Goudsche Courant, zaterdag 31 oktober 1942

im i OUDSCHE dag 31 October 1942 NIEUWSBLAD VOOR GOUDA EN OMSTREKEN jf gine No 21078 tUMSt n tÉMMÊ BH f ItETSa Oonda WBeamem rbraakslag in Egypte De Moi I uur TERUG Engelschen nog nergen verder gekomen dan het voorterrein eerste stadium nog niet ten einde Bescherming van eea codtooI Voorpostbooten beveiligen de transposen onafgebroicen speuren de wachtrn den horizon af P K PeteT H H St 11 tchoollongensopstel ooer Gouda 1 AJïP cotTespond nt te Berlijn fiigfA h EngeUche offensief In reed £ zes dag a aan den gang de Engetodjen nagenoeg nog T van hun doel verwijderd als ut begin en zooals zy zelf toe i het eerste stadium van den DBg niet eens ten einde ZjgAi de hevigheid hunner aaniie de laatste dagen in het op den Noordelijken vleugel iiteUing van EI Alamein waren t lijn zij op geen enkel punt i gekomen dan het voorterrein és zich door de mijnenvelden en Idraadversp rringen moeten wer gg voortdurend door artillerie bct worden at li op het oogenbük ii Egypte K is een doorbraakslag die in enis kan worden vergeleken ieffTOOtste doorbraakpogingen in oorlog zooals de strijd om de tlinie die om de Mataxas Ijnie 0 een recent voorbeeld te noe de doorbraak door de verdediTnerken van Stalingrad ïngelschen zelf spreken van een jeweldigsle krachtsinspanningen het empire öi aan Duitóche zijde siat men de sterkte van den mder dan ook geenszms ia beseft hier volkomen dat er f veel aan gelegen is Noord in handen te krijgen ongetwu DB van daaruit het tweede front tonen openen Imf de stryd nog volkomen onbe 1 toont het Duitsche opperbe licfi getrouw aan zün tactiek zwijgzaam en ifraagt zich niet de Engelschen gaarne doen aan tische voorspellmigen deze beknopttieid der Duitsche lingen heeft by de Engelschen onmiskenbare ongerustheid doen Ml temeer daar dezen de juiatHvan niet hebtoen kunnen tegenen Reeds begint men van EngelH de het volk voor te bereiden op lügen chiur van fe gevechten il echter duidelijk da de Enhun aanvajilen die ztj nu eens d n weer op dat punt van de gingslinie herhalen en wel met lol dusver onverminderde hevig ieemkunóe j lS Uu eigen omgeving is de leuze die men de laatste tien joren in toenemende mate kan iw Laten de mentchen zien W f in hun eigen rtreefc voor voaardig it toot de flotuur en jrond toat tod jabriek en sjiplaat brengen op oUerlei geW De school moet de je gd hter Jni vjeg wvzen er zvMen excur en uitstapjes gemaakt worden Mderhand zol opstellen ver Hrt worden toot al fcostelijfcï er Wi n ch is er een school voor onv de avontuurlijke jeugd te wat er In haar omgeving wwn valtT Weten de kinderen instinct waar en wanneer JatMi beukenootjes te rapen terfeii xoo prachtig is voor Welke slootjes al berijdbaar het eerste üs7 Als vogels bij zwermen ze lang vóór den d achter elkaar aan en tuk voor stuk de heervan hun heem Als hier W hen een opstel gemaakt tel dan vrees ik zou er workomen over politie over g hekken met prikkelWer natte voeten en verloren en boozeo boer die hen Jard uitjoeg Maar jaren J zij bij het herdenken toch bekoring voelen van de ouae ar ie opgroeiden den ge1 n ouden beukentuin de rietpluimen den geur in het gj het haW donker van 2 Waar ze vol ontzag keken Mvenaarmonteur wkunde beoefenen in den Wttitieven vorm zooals talB mUen blijven doen geluk Y ondanks al het kattch r mee gepaard gaat en niet willen verdedigen m n n zal in gMde f id moeten worden De f och wieer de school zal Pen om de bel ngstelling w richting te sturen li 1 worden gezocht om oereiken Want de geJ telkens andere gejijl oud Ook wil maakten in reeds in klassèverband j r boerderijen of fabrier 5 volgde dan het onverhÏ O 1 oP l Dan wetkeMik