Goudsche Courant, donderdag 4 december 1941

OUDSCHE COUBANT rdag 4 December 1941 No 208 6 NIEUWSBLAD VOOR GOUDA EN OMSTREKEN Bnrean MABKT TELEF n S Poctrekeaiiif 484M Chefredacteur F TIETER Gouda jets ontruimen Hangö Di doom in het vleesch van Finland verwijderd we doorbraken bij Moskou Oe staatsbegrafenis jan kolonel Mölders In tegenwoordigheid van den Führer gxi den Rijksmaarsehalk werd in het Rijksiuchtvaart departement en lijkdienst gehouden De Rü ksmaa halk in den begrafenissloet fOrbiï Hoilandj VEREENVOUDIGING DER EINDEXAMENS Vooi gymnasia en H B S GERINGERE EISCHEN AANGAANDE TECHNISCHE VAKKEN Dezer dagen mI in de Staatscourant verschijnen een bjKluit van den secre tarisgeneraal vsm het departement van Opvoeding Wetenschap en Cultuurbescherming Inzake vereenvoudiging van de eindexamens voor de gymnasia en de hoogere burgerscholen a en b Naar aanleiding hiervan heeft het A N P zich tot jmjf dr i van Dam gewend en hem gevraagd op deze aangelegenheid wat dieper In te gaan De secretarisgeneraal wees er nadruk keltjk op dat het hier betreft een vereenvoudiginig welke voorloopigalleen voor 1942 wordt eangebracht T vz i n L v e scholen welke in den aflge loopen tüd niet op volle kracht hebben kunnen werken De oorzaken daar van betreffende o m een bekorting van den werktijd in verband met de vordering van gebouwen waardoor vaak twee scholen in één gebouw moesten worden gehuisvest Dit had natuurlijk vermindering van lestijd ten gevolge Een andere factor in dit verband is de kolennood waardoor de kinderen in de huiskamers hun huiswerk moeten maken De minder goede voeding maakt dan nog dat de onderwezen sfof niet zoo góéd wordt opgenomen Ten slotte komt er nog bij dat met het oog op de komende verplichting ten aanzien an den Arbeidsdienst de eindexamens waarschijnlijk zullen moeten worden verifroegd De vermindering van eischen aldus ging prof Van Dam verder geldt ten aanzien van hel staatsexamen dat het eindexamen gymnasium vervangt Op welke vakken zal deze yermindcrimg betrekking hebben Zij zal aldus luidd hef antwoord voornamelijk de technische vakken betreffen zooals wiskunde scljeikunde natuurlijke historie natvurknnde en ook omdat de hooge burgerschoolj a er onder valt de handelswetenscbappen Het vak besehrij vende meetkunde vervalt b v bij het eindexamen H B S b geheel by de stelkunde vervalt de samengesteWe interest Het ligt in de bedoeling dat de hier opgesomde vakken of deelen daarvan niet alleen voqr de eindexamens vervfillen maar dok voor de zesde klassen zoodat in dit verband stukken welke nog niet z ijh behandeld ook niet meer behandeld mogen worden ü ld dat dexe wiJilgiBgen voorloopig alleen vm 1942 geiden Ligt het in de bedoeling in de toetsMa j p zoo te handelen V Inderdaad anlweopUe pi Dam gaan deze wijxlgftigen de richting van een toekomstige tieve herziening van de etadexamena Persoonlijk ben ik van diping dat deze vermindering der eisemn tevens ligt in de lijn welke de hervorming i van het middeihaar onderwijl ia moeten aangeven n l een minde zware belasting ran het gehengen en een gerini eren omvang der i g IntelMetaeele vakken vooral van de wb ea jitunrkunde TIEN JAREN VAN STUUD Hedenavond van 19 45 20 spreekt Max Blokzijl over den zender Hilve sum ir in zijn serie Brandende kwerties over het onderwerp Tien jarenvan strijd nnn9a3 nM www n aüKW fing Wi r i èo i ett PHcuut 1 Zon op 9 32 onder 17 29 Maan op 19 t6 onder 10 26 Men te verplichi te verdoisieréo vao zonsoodergang iotzonsopknnist Laatai ros van oertniiten moeten een half our 04 tons onderésni