Goudsche Courant, vrijdag 5 september 1941

OUDSCHE COIBANT ti0P f 5 September 1941 NIEUWSBLAD VOOR GOUDA EN OMSTREKEN Ho 20725 Btman NABXT U TBI ITM fMlNkcniiig IMW Chefredacteur F TIKTER Qouda De Najadrsbmrst Utrecht Collectieve inzending van Econonnische Voorlichtingsdienst Ook Landbouw en Visscherii vertegenwoordigd l 4t iUi m m hm M an TMr k vm1 mwQmtr 1 PU outum flitst voont i in itöÉ kanntiMV n ri ln M I oud fl iVr as n che doorbraak Noordelijken sector iOOste Soüfet pantserdimsie volkomen vernietigd $ 0n vredesonderhondeiingén n Finland en de Sovfet Unie puB verneemt van militaire l nïltsct e troepen hebben op 3 siliwlmD aanval in den NoordeSsëctór van het Duitschö Ooste Sfjteit met succes voortgezet In dit bied heeft een Duitsche je bolsjewisten uit goed ingeStóllingen geworpen Ais gevolx im taaie verzet leden de Soviet ijttfS zware verliezen aan menC en materiaal Het Verzet werd S to y ak hevige gevechten van leien man gebroken gt ndere divisie brak over de gb imite van liaar gevechtsgebied K rf lllB en der Sovjet door De l jstcik werden hier in alle deeli iw ten sector onder iware vetIHH lilt bun stellingen verderven ji de inneming van Reval hebben Sitticiie troepen in het EstlandIte iB dgebied de streek om Reval féitri van verstrooide SovjetMittn Afzonderitik optredende ÈWddke tegenstand werd snel ge b gevechten van verscheidene ig g in den centralen sector van hel Oostelyke front werd de honitaUte Sovjetpanlserdivisie door Dliitiche troepen ingesloten Ondtolü herhaalde uit aakpogingen nnl de divisie van enkele kleine jlen afgezien volkomen vemieli d lEen groot aantal Sovjetsol Itten eraakte in Duitsche gevan iHdup Pe verliezen der bolsjefktm aan gesneuvelden en aan Mriogjtuig lUn nog niet te overim De Duitsche troepen maakten titajke pantserwagens der Sovjets Ittiitb ïuBtche pantserstrijdkrachten verM d l io danzelfden sector op 1 en ftember het grootste deel van de ivijte tirailleurs der Sovjets De w tdiv sie probeerde den opmarsch te Daitsche pantserstrijdkrachten wr eeh flankaanval tot staan te noicn Het voornemen van de bolsWjai werd echter ttidig bemerkt fc WUche gevechtswagens ver en zwenkende beweging en iBleliien de Sovjet divisie De jwsetiiten werden vernietigend ver Ten leden zware bloedige ver l Bovendien werden 6000 gevanIpi gemaakt en groote hoeveelhe Mlogstuig der Sovjets buitge waaronder 37 stukken geschut 5 pantserwagens voertuigen Wjejeweren en infanteriewapens aen sector van een enkele Duitpavlsie verloren de Sovjets alr pantserwagens Het gebied yutische troepen in den cen sector van het Oostelijke front r ezet werd gisteren gezuiverd L WPreide Sovjetstrydkraehten M deze zuivering werden in toJ w gevangenen gemaakt vliegtuigverliezen der Sovjets 7 n op 1 2 en 3 Sept 83 80 en te zamen 229 vliegtuigen De vtiegtuigverlleien bedroegen op die dagen slechts 9 2 en 6 dus te zamen 17 machines AMEBIKA GEEN BEMIDDELAAR TUSSCHEN FINLAND EN SOVJETS Procope d Finsche geiant te Vl ashjngton heeft volgens ü P In eén officleele verklaring de berichten gedementeerd volgens welke tusschen Finland en de Sowjet unie onder bemiddeling van de Ver Staten vredesbemoeiingen aan den gang zouden zijn AANVALLEN VAN DE LUCHTMACHT N iir van militaire züde wordtmeegedeeld heeft het luchtwapen op 3 Sept de spoorlijnen der trajectenPolawa Charkof op verscheideneplaatsen verbroken Op de spoorlunKonotop IjgofKoersk Orjei werdentalryke troepen transporttreinen getroffen Op denzelfden dag bestooktenDuitsche gevechtsvliegtuigen ook