Goudsche Courant, zaterdag 9 augustus 1941

MODEKNS LOCRTSZIS HST sroieAZJEMZirr vxocrwziT otnjXTt eueaak DS AtmtatK orxA mmai Uw vrouw wordt dus vermist Kuntu haar signaleiqent geven Zeker Ze heeft gepermanent haaren draagt een tompouce bi ziohl Teekening Backer DE GROOTE VISCH Je geld of Je Iwen ► Neemt u geen èhèque aan Teekehing De ConIncW C Kun jij een geheim bewaren Waarom Heb JU een geheim Je niet bewaren kunt t Hum Mat Dienst Hongarije IN CHICAGO OP DE BOOT Niet zoo luid heeren Onze piloot laapt Hum Mat Dicnstt Hongarlja mj Waarvoor schiet je dien armen kereldood Dat zijn mijn sakenl Hela kalm wat ot Ik paf je neeri Teekening Backer plan ongehinderd tot ontwikkeling te brengen 21 7 11 22 45 40 4 10 23 47 42 17 22 24 38 32 22 31 25 36 27 Olivier vfin Noord Zijn htrber tórDi op de Groote Markt te Rotterdam toen Nieuwmarkt geheeten reehta van de Nieuwateeg T ezel de reden welkt ten JM grondslag lag aan de rei van Van Heermkerck tn Berends dree Oiiüier van Noord r toe de reis te ondernemen welke hem voor goed zou rangschikken onder de grootsten der Nederlandsche ontdekkers Ook zijn doel was een weg tt vinden naar de IVfoluIcJcen lanps ten minder gevaarlijken weg dan Kaap de Goede Hoop hij wilde door Straat Magelhaes Indiè bereiken Vóór hem was de tocht om de wereld o a troïbracftt door den Portutreej Femab de Magelhaes die echter niet lei end van deze reis zou terugkeeren D JVede innder Olivier van Noord ondernam de vierde reis om den aardbol In Utrecht geboren vestigde hij zich na een losbandige jeugd als herbergier op de Nieuwmarkt te Rotterdam 21 Juli 1591 werd hij d ar eigenaar van een huis en erf genaaRad de Dubbele Witte Sleutels schuin tegenover het standbeeld vaa Erasmus Tevoren had hü een huls bewoond in een smalle steeg die uitkwam in de Nieuw straaj waar hij ook een herberg heeft gehad onder den naam Het Vergulde Poortje In de eeirstgenoemde herberg kwam hij op het denkbeeld zijn fortuin te herstellen ten koste van den Spanjaard En al mocht hij dan door één zijner tijdgenooten een verloopen sujet worden genoemd toch ontbrak het hem geenszins aan ondernemingsgeest volharding en persoonlijken moed Onder de Rotterdamsche kooplieden had hij crediet genoeg om samen met Jacob Claes van Ilpen De reis om de wereld van Olivier van Noord Zwart kan nu spelen 26 31 waarna 37 28 niet mag wegens IV SO en 10 46 Op 27 36 gedw kan volgen 12 18 21 16 47 48 42 47 38 43 32 sn wit behoudt voordeel door later m t 33 28 te vervolgen In den diagramstand kan wart ook spelen 13 19 22 16 21 27 18 26 31 i 20 25 311 34 14 10 46 doch dezecombinatie kwam hem te duur voor 25 10 14 26 32 28 11 17 27 42 38 17 22 28 28 17 12 32 29 3728 8 11 30 23 12 8 17 31 28 23 Zwart heeft nu 5 randschijven en wit geen enkele zoodat diens stelling theoretisch vee beter is 31 1 19 32 23 14 20 9 S3 29 33 18 21 34 41 37 13 18 35 23 12 17 8 36 34 29 5 10 37 33 28 11 17 38 28 23 2 27 39 39 33 17 22 40 43 39 Wit moet met de dreiging 15 20 enz rekening houden 40 27 31 41 40 34 31 42 42 48 37 8 12 43 38 32 3 8 49 4477 In een veelbelovcnden stand maakt wit een blunder die verlies veroorzaakt Aangewezen war natuurlük 32 28 met uitstekenden stand 44 26 31 45 37 26 15 20 46 21 16 12 17 49 29 23 41 46 50 24 13 8 37 47 26 21 37 41 48 zuur smakenden drank van maig g dfcn 12den Augustus 1601 in het Mevrouw maakt een plezlerreïs Dat kan ik niet zeggen ik reis m nman na Hum Mat Dienst Hongarije m Da mmen Oostertoumooi gssa In de eeregroep der jubileumwedstrijden welke Het Oosten in verband m t het 10 jarig Iwstaan organiseert leidt J F H Kinnegin uit Waddinxveen met de fraaie score van 8 uit 8 punten In verschillende partijen was Vrouwe Fortuna hem gunstig doordat zün tegenstanders blunders begingen op een moment dat nog geen beslissing in de partijen kon worden verwacht Zoo ging bet ook in onderstaande partij gespeeld op 3 dezer tusschen Ph J Ham Rotterdam met wit en J P H Kinnegin met zwart 1 32 28 20 24 2 37 32 14 20 S 41 37 18 23 4 46 41 12 18 5 34 29 23 34 6 40 29 20 25 7 29 20 25 14 8 45 40 7 12 9 40 34 15 20 10 44 40 20 25 11 