ontstokeo K 7 r na zona J o Moiden gANGO OPGEGEVEN deieeie Flnsche petsbnrean Mkcod Hftlf van den insatreden win0iet invloed van den druk teifon troepen Jieelt de befin emaakt mei de ontfan Banks Hangö De t liJn arbeid van verwoesk tea vonn van ontpioffinKen looals reeds eerder werd Oe tot dusver bezette eejragen den stempel eener verwoesting en zijn met mijaftllen bcsaaid Ijericht omtrent het begin van étiuig van Hangö dat zooals M ta Maart 1940 aan de Sovjet iBamen met de daarbU behoor y Ki moest worden verpacht in mnland groote vreugde ge Btntö was door de bolsjewisten tl mesït moderne middeïen ver Kteen buitengewoon versterkte n vbrmde daarmede een directe voor Finland De Finnen het paobtgebied daarom den Id het vleesch van FinJand De ttoepen die Hangö van de volkomen hadden ingesloten hun dru d n laatsten tijd chtei vooi de bestorming krachtMi op te offeren Daar jwi het Sovjetgamizoen zich tot haf i iiven DE STRMD OM MOSKOU Duitsche militaire tijde wordt kttD NB gemeld hst geveohtsgebied om Moskou ie Duitsche troepen ondanks j iar ondermijnd terrein en hi r tut feilen tegenstand van den ki aanvallen verder terrein ge Strgdkrach ten van aen pant tÜn door de Unies der idien heen gestoat o en door n in een gKwte plaats De pantserstrydkrachten zetten e f wat meer en tUCLg wat minder 1 miMnsHHW i KW W iagi II leder geve naar hu heeft I IVinterhulp ujont Ktaijd uierd tot heden slecht een deel W t l ed in Afederland iWmcollecte W H S S en 6 December iiAG een onderhoud met Si erfcliias aan had de hoofdrtdsïteur gezegd Ivker gexegd dan gedaan I raten naastten zich de tJoorffj pofcje en dooien onder i jeklemd In de cafetaria s en wizen verdrong zich de jeugd P dwaardige Sinterklazen en j rö edu aardio Zwarte Pte xoaar tixu de toerfceliifce de i echte Sinterklaas De Sinin de warenhtuzen en win dat kon je goed zien niets nn min of meer geslaagde van den heiliye en de rieten zagen er grauw ntt inKa zuiort Maar dat fcioam door nutrtibvtie Itfoongids kwam een Si ter w nuiar dat bleek een deur U de belostini en te zijn In loist het niet en de vreem litie evenmin Het leek hoo fc Sinterklaas moor eens i overal zijn tallooze dubbelL genkomt De juffrouw van l ingenbvreau der Ntderland jeesen die ik ten einde raad Jampt om te vragen of de T en met een extra tr tn oti wnnfnjelfome kreeg mcde choo hel Sintcrfclaosae j J e met bezig was oprij en nmp s in hoar blanke voor Ms V het eens probeerde b j il Distribufielcantoor Dot was het Ik haastte 4 d nog net ie juf een colleoa rragen Wnt f hart K het distributiekantoor dot raan niet denkt iMm ptel hy rijdt over beijS struikelt nooit over 9 ponnen anfnne Hij harten i an de menschen I open boeit maar zonder rjio hü macht loos Op het Moor kreei ik riJB adres Il ni9e moeite en ifc moest T Mnt d Si if u is minder op publiciteit bcweer 2 het lukte Ik vond den opgegevei adrtf W hun aanval voort en namen n ver heidene plattsen in Elders is de vooruitgeschoven afdeelin van een infuiteriedivisie dogr de vyandelijke linies heen gebrcAen en heeft dt oni schtdigde bruggen ki hai der gelrreeen De aMeeling vormde eer bruggchoold aan den anderen oever waardoor de verdere opmarsch der achterna komende divisie mogelyk werd gemaakt Andere tanks hebben in hardnekkigen styd vyandelijke strijdkrachten uiteengeslagen en met gebruikmaking van dit succes een sterk verdedigde grur plaats ingenomen OE AMERIKAANSCHE LEVE NTIES De leveranties fer Ver Staten aan de SovjetUnie zijn in October en November ver beneden de toezeggingen gebleven die de regecring der V S op de conferentie