Goudsche Courant, zaterdag 27 september 1941

TANTf Kaas JE lETo OVER NAALDWIJK Strubbeling tusschen de dames DE GOUDSCHE COURANT Wij tonden dus in Naaldwijk en me bouw waamsar de reporter met eenlgen nroüw Wolzak wiat werkelijk niet wat ze angst keek want ala hij met mevrouw asoest De taak in het Hofje was heeleWolzak op stap Is kan het bijna niet toaal talikant ultgeloopen juftrouw Verandera ot hij komt er met veel serucht meer waa verdwenen ergena op famUi©In terecht en aan de zijvlakken van het bezoek aan den Dijkweg zooals de replein ziet men het stadhuis daartegenover porter had opgevangen en wat nuT het hotel terwijl ook hier de oude gevela Ach men kaïi werkelijk met cenig geniet ontbreken Dit plein Is één dier vernoegen staan op het Wilhelminaplein te borgen plaatsen die den argeloozen beNaaldyük al is bet op het oogenblik daar zoeker iets verhalen van de schoonheidwat rommelig vanwege de rioleeringsvan ons land Okkie die eerst achtelooswerkzaamheden waarmee een door en en schamperend over Naaidwük had gedoor zindelijke gemeente zich wel eens sproken geraakte in vuur en vlam ookmoet ophouden Ge kunt u bezwaarlijk een al was er geen molen te zien hij wist wer chooner dorpsplein voorstellen waarde keiijk niet wat hij het eerst moest teekeïezers Aan den eenen kant de begrenzing nen en de reporter maakt van de gelegenvan een schitterend gerestaureerde kerk heid dat wij nog altyd met een onzekeredie een lust voor het oog Is daarbij een mevrouw Wolzak op het marktpleiji staan tuvyeel van een oude pastorie de overgebruik om nog gauw iets van het plaatsjekant la ook keurig afgesloten door enkele te vertellen winkels en een groot woonhuis waama ast Naaldwijk la zeer oud Opgegraven voor lich het politiebureau bevindt een ge ZATERDAG 27 SEPTEMBER 1941 Johannes Bosboom Nederlands Brootste kerkschilder i eegjoh lO im voor Overleed een halve e w geleden Zfla mum da ehryfiter OeerIrolde Beibeeni Teusalnt hectl sQn werk nooit geheel begrepen Tooli U h een belangrQke teun voor xQtt werk geweeet Na haar dood bracht hV niet meer tot tand Op hasr grafiteen Uet h beltelen dM iQ was geweest iDn roem en iQn treta de waardebepallsg Voor antaile bleef weinig ruimte over Bosboom paste wel in dezen tijd maar ondank alle remmende factoren kon hij dank zij z n onmiakenbaren aanleg die zich reeds vroeg openbaarde toch na een leertijd van zwoegen en ploeteren werk leveren dat boven het middelmatige uitging Hij werd geboren op 18 Februari 1 17 oedoverdracht Kerk inferieur Schilderij van Johttnne Foto irtr Petsb iquarel naar Engelend vtr i cpx voor $ 00 gulden schrijft zij aar iiaHr vr c nJ Potgieter Een mooie prjs voor ïoon lapje gtkleurd papier Bosboom heeft in de eerste jaren xnn zijn huwelijk hard ge werkt hg nevijeld ten volle de nieu ve veran Wt ü delijk heid welkt hij er bJ had grikregtn dn vro w kon daardoor het SL irijveri vat kalmer opvatte en s avond i iet een handwerkje bezig zijn BuyL oom wbs echter een man van eiimlnteii Knkela sterfgevallen in zijn familie grepen hem sterk aan en maakt e i hem Z t neerslachtig Toen rustle la ro i v or het gezin wc r vol omen opzijn vrouwen zU begon weer te schrijven Hei U dtn ook geenszins verwonderlijk dart B i hDori op haar grafsteen liet beirelen dat rt was geweest zijn roenx en ïHn iro a Ongetwijfeld Is zij een belangrÜk sleun voor hom gewpst al w dat monr door dl duad a door di t f r hearip voor zijn werk Na haar rfood waa Boaboom eigenlijk uitgeschilderd In September 1S91 er werd toen iüist in Den Haag een tentoonstefUyty van zijn werken gehouden