etroffan heid niet tot in het oneindige kannen herhalen Het is aan te nemen dat voor de bestorming der Duitsch Italiaanache stel lingen de beste troepen bijeengeferarfif zün Hun valt de zwaarste taak toe een bres te slaan in de verdedigingslinie Indien echter deze troepen steeds met bebloede koppen worden tèhiggeslagen moet het offensief op den duur geleidelijk aan kracHl verliezen temeer daar het ravitailleeringsvraagstuk met het verstrijken van den tijd een steeds belangrijker rol gaat spelen Omtrent de reserves die de Engelschen tijdens de langdurige voorbereiding bijee i hebben weten te brengen is natuurlijk weinig te zeggen doch hoewel aangenomen kan worden dat zij voor geruimen tijd toereikend zijn stellen zij voor den tijdsduur van het offensief zekere grenzen De verdedigingslinie is geen aaneengesloten front doch zi bestaat uit een stelsel van steunpunten waarvan het geschut volgens een bepaald vuurplan alle deelen van de verdedigingszone bestrijkt Overal wordt gebruik gemaakt van flankeerend vuur zoodat eensdoorbraak den aanvaller vaak geen voordeel brengt doch hem integendeel van de overige troepen afsnijdt Rommel laat de Engelschen aanstormen op een linie van vuurspuwende verdedigingswerken hetgeen zö doen met de aan hun aard eigen verbeten eid Tot dusver echter met het eenige gevolg dat zij in het hevige vuur van den afweerbatteryen zware verliezen hebben geleden S PT meldt uit Londen dat aldaar over het verloop van den hevigen stt iid in Egypte betrekkelijk weinig bijzonderheden bekend worden gemaakt De censuur te Kairo is dezen keer strenger dan ooit en staat het noemen van plaatsnamen in de tusschentijdsche communique s niet toe Bij alle vorige wapenfeiten van beteekenis was de censuur belangrijk soepeler Uit de rede van Lord Croft van Woensdag l L kan men afleiden dat het zwaartepunt van den Engelschen aanval op den Noordelijken vleugel is gericht en dat generaal Montgomery het plan zou hebben van hieruit de Duitsch Ita aansche stellingen op f rollen in de 17e eeuw door iets van wat we hadden gezien de sfeer op het boerenerf de bedrijvigheid van de fabriek we voelden werkelijk wel iets van het leven dat zich daar afspeelde we letten ons met toewijding aan het beschrijven en hoe braaf en hoe mager werd ons opstel Alles wat Ve gezien hadden stond er in maar niets van wat we hadden gevoeld Lofzang op Gouda In het UUiJn Met denzelfden ijver en toewij ding zette ïich waamschijnlljk in 1695 de gymnasiast Albert Zas aan de beschrijving van zijn stad Het was in dien tijd nl de gewoonte dat jaarlijks een van de leerlingen van de Latijnsche school bij het verlaten van die inriditing een kleine redevoering hield in tegenwoordigheid van stadsbestuur curatoren nector leeraren ouders en leerlingen Dat dit in het Latijn gebeurde spreekt vanaeU in een tiJd waarin deze taal de algemeen wetenschappelijke voertaal w Voor een leerling van een school die voor de wetenschap opleidde en lang niet die verscheidenheid van leer vakken kende als tegenwoordig noodig geacht wordt was dit geenszins een onmogelijke taak Trouwens men zat in den regel wel den t esten discipel voor het houden van deze rede hebben uitgekozen en het zal ook wel niet ontbroken hebben aan hulp en correctie voor het werkstuk definitief waid afgeleverd en gedrukt Want deze redevoeringen Orationes verschenen in dr k keurig verzorgd met meestal zeer mooie letter en op fraai paBJ cr kortom in een gewaad dat paste bü de pleobtigheid van eersten tap in de wetenschappelijke wereld Er zijn verscheidene van deze on tiones bewaard ook in de stedelijke Librije alhier bevindt zich een aardige verzameling redevoeringen