te Moskou heeft gedaan zoo deelt de New York f 1 m e s in een eigen bericht uit Washington uit gezaghebbende bron mede Men heeft rSeds gepoogd aldus het blad Londen te bewegen groote leveties der V S die voor Engeland bestemd zyn naar de Sovjet Unie te zenden ais compensatie voor bet niet geleverde De militaire deskundigen die de levering van alle toen beloofde materialen als minimumprestatie voor de instandhoudmg van den bolsjewistischen tegenstand hadden bepleit hebben de vrees te kennen gegeven dat de leveranties te laat zulten komen De voornaamste problemen zijn het gebrek aan scheepsruimte en de met vertraging begonnen productie in de V S Als verdere oorzaak van de ontoereikendJjeid der Amerikaansohe leveranties noemt het blad de gebrekkige ca pacileit der los en laadinrichtingen in de bolsjewistische havens De New York Time merkt tehsWte op dat deze fi euwe toestand PMSimisitie Moet Veroorzaken zat voor een open uuur ujoarin een paar turven smeulden en hield zijn lange wttte blauwdooraderde handen boven den gloed Jk ben blij Eminentie begon ifc dat ifc U gevonden heb Da U ook in tijden als deze d n weg naar ons land liebt kunnen vinden Woarom in tijden als deze jonge man onderbrak Sinterklimsx Hij had zich omgedraaid en staarde mö roenfc brauui ronsend aftn rijden als deze herhaalde hij Jk heb er andere gekend Beeldenstorm en de Fransche Revolutie hongersnood en burgeroorlog Nog maar enkele jaren geleden in Spanje Hij hield op en staarde naar het rookende haardvuur Tijden als dfee gromde hv Jullie menschen van te genwoardig Wij menschen van tegenwoordig waagde ifc aarzelend te vragen Geen ruggegraat meer mopperde de heilige Weten alleen maar te tjragen en hebben het geven verleerd Waarom zullen toe nog oan Sinterklaas doen vragen ze Nou waarom jonge man De tijdsomstondigheden begon ifc Tüdsomstondigheden Sint Nicoteas fc fe mü toornig aan Smoesjes uitvluchten De menschen weten niet meer te geven Alleen maar vragen vrogen Boh Kijk maar eens naar de Winterhulp ging hij kalmer verder Was er ooit iets meer in myn lön Ifc hoor dat je m jn adres gevonden hebt via de Distributie maar waarom vroeg je niet bij de Winterhulp Baar en ik het eerst heen gegaan E hoe stoot het publiek tegenov de Winterhulp Ze vragen jonge nM alleen mpar vragen Waar gaat het geld heen vragen ze Maarom heet het nou Winterhulp en met anders Waarom dit en waarom dat Maar geven ho maar De kinderen onderbrak i c den toornigen bisschop J3e fciViaeren herhaolde Sinterfcloas zachter De kinderen Luister jonge man en zet het in de kranten Om de kinderen ben ifc nog hier gekomen moor ander En go nou maar toont ifc heb neg Meer te doen Op mijn feenen verliet ifc de kamer By de deur fceefc ifc nog even om Sint Nicolaas zot weer naar het vuur gekeerd en nield zijn tintelende handen voor het smeuler hViflrdtniur VJ B Met DuitscMand voor een nieuw Europa ENGELSCHE TELEURSTELLING OVER LIBYE De hoofdmacht op den t erugtocht ALLES MOET OPNIEUW TER HAND WORDEN GENOMEN De Londensche correspondent van de Nya Dagligt Allehanda meldt dat de Londensche bladen zich van allen commentaar op de nieuwe situatie in Libye onthouden De correspondenten seinen uit Caïro dat de situatie duist is De Britsche hoofdstrijdmacht is op den terugtocht naar het ZuidOosten en wordt gereorg nisecrd Het Duitsche succes voiiBt een zeer groote teleurstelling Stefani meldt De Engelsche colonnes die oprukten naar Sidi Rezegh zijn in de pan gehjikt en de Engelschea beginnen de hoop te verliezen een hecht contact te kunnen vestigen met het