Goudsche Courant, zaterdag 23 mei 1942

GOUDSCHE WTX ll AHT terdag 23 Mei 1942 geMrganfc No 20941 NIEUWSBLAD VOOR GOUDA EN OMSTREKEN Bueaai MAEK n tKU rwtrakMihii a N Chefredacteur r TUETER Oo m ë HKpRMH K f m UÉi i m s n IA Nederland en das Reich Ijet geschenk van den Rykccommissaris aan ir Mussert bela KKENDE VISIE OP ZElGBSCHIEDENIS Tsjoengkings moeilijke positie Amerikaansche hulp door de lucht Reusachtige transportvliegtuigen staan gereed Dinsdagtnorgen bezocht de ReichsfWirer der S S en Chef der Duitsche PolitieJlimmler den Leider dei NSB Ir A A Museert te Utrecht Vandaar begaf men iieh gezanie li fc naar Lunteren Bu de aankomst t Utrecht wer een fomaUe SS der N ÖB geinspecteecd Schtpi rJ HUT u idtsjd ongemeen belangwekkeiid om dfl eigen vaderlandache geschiedenis fte beJb door een buitenlardsche bril te Sa waar een dergelijke blik ons 2 t s 1 heta Inziclrt geeft in het Mote historische verband Dit geldt 0a zifr r v boek Die Niëder giie d éaa Reich dat d Rijksjauniwris mjksminister dr SeyssSKjuart doA leidisr der NSB ir Mus01 ter gelegenheid van diens verij ag heeft aangeboden samenge0i door den stadsarchivaris van liuntter dr Eduanl Schulte naar een Mee van commissaris ge neraal Schmidt £ bu schruft one de V P B Omslag van het m Ieder pehonden btKkwerk dat ie RykscommMiaris den lader der NSB tr Mussert ter gebfenheid van diens verjaardag heeft OMneMden f Foto V P B V N P Dtngjan m Dit werk getuigt van een waarlijk diepgaand mzicht m de Nedertodsch Duitsch betirekjtmgen m het poote historische verband terwijl men b l de samenstelling met groote eerlijkheid te werk is gegaan en noch zichkH noch den ander heeft gespaard waar het het noemen lén de fouten lutreft welke er n de gemeenschap p U ke geschiedenis i ijn begaan Biji öer belangwekkend is na MSJJtiK voor ons Nederlander de ïisie uelke er m dit wenk van Duit h zijde gegeven wordt op onzen peoten B j de behatuteling vjn de figuur o Mamix van St Aüi onde die als J tegenwoordiger van Willem den J iiger m den Rijksdag te Worms éen wn van het Ryk vroeg tegen de Mnjaarden op ginmd v b het BourWidische Verdrag van Karel V verge s want alleen Nassau en de Pfalz Wnien t hulp lezen wy Keizer Rijk laadden destyds de zwaarste j id op zich in de geheele geschieJ yam de IHutsche grensgebieden JJl onthielden het bloedende bolwerk het Noord Westen soldaten wape en geld Geen wonder dat de be gstellm der Nederlarders zich om S wen van doelmatigheid naar het Jwen naar Prankryk en ïïngeland vanwaar verschillende kceren Nde Nip kwam Niettemin trad van tyd j tijd m de volgende tecennia het wustzyn van de natuurlyke bloeds bondnheid met liét Ryk ook m Kieele uitingen aai den dag Lastige bondgenoöteo Wanneer het Ryk met veel kon doen yl de Nederlanden hun historische K tegen Spanje en het Vaticaan verJWden dan treft men m het verdere k op na den vrede van Muns er u slechts eenmaal eew oorlog aan ch i den jongen staat der Ver Jwgde Proymcién en vorsten uit het K n 1 diei met den bisschop van wter den bommenbisschop van let en diens bondgenoot den reeds jeWer door den Keizer itls Ryks land gebrandmerkten keuxvorstjnTsbis hop yan Keulen Dit vormt i i schrille tegenstelling met de Oding van Engeland an Frankryk DRri Tachtigjangen r g wel steun hadden verleend aan derlanden y arins afgezanten legden de landsche del atie onder Adilaan Pauw reeds ernstige moeilijkhedea in den weg ten tyde van het afaluitot van den Vrede van Munster gezwegen van de tallooze la ere oorlogen den roof der Nederlandsche