Goudsche Courant, woensdag 18 juni 1941

KUUST EN LEHEREN Nederlandsche en Duitsche kunst cultuur GUNSTIGE WISSELWERKING TUSSCHEN BEIDE LANDEN Onderhoud met dr F A J yemeulen Dr F A J Vermeulen referendaris bij hu Rijksbureau voor Monumentenzorg heeft onlangs op uitnoodiging van de DeutsCh Niederlandesche G esellschaft in Duitschland eenige voordrachten over de Nederlandsche kunst historie getioud n waarover hij dezer dagen aan een redacteur van het ANP die hem een onderhoud had verzocht het een en ajider heeft verteld Ik h eb getracht duidelijk te maken aUus dr Vermeulen dat e groote hist riM he lijn van ontwikkeling m onze TVolkscaltuur in alle groote perioden van onze geschiedenis steeds geloopen heeft van en naar Duitschland t it is de wisselwerking die tusschen deze i beide cultuurvormen smds eeuwen heeft bestaan en wanneer aan het cuid van de zeventiende eeuw onze kunst K teruggeloopen dan is dat voor een niet onibelangrijk deel te wyten aan politieke oorzaken d h t achterland van ons verwijdjerden Öe nieuwe toestand leidt weder tot versterking van onze culti reele banden met het Duitsêhe gebi d en hierdoor ziei de Nederlandsche kunst nieuwe mogelijkheden Voor zich ontstaan H t IS naar ik meen jiust de bedoeling van den Fuhrer dat het zelfstan di landseigen karakter yan do kunstoentra behouden blyft en daarvan heb ik het bewijs vooral te Wepnen gezien waar de oud Weensche kunstbeoefemn volkomen ongerept wordt gelaten Vat de zooeven genoemde wisselwerking betreft ui de middeleeuwen was er een bevruchtende invloed van de Oi4itschl kunst m de Nederlanden De l e eeuw bracht de groote opkomst ▼ an de Renaissance in ons land en zoowel m die eeuw als in de I7e zien we talrijke Nederlandsche kunstenasrrs naar Duitschland gaan om daar werksaam te zun voor groote opdrachtgevers Ook Fredenk Hendrik wiens dochter gehuwd was met den grootên keurvorst van Brandenburg heeft er Te l toe bijgedragen dat de fjedertendsche kunstenaars invloed m Duitschland verkregen Pieter Post diens zoon Maurits en 0 Jacob van Camp i hebben vele architectonische kunstwerken m Duitschland geschapen Post vooral in het Kleefsche geb ed doch ook verder tot m Berlun Het latere Estland en Dantzig rijn eveneens zeer sterk door Nederlandse ie kunst beïnvloed geweest In Zuideluke richting heeft deze doorgewerkt tot het oude koopmanscentrum Aufsj burg tot Munchen en zelfs tot Kon tanz Het graf van keizer Fredenk IH m den Stefansdom is gesierd met beeldhouwwerk van den Nederlander Nicolaa Gerhard van I iden de Frankenthaler i ahlerschule was reeds aan het eind véi de 16e eeuw een Nederlandsch sdiilderscentrum De Duitsche kunst heeft van haar kant mspireerend op onze kunstenaars o a op Kembrandt gewerkt In de 17e eeuw was Duitschland door den 30jarigen oorlog verzwakt en dientenge Tegenover de Latijnsche kunst is onsvolk over het algemeen in wezenvreemd blijven staan hetgeen begrijpelijl IS omdat zij niet met onzenvolksaard overeenstemt zooals juistwel met de Germaansche kunst het gevat IS De Nederlandsche volksaardheeft nu nmaal van nature de meesteovereenkomst met den aard van de bevolking in Noordwest Duitschland enRijnland zoozeer zelfs dat tusschen deNederlandsche uitgezwnderd dan wellicht de specifiek Noord of Zuidhollandsche en de N W Duitsche volksaard dialecten en zeden nauwejijksbelangryk verschil bestaat m ieder geval veel minder dan bijv tusschenN W Duitschers en Zujd Duftschevolksgroepen