van Alexandrië ïoortgezet Het experiment Kreta ia voor de volle honderd procent gelukt Dit feit heeft bij velen de twijfel aan de moge lykheid van een invasie in Engeland weggenomen Immers het is gelukt een groot aantal troepen van de lucht uit op een zoowel door het leger als door de vloot goed verdedigd eiland neer te laten en het te bezetten Bovenden heeft men daarbij belangrijke praktische ervaringen opgedaan De landing op Kreta heeft voorts geleerd dat ook een landing op groote schaal als mogelijk moet worden beschouwd In verband hiermede kan men vaststellen dat het aantal dergenen zoowel in politieke als in militaire kringen die nog aan een invasie op het Engelsche eiland in dit jaar gelooven zeer belangrijk is vermeerderd Volgens S P T is de blijdschap over de overwinning op Kreta groot maar overschat men deze in verantwoordelijke kringen geenszins Op typeercBde wijze wordt deze gedachtengang tot uiting gebracht in een artikel in de Frankfurter Zeitung Het blad constateert dat niemand in Duitschland zich tot een onbezonnen onderschatting van den tegenstander zal laten verleiden De strijd in de wateren om Kreta vordt van historische beteekenis geacht maar toch aarzelt men dezie gevechten waarin de Duitsche luchtmacht haar superioriteit heeft bewezen beslissend voor den afloop van den oorlog te noemen Men houdt er bovendien terdege rekening mede dat Engeland zijn posities in Irak en Lil e niet zonder slag of stoot zal prijsgeven Welingelichte kringen achten de mogelijkheid zelfs vrij groot dat Engeland in de naaste toekonSst een actie zal ondernemen om Syrië te bezetten In den ochtend zijn berichten uit Cyprus binnengekomen volgens welke de Britsche autoriteiten koortsachtig aan de versterking van het eiland werken Gneksche mannen melden zich op verzoek der autoriteiten voor het leger aan Vele Engelschen wier tegenwoordigheid niet noodzakelijk is zijn geëvacueerd Alles wijst er op dat de Engelschen hier een herhahng van de actie tegen Kreta verwachten ofschoon de moeilijkheden van een aanval wegens den afstand veel grooter zouden ziJn Ut de uitlatingen der Duitsche avondbladen blijkt dat de bewegingen van de Engelsche vloot in het Oostelijke bekken van de Middellandsche Zee sterk de aandacht trekken van Duitsche militaire kringen Waarschijnlijk zullen in de komende dagen nu een deel der Duitsche luchtstrijdkrachten door het beëindigen van de actie op Kreta is vrü gekomen deze aanvallen doen op de Brtische zeestriidkrachten Dit zou een inleiding kunnen zijn voor den grooten strijd tegen de Engelschen in het Naburige Oosten Engelsche stemmen over het verlies van Kreta De Daily Herald nfeldt dat Australiërs en Nieuw 2 1anders die van Kreta naar Egypte zün ontkomen vertellen dat de vlucht alleen gelukt is aan degenen die er in geslaagd waren zich dikwijls dagen lang vër borgen te houden voor de Duitschers m de bergen van Kreta ITSCHLAND Het blad noemt het verlies van Kreta een zwaren lag voor het Britsche luchtwapen Men moet zich af vragen zoo schrijft het dagblad witófc om Engeland deze nederlaag niet bespaard IS vooral daar Engelsche troepen zich reeds sedert November 1940 op het eiland bevonden De News Chronicle schrijft in een hoofdartikel dat de slag van Kreta Engeland weer een een evacuatie heeft gebracht en de Duitschers hebben van hun kant een in strategisch opzicht uiterst belangrijk eiland in hun handen Vooral is het Duitsche prestige gestegen want zij hebben iets volbracht dat men eenigen tijd geleden nog als volkomen onmogelijk had beschouwd De Jslag om Kreta heeft getoond dat zelfs oorlogsschepen onder bepaalde omstandigheden niets vermogen te doen tegen luchtaanvallen De Daily Express spreekt de opvatting uit dat de zware verliezen lie de Engelsche vloot door de Duitschers bü Kreta zijn toegebracht nauwelijks goedgemaakt kunnen worden Ik vrees dat de verliezen der Nieuw Zeelandsche troepen in de gevechten op Kreta zeer zwaar zijn seinde de NieiKv Zeelandsche premier Fraser aan zijn plaatsvervanger Nash volgens een oericht uit Wellington Zooals reeds in het kort gemeld heeft Nash aangekondigd dat komende week het parlement bijeengeroep wordt voor het vernemen van bijzonderheden over deze gevechten Ook in Australië hebben deze diepen indruk gemaakt zoodat de Australische premier verklaarde