kolomen en wat dies meer zy Het boekwerk J ie Niederlande und das Reich behandelt deze Ttwesties echter niet daar deze geen rechtstreeksch verband meer houden met de be rekkingen tusschen Nederland en het Ryk Het Is echter goed dat men zich zulks thans nog epns realiseert Dat Prins Willem van Oranje van Duitschen bloed in deze documentatie met mocht ontbreken spreekt vanzelf Hy liet zieh door den ondragelyken nood van zyn tweede vaderland bewegen tot afweer van de volledige hispaniseering Daarby ontplooiden zich zyn groote gavai als leider van historische grootóïn zy ontwikkelden inj het geheele NedH landsche volk een tot dusver onbekend gevoel vtó lotsverbonden gemeenschapszin flat echter dooi fanat ekpn guasdie Sjigen haat slechts van korten duur was en zich spoéüig splitste in Noord en Zuid hy bepeik e zich toen tot het Noorden dat hy dank zy zyn politieke gaven en taaiheid vervulde met een blyvende geweldfge weerstandsfcracht en slnjdv aardigfrr geest Belangwekkende docnineaien Tot de copiecn m dit boek van de dojfumeniten welke betrekking hebben Dl den Vrede van Munster behoort ook het stuk waann k zer Ferdmand Hl artikel 53 van het vrttlesverdr uitdrukkelyk erkende ratificeerde en bevestigde waarmede de souvereini teit der jonge Nederlanden was erkend De Dujtsche Ryksdag weigerde een dergelyke onimiddellyke verklaring hy erkende de volledige onafhankeiykhei4 der Nederlanclen alleen via een opiweg n 1 door njiddel vaa het gedeeltehjke verdrag van Osnabruck Zeer mteressant is ook 4e visie op de verhouding tusschen den jengen staat en het Ryk welke eemge pagina i uit een boek va den Britschen ambassadeur te Den Haag in 1868 sir William Temple Observa ians upon the United Provinces geven Temple had van verschillende Nederlandsche regeeideis ra den Vrede van Mun ei geïioord dat zy ais laatste toevlucht m een erge en noodlottige crisii welke de onafhankelijkheid van den nieuwen staat zou bedreigen zouden probeeren als een NederUndscbe kreits m het Ryk terug te keereu waarvan zy vroeger deel uitmaakten om de bescherming van dit machtige lichaam te veiknjgtn Want hat Ryk lykt in zyn samenstelling het meeste op hun eigen staat in het byzonder met het oog op de vryheid ei de macht der Ryk steden Zeer veel bglangstellng blykt menook te koestelen voor de figuur van Pi Will m IH ll t 7i 170Z die Je acontinentale politiek der vongemacRthebbers der Vereenigde Provincien VLiliet Zyn uit 1675 dateereiidepoging om de Nederlanden weer alseen Ba fattf che kiei s terug te brengen inAet Ryk wordt genoemd Deze PogujjK zoo woidt er vastgesteld leed echter cliipbieuk door de noodlottigegodsdfenstige tegenstellingen welkedoor den ka holiekon keizeè naarvoren werden gebracht EenzeKde lotwas de tweede poging die vten de Unie der Westehjke Rijkskreit n m 1678 beschoren Wei gelukte het hem meerdere malen een machtig afweerfront te vormen tegen Lodewyk XIV van welk fiont hy steeds de geestelykeleider bleef zoodat ook het Ryk hemin histonschen zm dank verschuldigd IS Nadat hy den Engelschen koningskroon verworven had stierf fcjj l het begin van de uitemdelyke afrekening van het geheele GermaanscheEuropa met den voorldurenden onrtlststoker van Versailles Lodewyk XIV nog vóór het uitbreken van den Spaanïchen successieoorlog Janderleos enzonder een bewaker achter te latenvan zyn politteke erfenis welke voorNederland Duitschland en Engelandvan zpo enorm groot belang had kunnen zyn In hetzelfde verband den tnji der Nelerjanden tegen den Franschen zonnekoning