Het IS daarom te betreuren dat een zoo groot deel van het Nedetaandsche volk m ander opzicht nog jarfen t jich van het Duische verwijdercPxe moeten houden in plaats van ertoe mede te werken dat de wederkeerige verstandhouding wordt verbeterd Immers wanneer straks de oorlog voorbij is en de Fuhi r zijn inzichten zal doen gelden dan zal ons volk allicht een grop tere zelfstandigheid verkrijgen mdien het bereid is gebleken tot nauwe samenwerking met het groote Duitschland dan wanneer zulk een grondslag ontbreekt Deze samenwerking moet berusten óp handhavmg van het eigen karakter van onze kunst en cultuur doch met gebruikmaking van de geestelijke en economische vóordeeïen welk een zoo uitgestrekt achterland kan bieden aan onze kunstenaars Daarom ook werk ik aldus dr Vermeulen er zoo gaarne toe mede om betere begrippen en meer waardeermg zoowel van het verleden als van deiï nieuwen tijd te bevorderen Deze arbeid vindt m Duitschland éen goeden bodem en biedt mij groote bevredigmg ook omdat ik het als Nederlander mijn plicht acht op die wijze de kennis en waardeenng van de Nederlandsche kunst en cultuur te helpen verbreiden Dr Johan Wafi enaar overleden ÓÜD DIRECTECB CONSERVAÏO HIÜM TE DEN AAG Te s Gravenhage is gisteren op 78S jarigen leeftijd overleden de bekende componist dr ffohan Wagenaar ouddirecteur van het conservatorium te Den Haag De teraardebestelling van het stoffelijk overschot zal jUaats hebben Vrijdag a s om 2 uur opye begraafplaats Oud Elk en Duinen Dr Johan Wtfgenaar werd 1 Novem ber geboren Hij kreeg njuziekonder WIJS van M W Petn piano Th L van d r Wurff orgtl er van Richard Hol theorie en compositie Voorts studeerde hij n6g m Duitschland bij den componist H von Herzogenberg Op 25 jarigen Iteftijd werd hij leeraar m de theorie n compositie aan de muziekschool te Utrecht terwijl hij daarnaast 2e violist en acconipagna teur bij het Utrechtse Sted Orkest was In 1888 volgde ijn benoeming tof organist van de Domkerk In 1904 werd hij benoemd tot dire teur van de Utrechlsche muziekschool en directeur van de angvereenigirg der Maatschappij tot bevordering der toonkunst te Utrecht Ook was hij eeiigen tijd directeur van de Toon kunstafdeeling te Leiden en Arnhem In 1919 wera dr Wagenaar benoemdtot directeur van het Conservatoriumin Den Haag en legde zijn verschillende functies te Utrecht reer In 1937 trad hij af als leider van de Haagsc+iemuziekinstellmg Van 1924 tot 1928 was dr Wagenaar directeur van de zangyereëniging der Mn lot bevordering dei toonkunst afdeehng Den Haag Als organist was hy vooral bekend aU Bachvertolker Als dirigent voerde hij de voornaamste oudere en nieuwere werken voert koren uit Zijn bekendste werken zijn de opera s De doge van Venetië en De cid de ouv ertures Cyrano de Bergerac de getemde feeks het sin fonisch gedicht Saul en David het zangspel De Tortumlijke kist de orkestwerken Sinfonietta de ouverture Driekoningenavond het Inter mezzo pastorale het Wiener Dreivierteltakt Walzer fur Orchester enz Door den Senaat der Utr chtsche Universiteit werd Wagenaar benoemd tot doctor honoris causa BINNENiAHO BOERDERU DOOR VLAMMEN VERNIELD j Gistermiddag omstreeks half zes is de fboerüery van den hser N C M Brantjes aan den Kagerweg in den Zuidwijkermiprpolder te Beverwijk door brand vernield In korten tijd stond de schuur in lichter laaie Er ontwikkelde zich een dusdanige vlammenzee dat bijna niets gered kon worden De brandweer was