bolsjewistische schepen met bommen Inhet zeegebied om Oesel geraaktentwee troepentransportschepen dw Sovjets van elk SOOO b r t door voltreffers in brand In het Zuiden vanhet Ladogameer werden verscheidenekleine transportschepen met bommenbestookt Eenige van hen zonken terstond terwijl andere brandend blevenliggen 5 Een gering aantal Sovjetbommenwerpers heeft in den afgeloopen nacht getracht een aanval te ondernemen op de Rijkshoofdstad Van twee vüandelijke vliegtuigen werd er een door het afweergcschut neergehaald Er zijn geen Berichten ontvangen over neergeworpen bommen MISLUKTE LANDINGSPOGINGEN Stoottroepen van de Sovjets hebben in de vroege ochtenduren van 3 Sept pogingen gedaan om over te steken naar den Westelyken oever van de Dnejpr zoo verneemtohet D N B van militaire zijde Het gelukte aan eenige stoottroepen om gedekt door de duisternis en het onoverzichtelijke creverterrein den Westelyken oever te bereiken Hier werden de Sovjet Stoottroepen echter zeer snel in de pan gehakt en vernietigd De overige stoottroepen werden nog op de rivier door het vuur van de infanteriewapens en de granaten der artillerie getroffen en vernietigd voor zU den oever hadden bereikt INZAMELING VAN OVPMETAAL IN DE SOVJET UNIE In de Moskousche radio is n oproep uitgevaardigd voor de inzameling van oudmetaal De inwoners van de Spvjet Unie moeten zooveel mogelijk oudmetaal afstaan opdat er vliegtuigen kanonnen en wapenen van allerlei aard voor het Sovjetleger gemaakt kunnen worden Het oude metaal moet onver wyld worden ingeleverd opdat het terstond vMTvorlrt kan vrordJeni De positie van Hangö S M 5ft MMt W i Sfjuttbi S V J6a Ê 6ULL0 riNtANO ITM A T ki m otn RUS UANO B oen MitMgtn dl iten van é nnKh nU iHlnwridwn iMtt ¥ rtl V i CiU ftdMA vlootManpuitfm u IxlMkenU vnt R n $ ril v intB lM i a MRtf l M farMwnnf H dt SerWHi nu in t but HwmS oo ftmi Mn gaat uit van te KtUanJM dlMiAm MfS B Oaal i t in hun beilt Mn Op bet tAMtkMrUc vln t mee it Uaniiim by dm tuum IMtind Kurt van Pelt DN PR0SIBOIDAM VERNIELD Een tierïoht uit Ankara van de ei t deutscher Beobachter H Maarschalk Boedjenny he zipi m het verlies van de stad Dnepspret w k laten verleiden tot een daad vatóvw twijfeling en bevel gegeven tot yerté ttging van den geweldigen stuwdam aan den beneden Dnjepr Het doatt springen van den Dnjeprostroi dam cÉ de vernietiging van het reusacbtiail electriciteitswerk is in Ankara het g sprek van den dag Deze dam was het wferk waarop de Sovjet Unie het Mee trotsch was tegenover het volk e syOTibool van de krachtsontplooiïng van de Sovjetleidmg De bouw van den stuwdam die alle andere stuwdammen in Europa in grootte overtreft en de bouw van de groote centrale waren voorwaarde voor de ontwikkeling van een belangrijke wapenindustrie in ZuidelUk en Oostelü Oekrajina De vernietiging van dit werk legt de geheele Sovjetwapenindustrie in Oostelijk Oekraïne lam Moskou heeft daarmee na het verlies vati Kfiwoj Rog een tweeden zwaren slag op het terrein van zijn verdediging economie gekregen die het zich dikmaal op zelfmoordenaarsmanier zelf heeft berokkend De vernietiging van den Dnjeprostroidam bewust dat Boedjenny geen hoop meer heeft het Duit sche offensief aan den Dnjepr te kunnen tegenhouden Volgens berichten uit Moekou heelt het bericht van de vernieling van deh dam daar groote ontroering gewekt De Prawda ge ft toe dat door deze daad de SovjctrUhie zware schade is berokkend schade welke nochtans moet worden gedragen omdat van de So jet Unie wellicht nog grooter offeïs