wordt ook de kwestie De Bevelhebber der Weermacht Generaal dér Vhegers Fr Christiansen ontving op 19 Mei j 1 den Reichsfuhrfir S S Himmfer den RykscommiSsans Dr Seyss Inquart en den Leider der NSB Ir Mussert SSPKyhh Stapf van de tegenstellwigen tusschen de Nooidelyke en ZuideUjke Nederlanden nog aangeroerd Men stelt vast dat het nooit tot een eenheid is gekomen van Noord en Zuid noch in de Bourgondische nooh in de Habsburgsche tyden noch in de oorlogen met Frankryk waarby het toch om het voortbestaan van den staat ging noch In die met Engeland in stryd om de koloniale bezittingen Onze barrière in liet ZuidCB Zeer belangwekkend acht de snmenstelier van dit werk ook de taak die de Nederlanden kregen na den Spaanschen Successieoorlog n 1 de bezetting van een vastin gordel welke tegen Frankryk wak gericht en gelegen m de Zuidelijke Nederlanden weike nu aan Oosletiryk waren overgegaan Eendergelyke opgave werd door de Staten Gengraal trouwen reeds een eeuw lang vervuld m OostFnesland aan den benedenloop van den Ryn en in het vorstendom I uik Een sterke gordel van garnizoenen beschermde het Ryk van Vlaanderen ot aan den DolUid en tevens de Staten zelf die op deze merkwaardige wjjze van mih aire gemeerschap met het Ryk vormden Deze barnere buiten de eigen staaf grenzen werd afgebroken to n Fredenk de Groote in 1744 de bescherming van Oost Fries land zelf op zich nam terwyl Jozelf II haar m 1872 in de Oostenryksche Nederlai 4on afschafte daar zy haar beteekenis verioren had locn eep etuw na Willem III o ei u oog mi n wederom den terugkeer mar het Riik m dcQ vorm van een aansluiting by den DuitiChen Vorsten hond M i de Fransthe revoiutie ging dit ailes echter ten onder Met betiekkmg tot het Weensch Con re vinden wij m dit boekwerk een cqpie van aitikel 65 waarby alft Nedei landen van den roegeren Bourgondibchen kreits den voormaligen West faalschen Rykskreits en een aantal af zondeiiijke bezittingen werden ver eenigö tot het onafhankelijk Konmk ryk der Nederlanden Dit geschiedde zoo leest men in het commentaar op instigatie van de Britsche diplomatie welke op het vasteland een te beïnvloeden kiemen staat we schte en geen vcreenigmg van alle Germaansche stammen zulks naar het heette in het belang van uet evenwicht Zoo werd deeerste Nederlandsche koning reeds aanstonds een werktuig in de handen an Engeland Dit Weensche kunstmllige product viel in 1839 weer uiteen Ook Thorbecke De Duitsche BoiM waarmede het Weensch Congres pe Duitsche bmnenlandsche problemeti achtte op te las sen bood tevens bj uitstek de gelegenheid om te komen tot een bevredigende regeling van de verhouding tusschen Nederland en de 38 stateii van het Ryk Een dergelyke oplossmg werd dan ook wïirm verdedigd door den Nedei iandschen vertegenwoordiger op het Weensch Congres Von Gjgem die echter in 1818 door Konmg Willem I werd ontslagen wegens bevordiermgvaa een aansluiting by den DuitschenBond En het kwam niet verder dandat de knnmg als groothertog vanLuxemburg tot den Duitschen Bondtoetrad mgevolge artikel 67 van hetWeensch Congres waarvan men eencopie m deze verzameling aantreft Nogm 1828 zoo leest men m het bygevoegde commentaar bleek Von Gagem ophet standpunt te staan dat Europasveiligheid en volkenrecht draaide omeen spil yelk werd gevormd door eensterk vereenig4 Duitschland en eendaarop steunend Nederlahd De volgende afbeelding een spotprent uit 1848 herinnert er an hoe ook Thorbecke het tot stand komen van een gem enschappelyk centrum metDuitschland geheel in den zin