Goudsche Courant, dinsdag 20 januari 1942

OUDSCHE mi M COtBANT insdag 20 Januari 1942 jjtfgang No 20838 NIEUWSBLAD VOOR GOUDA EN OMSTREKEN É BuTMni HABKl U BF tlU PortNkMilni 84M Chdredacteur r ÏIETBU Oouda JUfpansche landing p Noordpunt van Celebes Succesvolle opmarsch in Burma fflpon heeft geen territoriale aan folcefi aldus woordvoerder te Tokio niet den dood met de pistolen der commissarissen ondanks hun tionc naar wreedheidook wsinneer ztj numeriek sterker warenTKptt In staat geweest stand te houden tegen over Duitsche formaties op volle sterkte Enzoo zijn de vervangtn sgodven daartoe nogverf minder in staat Zelfs eenheden gedeporteerden en veroordeelden heeft men naarhet front gestutud alles uit de overwegingd t de massa den numeriek veel zwaklcerent notanider ten Aotte moet veratikken enwegspoelen Niemand aan het Ikoctt twQfelt er aan hoe zwekr tedere dag meer van deze afweergevechten aal zijn dia steeds nieuwe aan stormende golven brengt Het front strijde en zwijgt Men heeft daar geen ttjd om overboulga woordeh te spreken De afweerslag gaaf voort De overwinning zal ondanks ana moeUQkheden afgedwongen worden maar vergeten wy evMimin dat de eeuw onzer grootouders een der meest Ihild en idee tüsscheiThergegevenenen Foto A G Swart Op 30 Augustus J I zouden Engelsche vliegers boven ons land pakjes cigaretten hebljen uitgegooid by wijze van propaganda Het blad De Mist hoorn deelt nu mee van Ernst Voor hoeve den propagandaleider der NSB te hebben vernomen dat deze de pakjes cigaretten heeft laten maken en verhandelen en dat er prijzen tot ƒ 50 voor werden belaa d Op deze wijze heeft de afd Propaganda der NSB zich een aanzienlijk bedrag n 1 ƒ 30 000 voor haar propaganda verschaft gKV wwK swK agK nnsaMnw a i èoH e HtaoH i Zon 00 9J7 onder 18 Maan op 11 47 onder 23J8 Mea ta verplicht te Terduisteren van sonfonderCang tot conaopkomtt Lantaarns van vocrtnigen moeten een iiali nvt na cons 8 i onderf ant ontstoken worden B K7K 60 in 170 utt hoofdkwartiw vu i Jspan arine meldt dat een UnSoiifdeeUng Likoepang aan de IJMrËUJke pont nn Celebes bezet ÏSaUüiiikxattitm hébben voosta riSivelden van Raliaul en WoenatorOpNew Britain Island Nieuwr juj awn aangevallen Ook hebben E de Filippunen telegraafstaI bU Olan aan de Zuidelijke punt fna Mindanao vemaeid Japansche Lii fyi n hebben voort voltreffers UegMtat op vijandelgke koqpvaardijK lmai ten zuiden van de Cebu J Sn die ten Noocden van MindaImo IKfiD Venier il de eijandvesting l rw 8 uccea aangevalIkB OnUBSCH IN BUBMA Volgena den Britacjien berlchtengentt u Tavoy het belanr jke cenhggi van dr tfaünduatrie in Bunna oor d bifelscbcii ontruimd en door Jtpannen bezet In het door radio Rangoon verDi ld g m naefa ppelüke officieeleb lcht TM het hoofdikwarUer van het ItMT en van de BriUohe kiohtmacht mrai volgena dm Biitaohen bellditMiditBM h volgende gezegd QBie tra an heibben zich in het geMii VM Tenaaaerim Burma met het M op de uperJariteit van de vtjandeUjii itrüdkraohiieD tut Tavoy op gunitiN iteiUngen taruggetrokken gouverneur van Burma heeft Uir de Britacha berichtendienst kiindagavond uit Rangoon meldt Sir wr Tim roet de Terming van een ilMwc Bonneeacha regeering belast Tun la opvolger van Saw die l Mr de BritKhe autoriteiten wordt tgehouden en niet naar Burma zal migkeerMi Dl TOMTAtn f IINOAPOBK n D 1 I y Mali Itétt een clUldertng Ui in toMuid la Stadpor vul d hand la ten i rn 9i oB4 nt van M blad aldaar ItH Kfarllft oa TuHchen 11 uur morgens en half twee I mkktall lltten de kofllehulien vah Sinsaer WI mannen en vrouwen die by een p iBottte de nieuwste berichten van het iorto itoon el op Malakka bespreken Som n gt VTtcen worden bljaonder druk besproVii ledereen