worden geëischt Uit het gebied vaij den dam wordt gemeld dat groote ger bieden aan den beneden Dnjepr onder water staan De Sovjets beschikken nu nog slechts over het zich in ontwikkeling bevin dende industriegebied in den Oeral De propaganda van Morkou doet moeite de beteekenis van dit jonge industriecentrum te onderstrepen om het verlies van Zuidelijk en Oostelijk Oekraïne minder smartelijk te doen schynen OVER enkele dagen zullen de poorten van de Utrechtsch Najaarsbeurs voor het publiek worden geopend In den korten tijd die rest moeten de inzenders nog voor honderd en een dingen zorgen Met koorlsachtigen ijver wordt er gearbeidi op dat de I omstad op 9 September gereed zal zgn voor ontvangst van de Jaarbeursbezoekers HET NEDERLANDSCHE AMBACHT De jaarbeurs te Utrecht zal van 9 tot 19 September duizenden bezoekers eeu indruk geven van de groote beteekenis van het Nederlandsche ambacht Onder auspiciën van den Hk onomischen Voorlichtingsdienst van het departement van Handel Ngverheid en Scheepvaart is er naar gestreefd een zoo duidelijk mogelyk beeld te geven van de verscliillcnde ambachten elke in Nederland beoefend worden en van hun waardevolle plaats in de maatscbappu Hier zal getoond worden hoe het ambacht op tallooze levensgebieden van nut en van noode ia pe tentoonstelling bestaat uit een centraal gedeelte waar het eigenlyfce ambacht een plaats vindt en twee vleugels waarin getoond wordt wat door overhelds en andere instanties voor het ambacht wordt gedaan COLLECTIEVE INZENDING Behalve de inzending Het Neder landsche ambacht organiseert de Economische Voorlichtingsdienst van het departement van Handel Nijverheid en Scheepvaart een coUectiev e inzending Op de eerste verdieping zal de Economische Voorlichtingsdienst zeU met zeven stands vertegenwoordigd zyn Op de Economische documentatie zal de a dacht worden gevestigd door middel van een wandschildering welke enkele sprekende voorl eelden Van documentatie in beeld brengt Een twaalftal diapositieven geeft de cyclus van schrijver en lezer aan De kartotheek is aanwezig waardoor iedere Jaarbeursbezoeker zich op de hoogte kan stellen van de literatuur documentatie van den Economische Voorlichtingsdienst De Economische Voorlichtingsdienst he ft in den laatsten tijd tal van publicateg in den vorm van advertentie folders reclameplaten brochures enz het licht doen zien Al deze publicaties zullen op ten wand gegroepeerd wordt tentoongeiteJd De biblotheek zat door middel van een fotowand die een indruk van de uitgebreide boekerü geeft worden uitgebeeld VERLIES AAN BRITSCHE SCHEEPS RUIMTE Ruim 13 millioen ton in twee jaar De Duitsche marine en het luchtwapen hebben volgens het weermachtbericht in Augustus 537 200 bxt Britsche en inBritschen dienst varen de buitenlandsche koopvaardüscheepsluimte vernietigd Zij beschadigden bovendien een groot aantal vijandelyke koopvaardüschepen op ernstige wüze Talrijke andere schepen werden door mijnen tot zinken gebracht of beschadigd GiootBrittannié verloor daamede in de twee oorlogBJaren door de Duitsche marine 9 532 700 b r t en door het Duitsche luchtwapen 3 555 583 b r t bij elkaar dus 13 088 283 b r t eigen of jn zijn dienst varende buitenlandsche koopvaardijscheepsruimte aldus het D N B De ware verliescijfers zijn echter nog aanzienlijk booger want in het cijfer van 13 008 263 b r t zyn de zeer aanzienlijke verliezen door mijnen alsmede alle vernietigingen welke niet met stelligheid konden wordeh geconstfiteerd niet inbegrepen Ook het groote aantal