vanda j olitiek van Von Gagem verdedigde De hierop volgende documenten laten zien hoe na het uiteenvallen van den Duitschen Bond in 1806 door den stryd om de hegemonie tusschen Pruisen en Oostenryk de laatste pohtieke verbindingen tusschen Nederland en het Ryk verbroken werden terv yl herinnerd wordt aan de pogingen weike werden ondernomen om ook Nederland te betrekken by de totstandkoming van het Dictaat van Versailles Oe dienaren van het politieke christendom liebben in den loop der tijden veel onheil en ieed over ons volle gebracht Telken weder brachten ij verdeeldheid tusschen volksgenooten tusschen menschen van hetzelfde r s en bloed Door hün kuiperijen en ijiffi es werd öroederbloed ver goten De kans daartoe mogen zij nooit meer krUgen Strijdt daarom mede tegen de zwarte inter nationale Tieedt in de njen der Nederlandsche V Het sluitstuk van dit byzonder belangwekkende werk dat op zoo treffende wyze uitmg geeft aan de warme en waarachtige belangstelling Welke men in Duitschland koestert voor de geschiedMiis der NcderlandschDuit sche betrekkingen en dat hiertoe inderdaad e waardevolle en overzichtebjke bijdrage levert wordt gevormd door een afbeeldmg va i den Ryksadelaar zooals deze vafeenigd met den Hollandschen leeuw bOven den ingang van de Ridderz iai Op het Bnnen hof te Den Haag voorkomt De Engelsche nieuwsdienst verneemt uit Tsjoengking De officie i te Chungking National Her id schryft over de l edreiging van China door de Japanners dat de eenige we vo ot de geallieerden om China te helpen is zooveel mogelijk vliegtuigen tonder vertraging te leveren De Hsin Min Pao verklaart datChina het recht heeft van de verbonden landen dezelfde aandacht en hulpte verlangen als aan de Sovjet Uniezün verleend De Amerikaansche Christian Science Monitor bespfeekt de positie van China en schryft dat de Chmeezen ook wel weten at het iS zonder doeltreffende hulp van tiondgenooten te staan tegenover sterkere strydkraehten De gevolgen van een nederlaag van China zouden voor de geallieerden ernstig zyn Mocht Japan China verslaan dan zouden de Russen m den rug eén groot gevaar hebben De Philadelphia Record betoogt dat de Ver Staten de mogelykheid onder oogen moeten zien dat China m den oorlog knock out wordt geslagen Het blad brengt al datgene in herinnering wat China reeds tegen Japan heeft geresteerd Wat wy China verschuldigd zyu is maar al te zfchtbaar Maar thans komj de mililaire kwestie in het geding of wy Chma kunnen helpen Het antwoord hierop moet worden overgelaten aan de milftaire deskundigen Wy weten niet ol wy kunnen helpen maar wel weten wij dat Japan als China er mee ophoudt zyn geheele kracht kan gebruiken tegen Indie Australië en NieuwZeeland Eoosevelt optimistisch over den steun aan Tajang Kal Sjek President Roosevelt heeft zich naar de V P B melden op zyn laatste pwiconferentie beziggehouden met de kwestie der hulpverleening aan Tsjoengklng China en fantastische AMERIKAANSCH SUGSCHIP TOT ZINKEN GEBRACHT Door Italiaansche duikboot lai een estra beneht deelt het Italiaansche hoofdkwartier mede dat een Italiaansche duiliboot ter hoogte van de Braziliaansche knst op 100 mijl ten Westen van het eiland Fernando de Noronha een naar hH Zuiden koersende vlootformaties der Ver Staten heeft aangevallen De duikboot schoot van eenige hon derden meters afstand een salvo torpedo s af op een slagschip van de Maryland klasse 32 000 ton dat door twee torpedo s in het voorschip werd getroffen en binnen kortec tijd zonk De Maryland klasse De