wil weten wanrheer er paseal nch ïien Singapore verlaten en waar men Wl moet aanniejden om er nog een plaats i W krijgen Verd r vraagt men op welke nier geld buittn Slngapture kwn worden bncht en wie vlu uitreikt voot het bui ftUnd Overal kAïmt men personen tegen te trachten berichten van vrienden o oedwrwanten te verkrijgen dl den aat t i keer gerlen waren toen zlJ vluchtten aor dfi Japanners Bntsche planters die aN UB bezit In he Noorden van Malakka In den i hadden gelaten atroomden naat Sin ca I 1 stelden vertwijfelde pogina n In het irk betaalde baantjes bU het ministerie M Defensie te krtjgen ZU z n blU als hun PMiwen als verpleegster tien pond per Bd verdienen daar dat in de meeste ge Hen les la wat voor het onderhoud van ♦ t ïeun voorlooplf kan worden opgebracht treurig lot voor planters die drie maan NMen nlM tien maar MO pond pw i etdleiKlen v rt r seft de coerespdlulent dat hefUge ausk Honh etevard oe het optreden der m a utt Noord HalaMn vooral 1 mrsn vsvIucM en no steads hun rawt louden onti n en Bet veckasTS ovtraan mal dat UJdena da o wiMsUnt te LonlaB toen avenaans leder I e hoaknr an da stratan atond ta M Mar tui dosr aca pardeu W i wortel maacaiKiman Daar gr aV Alt mfUouItara auto a lata er y htt itia a ilbaa d van SlnM ora J I na 4a alMii a dMrlbuU van gj Ook ds cavtMUaarlim dar atad la v lawastei Haa Vorlfa maasid L 1 a malk acliaaneli aanirdsn E Ma raaatsB d lsli lfc u sa nu en t l aak vlaasehdIatrttaMa ta var S Onaatan aiat mw ia bat tehaal g Mr a aae utt da tan Noordan van JM sa lal l ii l i M wai4 Inaevoerd 1 Minnan nn atiifapora habban nu wt ast titwak aan wntan op te hef im tamlavaM In een moestuin te VERKLARING VAN JAFANBCHSN WOORDVOERDER Wij zullen de wereld door concrete bewijzen en feiten tooncn dat de vafo vyandelijke z de afkomstige lasterlyke an tl Japansche propaganda lederen grondslag mist zoo verklaarde de woordvoerder der Japansche regeering Horl m een officieel communiqué In dit communiqué staat verder dat Japan aan den huldigen oorlog m GrootOost Azie een agressie noch een of andere territoriale aanspraak vastknoopt waarop van Japansche zijde reeds herhaalde malen gewezen is Japan koestert geenerlei vyandelyke gevoelens tegen een of ander raa en batrudt in geen geval de religieuze vruhsden vooral met de kathoUeke kerk welke zich tot dusver vriendelijk jegens Japan heeft gedragen Het eenige doel is de zelfverdediging tegen de aanspraken op de wereldheerschappij van de AngloAmen kaansche mogendheden RANTSOENEERINGSSTEL8EL IN JAPAN Naar Oomei meldt zal de Japanache regeering op 1 Februari bq w ze vjin proef een rantsoeneeringssteUe Invoeren om toezicht te hotiden op de distributie De bladen wijzen rop dat de plannen reeds lang uitgewierkt zijn en dat de autonteiten alles he1 ben gedaan om de goederen zoo gelijkmatffe mogelijk over alle verbruikers te verdeelen Om pogingen tot hamsteren te voorkomen zullen alle wmkels die goederen welke gerantsoeneerd worden verkoopen tot eind Januari gesloten worden De rantsoenkaarten worden niet op naam van de personen maar van de gezinnen gesteld Ëen gezin van vyf personen bbvoorbeeld krijgt zoo een zekere speelruimte om te koopen wat het het meest noodig heefü AL $ GIJ OP STRAAT DIT TtïKïN zirr VERGïfT ÜW ÏÏRiPüOir PAN NIET WIN Tï R HUtP COUJECTE 23 cw 24 JANUARI DE HEROVERING VAN FEOpOSIA Belangrük DuiUchRoemeeiuch succes VERGEEFSCHE SOVJETFOGINGEN DE KRIH WEER IN BEZIT TB KRUGEN In aansluiting op h weermachtsbencht verneemt het DNB van mihtau e zijde dat het groote sucpes op de Krun door Duitache en Roemeensche troepen l ehaald wed ifom bewast da het den l olsjewisten boe roekeloos zy htm menschen ook gebruiken met gelukt