garnizoen in Tobroek Dit feit kan de aanvallers in moeilijkheden brengen zoo schrijft de Stampa aangezien het moeilijk zal ziJn voor den Britschen generalen staf om den eenheden die zich op honderden kilometers van hun bases bevindeiï de noodige ravitailleering te zenden De Engelschen hadden ons verdedigingssysteem aan de grens moeten indruk ken maar zij ontmoetten een verbeten tegenstand en lüden zeer zware verliezen Zonder ons aan optimisme over te geven aldus het blad kan men wel zeggen dat alles voor de Engelschejï opnieuw ter hand moet worden genomen en onder omstandigheden die heel wat minder gunstig zijn dan p 18 November I e Stampa vraagt zich af of de staf te Caïro al zijn beste eenheden die hij geconcentreerd heeft in het Nfjldaf in den oven zal werpen Het blad wijst er vervolgens Sm dat Churchill in zijn laatste rede voor het Lagerhuis niets heeft gezegd over den slag De debatten in het Lagerhuis MENSCHENHATERIAAL EN BEZIT lio li t Engelsche Lag uis bseft tSi Tcihir Andersöa uit naam van de regeerng verklaard dat het niet juist is dat de regcM ing bu haar streven om gjoe eurmg te Verkregen voor uitgebreide volmachten tot gebruik van het menschenmateriaal tegelijkertijd nalatig is m het exploiteeren van het b zit De regeering zal niet timide zyn wanneer het er om gaat de controle op zich te nemen over welk bezit het oo zij of welke oindÈrneming ook w oüieer daardoor een meer volkomen ontwikkeling van de oorlogsinspanningen verkregen zou kunnen worden Ik be i mij er van bewust zoo zeifle Anderson dat in zekere kringen van het Huis en ook daarbuiten het gevoel aanwezig is dat de regeering eerder bereid is volinachten te aarvaarden en uit te oefenen die haar machtigen te beschikken óver het menschenmateriaal dan de ïee fs in haar handen zijnde volmachten uit te oefenen welke haar de mogelijkheid geven gebruik te maken van K t bezit In feite echter zoo verklaarde Anderson bestaat er geen onderscheid tusschen den dienstplicht voor den arbeid en den dienstplicht voor het bezit In de practijk moeten lieden die over bezit beschikken ook dienst doen Zoo zijn ift particulier bezit zijnde Amerikaansche en ar dere effecten overgedragen aan den staat De merikaansche Viscosezaken zuB óp sobrtgeU ke wijze overgenomen De in handen van taih yke belangryke Britsche i Duitsche modcsrhoaws K erland Birinenkort wordt in Na md een aantal modeschouws ehd ft waar de nie uwste Duitschidjn Hgetoond zal worden 8 en ï Dfla V te Am sterdam AmsteihoteIjflH Decem ber in het rhauf£mÊB Keningen 12 December te flBH j5 Decem ber te Utrecltt H ï nieuwste schep rtn sMBB B Recloj firma s zyhde Amerikaansohe filialen zijn verpand als waarborg voor een leening van 100 millioen pond welke Groot Brittdnnië heeft gekregen van de V S om zijn verplichtingen aldaar te regelen De Staat heeft van zijn volmachten gebruik gemaakt wanneer het noodig y ss dergelijke inbeslagnemingen te verrichten Heele lagen der bevolking die met particulier bezit zakelyk in contact staan hebben hun jverk verloren MetaalmaJtelaars b t hebben thans niets te doen aangezien de regeering hun werk gemonopoliseerd heeft Alle importzaken zijn practisch door de regeering overgenomen en wel met uitsluiting van de particuliere ondernemingen In het Lagerhuis hebben 30 Labturleden een voorstel ingediend dat de instelling van staatscontrole ten doel heeft op de Britsche sleutelindustrieën in den oorlog Hulpkniiser vernietigt kruiser DE PRESTATIES VAN DE CORMORAN Het tot zinken brengen van den Australischen kruiser Sydn ey door den Duitschen llulpkruiser