Amerikaansche slagschepen van de Maryland klasse hebhen een waterverplaatsing van SI 000 ton en zyn bewapend met 8 stukken van 40 6 cm 12 van 12 7 cm 8 stukken atweergeschut van 12 7 cm 4 van 5 7 cm en U vin 4 cm 2y hebt en drie vlieg ii n en 2 catapult inrichtingen aan boord Hun snelheid bedraagt 21 mgl en de bemanning telt 1407 koppen Over het tot zinken gebrachte Amerikaansohe slagschip van de Maryland klawe waarvan m een extrabericht uit Rome melding is gemaakt deelt Stefani nog de volgende byzonderheden mecie Het slagschip was op weg naar Kaap de Goede Hoop Aangenomen kan worderi dat het op weg was naar den Indischen Oceaan om daar by den zeeslag in de Koraalzee verloren gegane Amerikaansche eenheden te vervangen Misschien was iiet slagschip echter bestemd om m de Middellandsche Zee de Oostelijk Britsche Middeilandsche Zecvioot te versterken Bij den aanval van ae duikboot op het slagschip kwam de afweer met in actie Oe duikboot Barbarigo kon derhalve de deigang van het schip die buitengewoon snel geschiedde waarnemen In verband WiA het tot zinken brengen van het slagschip w st Stefani erop dat de bewermgen van de Anglol nerikaansche propaganda als zouder m de Middellandsche Zee reeds t otsin y H Jn voorgekomen tusschen Amerilkaansclie en ItaliaanAihe vlootformaties geheel verzonnen zyn en geenszins met de feiten overeenstemmen Totdusver zyn nog geen Amerikaansche vloöteenheden in de Middeilandbche Zee waargenomen Er kunnen zich m de Middellandsche Zee slechtb Amerikaansche schepen van kleme tonnage tievinden De Middelr landséhe Zee is thans zoo verklaart Stefani ondubbelzinnig Italiaansch ge b ed Een aantal zegevierende mihtaire operaties heeft dit bewezen Naar Reuter meldt uit Washington heeft het Amenkaansche departement plannen onthuld die ui elk geval aantoonen hoeveel er de V S aan gelegen IS dat Tsjang Kaï Sjek den stryd tegen Japan voortzet jKoosevelt herhaalde hetgeen hy reeds eerder heeft verklaard dat het de bedoeling IS Tsjoenglung na het uitvallen van den Burmaweg door de lucht van wapenen te voorzien Hy voegae hieraan toe dat deze planneA thans vasten voira hebben aangenomen Een eerste eskader van reusachtige transpohvliegiuigea staat gereed en zal binnenkort ia dienst worden gesteld Roosevelt onthulde den verbaasden journalisten dat deze vliegtuigen gioot genoeg zyn om troepen velaartiHene en zelfs lichte vrachtauto s te trahsporteeren terwyl zy over een zoodanige snelheid beschikken dat zy m minder dan tien uur den Stillen Oceaan kunnen oversteken De transportvliegtuigen die een intens verkeer tusschen Biitseh Indie en Chma zullen onderhouden worden gestationneerd m luchthavens in het noordeiyk deel van Bntsch Indie waar ook de vhegènde vestingen die de Aijierikaansciie luchtstryokravhten vergeefs overigens tégen de Japan ners inT Burma hebben gebruikt hun basis hebben Daar iedere machine de reis van Britsch Indie naar Tsjoengking China en terug driemaal per dag lean makert zbu Tsjang Kaï Siek m elk geval evenveel waaischynlyk zelfs nog meer oorlogstuig ontvangen dart hem tot nu toe met behulp van de 4500 vrachtauto s die het verkeer op den Burmaweg onderhielden kon worden geleverd aldus president Roosevelt De atemining te Tsjoengking De Japansche Jomioeri Sjimboen pubhceert een artikel uit Sjan ghai waann o a gezegd wordt dat de snelle opmarsch der Japansche troepen in de Chineesche provincie Joennan tezamen met de voortdurende nederlagen der Britscite en Amerikaansche Distributie van boter en vet Be Mcrvtarls