Goudsche Courant, vrijdag 19 september 1941

OUDSCHE pti 19 September 1941 No 20737 NIEUWSBLAD VOOR GOUDA EN OMSTREKEN BnNui HAKKt u rsu nw rottrekinint S4M Chef acteur r TIETER Gknida E GEWELDIGE j INGELINGSSLAG Ten Oosten van Kief vier Sovjetarmeéën ingesloteri vernietiging is in vollen gang Het antwoord uit Moskou luidde Wy zullen zien dat wij jelui brood en levensmiddelen sturen De Duitsche soldaten konden in dit verband alleen maar vaststellen dat er voor Leningrad geen enkele toevoerweg meer is TERREINWINST AAN HET FINSCHE FRONT Aan het Finsche front hebben naar het D N B verneemt de verbonden Duitsche en Finsche troepen nieuwe terreniwinst behaald Een Sovjetgevechtsgroep werd ingesloten en staat op het punt vernietigd te worden In een luchtgcvcclit met 14 vi ieg tuigen boven het middengedeelte van de Swir werden zeven daarvan neergeschoten f Victorie = OuilschL lï wint voor Europa if alk fronten beschermt den overtocht over de rivier overgang bg Wiasowka door luchufu $ lryd ten Oosten van Kiel iM tperbevel van de Duit S r rnucht maakt bekend é liMMtntrischf aanvalsopera J JVie legerKroepen van ge iwldn von Rund ij ï 1 TM generaal veldmaar A rWi Bock hebben thai s jjw M nieuwen eweldi ieling s slag I ilBsluitins op den slag bU iKd wiren sterke strijdkrachlerakt naar den boven en j kiop van den Desna om kiritotkkige gevechten den mmui over de rivier te trant Van hier uit werd de aan nl uur het Zuiden voortgezet Ka verbinding tot stand te ta o met een groep strijdHdlcii Welke den Dnjepr aan wniydni van Krementsjoeg aler de moeilijkste omstandigMn ever een breedte van 120 tlaeler had overwonnen en in tuMJd was geworpen voor een Mnl naar het Noorden Sedert Olepttmbei Is de vereeniging len strijdkrachten ZOO kiloMler lei Oocten van Kiel volM Zaedoende Is de ring om itr 8ov et armeeëB gesloten iiir vernietiging is in vollen m tan het schitterende verloop ni den perattes hebben de Mlvlottn van generaaloberst ükr n van den generaal veldannehtlk Kesselring een groot K8TRUD OM LENINGRAD strüd om de versterkingen van nptd is den 17en September onlaiien tegenstand van de Sovjets dt Duitsche troepen met succes naar het D N B van miliafi wordt medegedeSd Op ene plaatsen poogden de door tegenaanvallen die door pantserwagens werden geden Dultschen opmarsth te Desondanks gelukte het den troepen nieuwe terrein behalen In een kranigen oprolde een Duitsche divisie ineen sterk verdedigd stel bolsjewisten op en stelde zij inkers buiten gevecht Na ta ik door deze stelling ver de troepen dezer divisie een r PlMts en maakte een groot Sewngenen iendoet volgens te Stockholm berichten het gerucht de t de fabriek iarbeiders te d geëischt hebben dat de wnien overgegeven De poli imw J hter met lil 1 t ddelen opgetreden om oscliestroomingen te onder l ii tKhe troepen bij Leningrad 1 u wi oorlogscorrcsponili t S gram opgevan uu de ingesloten stad rtaar WM gezonden en dat den inhoud heeft Wij heb wood en geen levensmidde lwaarvan moeten wij leven an niet langer honger volk houdt het niet uit MOSKOU EN ODESSA BESTOOKT Naar het D N B verneemt hebben de Duitsche luchtmacht en het afweergeschut Woensdag 69 Sovjetvliegtui gen vernield waarvan 41 bij luchtgevechten 13 op den grond en 15 door afweergesehut Vier Duitsche vliegtuigen worden vermist Gisternacht hebben Duitsche vliegtuigen met goed gevolg militaire doelen te Moskou en Odessa aangevallen Westelijk van de Knm werd een koopvaarder van 5000 ton zoo ernstig beschadigd dat het verloren geacht lean worden Een schip van 1000 ton werd tot zinken gebracht Twee koopvaarders van lOOu ton werden ernstig beschadigd terwijl ook een torpedokruiser der Lenisgrad klasse met succes werd gebombardeerd Op het Ladogameer werden drie koopvaarders en in een rivier eveneens drie schepen zwaar beschadigd Naar van militaire zijde wordt medegedeeld heeft de Duitsche luchtmacht talrijke stations en spoorweginstallaties in den centralen sector van het front in den rug van de bolsjewisten gebombardeerd waardoor verscheidene