zwaar beschadigde schepen welke voor het handelsverkeer steeds geruimen tijd zijn uitgevallen is niet meegerekend en tenslotte ook niet het groot aantal voor goeden prijs verklaarde schepen welke de Duitsche marine naar Duitsche steunpunten gebracht heeft GEEN STAATSGREEP IN MILITAIRE CENSVDR IN DE VER STATEN VERWACHT Volgens een bericht uit N e w Y o r k verwacht men in Amerikaansche perskringen de invoering van een militaire censuur op pers radio en film ja zelfs op de post naar het buitenland Deze censuur zou uitgeoefend worden door de marineen leger autoriteiten onder leiding van kolonel Donovan Tegenover deze inzending liggen twee Stands die een indruk willen geven van hetgeen de Economische Voorlichtingsdienst in den loop der jaren op de i uitenlandsche jaarbeurzen heeft verricht Twee maquettes zullen worden tentoongesteld aan den wand zullen foto s van vele Jaarbeurzien pry kan terwyl de plaatsnamen door een suggestief werkende verlichting naar voren worden gebracht Op het informatiebureau zullen tenslotte de taak en de organisatie van den Economischen Voorhchtingsdi rBt door foto s en beschilderingen worden uitgebeelde Op de vierde verdieping waar men over leen totale oppervlakte van 440 M de beschikking heeft zullen de andere departementale instellingen worden ondergebraciit Het departement van Handel Nijverheid en Scheepvaart zal voorts de aandacht vragen voor het Centraal Instituut voor Industri ilisatie Civi de Economisch ïechnologisch Instituten Eti s het Centraal distributiekan tooir heit Instituut voor brand stoffen economie en het Rijksbureau voor oude materialen en afvalstoffen CM en Eti s De Civi stand wil trachten een idee te gevew van hetgeen er op het gebied van het onderzoek naar vervangende grondstoffen voor onze industrie is gereikt Meer in het bijzonder zal een inzicht worden gegeven in de moeilykheden welke het toepassen van nieuwe grondstoffen met zicfi brengt De Economisch téchnologische instituten iulleni aanwezig zUn met eej inlichtingenbureau waar het publiek over het nuttige werk van deze instellingen zal kunnen worden voorgelicht en Waar aan gegadigden vele waardevolle gegevens zullen kunnen worden verstrekt omtrent alles wat voor het vestigen van een nieuwe industrie en de ontwikkeling van bestaande hidustrleën nuttig kan zijn t Centraal distributiekantoor Het Centraal distributiekantoor komt ditmaal royaal voor den dag met een stand waarin met een aantal madiines een zoogenaamde Hollerith et voor de bezoekers gedemonstreerd zal worden hoe de mechanische administratie der toewijzingen feschiedt Hierdoor krQgt men een goeden indruk van het tempo waarin met behulp van moderne machines het verbruik ain distributiegoederen im d voorraad wsardemafiMrleer voor GEEN BON MEER VO OR RIJ ST Bonnen 31 32 en 33 van boter en vetkaart vervallen EMen ia ons blad vindt nen de bonaanwljzing voor de nieuwe diitribatieperiode Daarbij zal ueB enkele mededeelingen aantreffen die van belang zijn In de eente plaats wordt bekend gemaakt dat geen r st enz meer béséhikbaar wordt gesteld Deie blijft uitsluitend gereserveerd voor kinderen tot en met drie jaar en voor personen die voor losse bonnen rijst in aanmerking komen Op den bon 0rijst vpor inderen tot en met 3 Jaar is thans geen gruttenmeel gemenii d meel meer verkrijgbaar doch Inplaats hiervan kan op den bon kindermeel worden gekocht Ter vervanging van het rantsoen rijst ia de bon voor 250 gram havermout bt 250 gram gort vervangen do r een bon voor 250 gram