hun doel te bereiken Het was te begrepen dat zt door hun voorgenomen herovering van de Krim een sterken druk wüdcn uitoefenen op de Zuid uke flank der Duitsche troepen en tevens de Spilmogendheden wilden verdry ven uit de stellmg die de Zwarte Zee beheerscht Sedert December hebben de bolsjewisten steeds weer getracht den rmg om Sebastopol stiüt te slaan en de Krim weei geheel m hun bezit te krygen door verschillende landingen aan Zuid en Weatkust De meeste dezer li dmgen konden zeer spoedig ongedaan gemaakt worden Pas een landing op grootere schaal by Feodosia bracht een bolsjewisten een tijdelyk succes de Duitsche troepen moesten uit Kertsj terubgenomen worden opdat ze niet zouden worden afgesneden Thans heeft een energieke tegenaanval van Duitsche en Boemeensche afdeelingen onder bevel van den generaal der infanterie von Manstem de aan land gebrachte bolsjewisten over een auwienlijken afstand naar het Oosten temggeworpen De belangrijke stad Feedeau werd him weer ontnomen Dnlienden gevangeaea Hoe sterk d bolsjewistische strijdkrachteo hier geweest moeten zgo blijkt uit het feit dat d Duitschers verscheidene duizenden gevangenen gemaakt hebben en 7S pantserwagens 77 Etufcken geschut en veel ander materieel vernield of buitgemaakt hebb in Uit het succes van generaal yta Manstem blijkt tevrais dat onder eenigszins gunstige klunaatsomstandigheden de Duitsche soldaat rog steeds de meerdere is van zijn bolsjewisUschen tegenstander Va atweerslag in ket Osataa Onder het opsidirUt J e afwearsUt In hat Ooaten würdt door de Duitsche bladen aan speciaal verslag van het OosteHJka front gepubliceerd dat op aanschouweltlke wijieeen beeld geeft van de byaondere omstandigheden dor gevechten van de Duitsche troepen op de ui gestrekte vlakten van de Sovjet Ume Reeds in het bestek van de groote vemietigingsblagen van verleden Jaar zag de Duitsche leiding bewust ervan af aldus dit artikel teneln inst te beschouwen a s voor den oorlog beslissend of ook trvaar als be isscnd gevechtadoel Niet anders is de regel 3n den oorl g aan het OosteliJ ï front In den afweer De aanstormende vijard moet onder de meedoogtnlot ze omstandigheden van het nle continentale winterklimaat afgeweerd wolden onver chlilig waar Noort en Twrgcns hebben de aanstormende menschen offers van Steun ook maar éen en e e p aats lïunnen nemen wmder dat de I uitsche verded gers de laatste mogeHJkhe d van weer and hadden uitgeput Niet een vjn dcie Duitsche verdedigers weet wanneer de men scheiiAtroon die hen hier omspoeU ten einde tfi Zij weten slechts dat ergens ach er dezen afwcerelag de overwinningfcreng rule ïi chtbronaicn vaa hun natie v oelen een geweldig arsenaal van nieuwe offenaleven De bolsjewisten setten alles op één kaart Wat het n enschen reservolr der Steppen in het Oosten oplevert werpen ïlj san t front n de hoop hen weg te kunnen spoe en Behalve bun jgtetieve divisies uit Siberië zlJn het meerendeals reserves die in korten tijd opgeleid a en wier eenige offensieve kracht tfeMnuaa la Ook voor hen bes aan de ooTstattdlgikatfen van dan winAer zij het ook door gewendheld n houdlna niet in gelijke mate Den bolsjewlatlselien machthebbers Is het voHnHnen ostvarschlllK wat de winter alsdit t da bk a U a ataner vacaimM Zoo Jacan tü aleads Meuwa aanliaden In steeds dezelfde aectoren met de tewetcnlooahetd Tsn spaiers Bi da aiberilia dia doar ultniatlng mal ski s molonAadea Me I boofa mate op tfan rintaraerlaa ittn biaasald ko mesi de l a aU i iW eavaSeria dia stead wanneer itj aaBnlIsai lempspoediga vwltalen lUden Dn nnten aanbeden lieel t mae llahtltiaeni vaak nlat oudtr dan U jaar lellen en vaiasena aiida raaanrellchtincen der tnfanteiie Kortom wat