ravitaiUeeringswegen der Sovjets op verschillcilHe plaatsen werden verbroken Door een dapperen duikaanval werd een met vloeibare brandstof geiaden trein tot ontploffing gebracht Hierdoor werden enkele wagons totaal uiteengereten terwijl de overige ontspoorden en uitbrandden CHEF VAN ROEMEENSCHE HOOFDKWARTIER GESNEUVELD De chef van het groote hoofdkw tier van het Roemeensche leger gentraal Joanitzlu is op 17 Sertember op het veld van eer gevallen zoo meldt het Roemeensche persbureau Eer vliegtuig heeft gisteren zün stoffelijk overschot naar Boekarest overgebracht waai he in het gebouw van den gciielalen staf is opgebaard De teraardebestelUng vindt heden plaats BOUWER VAN BOLSJEWISTISCHE VERDEDIGINGSLIiyiE GEVANGEN De moei I L l d fWeltbildPolj Boon Duitsche troepen hebben naar een oorlogscorrespondent meldt den chef van het Sovjetbureau voor den bouw van de verdedigingslinie aan het Zuidwestelijke front hoofdmajoor Pawel Tsjistof gevangen genomen Hij had van het bolsjewistische verdedigingscomité aan welks hoofd Stalin staat opdracht gekregen langs de Derna tot aan de monding van der Dnjepr met gebruikmaking vjn een miUioen mannen voor 1 October een nieuwe verdedigingsbnie te bouwen Bij een insptctiereis in het voor de verdedi ngslinie aangewezen gebied viel hij in Duitsche handen Over de Duitsche luchtaanvallen op Moskou verklaarde hij o m dat door het bombardement de Stalinfabrieken die auto s tractoren en thans in hoofdzaak tanks vervaardigen zwaar getroffen zijn SCHIP GROOT TRANSPORf VERNIETIGIl Den 17en Septemljer h ft de Duitsche luchtmacht naar bJtlD N B verneemt in de Zwarte Zee feen bolsjewistisch transportschip Ma 10 000 brt tot zinken gebracht Eetf ander transportschip van 6000 brt bleef door zware bomtreffers beschadigd liggen Ook Engelsche troepen Teheran binnengerukt NIEUWE SJAH ZOEKT SAMENWERKING De Moskousche nieuwsdienst meldt uit Londen dat op 18 Sept ook Engel sche troepen TehcrSn zijn binnengerukt Naar Reuter uit Teheran meldt heeft de nieuwè Sjah na het afleggen van den eed inj alwijkmg van het gebruik een korte Naar uit Teheran wordt gemeld heeft dè Iraansche valuta in den kortentijd sinds de bezetting door de Britsche en Sovjet troepen een gfootedaling meegemaakt In twee wekentijds is zij bgna 75 procent in waarde gedaald Göbbels over de politiek van Roosevelt MARATHONLOOP MET DEN OORLOG In Das Reich wydt dr Göbbels een artikel aan de laatste maatregelen van Roosevelt Aan de hand van de feiten wijst hij op de steeds duidelijker wordende openiyke provocatie bedoelingen van Rodsevelt tegenover Duitsch and Roosevelt is de man aldus dr Göbbels die den oorlog welken hij beloofde te zullen voorkomen in eerj Marathonloop achternajaagt om hem tenslotte misschien toch nog in te halen Sedert zijn herkiezing tot president heeft hij geen ander streven meer getoond dan de heiligste verzekeringen dat hij de V S in geen geval in oor og zou brengen te nege eren Dr Göbbels herinnert aan de vie verklaringen van Roosevell te beginnen met pathetische beloften aan de moeders dat hij het leven harer zoons zou ontzien tot aan het bevel aan de Amenkaansche v oot tot het beschieten van Duitsche oorlogsschepen Hierin ziet dr Göbbels een corpus delicti der oneerlijkheid van Roosevelt Staking onder Amerikaansche zeelieden ELF KOOPVAARDIJSCHEPEN OPGELEGD Ongeveer 2Ó 0OO leden van het iffternationale verbond van zeelieden der Ver Staten zijn in staking gegaan en elf Amerikaansche koopvaardijschepen zün dientengevolge m havens der Ver Staten opgelegd De zeelieden cischen een verhooging van de huidige risicopremie m de z g oorlogszónL De vlootcommissie van de Ver Staten heelt aan de vertegenwoordigers der readers en aan de delegatie der vakvereenigin gen een ultimatum overhandigd waarin gedreigd wordt de thans opgelegde schepen in beslag te zullen nemen wanneer niet terstond een begin gemaakt wordt met onderhandelingen om het geschil bij te leggcri Er werd toen een conferentie gfehouden met het resultaat dat het vakverbond het ultimatum van de hand