Het gevaar is groot doch wij moeten het vastberaden tegemoet treden Dagorder vari Von Braucfutsch De opperbevelhebber van het Duitsche leger generaal veldmaarschalk Von Brauchitsch heeft aan de op Kreta in den strijd geworpen troepen van het leger de volgende dagorde uitgevaardigd Soldaten Kreta is hecht in Duitsche handen Gü bergjagers pionniers en strijders der andere wapens hebt tezamen met de kameraden van het luchtwapen dit belangrijke steunpunt v n den vijand in dea koristen tijd veroverd Bil ongewoon moeilijke terrein en weersomstandigheden hebben in j8ware gevochten en onder de grootste inspanningen uw strijdkrachten dapperheid en superioriteit wederom in de hoogste mate haar waarde getoond Ik zeg u dank en weet dat gij Verder uw plicht zult doen overal waarheen het bevel van den Führer u zendt NIEUWE REGEERING IN IRAK Voor vriendschappelyke samenwerking met Engeland Naar Ofi uit Bagdad meldt heeft Djemil Madfai in Irak een nieuwe rcgeerirg gevormd Reuter meldt dat Djemil Madfai reeds lar g voor een vriendschappelyke samenwerking met Engeland heeft gepleit Het kabinet aldus vervolgt Reuter bestaat geheel uit de machtigste leiders die Engelsch gezind zijn Te Berlijn gelooft men met dat met den wapenstilstand tusschen Engeland en de Engelsche satellieten van de nieuwe Iraksche i geering het verzet van de nationale kringen in Irak tegen Engeland ten emde is aldus htt A N P Deze opvatting huldigde men zeer alge peen in politieke kringen waarby men er vooral op wees dat niet de nationale krachten den wapenstilstand hebben gesloten Nog geen rust in Iraksche hoofdstad Volgens berichten uit Beiroet hebben aldaar uit Bagdad aangekomen reizigers verklaard dat de rust in de Iraksche hoofdstad nog niet weergekeerd is en dat de autoriteiten daarom den uitzonderingstoestand handhaven Voorts wordt meegedeeld dat zoowel de ongeregelde als de geregelde Iraksche troepen die by Bagdad geconcentreerd zyn den wapenstilstand met Engeland van de hand wijzen In een dezer dagen gehouden persconferentie heeft de ganachtigde voor de prijzen mr H L Schokker een uiteenzetting gegeven van de taak van zijn dienst en daarbij een overzicht gegeven van het resultaat dat na fen half jaar hard werken Is verkregen Ook kondigde hij nieuwe maatregelen aaa welke in het belang van den consument genomen dienen te worden Mr Schokker zette allereerst uiteen dat de periode waarin de dienst tot nu toe werkzaam is geweest met alle kracht is getracht het geheele veld der prijzen te overdekken met voorschriften en regelingen Dit net van maatregelen maakt op menigeen nog geen eleganten indruk maar in eerste instantie kwam het er op aan ongelukken in den zin van ongecontroleerde prijsstygingen te voorkomen Op het Oogsnblik dat het niet meer mogelijk bleek de totstandkoming der prijzen over te laten aan vrye krachten werden die maatregelen noodzakelijk De gemachtigde voor de pryzen en zijn medewerkers zoo betoogde mr Schokker beschouwen zich min of meer als vrijgestelden van een leger van acht millioen ongeorganiseerde consumenten die zonder het ingrijpen van de overheid overgeleverd zouden zyn aan ontwTlichte markten De fundamenteele rechten van deze acht millioen moeten worden verdedigd Zoowel consument als producent moeten concessies doen Wij zijn als het ware rond eew vetpot geschaard watjin heel wat minder zit dan vroeger leder zal daaruit het zijne moeten hebben Daarom zal ook ieder nu iets minder ontvangen ook de consument voor wien het leven ongetwijfeld duurder is geworden De gevaarlijke spanningen die eenige maanden geleden nog in het samenstel der prijzen traden zijn op het oogenblik grootendeels bedwongen Men kan wel zeggen dat men het prijsniveau in de hand heeft gekregen Dit IS voor een niet gering de 61 het gevolg geweest van de wijzë waarop de dienst van den gemachtigde voor de pryzen kon worden gebouwd n door de prijsvorming en de prysbeheerschmg m één instantie te vereenigen De prijsbeheersching is hu wel op toeren gekomen sinds Feöruari werden 1330 tuchtbeschikkmgen gewezen met een totaal bedrag aan boeten van eenige voldoening doch het Heaal is pas bereikt indien de inspecteurs der prijsbeheersching werkloos zijn geworden omdat er geen overtredingen meer zijn De kracht kan niet Uggen in de rol van werkende gerechtigheid