lecmien kan trardvt wordt bi den tag geworpen Zeker da giUHatpe waarde van de tiolB wiatJaGha massa s meet niet ondenchat worden Hun actteve divisies echtier zijn reeds ondanks alle bedrelgtn De nienWe linken pasmunten van 25 10 2Vi en 1 cent Op de foto voor en achterzijde van de munten fPolvgoon DE NEDERLANDSCHE CULTUUR IN DE NEGENTIENDE EEUW Rede van prof dr T Goedewaagen De sigaretten uit Engeland Voor de Nederlandsch Duitsche Kul tuurgemeenschap heeft de secretarisgeneraal van het departement van Volksvoorlicbting en Kunsten prof dr T Goedewaagen m het Americanhotel te Amsterdam een rede gehoudeo over da Nederlandscfae cultutnr m de negentiende eeuw Spr betoogde om Dat wt ona los maken van de negentiende eeuw en Juar cultuurisewegmg staat vast Maar dat wij haar tevens voortzetten en zonder haar streven zelf niets konden bereiken ligt evenzeer ai de rede der geschiedenis De negentiende eeu dacht anders ver zich zelf dan wij over haar Wtj zljn mmder straf in onze afwtzmg djer achttiende en mmder juicheiid over de negentiende eeuw Niemand zal ontkennen dat die penod groote figuren heeft voortgebracht meer zelfs dan de achttiende styllooze 15 vao heel onze geschiedenis Stylen uit allerlei windrichting en van allerlei maaksel volgen er elkander op niet als variaties op een groot en machtig hoofdthema zooals m de renaissarce met al haar gevarieerde schilderscholen mair verward onsamenhangend en zonder continuïteit Èr hgt over deze eeuw een verlammende onmacht om te komen tot dat groote sociale politieke en cultureele kunstwerk waarm een tyd en een volk zyn geniale scheppinskracht weet uit te drukken en dat ons pas in eigenlyken zm van cultuur kan doen spreken In de negentiende eeuw treedt voorts m ontstelleïMlen vorm de vereenrammg van den kunstenaar duidelyk aan het licht Hetzelfde kapitalisme dat den arbeider heeft ontrecht en hem zyi meest elentlmtaire rechten als volksgenoot heeft ontnomen heeft ook den kunstenaar tot paria gemaakt Sr is m d negentiende eeuw geen algemeene cnKuurgeest en geen belangstellmg of liefde m ruimen knng voor onze Nederlandscbe cultuur geen volksdie cuitwir in óea zm eener cultuur TOOT heel tuti volk to al zijn deelen Mettem liceft de eeuw onzer grootouden Biet al haar verwairing en vervlakkinc met heel haar stgluiosheid m tal vai opztchten fundamenten gelegd waarep wy klemkmderen voortbisuwen Romantisme positivisme en symbolisme zyn de levensphasen van den negentiendieeeuwschen menach Oe Romantiek is een reactie op de Verlichting en een cultureele restau ratiri ewegmg een herstelbeweging van oude wüirden die men met angst door het modernisme verloren zag gaan De Romantiek grupt terug n ar d orgaoiische bmdmgen van het levea ZO ia zich wust van liistorucfae sternverwantschap en het is geen toeval dat ZU sterk Duitsch Is geonraiteerd De Romantiek heeft ons volk weer zun sterke wortels m de volkskracht m hennnermggebracht Met de Romantiek echter was het laatste woord der vorige eeuw nog niet gesproken doch slechts de eerste aanvang gemaakt De onmiddclltjke werkelukheid van Nederland omtrent het midden dezer eeuw was een nieuw en ongekend vraagstuk In de Romantiek had de tendenz de Idee overheerscht maar nu ontwikkelde zich allengs de tendenz om het zonder tendenz te doen m de kunst Zoo werd de leus terug naar de onmiddellijke realiteit he wachtwoord van een nieuwe periode die van het Positivisme waarm de Romantiek als m haar tegendeel omsloeg en de geest der vorige weeuw in nieu wen vorm zich zelf zun wezen ging zoeken impressionisme realisme indivtdua lisme het zyn alles symptomen van een groote algemeene omwenteling in den geest der negentiende eeuw een verfnsschmg en