genensl Tan Laa4 boDw en Vissehertj maakt bekend dat gedurende het tydvak van M Hel t t en met 4 Juni a s de met jn genumnerde bon der boterkaart recht geeft op het koopen van 125 gram boter Gedurenda genoemd tUdvak geeft de met Jtt geanmmerde bon der vetkaart recht op het koopen van 12S gram boter of voor zoover de voorraad strekt van lis gram margarine of IM gram baken braadvet Nieuwe burgemji sters Het Rykscoramissariaat d pelt mede De commissaris generaal voor Bef stuur en Justitie heeft op grond van paragraat 3 van de verordening nr 108 40 4e verordenmg over bizondere bestuürsrechtelyke maatregelen in verbinding met paragraaf 4 artikel l van de vciordenmg 3 40 over het uitoefenen van de regeeringsbevoegdheidi m Nederland bemoemd tot burgemees tar den burgemeester J A de Mooi te s Heer Abts Kerke met gelyl tydag eervol ontslag uit zyn ambt van burgemeester te Breskens den iandlxiuwer A P Hovinga te OostwoldeOldambt tot burgemeester in Scheemda den gemeenteambtenaar C J van der Pyl te Temeuzen tot burgemeester m Hoek en clen gemeenteambtenaar J Tollenaar te Zaamsiag lot burgemeester UI Benthuizen en Moerkapelie van Manne geweigerd commentaar t leveren op het Italiaansche bericht dat een Amerikaansch lagalip in dem grond is geboord Op een vraag rvx Reuter hieromtrent luidde het antwoord Wij hebben hieromtrent niefai op te merken De Italiaansche koning keizer heeft op voorstel van den duce den commandant van de duikboot Barbango tot fregattenlcapitem Ijevorderd De Beriynsche pers noemt bet tot zinken brengen van het agschip een dappere daad der Italiaansche marine De Deutïchg Allgemei we Z e 1 tu n g merkt op dat de Italiaansche duikboot een waardeyplie bydrage tot den maritimeday van Roosevelt heeft geleverd Het Zwolf Uhr Biatt schryft Als de Amerikanen de naakte waarheid zouden vernemen zou in de Ver Staten een paniek moeten ontstaan want er is geen treffender iiewys voor de toenemende kracht der DuitschItaliaansche oorlogsvoering dan deextraberichten gisteren door het Duitsche en het Italiaansche opperbevel uitgegeven strydkraehten in den stryd om Bunna groote ongerustheid verwekt h ft in de hoofdstad van Jsjang Kaï Sjek In bei i4de kringen van Tsjoengking IS een IJeweging gaande om den minister van Financien Koeng en andere vooraanstaande politieke personen dil voor sterk pro Amerakaanscch dooigaan tot aftreden 16 bewegen daar men deze persobén verantwoordelyk stelt voor het fiasco van de pro Amenkaaifsch e pohtiek die Tsjoengking heeft gevolgd De mislukking van de jongste leening vï n Tsjoengking voor den aanijouw Van vliegtuiÉln wordt kenmerkend genoemd voor de stemming onder de ijevolking die kenfielyk vrede verlangt Bovendien heeft men de wryvmgen tustchen Tsjang Kaï Sjek en d communisten van Tsjoengking niet kunnen jbyleggen Zy schynen integendeel nbg te zullen vogrtduren hetgeen o a Slykt uit de omstandigheid dat de autoriteiten van Tsjoeng king den laatst entyd een aantal communisten hebben laten arresteeren Het artikel sluit met de opmerking dat de bevolking van Tsjoengking op h oogenblik groote nervositeit verraadt daar zIj Japansche Ijomaanvallcn op de stad vreest AW Mti iw i ae ni NnMiMMkW n êoH en Hlaan 24 Mei Zoo op 5 33 onder 21 41 Maan op 14 12 onder 3 05 25 Mei Zon op 5 32 onder 21 42 Maan op 15 onder 3 28 26 Mei Zon op 5 30 onder 21 44 Maan op 16 41 onder 3 54 Men is verplielil t erdnisteren van tdntopderffanf tot loiMQpfaonML Lantaarns van voertnitfer ffloetra ccB half uur na sous nnifertfantf onislolten B W