Cprïnoran Wioort zoo verneemt het D N B tot d meest roemvoUe heldendaden in de geschiedenis van den oorlog ter zee Een tot hulpkruiser omgelxiuwd koopvaardijschip heeft en daarin ligt de bijzondere grootheid van dezen heldendaad eén Britsch oorlogsschip van zeer modem type tot zinken gebracht Het verlies van den kruiser Sydney treft de kleine Australische marine des te zwaarder daar deze in het SPheeJ geen slagschepen bezit en thans nog slechts uit vijf kruisers vijf torpedojagers ëenige motortorpedobooten en speciale vaartuigen bestaat De ondergang van den kruiser Sydney is derhalve van Jbeteekenis voor de strstegi he posifie ter zee in den St Uen Oceaan De Cormoran heeft een succesvolle loopbaan achter zich in den kruiseroorlc in averzecsche wateren De Berlijnsche avondbladen noemen de torpedeering van de Sydney een wapenfeit zonder weerga De L o k alanzeiger wiist er op dat met het tol zinken brengen van de Sydney in zekere mate de oude met roem overladen Emden uit denr wereldoorlog gewroken is die in November 1914 door den toerimaligen kruiser Sydney vernietigd werd ENGELSCtfE ARBEIDERS DREIGEN MET VERZET De r arlementffractie der Engelsrhe arbeidersparty dreigt volgens een bericht van de Nya Dagligt All h a ny a ut Londen met verzet tegen het nieuwe Engelsche regeeringsvoorstel omtrent invoering van weer en werkplicht voor het geval dat de Britsche regeering niet den eisch van Labour ianvaardt die nationalisatie van de munitie en wapenfabrieken de spoorwegen ep kolanmijnen beoogt De Labou partij wenseht bovendien mobilisatie van het particuliere kapitaal voor zoover het belang van het land dit meebrengt Deze bedreiging met verzet kwam plotselinfg en onverwacht na een buitengewone ftïactievergadering die La bour Woensdagavond hield De minister van Arbeid Bevin was hier aan wezig en verklaarde dat hy de invoering van den werkplicht noodzakelijk had geacht De uiterst links georiënteerde fractieleden zijn voornemen zelfs het aftreden er leden van Labour als minister te eischen indien de regeèrtng den eisch der partij niet aanvaardt De correspondent van het Zweedsche blad acht een kritieke politieke situatie mogelijk KÜNSTMLS STOFFEN CRISIS PRODUCT Volfjns een in dè Ned Staatscourant aq gisteren opgenomen öesluit van den secretaris generaSi van net departement van Lamdboüw en Vlsscherij zyn ak crisisproduct n ée zin van artikel 1 onder 5 van de Land bouwcrisisw 1933 aan gewpzen Kunstmeststoffen in eiken vorm Dit besluit treedt heden ip jerking Huurprijzen blijven gestabiliseerd ALLEEN IN BUZONDERE GEVALLEN WIJZIGING MOGELIJK In de Staatscourant van heden ia afgekondigd het Huurprysuitvoerii gsbesluit 1941 Dit besluit maakt het mogelijk dat in zeer bijzondere gevallen huurvcrhooging wordt toegestaan terwyl daarnaast huurverlaging kan worden opgelegd Beoordeeling van gevallen vindt plaats door een aantal prijzenbureaux welker tiitspraken bindend zyn Blijft het doel van de huurprijspolitiek handhaving van het niveauvan 9 Mei 1940 het Huurprijsuitvoeringsbesluit opent de mogelijkheid omin zeer bepaalde gevallen de huursommen teverhoogen zoowel als te verlagen Het streven zit daarbij voor met handhaving van het huurpeil op 9 Mei 1940 tot een eenheidsprijs niveau te komen zulks mede me het og 00 andere maatregelen die op ditgebied kunnen word n verwa ht n l de regeling van de maximumprijzenvan onroerende goederen Daar de woningmarkt ste plaatselijk georiënteerd is is bij het HuurDrijsuitvoermgsbesluit een sterke decentralisatie doorgevoerd Het land is daartoe verdeeld in