zuivermg een bevrydmg van geykte historische vormen Het Positivisme heeft een individualistische lyn Daarnaast en er vaak mee verweven loopt de roode lyn de sociale lijn De onmiddellykheid der werkelijkheid bestond niet alleen uit de directe impressies en aandoeningen Onmiddellyk en reëel was ook het sociale vraagstuk dat de Romantiek nog niet had kunnen zien Het liegon met Multatuli d vrijdenker Na hem kwamen uit de Tachtigers van der Goes en Gorters en uH een volgende generatie Henriette Raland Holst Na hem kwam Troelstra en de sociaal democratie allen harde positivisten en vechters voor een beter Nederland ondanks de beperkingen van hun Marxistisch denken en de beperkingen van het tudkader waann z leefden De negentende eeuw heeft reeds zelf het positivisme zien ondergaan In de Weede helft dier eeuw begint het reeds z ch zelf op te lossen en voor een nieu we stroommg die men samenv attend Sjrmbolisme kan noemen plaats te makw Wy zien het m de schilderkunst ho het unpressionisme zidi zelf te boven komt en hoe omstreelu de wending der eeuw een nieuwe generatie de kunst weer m het licht der idee gaat zien Symbolisme beteekent het zoeken van het verbind tusschen werkelyk onmiddellyke en de mythe eener wereldbeschouwmg Voor het Symbolisme in de schilderkunst is de impressie met meer d hoogste wet doch de idee Zoo zien wy de figuren van Thijs Mans Thom Prikker Toorop Derkin deren Roland Holst van Konynenburg maar ook Van Gogh als uitMgen van een nieuw verlangen m den ne gentiendeneeuwsthen mensen Hier zoekt deze eeuw op de grens raar de twmtigste opnieuw het verband met en de tendenz naar geestelyken nhoud die de vereerders vau het onmiddellijke uit het oog hadden verloren Dit Symbolisme zoekt ook synthese der bouwkunst met beeldende kunsten en kunst ambacht en m Berlage s beurs is deze synthese tot stand gekomen In het slot van zyn rede wees prof Goedewaagen erop dat de twintigste eeuw voortbouwt op de drie groote stroommgen welke fle negentiende eeuw beheer chten de Romantiek het Positivrisme en het Symbolisme De Romantiek vmdt men terug in het besef van onze eeuw van gebondenheid aan volk bodem en geschiedenis Het Positivisme vindt men terug in de socialistische tendenz van oitza eeuw en m den eerbied voor den arbeid Het SymbAisme eindelyk vindt men terug in het hernieuwde religieuze bevrustzi en m het Godsvertrouwen Maar terwyi deze richtingen m dt negentiende eeuw een lear sterk kidivUiialistischen inslag hadden staat fat onze eeuw he gyntttetucfae op den voorgrond De wereidt eachouwing der twmtigs eeirw loo concludeerde prof tïoedewaagen ii de verbinding der drie stroomingen dife in de negentiraida eeuw nog loa van elkander stonden pr S i WP ag Jp 1 1 J B B j i 1 Jt W l h4Ê J f 18 3 H Naar liet gedekt van den Dnitsclien niota rdaaa M t awdeelea hebben sneeuw en koude geen mvloed op zlJn goed humetir S ttutcnrona Weit6iId Polv0Oon PJC Rynas luren llraat 4ISS betref koKiffl bU 1 inorce punt puntat punt veticf worde T tlhaic vrordt een ient mstclllnt v o xaag Iden fi d S r exetiaehe en bastaard vogels geliM mL D fcanarlei wAe meedoen in den sang P Sn ntr lS S et tS N kagnploenschap f fal NtC Hoftfi onn PJt Bauer H t Zmdtn r Geneiaal IWaaetrda de moedige verdediger van het Alcazar in Toledo bezocht de m het Oosten tegen Blauwe leppen jas laa noodig is rSchtmmelpenninahSmtt De eieUJes iidpen mede Nu er weer kolenb nnen geldig zyn doet de kolenhan delaar zljn begt n de klanten oo spoedig mogelijk te bedienen Nwt alleen paardenIcrachten maar Mk ezelskrachted zyn gerequireerd om de menachen niet langer te olvisi l S GCTieraal m i laten wachten temidden van Spaansche officieren WeItbild iPoi goon p tf d Becke