havermout én een bon vAn ZSO gra i gort Wat de rantsoeneering van boter betreft wordt meegedeeld dat de bonnen 31 32 en 33 van de boter en vetkaarten kunnen worden vernietigd Tenslotte is met ingang van 7 September a s het artikel bloem enz in plaats van een weekartikel een vierweeksch artikel geworden MTRON TAYLOR WEER NAAR ROME De speciale ambassadeur van president Roosevelt in het Vaticaan Myron Taylor is gisteren per vliegtuig naar Lissabon vertrokken Vandaar zal hü zich naar Rome begeven het geheele land wordt bijgehouden en 60 000 toewijzingen voor 15 000 instellingen als zieköihulzen hotels e d centraal worden behandeld Deze Hollerith Eet ist het piece de milieu doch niet de eenige bezienswaardigheid Bij het binnentreden komt men eerst m een expositieruimte waarin door middel van woord en beeld een indruk wordt gegeven van de voorbereiding en ontwikkeling van het huidige distributiestelsel waarbij terloops een ver gelijking wordt gemaakt met de distnbutie in de periode 1914 1918 Tegenover de Hollerith machines bevindt zich een bijzondere attractie een wand met verschillende loketten als op een distributiekantoor Het aardige is dat het publiek hier als het ware met zichzelf geconfronteerd wordt want de bezoeker moet zich op de plaats van den loketambtenaar bedenken Achter de loketten ziet hij een aantal typische distributieklanten die vragen stellen Gewone en ontstellende vragen zooals die dagelijks aan de distributiekantoren in groote verscheidenheid worden gesteld De bedoeling is den Jaarbeursbezoekers duidelijk te maken wat de practischf moeilijkheden zijn waar de ambtenaren voor gesteld worden en aan te toonen hoe het publiek een vlotten gang van zaken kan bevorderen BrandsioHenecottomie Het belang vooral in dezen tüd zuinig met brandstoffen om te gaan heeft er toe geleid in den stand van het instituut voor hfrandstoffeneconomie op deze kwestie df aandacht te vestigen Voor wat betteft de industrie is dit gedaan aan de Kand van de maquette AJan een stoomketel waaraan de fouten welke veelvuldig voorkomen duidelijk zyn aangegeven Het verspillen van warmte by de huisverwarming is een euvel dat een ieder in den komenden winter zooveel mogelijk moet voorkomen aangezien hü zelf de nadeelige gevolgen daarvan heeft te ondergaan Afvabtotten De stand van het Rijksbureau voor oude materialen en afvalstoffen beoogt het publiek te overtuigen van de noodzakelijkheid om in Nederland een nuttiger en winstgevender gebruik van het huisafval te makeft Om een indruk te krijgen van de waarde welke dit huisafval vertegenwoordigt zU vermeld dat de vuilnisemmers van alle Nederlandsche gezinnen per jaar 1570 millioen kg afval opslokken Het is duidelijk dat in deze enorme massa afval nog heel wat bruikbaars en waardevols zit In dezen stand zal plastisch worden voorgesteld op welke wW het huls afval w e 1 en hoe n 1 t moet worden behandeld Voorts wordt en aantal afvalstoffen vertoond met de producten welke hier uit worden vervaardigd Het EUksbureau voor de verwerkende industrie sectie grafische induatrie jal door middel van een paneel wijzen op de mogelllkheld van papierbezuiniging door spreiding ZINNELOOS BOMBARDEMENT DOOR DE ENGELSCHEN Dertien dooden en tal rijke gewonden in Rotterdam Gistermiddag heeft een Engetache bommenwerper nlt tratosfeerhoogte verscheidene bommen op Rotterdam geworpen Aangezien een welgerlcbt werpen van bommen van een dergelijke hoogte voor de Engelseben theoretisch en practisch onmogelijk Is kon het bombardement slechts