la Johai nes BocVinom overls den Zijn laat t jaren waren ook financieel niet zonder zorg geweest B j langdurige kleine bloedingen kan het lichaam meer bloedvcrllc verdragen daa by plotselinge hevige bloedingen veroorxaakt door een ongeval enz nu af hoeveel wij hiervan kunnen ont 1 beren dan hangt de beantwoording van deze vraag er allereerit van af over welk i tijdsbeatek het bloedverliea werd geleden De ervaring heeft namelijk geleerd dat de mensctï Mfr acuut bloedverlies vrij slecht vefdra K Bij een heftig inwerkend geijld aPftarbij dus meestal een plotselinge bloel efiies optreedt zal de patiënt h t hard te vecAntwooi den hebben Het Is niet eltijd noodzakelijk dat wij daarbij het bloed naar buiten zien vloeien WiJ kennen ook de zoogenaamde inwendige verbloedingen Warneer bijvrorbeeld door een z waar ong val de nier een zeer bloedrijk orgaan o de milt welke niet minder bloedrijk is wordt getroffen dan kan het bloed zich binnen in het lichaam In de buikholte etc ophoopen en wij zien daarWJ geen druppel bloed naar buiten treden Dergelijke blodlrgen zijn niet minder gevaarlijk waar het bet levert van den patiënt betreft dan de blöjdiagen waaït ii het bloed naar buiten ttre mt Zoowel in als uitwendige bloedingen waarbij in korten tijd zeer veel bloedvloeistof aan het vaatstelsel wordt onttrokken zijn uiterst gevaarlijk Daarentegen rorden kleine lekkages welkesoms bet gevolg van een ongeval zijn meer nog veker door ziekteprocessenworden veroorzaakt veel beter verdragen al loopt het natuurlijk ook hierbijtenilotte spaak wanneer niet tijdig wordtingegrepen Men heeft kunnen vaststellen dut in het laatste geval een veel grooterehoeveefeeid bloed aan het lichaam kanworden onttrokken zonder dat e doodintreedt dan in A eerstgenoenïae acuteprocessen Nadruk verbodea MEDICUS Invulraadsel Op de punten en kruijjei moeten woorden worden ingevuld van de gegeven beteekenl Als u de Juiste woorden beeft gevonden geven de letters op de krulejes een ander woord te lezen voor wapenknecht X x X X X nedcklinker Uk groene heesteroverwicht gezagkort verhaallogement veldhospitaal regenscherm nauwkeurig JuUt meening plaats In prov Utrecht plas klein meer medeklinker X s CAD centje alstublieft mevrouw ilc heb iQ drte fUgen at t gegeten 1 Én hoeveel beni u a fgevallen Hum Mat Dienst Hongarije m SCHAKEN Oplotaing NO MA door C CuldeUI vIJI punten Wit Kg Dn Tbs Th5 La XJJ Pc4 Pg7 pi b3 eJ a Zwart Kc5 Dg5 Lc8 Uf Pdl PM pi b4 1 DaTI dreigt i Tbstt mat J Ldst 1 Te mat L L onv 2 Td mat 1 Ddst 2 Pe mat 1 Kdi 2 e4 Kat Oploaatng No 44B door G Burner driepunten Wit Kc Tg7 Le LM Pc pt dl d hj Zwart KeS Tf4 pi f5 n 1 d7 Jempozet 1 e I d TI Ki S Pdt mat 1 2 d LI Kd4 3 LI mat 1 Kd4 2 d8D K 5 3 d4 mat Sen drievoudige promotie Probleem No 4BA wit Ka Dhl Ld UT PcJ Prt pi facïit stukken Zwart Kd4 Db Ta2 Ldl Pel Ph pU bJ h7 acht attücl en Wil geeft twee zetten mat ProMeem No 4 B Wit KO Te UH Ld PtfT Pel pi bj d2 n h4 tien stukken Zwart Kd4 TMk Lal LM Fh7 PL fl zes stukken Wit geeft In dria letten mat Coede oplossingen 5 No 43A A de Wilde A p MaakenBchüo D L Bleke J W Stegeman B W WUl J A Poldervaart 8 J H V d Velden D J Harmien J Schr I HlUebrand m mej W F Koch W Jongeneel 8 A Mes H Wentlng 8 J B Burg n im U Kappers G Hopman 8 A V d Tol 8 W 3e Vries Jr No 43B C J Vogel 4 D Schaap 4 J H Burg i R H Mosterd 14 D t Hart jQ W Pleterson 4 J A Vroom 4 A oordzijdt Wilhelminaplein te Naaldwijk werpen waarvan er enkele in het museum op het Hofje te zien lijn duiden erop dat de streek al bewoond was eer om maar eéna een voorbeeld