to 45 1 7 12 28 23 Wit speelt de partij zoo agressief mo f eliifc in verband met den puntenstand li aanvang der partij had de zwart speler 6 uit 6 en de witspeler 5 uil 8 punten zoodat wit moet trachten te winnen om zijn plaats in den wedstrijd te verbeteren 12 18 29 13 34 23 19 28 14 32 23 17 21 15 40 34 21 26 Zwart voelt er dus niets voor om de partij met 21 27 13 18 9 40 te vereenvoudigen en kan dit overige is desgewenscht altijd nog met 14 19 en 10 19 doen 18 31 27 11 17 17 35 30 13 18 Sterker is 14 19 en 10 19 omdat wit te vrceg 35 30 heeft gespeeld met het oog op flankspeK Kiest zwart de voortzetting 14 19 en 10 19 dan houdt wit geen aanvat over doch is aan den korten vleugel opgesloten Wit peelde 35 30 voora om de dreiging 25 30 op te heffen die b v 37 3i onmogelijk maakte Immers op 17 37 32 volgt 25 30 Slaat wit 35 24 dan zwart 13 19 en 8 46 en slaat wit 34 25 dan zwart 14 20 en 10 46 18 33 29 9 13 1 38 33 10 15 aO 42 38 14 40 21 30 24 Wit heeft nu voordeel gekregen doordat zwart vanaf den nen zet niet de beste zettin heeft gespeeld Hij gaf wit daarmede gelegenheid diens speel Gisteren vtng ik een reuzen vlsch Hoe groot denk je wel dat hij was Precies de helft itm Mat Dienst Hongarije ra 33 28 22 33 51 39 28 46 41 52 44 40 Om op 41 36 hetgeen niet bet oog op de dreiging 17 21 aanlokkelijk is te kiuuien vervolgen met 16 11 28 22 en 34 23 52 2 7 53 40 35 41 37 54 Vervolg van pagina 1 blanken Spanjaarden waren Vloorzichtigheidshalve werd eerst Jf6en zekere Jan Claesz die veroordeeld was ergens aan land gezet te worden vooniitgezonden om te onderzoeken of de inboorlingen genegen waren vriendschappelijk handel te drijven Daarbij bleek dat zij in de Nederlanders vijanden der Spanjaarden erkenden en toen den volgenden dag twee sloepen met bijlen en Neurenberger waren naar den wal gingen kwamen de inwoners bU hen en ruilden voor elke bijl een schaap voor elk mes een kip soms wel twee en vodrts allerlei eetwaren Onze mannen die den volgenden dag weer aan land gingen werden ook toen weer vriendelijk ontvangen Zij werden verzocht op blokken die midden In het veld stonden plaats te nemen en een oude vrouw die een aarden kan droeg schonk him een eenigszins brouwen Cica geheeten Van Noord kruiste nog eenitfen tijd langs de Amerikaansche kust en bereikte half September de Ladrorten dat zijn de Dieveneilanden ontdekt en zoo genoemd door Magelhaes In Maart 1521 hiJ werd er door de inboorlingen volkomen uitgeplunderd Vandaar stak Van Noord over naar de Philippünen en maakte Jacht op Indische en Chincesche vaartuigen Het slot van de reis In de baai van Manilla vond hU ZIJ Ik heb an fleach haarwatcr voor je meegebracht Rij Dat is lief van je Zij Ja en je wilt ze wel aan ja secretaresse geven Haar haar valt erg uit je jas zit den laatsten tijd vol Teekening De Coninck 35 30 37 41 55 34 29 gedw 25 34 56 29 40 41 36 57 16 11 gedw 17 6 58 23 19 36 41 59 28 23 7 12 60 40 35 6 11 61 35 30 11 17 62 30 25 41 37 Wit geeft op Zwart heeft het cin spel zeer correct afgespeeld twee groote Spaansche schepen die voor Mexico bestemd waren Deze schepen die veel zwaarder bewapend en bemand waren vielen Van Noord aan maar de Hollanders weerden zich zóó dapper dat zü niet alleen de Spanjaarden van hun dek verjoegen maar zelfs het Spaansche adrairaalschip in den grond boorden Het kleinere Hollandsche schip vluchtte en ontkwam naar Bantam terwijl Van oord s schip dat ook zeer gehavend was een veilige ankerplaats zocht en vond tn een baai van Borneo waar hij 26 December 1600 ankerde Daar hij de gun atige gezindheid van den Sultan van Borneo niet vertrouwde verliet hij deze baai reeds den Sen Januari 1601 en zeilde door de Karimatastraat Zuidwaarts Na door de Straat van Bali den Indischen Oceaan te hebben bereikt kwam hij zonder verdere ongevallen langs Kaap de Goede Hoop vaderland teru De indruk welken het omzeilen van de aarde dóór de Nederlanders te weeg bracht was allerwegen in Europa groot Alleen daarom al heeft deze reiS van Van Noord haar verdiensten d Rotterdamsche herbergier heeft er door zijn ondernemen