geschieden op een wijze die uit den aard der zaak zware verliezen onder de burgerbevolking tep gevolge moest hebben Er werden dan ook talrijke woonhuizen vernield resp mm ot meer zwaar beschadigd Voorts zijn door dezen zinneloozen en miUtjir volkomen UMtteloozen aanval aanzienlijke verliezen onder de Rotterdalnsche bevolking ontstaan Volgens hetgeen tot dusver Is vastgesteld werden dertien personen gedood 19 zwaar en 36 licht gewond Vermoedelijk zijn deze c fers nog niet definitief daar mogelijk nog ilachtoffers onder de puinhoopen bedolven liggen Op te merken valt dat deze Britsche wijze van oorlogvoering met elk begrip van moraal en volkenrecht In strijd is en een onschuldige burgerbevolking terroriseert zonder dat daar eenigerirl houdbaar motief voor aan te gevf is Df bewering als zou men instiumenten bezitt n om vanuit de genoemd enorme houfttr toch nog zijn doei te kunnen vinden wordt door deskundige militaire kringen zonder meer belachelijk genoemd Zulke instrumenten bestaan niet Ook de uitkomst van dit soort aanval en bewijst dit ten overvloede Dit soort luchtaanvallen evenals de nachtelijke blindelingsche luohtaaavallen die reeds zoo vaak vergeefs naar maraal en recht deden vragen zQn mei sluipmoorden op onbekende en schuldige voorbijgangers gelijk te stellen LANDBOUW EN VOEPSSLVOOBZIENING Het departement vi Landbouw en Visscherö zal vertegenwoordigd zijn met een gecomblneerden stand van het Rijksbureau voor de voedselvoorziening in oorlogstijd en van de directie van den Landbouw By het plan voor de inzending van het Rijksbureau voor de voedselvoorziening in oorlogstijd is als hoofdgedachte voor zijn inzending in samenwerking met de directie van den Landbouw aangenomen Het Rijksbureau voor de voedselvoor ziening in oorlogstijd zorgt dat de opbrengst van grond en water tot zijn doel komt ten bate van de voeding van het Nederlandsche volk Op een schuin opgesteld groote kaart van Nederland wordt plastisch de opbrengst van den bodem en het water aangegeven volgens de verschillende hoofdproducten Dadelijk aan het begin van de inzen ding wordt het bureau voedselvoorziening voorgesteld als een groep figuren die de teelt en inlevering van deze producten beheerscht en regelt terwiil het tevens de uitgave en verdeeling van deze producten over handel industrie en consument in de hand heeft Links van de groote kaart die de stand domineert wordt door enkele sprekende beelden en platen de aan Ucht gevestigd op de zorg van het Rijksbureau voor de voedselvoorziening in oorlogstijd om uit de producten te halen wat er In zit de zorg voor het gebruik van afval voor het grasdrogen en Inkuilen en voor de kwaliteit van het voedsel met name ook van de vervangingsmiddelen ten bate van de volksgezondheid en den strijd tegen het Iwderf Het groote belang van den controledienst die aan de naleving van d bepalingen de hand houdt en waakt tegen clandestienen handel in voedingsmiddelen wordt me enkele sprekende tee keningen uitgeduid waarbij vooral het onsociale van den zwarten handel uitkomt Teven wordt de werkzaamheid van de directie van den Landbouw uitgebeeld onderwijs vqorllchting onderzoek De geheele overheid werkzaamheid inzake landbouw en voedselvoorziening komt dus in dejie syhthetlsche inzending onder den titel Landbouw en voedaelvoonlenllig to uWnif ioHenHUum Zons op 6 59 onder 20 17 Maant onder 7 40 op 20 34 Man is verpllcirt Ie vcrdnlsleren vpn ionsondergaBa lol ossopkoBist LaalAaras ven wmttMw oMielen H w na Mmsoadwr tfantf onlitoiren worden