maar in eeiï oepele opbouwende coördinatie van de belangen van consument en producent Daardoor zullen de goederen in onze volkshuishouding op rechtvaardige wijze kunnen worden verdeeld DE NIEUWE MAATREGELEN In de komende periode zoo zeide mr Schokker zal in de eerste plaats getracht worden den kantigen indruk dien het geheel der prijsmaatregelen nu nog geeft weg te nemen In verband hiermede zyn verschillende maatregelen in voorbereiding Zij zijn er vooral op gericht den consument en den bonafiden kleinhandelaar te beschermen Een belangrijke stap in deze richting is reeds gezet met het prysaanduidingsbesluit dat op 24 Mei in werking is getreden Op dezen weg voortgaande is een regeling in voorbereiding welke eenige nog vrije gebruikelijke vormen van ontduiking der voorschriften verbiedt Verbod van weigering tot verkoop De goeden niet te na gesproken aldus mr Schokker zyn er nog tamelijk veel producenten en handelaren die weigeren bepaalde artikelen te verkoopen of die voorraden achterhouden omdat zy van meening ziJn daarmede in de toekomst door een stijging der prijzen op meer lucratieve wijze handel te drijven dan op dit oogenbhk Dit is zeer ongewenseht en onder de tegenwoordige omstandigheden in geen geval toelaatbaar De goederen welke er zijn zullen in den handel moeten worden gebracht waar er behoefte naar is en tégen de pry zen welke er voor gelden Geen koppelverkoopen meer Een tweede maatregel welke op dit terrein In voorberei ding is betreft een verbod van gekoppelde verkoopen Bijna iedereen heeft op het oogenblik al eens ondervonden dat hij wanneer hij bijv een blik melkpoeder wilde koopen dit slechts kon doen wanneer hij zich ook een artikel aanschafte waaraan hü op dat oogenblik allerminst behoefte had Men begrijpt dat dergelijke gebruiken niet geduld kimnen worden Vandaar dat ook koppelverkoopen strafbaar worden gesteld Bestrijding van den sluikhandel tien tweede gebied waaraan in de volgende periode extra veel aandacht zal worden besteed is dat van den sluikhandel De gemachtigde voor de prijzenïdoelt hierbij niet uitsluitend op den sluikhandel in het groot Deze gaat met groote winsten gepaard en is uiteraard asociaal en zelfs misdadig Vooral zal hij ook aandacht besteden aan heel eenvoudige overtredingen als bijv het koopen van een ei zonder bon vo8r een prijs welke wellicht slechts enkele centen hooger is dan den officieelen vastgestelden prijs De huisvrouw die er haar eer in stelt onder alle omstandigheden haar gezin van het noodige te voorzien zal er spoedig toe geneigd zyn haar hart sterker te laten spreken dan haar verstand Dit is eenerzijds wellicht begrijpelijk maar men moet inzien dat één illegaal ei per week en per persoon neerkomt op acht millioen sluikhandeleieren per week over het geheele land Hetzelfde geldt voor aardappelen en boonen en tal van andere eerste levens behoeften Het zijn dus juist deze eenvoudige vergrijpen welke den groothandel in verboden goed mogelijk maken Daarom is ook de kleinste overtreding van de distributiemaatregelen en prijsvoorschriften verwerpelyk Men heeft zich in de komende maanden tot taak gesteld den onverbiddelijken oorlog te voeren tegen den sluikhandel Behalve kwaadwilligen zoo besloot mr Schokker zyn belangwekkende beschouwing zijn er ook heden die de prysvoorschriften overtreden uit onwetendheid Zy verdienen niet in de eerste plaats straf maar vooral een opleiding Ook aan dit gebied dat van de voorlichting en opleiding dus wordt veel aandacht besteed Om degenen Mie iets met prysvoorschriften te maken hebben by hun studie te helpen is een brochure samengesteld getiteld Zakenman en pryspohtiek In groote lynen is m deze fraai uitgevoerde en met talryke teekeningen verluchte brochure w elke door haar grooten inhoud den vorm van een boekwerk heeft aangenomen alles te vinden waaraan men zich dient te houden De vrij moeilyke materie is in deze brochure zoo overzichtelyk en begrijpelyk mogelijk verwerkt Het boekje is geheel gratis beschikbaar voor ieder die de moeite neemt het by den dienst van den gemachtigde voor de pryzen te sGravenhage aan te vragen HET PERSOONSBEWIJS Eerst na 1 Januari 1942 verplicht De Staatscourant van gisteren bevat een uitvoeringsbesluit Persoonsbewijzen III van den secretaris generaal van Binnenlandsche Zaken waarbij