wees en met een algemeene werkstaking dreigde Kapitein Conway heeft drie der schepen welke als gevolg van de staking zijn opgelegd overgenomen Roosevelts bevel tot schieten AMERIKAANSCHE VLOOT BEREID HET UIT TE VOEREN Volgens eeri bericht van United i ress uit San Francisco heeft admiraal Greanstad de chef van het twaalfde Amenkaansche mnrinedistriet verklaïird dat de Amerikaansche vloot thans bereid is het beVel tot schïetetj van president Roosevelt uit tip voeren verder te moge spilmo wakkere Idus het Admriaal Greanstad meen te moeten waarscliuwen voor lljkheid van een aanval d gendheden op de militai Zuid Amerikaansche land A N P Roosevelt vraagt nieu w crediet VOOR DE LEEN EN PACHTWET In een boodschap die den vorm heeft van een schrijven aan den voorzitter van het Huis van Afgevaardigden heeft Roosevelt het Congres verzocht een nieuw bedrag van 5 985 000 000 dollar toe te staan voor de tenuitvoerlegging van de leen en pachtwet HEEK BROODCRAAnI MEER AARDAPPELEN fPolygoon r Bihen De Amerikaansche convooien DE EERSTE AL VERTROKKEN In den horigen nacht zijn voor de eerste waal convooien o ider sterke bescherming der Amerikaansehg vloot uit havens der Ver Staten over den AtlantiscRen Oceaan naar Engeland vertrokken aldus meldt SPT uit Washington Men neemt te Lissabon aan dat de regeering der Ver Staten ook het scheepvaartverkeer tusschen Lissabon en New Vork door Amerikaansche oorlogsschepen zal doen beschermen Het S S Excalibur dat Woensdag aan de monding van de Taag is verschenen werd gaèscorteerd door een Amerikaansch kustwachtschip hetzelfde schip dat gedurende ecnige weken te Lissabon heeft gelegen Dit vaartuig is de Excalibur op zee tegemoet gevaren China blyft doorvechten OPROEP VAN TSJANG KAI TSJEK Uil Tsjoengkmg wordt gemeld dat Tsjang Kaï Tsjek aan den vooravond van ds tienden verjaardag van het ipcident van Moekden een open brief hteft gericht tot het Chineesche volk Hij roept hierm het leger en het volk op de inspanningen om de afgescheiden gebieden definitief terug te winner te verdubbelen en herhaalt opnieuw China legt de wapens niet eerder neer voordat alle Japansche troepen zijn teruggetrokken en de territoriale onschendbaarheid en administratieve souveremiteit van China zijn hersteld EEN EEUWENOUDE INSTELLING De jaarlyksche buurtspraak te Ede MAAR OOK DE LAATSTE DER BUURTEN LOOPT GEVAAR Doijderdagm orgen werd in hotel Marktzicht te Ede de jaarlijksche buurtspraak gehouden van de buurt Ede Veldhuizen Het was of de tijd plotsBüng eeuwen was teruggeloooen of we niet van doen haflden m et eon revol ytie die de wereld op haar grondvesten doet schudden maar met een onwezeniük vreedzaam milieu waarin de buurtrichter buurtschrijver buurtscheuter en de geerfden samen de allerhoogste belangen behartigen die betrokken zijn bij he onderhoud van wegen het graven van zand enz aldus het A N P Het heeft zijn bijzondere bekoring een oogenblik den ademtocht der voorbygegleden eeuw er o ver zich te doen gaar De huurt Ede Veldhuizen s de ceiiige in wyden omtrek die zich na een bestaan van ongeveer duizend jaren heeft weten te handhaven De boeren die zich hier oudtijds vestigden warpn vrije Germanen die hun grond met zotg uitk07en Langz imephand werd het noodig niet alleen elkanders grondgebied fe begrenzen doch ook dat van de diverse grrfèpen d bij elkander woonden en dus gem ei schappdijke belangen had den die pezamenlijk verfedigd werden tegen aiidere groepen Zoq oftt tönden eerst de marken later de buurten Daarin hadden de artibtsj ankers niels te vertellen De boeren regelden zelfstandig him zaken en legden boeten op aan degenen die hun besluiten overtraden Ede bestond jin de 16e eeuw uit elf buurten Een dezer buurten was die van Ede Veldhuizen De buurtspraak bezat de wetgevende macht de buurlmeesters waren bekleed met de uitvoerende machtj terwijl de buurtscheuter als politie dienst dcrd in het Vfld Al deze genoemde functies en instellingen bestaan ook nu nog bij de buurt Ede Veldhuizen De buurtspraak werd eeuwen geleden eenmaal