te noemen het eerste huisje van Delfshaven werd uitgezet Daar wilde mevrouw Wolzak weer niet van weten want bij haar is Delfshaven In niets te overtreffen en de reporter was dadelijk bereid toe te geven dat Delfshaven zeer oud moest zijn al was het alleen maar omdat mevrouw Wolzak er geboren was doch Naaldwijk was toch nog ouder Spinnijdig was het goede mensch doch laat ons tot Naaldwijk terugkeeren Reed in 1195 Is er in een geschrift van Dirk V graaf van Holland aprake van Naltwlc een dorp bij den aanvang der Liora In welken naam men de Lier gemakkelijk herkent eHt dorp gelegen op zulken uiter mate vruchtbaren grond bewoond door zulke nijvere liedeti die door broeikassen zonder tal en velerlei kunstgrepen de natuur naar hu n hand wisten te zetten ontwikkelde zich zeer voorspoedig het kon Teekenine De Coninck zich de weelde van die prachtige kerk veroorloven en wanneer men heden ten dage den Dijkweg opgaat staat men verbaasd ne Boekelaartjes den vetkaartenwegmaker formeel vechtpartij van it vriendinnen het mazelpatlëntje en de twee waar nog en het verhaal daarvan zal de reporter u over de groote rijke en voorname huizen die men v oral daar aantreft als even zoovele bewijzen voor de stelling dat er altijd Westlanders waren die goud uit den grond wisten te halen En wij gingen den Dijkweg op eerstdoor de Molenstraat een yan Naaldwijk winkelstraten Er broeide iets in mevrouwWolzak dat stond op haar gezicht duidelijk te lezen Zij mocht dan de veronderstelling van Wolzak dat juffrouw Vermeer het geheele verhaal verzonnen hadom voor een koopje van Schipluiden naarNaaldwijk te komen met nog 2iooveelhooghartigheid eerst hebben verworpen zij trok opeens toch naar den Dijkweg enmet barsche stem informeerde zij bij npaar kleine jongens of er soms aan denDijkweg eene Vermeer woonde Ze bekeek het geval met eenige verwondering want de Dijkweg ziet er met zijn geweldige huizen aa T den eenen kant niet bepaald naar uit of er ooit menschen verblijven die om een armzalig retourtje met de bus heele detectiveverhalen verzinnen doch de Jeugd in Naaldwijk 1 geenszins gespeend van de dorpsche eigenaardigheid dat zij haariijn van het doen en laten van alle Saaldwijkers op de hoog te U Hier wOont geen Vermeer zeiden deJochies maar wel een Boekelaar die met n Vermeer getrouwd is eene Vermeervan Schipluiden ze hebben vier kinderen en t jongste heeft pas de mazelengehad en de oudste heeft laatst alle vet Ilkaarten weggemaakt en de middelste rzuster van juffrouw Boekelaar is vandaaguit Schipluiden op bezbek en dat moet zevoor n heel koopie hebben klaargespeeld Nou we konden werkelijk niet beter verlangen Mevrouw Wolzak wist in één klap alles wat ze weten vilde en nog veel meer Daar beste jongen zei ze terwijl zeha ar beurs voor den dag haalde n dubbeltje en koop daar maar n lekker stukkie Jokela v or Kom ik niet mee toe as u temlnsteechte sjokela bedoelt zei de Naaldwijker Het werd een kwartje maar dat was de Inlichting volop waard Mevrouw Wolzak belde gebelgd als n wraakgodin bij de familie Boekelaar Vermeer aan Mevrouw Bopkelaar Vermeer deed open Ze leek op juffrouw Sien Vermeer als de eene waterdruppel op den ander Is die oplichtsler hier mevrouw begon tante Koo sje op haar meest aggressieven toon dus het wis dadelijk van dikhout zaagt men planken Wat bedoelt u mevrouw Wolzak zeihet mensch en dat yas verdacht want hetwee erop dat juffrouw Vermeer iets verteld moest hebben Ik bedoel uwes rvuter e mijn yoorj n retourtje met de bus te grazen heef genomen En dèarverscheen Sien Vermeer In hoogsteigen persoon