een zestigtal gebieden welker grenzen samenvallen met die van de rechtsgebieden van de kantons In elk dezer fambts gebieden ia prijzatoureau ypor onroerende zaken ge Wigd dat geleid wordt door het hoofd van den dienst of den ambtenaar belast met het bouw en woningtoezicht in de gemeente waar het prijzenbureau is gevestigd Al regel is dit d gemeente alwaar ook het kantongerecht gevestigB is Beroep van beslissingen van de Priizenburcaux staan niet open Voor zoover het niet gaat om herstel van de huur tot het huurpeil van 9 Mei 1940 houden de richtlijnen een redelijke vergoeding in voor hoogere lasten en grootcr risico indien deze het gevolg ziin van door den verhuurder geleverde hoogere prestaties Op te merken is dat de ijerhuurders niet voor alle gevallen voor verhoo ing van het huurbedrag goedkeuring lan het priizenbureau behoeven te vragen al blijven zii uiteraard te allen tiide verartwoordeliik voor de wet Bij woninsyerbeterini b kan de verhuurder op grond van art 4 van het Huurpriisbesluit 1940 de huur opener beweging met 10 procent per aar van de ko ten der verbetering fseen onderhoud of vernieuwingen v rhoogen Bij woninasolitsine ontstaan twee of meer nieuwe obiecten en is van toe Msin art 2 lid 3 perste zin van het Huumriisbeiluit 1940 De verhuurder Vïti dan ofc eicen gezag en verant Voordeliikhoid de huur aststellen op iet huurbfdrii van 9 Mei 1940 voor nnrtireliike ohiecten Ook hii wiiziging van bestemming litsluit nf Hoor verbouwine b v an een worine tot b driifsobjcct kan eveneens yan een nieuw object ort en gesn oken en is eveneens art lid 3 pprste zin van het huurprijs i s uit 1940 van toepassing Fen belansTiik punt is de kwestie van ondervcrhujir welke eveneens in liet Huumriisuitvoeringssbesluit is ee egeld Een hieruit voortkomende hiiurverhon ine zal uiteraard steeds tijde iik karakter dragen en lechts geMen zoolang de onderver iimr dutirt Van biizo dere beteekenis is voorts irt 1 lid v n het Huumriisuitvoe rigsBelult 1941 Op grond van het laarin bepaalde is hPt Priizenbureau bevoegd In individueele Bevallen mbt halve den lui ten huurorii te hepfilen In geval b v eet woning ji ttig verwaarloosd wordt moet e uurdCT eedcht worden in ziin Hohtinwen ten oozichte van den hiiurrfer tiikort te schieter en is het i vdpliik rfen huurnrii dienovereen lito Kitii l p r te stellen Ook In gevallen waarin al gevolg r an het tmote woningaanbod de uro ier enkotn te vaa onder reer i j rm cTe om tandi hedpn en voor Mnen tot stand komen zoodat da IjV urgom niet altijd kan worden bewhifewd al n luiste wasrdemeteiP v an de wederzlidsche verolichfimr ni t n hrt ofiizenbtiresu den oo 9 Mei Mo tedeliiken gebrtiiVpHiken huur bppalen Voorts wordt er de aandacht op ev tied dat de yi w ouw volïens len onder ffeen enke p orijsregel ng lU vallen D t i echter geheel ten iiirwhte On eyen bmiw fs vSn is jie het Priisvorm n9sbe uit In toekomst zullen de orözenbureauJt00 toezien dat ook bii r n houw n redelijke huiirzeftm plaats vindt il dier voe e dat van het eig in n i uw gestoken kapitaal niet fceer dan redelijk rerlement worHW r rkre raard = bij de tiitvoerintr vanhe t Huurpriisbesluit de medewerkmgIer belanehebbenden van groot belang welke fwk rtasrtn kat bestaan flat men T f npthnndt wan het doenvijl verzo T die f iet voldoende ge oliveerd rür Dit voorkomt nverhe at n van de prijzenbureaux Va nvei oekcn a leen gpïnfpir erd door ejcffi chte pen e vprbetpring van renJ r t nt te v M t dat hfwdoc eeti redeüjke grond aanwezig is i n rreds hh ooi i iTden gezegd dat dit vergeefsehe moeite Is f V