por jaar gehouden en dat is ook nu nog steeds het geval al vindt deze buurtspraak sinds 1013 niet meer plaats in het koor der kerk doch in een hotel Evenals destUds worden 1800 inplaats van 2000 gr brood AARDAPPELRANTSOEN 3 K G Elke 19 dagen 2 boterbonnen a 250 gram Een half fanfsoen vet extra voor 14 20 jarigen De secretaris generaal van het departement van Landbouw en Visschery maakt met betrekking tot de distributie van brood aardappelen en boter het volgende bekend In de week van 21 t m 27 September geven de met 36 4 rantsoenen gemerkte bonnen van de broodkaart elk recht op het koopen van 4C0 gram brood of vier rantsoenen gebak en de met 3B brood gemerkte bonnen elk op het koopen van 50 gram brood of een half rantsoen gebak Bij de uitreiking der aardappelkaarten inde komende weken zullen aan persoren van 14 tot en met 20 jaar bonnen recht gevende op 28 rantsoen brood worden verstrekt welke hoeveelheid dient als extra fanisoen voor het tijdvak van 21 September tot en met 27 December a s In de week van 21 t m 27 September a s geven de met 3 reserve gemerktt bonnen van de bonkaart diversen recht op het koopen van V kilogram aardappelen Na afloop van den geldigheidsdunr van de thans geldige bunnen van He boteren vetkaarten zullen twee bonnen van 4eze kaarten worden aangewezen op elk waarvan gedurende een t jdvak van 19 dagen 250 gram boter kan worden verkregen Een extra rantsoen Bovendien zal binnenkort een bon worden uitgereikt waarop personen van 14 tot en met 20 jaar een half rantsoen boter of vet kannen verkrijgen welke hoeveelheid dient als extrarantsoen voer het tijdvak van 24 Sept tot en met SS December ajs gedwongen gezien dit rantsoen te verlagen en wel van 2000 gram per week per persoon op 1800 gram Dit hVfcft men bereikt door op de vjer enkelvoudige hroodbonnen die tot hecTpn recht gaven op één rantsoen brood v4n honderd gram slechts een h lf rafttr soen te verstrekken Men kan dus viermaal 400 gram en viermaal 50 gram per week verkrijgen dat is in totaal 1800 gram D ar tengevolge van deze halveering van de waarde van de enkelvoudige bonnen de huidige e kaarten voor personen van 14 tot en met 20 jaar sleehts r ht geven op 200 gram per week en het in de bedoeling ligt den ouden toeslag van 400 gram per week voor deze groep te handfiaven zullen per week twee rantsoehen extra worden verstrekt Gedurende veertien weken zyn dit 28 rantsoenen waarvoor de bonnen gelijk boven is medegedeeld bij de uitreiking der aardappelkaarten zullen worden verstrekt Tegenover de verlaging Van het brbodrantsoen staat een verhooging van het aardappelenranlsoen en wel van 3 kilogram tot 3 4 kilogram per week De vooruitzichten ten aanzien van de veevf ederpositie maken een voorzichtige hanieeting van de vettoewijzingen gew enscht Men heeft zich daarom gedworvgen gezien het vetrantsoen te verlagen en wel door de perioden waarin de aangewezen bon nen geldig zün te verlengen Werden voorheen twee bonnen in 17 dagen of 18 dagen aangewezen de r pling is thans zoo dit alle 19 dagen ee bonnen wordc i aangewezen op elk waarvan men 250 gram boter kan verkrijgen Het liet zich al eenigen tijd aanzien het broodrantsoen niet op dezelfde hoogte als tot nu toe kon worden gehandhaafd daar de grondstoffen ervoor niet in voldoende mate aanwezig waren en goede vervangingsmiddelen niet zijh gevonden Men heeft zich dus Om echter de daling van de beschikbare hoeveelheid in het bijzonder voor jeugdige personen zoo gering mogelijk te maken heeit men besloten m de periode van 24 September tot en met 28 December T s een half rantsoen vet extra toe te wijzen aan personen van 14 tct en met 20 jaar Zware tuchthuisstraffen tegen communisten f In het proces tegen communisten uit Amsterdam heeft het Deutsche Obergericht in Den Haag Donderdag vonnis geveld 22 beklaagden werden veroordeeld tot tuchthuisstraffen tot 12 jaar Van het uitspreken van nog waardere straffen heeft men alleen afgezien omdat de beklaagden geen leidende functionarissen waren en hun daden gepleegd zijn vóór 22 