spoedig ter plaatse Met groote felheid grepen de vlammen om zich heen in de met net bedekte boerderij een goede prooi vindend In nog geen half uur was van de fraaie boerenhQ i re slechts een rookende puinhoop clVefgebleven Spoedig sloeg het vuur oy naar het woonhuis en ook daar vrerd alles vernield E groot deel van den voorgevel stortte met donderend geweld omlaag terwijl van het huls slechts de geblakerde muren bleven staan Met de groo tste moeite konden eenige paarden karren en wat huisraad gered worden Overigens zijn alle lirdbouwgereedschappen en machines verloren ecgaan De snel om zich heen grijpende vlammen en de groote hittej maakten het onmogelijk meer in veiligheid te brengen Verzekering dekl die schade ONGELUKKIGE VAL VAN TRAM De 70 jarige weduwe mej K ui Hengstdijk gem Vogelwaarde kwam bij het uitstappen uit een tramwagen van de Z V T M te Kloosterzande zoo ongelukkig te vallen dat zij zwaar ge wond naar het ziekenhuis moest wor den vervoerd Kort na aankomst is zij overleden RECHTSZAKEN ALMELOSCHE RECHTBANK fOGING TOT MfOORD EN MOORD Heden deed de Almelosche rechtbank vervroegde uitspraak in de zaak tegen den landbouwer B G die de vorige week terecht heeft gestaan wegens moord en poging tot moord op zyn vrouw Het onderzoek werd met volledig geacht n de zaak werd tenigverwezen naar den rechtercommissaris teneinde een onderzoek te doen instellen naar de geestvermogens van verdachte en hef oordeel van dr Beek te vernemen betreffende de motieven van verd s daden Het O M had levenslange gevangenisstraf geeischt KERK EN SCNML ACADEMISCHE EXAMENS Utrecht Doet examen geneeskunde Me gedeelte W K D Marsman M SUatsen A P M Boland H H W HoeeneH H Frima C A Honig W Beek H Deenstra C nd Uieologie mei F B Bliek G van Zeben I H Ho pen J J P Valetoo D J Hoens mei lof Bevorderd op proefschrift eeUteld Een onderzoek in de algemeen praiktijk naar de vitamine bl mtscheiding aneurine voor en tijdens de distributie tot doctor in óf Bene iikimdie de heer J C Ogterop arts seboreii te Sloten NH Groningen Candidaatseuunen wis ei na tuurkunde F de heer E J Loometfer teAssen a Vn natuurk de I van Dijk Gro Doctoraal examen wwhoofdvak ptiartnacie meJ ningen Amsteadaak Candidaats genaednind Me gedeelte de heer S Lobstehi Tilburg Candidaatdexamen oecononiiifichewetensctiappen de heer J H Vermeulen Bre ta V0OR DE VROUW Zelf namenen ttesatitfigen Bij de mtgeversmaatsohappq Kosmos te Amsterdam itjn een tweetal boeken verschenen die wy hier m éen adem kunnen bespraken aangezien ze beiden hetzelfde beoogen n 1 de huisvrouw m t practischcn raad bq te staan m moeilijke tuden Het eerste getiteld Maak zelf Uw Kleedmg is een duidelijke handleidmg voot het knippen en naaien van kinderkleeding door me B van MdSiel leerares aan de Vaksohool voor Vrouwen en Kmderklefeding te Amsterdam Het ligt klaarblijkeluk m de bedoeling dat bmnenkort een tweede dSel zal ver sohunen handelende over het vervaar digen van dameskleeding Op zeer overzichtelgke en heldere wyze laatij de sohryfster hier zien hoe men aan de hand van grond en normaalpatronen allerlei kinderkleeren kan vervaardigen Het zou ondoenlyk zijn uitvoerig op dit erk m te gaan dat zoowel voorbeelden voor jongens als voor meisjeskleeren geeft doch wy wiUen ermede vobtaan om h ar die zelf willen naaien te verzekeren dat zg aan dit ttoek dat bovendien prettig is uitgegeven een ideale gids zullen hebben Voorts zal het lioht Practisch bezuinigen huu