zeer veel toe bijgedragen de Nederlanders in de oogen der wereld tot den rang eener groote zeemogendheid te verheffen Hij stierf te Schoonhoven in 1627 en werti begraven in de Greote Kerk aldaar Zevende jaargtiïg No 13 DE GOUDSCHE COURANT ZATERDAG 9 AUGUSTUS 194t De reis om de wereld van Olivier van Noord 12 Augustus a s is het 340 jaar geleden dat Olivier van Noord van zya reis on de wereld terugkeerde Met dezen toclitverliief hijons land tot een groote zeemogendheid den Rotterdamschen herbergier tsse isoi kooplieden wendden zich eveneens tot beide goioemde collegiën om steun De vloot werd daardoor uitgebreid tot vier schepen welke onder opperbevel van Olivier van Noord stonden die den titel kreeg van admiraal en kapitein generaal Hijzelf voerde het bevel dp het schip Mauritius de vice admiraal Jacob Cllaes van Ilpendam op de 3enrick Fredrick op de Eendracht was kapitein Pieter de Lint en op De Hope Jacob Jansz Huydekooper De totale bemanning bedroeg 248 koppen terwijl men de beschikking had over vier zware stukken geschut 10 000 pond kruit 12 000 pond kogels en een groote hoeveelheid lont welke hoeveelheid door de Staten Generaal en de Staten van Holland beschikbaar was gesteld Tot verkrijging van e verder nqodige kanonnen groot en klein zün pogingen aangewend by verschillende steden het ontbrekende mioest worden aangekocht Door bewind hebberen der Magelhaensehe Compagnie zou in het geheel ƒ 236 000 zijn lngelegd terwijl van andere zij den ook In deze onderneming werd geparticipeerd De tocht vangt aan Van Noord ging dan van alles weivoorzien op 13 September 1598 door het Goereesche gat in zee Eerst zette hü koers naar Plyinouth om daar stuurman Melis die aan een vroegeren tocht had deelgenomen aan boord te nemen terwijl hij ook nog andere tochtgenooten van Melis medenam In de bocht van Guinea aan land gegaan onder bevel van dezen Melis werd hetkleine troepje echter door de Porrageezen verraderlijk overvallen en gedood dam twee lehepen te kunnen uitrusten Van de Staten Generaal wist hl vrijdom van convooi voor twee reizen eh van de Staten van Holland een onderstand van 6000 pond kruit en 12 000 pond kogels en lonten te krijgen In samenwerking met eenige Amsterdamsche kooplieden kwam spoedig een vereeniging tot stand onder den naam van de Magelhaensehe Compagnie Deze Ook op de kust van Brazilië had men veel van ai inboorUngen en de Portugeesche bezetting te lijden terwijl de bemanning bovendien zoozeer door ziekte werd geteisterd dat men eerst den 5en November 1599 de Straat van Magelhaens bereikte pn toen reeds honderd man en een chip de Eendracht had verloren Tot overmaat van ramp scheen de Patagonisehe kust besmet te zijn met een geest van tweedracht en tuehteloosheid niet alleen moesten herhaaldelijk schepelingen wegens insul ordinatie aan den lijve worden gestraft ook de vice admiraal Jacob Claes zelf die zich meer ala de compagnon en geldschieter van Van Noord danvals ondergeschikt beschouwde weigerde zijn opperbevelhebber gehoorzaamheid en werd na een vonnis van defi krijgsraad gan land gezet De doortocht door de Stpaat ging met heel wat bezwaren iQ aard en eerst den 20sten Febrtiari kwamen zü in den Groote Oceaan De vloot van Van Noord bleef niet ongedeerd door het stormachtige weer waarmede het bereiken van den Groote Oceaan op deze plek meestal gepaard gaat Weinige dagen later verloor hij den vice admiraal Lint die in de plaats van Claes was benoemd uit het gezicht zoodat hij met nog slechts twee schepen zijn tocht langi de Westktist van Zuid Amerika voortzette Ontmoetine met de beiooners van de Ladronen eilanden door Magelhaes Ditven filanden eenoemd omdof h er collcomen Soerd uitgeplunderd Ooie Von Noord ondervond de minder vriendschappeWke gezindheid van deze inbooriinpen K N foto s naar fcekcnlnecn in de Beschrijvinghe van de Voyoeie tjan Olivier tion Noord Óp het eiland Mocha waar de Araucaniërs zich vroeger zoo vijandig tegen de Engelschen hadden betoond vond hij een beter tmthaal de inboorlingen schenen tot het besef te zijn gekomen dat niet alle Vervolg op pagina 4