Juni 1941 den dag waarop de oorlog met de Sovjet Unie begon Wie na den 22en Juni 1941 communistische actie voert heeft zooals reeds bekend is glemaakt de doodstraf te wachten Ter dood veroordeeld wegens begunstiging van den v and He t Kriegsgericht heeft vijf Nederlanders die hulp verleend hadden aan Engelsehe vlifgjïs die na een noodlanding hadden tractitan te ontkomen wegens begunstiging va n den vijand ter dood veroordeeld Het vonnis is voltrokken door middel van den kogel Naar aanleiding van het bovenstaande wordt de bevolking er opnieuw op gewezen dat in dergelijke gevallen ook in de toekomst de hardstestraffen zullen worden opgelegd Waarschuwing In den nacht van 15 op 16 September IS een Nederlandsch burger d e zonder daartoe de bevoegdheid te hebben een militaire inrichting in de omgeving van Ams erdam naderde door een wachtpost doodgeschoten daar hij op sommatie niet bleef staan Dit voorval bewijst weer eens duide lijk hoe gevaarlijk het is wanneer men zonder daartoe verlof te hebben militaire inrichtingen nadert Het zij tevens een dringende waarschuwing voor hen die meencn op lichtzinnige wijze militaire verbodsbepalingen te kunnen negeeren op de buurtspraak de voor de buurt noodige werkzaamheden besproken al bezit de buurt niet m eer als voorheen d be oegdheid speciale verordeningen uit te vaardigen en is haar bv de zorg voor de brandweer en de politie riet meer toevertrouwd Toen het oude ambt Ede werd veranderd in gemeente Ede en nieuwe wetten deze gemeente de zorg hadden opgedragen voor de algemeene belangen verleren de vergaderingen van d buurten een groot deel van haar belangrijkheid De buurten behielder haar privsairechter ijke bevoegdheid maar verloren haar publiekrechteliik kaakter Zij bemoeiden zich na de in stelling der gemeente o a met ontginningen met der a irleg en verbetering van wegen enz Zv konden het over hei algemeen met de kerk wel goed vinden doch stonden met het gemeentebestuur wel eens op gespaifnen voet Op de buurt Ede Veldhuizen na zijiyl alle Edesche Buurten na een circ duizendjari bestaan verdwenen Van de buurt Ede Veldhuizen waren diverse adeliiike heeren buurtricjlt r Sinds 191 fuhgeert als zoodan g de hpc H S af buurtschrijver is rotaris W F J Fisscher Jr en buurt heuter G H Folsche De buurtrichter presideert de vergaderingen d buurtfchriiver mnakt de notulen h voert de administratie en de butirtscheuter houdt toezicht dat in het rayon van de buurt geen andere dan de eigen eerfden gebruikmaken van Het eclu dat zij tot het jaar 2000 bezitten oih heide te maaien plaggen te halen of schapen op de heide te hoedt n D buurtrichter opende de buurtspraak w aarvoor helaaS matige belangstelling bestond met een wcord van welkom en de herinnering dat vojjTg jaar geen buurtspraak kon word ji gehouden Hierna las de buurtschrijver de nol tulen van de in 1939 plaatsgevonden buurtspraak De geërfde G v d Weerd iedere inwoner van de buurt die onroerend gcifd bezit is geërfde bracht verslag uit van de kascontrole De buiirtrichi tcr gaf daarna e on expose van den fmancicelcn tnrsfand flf en Iflaan Na eenigp discussie waarin cpder htt oog werd gezien dat 8e buuKt 6i het voorlduren der tekorten niet langer kan blijven Ifestaan werd besloten de situatie nog een jaar R n te zien en op drf volgende buurtspraak een definiticve eslissing te nemen I na Ion op 7 22 ondef 19 45 Mabn op 6 14 onder 19 27 Men is vcrplichl t verduisteren van zonoonderfiani tot zonsopkomst Lantaarns van voerluieen moeien H uur na lonsonderjanfl Of tsfptfn w Tdpti De buurtrichter dqnkte den hoer Roelofson die na een periode van zes jaren Sis buurtmeester moest aflredert de buurtmecsters vormen met don buurtrichter ei den buurtschrijver het bestuur voer zi in arbeid en stelde daarna aan de vergadering een dubbeltal voor om daaruit een pieuwen buurtmeester te kiezen De kruzc viel op een oudhuurt meester G v d Weerd die de benoeming accpteerde waarna de buurtrichter de buurtspraak s ool De buurt vordwiint wrer voor een jaar onder het stof der eeuwen y