tuin en keukehpraatjes m dagen Van distributie door P Guermonprez en A Siegenbeek van Heukelom Het geeft wgzen raad en goed wenken op velerlei terrem Zoo leeren wg niet alleen vele nieuwe practisohe recep en kennen en geven de schrgfsters b gk van groote vindingr Mieid op h i getned van het verwerken van ouöe lappen en van vxMrraad maken zonder te hamsteren zg geven ons ook veel goede weniken op t gebied van waacMiehandeling van t verwgderen van vleken van verzorgmg vyn den moestmn van verduisteren eh va wat al niet Bovendien is het wcrkje eestig geschreven en met smaak uita even De huisvrouw zal in deze haiPdige jpds de oplossing vinden voor menig probleem KEN OOaLOGSKOOKBOEK Bg J J Bomen en Zonen Roermond Maaseik ix verschenen een kookboek dat in een behoefte voorliet nl het Oorlogs Kookboek door A Geuts leerares koken en voedingsleer Zooals de naam reeds doet vermoeden is de inhoud van dit kookboek erop gericht zuinigheid voedzaamheid en smakelijkheid aan elkander te parrai een opgave die voor menige huisvrouw tal van moeilgkheden met Kich brengt Deze huisvrouwen kunnen zich echter met een genist hart tot dit Oorlogskookboek wenden de huisgenooten zullen teVreden zgn over de smakelijke maaltgden terwql het huishoudbudget van overbelasting geen hinder meer zal hebben Postzegelnieum Fl4üand Rouw7A i t voor iirat dent Kallio 2 7S m zujrt vooniit lend het inspecle t n van eet eerecoii pagme door ütii prc stdwit Xk wordt uttgege ttn toesl 7 gel 2 75 m 1 p blauw W behoeve van het W i nbroetev genootschap Koemenic Een u dadigheidfcsene tt n bate van h in 1891 do konma Carol I ge t cl te weldadig heidsfondb in de w adnlSI f 43 50 1 paars 2 I 41 1 roodbnll 7 + 30 I rood 10 1 doii r olijt en 16 + 29 1 b i weden Henmu legeU m het feit dat voor W jaar l ï den de eerste bijlKKt j ir plaU vond 15 o bruin lv te en ïiff rijdiB getand en 9 i liclil VEEMARKT ROTTEKD M Heden lyerden ter veema kt RoUödiB aangevoerd 1630 dieren waaionder W PJ den 6 veulens 4 schapen 474 uchtera veien 80 graska veren 2vark t i en geiten 2 EUiglammeren en 1103 ruMtf jPruzen per stuk melkkoeier 5tï3 4 ka tkoelen 575 450 345 varckoeien Jö J vaanen 350 280 200 pmken Aanvoer melk en kalfkoeier Iets P handel stil prijzen stabiel Varekoeien aanvoer gewoon hên l prijzen ietè hooger Vaarzen en pinken aanvoer als w week maUce handel prijien bleven pnf houdend Jd i De Goud che Courant biedt de cniotste publiciteitJ Gouda ca omgeviag wordt eiken avond bJQ wie doiuaden abonii bezorgd in GOUDA Alphen a 4 Rün Anim l Bergambacht Berken woude Bodegraven Boskoop Driebnitf Gouderak Haastrecht Hek dorp MoercapeUe MoordwcM NieuweAerk a d Ussel Owl kerk a d Ussel Oude Polsbroek Reeuw jk Schow ven Stolwök Waddinxw Woerden Zevenhuizen ADVERTENTIEPRUS l Pj wone regels t 110 elke regP meer ƒ 0 21 INGEZONDEN MEDEDEEU GEN op een gewone tekstpag 13 regels f 1 31 elke regeim ƒ b 42 Bg overeenkomst ge ceerde prgzen volgens speci tariet KWAKTJESBUWUEK advertenUënJ aUecn d X dags 13 regels 026 regel meer 0 10 ni grootte 6 regels Uitsluitend vooruitbctalmg Inzending Vrgdagmidjjag 3 uur Opgaaf van en advertentien Jji zeliden an het Bureau MW Gouda Tel 2745 en bu ae V selgke agenten L 11 tck Het repub de be basee en o voorB phc geko oeh zitn sadeu dent minis Sarad verii palin Art verp ftitei Btaat lci of 1 drags Ar Verpl alle che vrien tenei elij Bing Ar Word oork wor He onde van van len Verl Te het Wiss regtrek De Vo A on h het