wordt bepaald dat het steeds bij zich dragen van een persoonsbewijs is verplicht van I Januari 1942 af Het eerste uitvoeringsbesluit had bepaald dat men na 1 October 1941 van een persoonsbewijs moest zijn voorzien Red osisKtstsaxmBasaasaBKaasa e 5 Zon op 5 21 onder 21 56 t Maan op 16 35 onder 3 14 E Meo is verplicht te verdnisi ter a van zonsondergang tot zonsopbomst E Lantaarns vi n roertoigen moeten i nor na zonsonderi sn l oiilatoken worden KwwwtnS EX KEIZER WILHELM OVERLEDEN De Toonnalige keizer Tan Duitschland Wilhelm II is hedenochtend 11 uur 30 min in huize Doorn overleden HET VERBLIJF VAN WINANT IN DE VER STATEN Roosevelt weigert mededeelingen ONTEIGENINGSRECHT VAN DEN PRESIDENT GEVRAAGD De Amerikaansche ambassadeur te Londen Winant heeft gisteren een bezoek gebracht aan den minister van Buitenlandsche Zaken Huil en vervolgens aan president Roostvelt Het doel van hst bezoek van Winant aan de V S is Roosevelt met alle hem ter beschikking staande overtuigingskracht te doen weten dat de tijd dringt Deze mededeeling doet de Washingtonsche correspondent van de N e w Y ork Herald Tribune die in zeer nauw contact staat met regeeringskriügen Het is de opvatting van den ambassadeur dat een verdere vertraging van doeltreffende acties van den kant der V S een situatie moet doen ontstaan waarby ieder ingrypen der V S ter verhindering van de Britsche ineenstorting te laat zal komen aldus de correspondent die dit motiveert met aan te duiden dat een verdere instandhouding van het Britsche moreel gezien de aan de bevolking opgelegde oorlogsoffers en de ontzenuwende reeks van Britsche tegenslagen alleen dan kan worden verwacht wanneer een gegronde hoop bestaat op een spoedig actr f ingrijpen der V S Alleen en onmiddelyk beslissend ingrijpen van den kant der V S met meer dan alleen oorlogsleveranties kan een verandering bewerkstelligen President Roosevelt heeft in de persconferentie alle vragen over het doelvan de besprekingen met Winant vande hand gewezen Hij beperkte zichtot de mededeeling dat de besprekingen met Winant heden zullen worden voortgezet De volmachten van Roosevelt Roosevelt heeft met leidende Congresleden een bespreking gevoerd over een wet op de inbeslagneming van particulieren eigendom Tegelijkertyd heeft de onderstaatssecretaris m het ministerie van Oorlog Patterson in een persconferentie een verklaring afgelegd betreffende dit wetsvoorstel Hy zeide dat ée president volmacht moet hebben om de algeheele productickracht van de Ver Staten voor de bewapening aan het werk te zetten Volgens de dienstplichtwet heeft de regeermg het recht de vrijheid van particulieren te besnoeien en er is derha e geen reden voor een uitzonderingspositie van den particulieren eigendom aanwezig Amerikaansche deskundigen verklaren dat het wetsvoorstel m zyn formuleeringen zoo ver strekkend is dat de president daardoor onder me r zou kunnen overgaan tot het on eigenen van vliegtuigen vrachtwagens en andere automobielen allerlei gebouwen bijv pakhuizen spoot wegen schepen en andere bezittingen Van veel beteekenis is ook de voor den president opgeëischte volmacht om de pryzen te bepalen voor de te onteigenen goederen of zaken Radiotoespraak van Knndsen De leider van het bewapeningsbureau der Vereenigde Staten Knudsen heeft met het doel de bewapeningsindustrie te stimuleeren voor de radio een toespraak gehouden Hy verklaarde dat de proclamatie van den nationalen noodtoestand door president Roosevelt een bevel is om de inspanning van Amerika te verdubbelen Men rekent op volmachten om een verlenging van den arbeidstijd te kunnen invoeren Scherpe critiek op Churchill verwacht NA DE VEROVERING VAN KRETA Alle teekenen duiden erop zoo meldt de Herald Tribune uit Londen dat Churchill op de eerstvolgende zitting van het parlement e n scherpe critiek over het einde van den slag op Kreta te hooren zal krijgen Hy zal zich geplaatst zieii tegenover de scherpste critiek sinds het overnemen van de regeering Spanning in ZuidAmerika PERÜVIAANSCHE TROEPEN AAN GRENS VAN ECUADOR De bladen te Quito publiceeren op de voorpagina onder vette opschriften berichten over beweerde Peruviaansche troepenbewegingen aan de grens van Ecuador eze berichten zUn echter tot dusver doBk het ministerie van Buitenlandsche ZöSen van Ecuador niet bevestigd Mtf