gevolgd dior de vier klei niets van te vertellen was geweest besparen En Jawel niet lang daarna sa Slang geef me mijn retourtje terug ten we op het Wiihelminapleln op het poof ik zal t van je ribbe afsnijje begon Utiebureau evenals de reporter kort ge mevrouw Wolzak leden nog verwacht had Half Naaldwijk Dat zal je waar maken zei Sien Ver had ons van den Dijkweg erheen gebracht meer en tante Koosje Verlangde niet be Op h t politiebureau werd alles uitgeter Tante Koosje behoort tot dat type locht vrouwen dat altijd haar taschje bij zich Zoo dus het gaat om het goud In heeft en als een hyena sprong zij op Sien eerste instantie zei de politie een wlja Vermeer afSien Vermeer zette een keel en bezadigd man En u dacht dat u er op als een mAAer varken en de Boeke let van wist wendde hlJ zich tot juffrouw laartjes hielpeHMapper mee Het werd een Vermeer Waar U het dan Opgepast Herjst en winter zullen komen fiu terdege opgepast Alleg rustig uoofb reiden Anders raken W9 itilaWSchoorsteen vegen kac tl $ plaatsen Thermometer zak maar raak Als u e nu nog kolen hebben Bl j t het leven een vermaak Neen we laten ons niet snappen Alles i al voorbereid Nu al rekenen en zorgen Op en voor een raren tyd Heel veel moeten toe beJcrtmp n Overat bezuiniging Alles maken we gezellig Leve de verduistering Letten op de ramenkieren Waken tegen killen tocht Koude voetjes zieke nterfie Alle reejjes opgezocht Voetemakken warnie kruikje Komen er weer aan te pas En hoe is He met de punten Voor een dikke winter jas Hebben we wel kachelhoutjet Als het vuur is uitgegaan Droge moeten het wel wezen Anders gaat de boel niet aan Kranten draaien we tot ballen Ook het Nieuwsblad is er bij Eerst genoten en gelezen Dan verwarmt het u en m Als dan Ues is bedisseld Gaan we kalm den winter in ledimnaar zyn aard en w iX9 En den eisch van zijn pezin Want wie voorzorg weet te nemen Vindt nog immer zijn plezier En we denken aan de abel Van Xte Krekel en de Mier Dat is juist het vraagteeken sprakSien Vermeer En u meent dat Juffrouw Vermeerdit maar gezegd heeft om goedkoop naarNaaldwijk te komen sprak de politie tottante Kooaje Dat 1 voor mijn geen vraagteeken meneerl Ja Ja u t de politie met een gezicht alsof hij van zulke dingen beu wu laten we het nu maar eens kalm overleggen J i SPEENHOFF Otreebtvftsrdlgd Inlereaae Het Is deze maand een halve eeuw geleden dat Johanne Bo baom Nederland grootste kerkschilder stierf Om de figuur van Johanne Bo boom goed te begrijpen dient men eenig idee te hebben van den tijd waarin hij leefde en werkte Hoe verschilden stijl en opvatting uit die dagen met d onze Thans kunnen wij een vrij ja een Ietwat ruw opgezet doek Jb wonderen omdat er oms op onvergelijkelijke wijze een of ander sterk gevoel een bepaalde visie op een onderwerp treffend is uitgebeeld In die dagen leken de schilderijen echter meer op een nauwkeurige verantwoording Wanneer Iemand door een groot ongeluk wordt getroffen of wanneer er oorlogsgeweld in het spel Is zooals In onze dagen helaas nogal eena geschiedt dan kan het geoauren dat hierbij zooveel bloed door bet slachtoffer wordt verloren dat een dergelijk verlies onvereenidbaar li met het leven der verschillende cellen waaruit de organen en weefsels Kijn opgebouwd zoodat de dood van het betrokken individu onvermijdelijk Is Wanneer wij dit vooral thani nogal eens voorkomende probleem overdenken dan dMngt rich onwillekeurig de vraag aan o w op hoeveel bloed kan een mensch eigenlijk wel miasen zonder dat de dood intreedt Uiterst eenvoudig en ptr asioel is deze vraag doch zij Is daarom nrg niet gemakkelijk te beantwoorden Wij weten namelijk niet zoo heel precies de totale hoev elheid bloedvloeiBtof welke een mensch in zijn lichaam herbergt Het spreekt wel vanzelf dat een groote dikke zware man meer bloed zal bezitten dan een uiterst tenger klein vrouwtje Hoe t ook zij wij tasten hierbij eenigermate ii het duister en het zal u duidelijk zijn dat wij toch allereerst dienen vast te stellen hoe groot het totale kwantum bloed is dat de mensch bezit willen we ons eenige voorstelling kunnen maken van het verlies dat hij bij een of ander ongeval kan verdragen We hebben ons echter wel eenigermate een denkbeeld kunruen vormen van de totale hoeveelheid bloedvloeistof waarover de raensch eschikt maar het ts natuurlijk een gemiddelde Wij mogen aannemen dat leder van ons circa vijf liter bloed in de aderen beeft Vragen wi öns te s Gravenhage tegelijk met zijn broeder Nicolaas Zijn vader had een betrekking aan het departement van financiën Van hem nnes den zin voor orde en netheid mede die hem zoo gunstig onderacheidt van vele tijdgenooten Het is een bekend feit dat Bosboom onmogelijk op zijn atelier kon werken wanneer alles niet recie8 en ordelijk op zijn plaats lag Zijn schooltijd heeft niet lang geduurd enbet ligt voor de hand dat de teekenles op hem de meeste aantrekkingskracht uitoefende Op zijn twaalfde jaar kwam naast zijn ouders de stadsgezichtenichil der Bart van Hove wonen Daarover heeft Bosboom zelf gezegd Sinds dien tijd begon ik sterk te verlangen naar het oogenbllk waar op ik de schoolbanken tegen een plaatsje in zijn atelier zou mogen verwisselen Dat verlangenwerd reeds bevredigd in hetnajaar van 31 toen osboomdus veertien Jaar oud was Naast Van Hove ieerde hij spelenderwijs het vak voornamelijk als decoratieschilder voor den schouwburg Spelenderwijs Is eigenlijk niet het juiste woord omdat men er de gevolgtrekking uit zou kunnen maken dat BoKboom de zaak gemakkeli ik opnam Het tegendeel is waar Hij was zich zeer goed bewust waftr de mogeliikheden lagen welke zijn talent hem bood maar wellicht nog mer In welke opzichten hij door noesten vlijt leemten moest aan uilen Zoo is zijn geheele leven een stille worsteling geweest om lijn talent te verfijnen en zyn techniek te verbeteren Spontaan was hij melden in zijn werk Wij nrwgen hier de woorden aanhalenvan den onlangs overleden kunstcriticus Plasschaert Hij werd in zijn oestcwerk nooit overrcimpeld door zijn gevoel toch verlo T 7 jn bezinning nooitde aandoende warmte In deze sobere woorden staat eigenlijk de heele figuur van Bosboom ten votten uit voor ons Wellicht is het aanvankelijk surces met zijn kerlfschilderingen behaald reden geweest om hem i doen besluiten fichecl in dit gere tiaor te gaan In 1837 maakt hij een kunstreis naar België en bezoekt daar in de eerate plaats de kerken Maar het zijn niet zoozeer de bedehuizen die hij ziet als wel de daarin opgestapelde 6cnat en Die begint hij te teemenen en daaromheen ontstaan de contouren van het kerkgebouw Het is merkwaardig zijn ontwikkeling als zoodanig te volgen Dan ziet mer dat tenslotte alleen de kerk overblijft met daarin ter accentuatie hier en daar een ornament n trouw Geerlruida Toussaint In den zomer van 1846 ontmoette Boaboom Geertruida Toussaint die vijf jaren later zijn vrouw zou worden Beiden zagen zeer hoog tegen elkaar op elk had op zijn gebied de reputatie een groot kunstenaar te zijn Maar toch is het te betwijfelen of zijn vrou w zijn i Mf ten vq le beeft begrepen Wanneer haar Rembrandt zooaU zij haar man gaarne noemde in 1873 een