griiauden door alumni van de Latijnsche scheol te Gouda over de meest uiteenleopende onderwerpen Dikwijls worden Ü geïnspireerd door de klassieke oudheid zoo vinden we een rede over Socrates één over de stad Athene één naar aanleiding van een t ew i age l van Vergilius bka o et btH itMiyat Bekanntmachnng SfUSTEKUNG OBl GEBDKTS JAHHGANGE 19M ÜND IMS Alle minnlichen ReJchsdeutscben der Geburtsjahrgange 1804 and 190S auch diejenigen die bereifs durch Wehrersatzdienststellen der Heimat erfasst gemuster unabkömmlich oder zuTÜckgestellt worden sind haben sich zur Musterung wie folgt zu melden a Aus den provinzen Südholland und SeeUnd in Den Haag Schule Frederikstr 38 am an 1942 vm S30 u die Buchstabcn a j am 10 ll l 4a vm 8 30 u die Buchstaben k am 1111 1942 vm 8 30 u die BuchsUben t x b aus der Provinc NordhoUand in Am sterdamO Schule lepenweg 13 am 1211 194 vm JO u die Biichstaben a J ara 1311 1942 vm 8 30 u die Buchsiabcn k q mn 14 11 1942 vm 8J0 u die Buchstaben r z c Aus den Provinzen Friesland Groningen Drente und Over ssel bei der Wehrmachtkommandantur Zwolle Rojensingel 13 am 1611 1942 vm 8 36 u die Buchstaben a o am 17 11 1942 vm 8 30 u die Buchstaben p z d Aus den Provinzen Gelderland Utrecht und Nordbrabant in Eindhoven Schule Don Boscostr 18 am 19 11 1942 vm 8 30 u die Buchstaben a h am 20 11 1942 vm 8 30 u die Buchstaben i r am 21 11 1942 vra 6 30 u die Buchstaben s z e Aus der Provmz Limburg bei der Wehrmachtkommandantur Maastricht N Martcnsport 2 am 23 11 1942 vm 8 30 u die Buchstaben a e am 24 11 1942 vm 8 30 u die Buchstaben f h am 11 1942 vm 8 30 u die Buchstaben i 1 am 2611 1942 vm 8 30 u die Buchstaben m p tingsvermöB der Romeinen enz Anderen kiezensabstracte ondeiwerpen Ondankbaarheidv Eendracht Vaderlandsliefde en dergelijke Onze Albert Zas nu heeft als onderwerp genomen de stad Gouda Albeit Zas Oratio in laudem urbis Gouda Gouda Th Beekhoven 1695 Blijkbaar heeft hij willen breken met de traditie en iets eigens willen geven Deze jongeman op den drempel van de universiteit die llig zeer veront waardigd zou zijn als hij kon weten dat hij nog voor schooljongen wordt uitgemaakt worstelt in verzorgd hier en daar wat rethorisch Latijn met Je moeilijkheid oni van zijn onderwerp iets persoonlijks te maken De compositie is weloverwogen Na een korte inleiding waarin hü uiteen zet dat men verplicht is zooveel mogelijk van zijn liefde voor zijn geboorte grond te getuigen begint hij te spreken over den oorsprong van den naam en de i ting van de stad en schaart zich bü diegenen die aannemen dat Gouda vroeger ergens anders heeft ge legen maar ten tijie van Floris V door Nicolaas van Cats verplaatst is naar de oevers van den IJssel bü de uitmon ding van de Gouwe Geen wonder roept Zas uit dat onze voorouders tot die verhuizing kwamen wat een genot en wat een gemak konden ze ondervinden van die beide rivieren die al even liefelijk als nuttig zijn Ketel die seUs met i teencB aeUlderde Hierop laat hö een geografische uiteenzetting volgen over den loop van Xlen Usseï om dan weer terug te komen op de prachtige ligging van de stad en het landschap waarover hij uitvoerig uitweidt Dan komt hü op de stad zelf wAiswaar hebb i de huizen niet de koninklijke pracht die men eldcn wel aantreft maar ach zegt hij ÉÊ o vermakelijk wat heb je nu l ooii particulier gebruik aan die verbijsterend groote huiden Meer last 4an lust Op de openbare bouwwerken k n men toch Übeilijk iets dergelijks aanmerken behalve dan misschien dat de stademuren niet erg sterk zijn De gunstige ligging van Gouda in t hart van Holland naakt dit echter overbodig Vroeger ja toen haU men het Slot en dat was wérkelijk wel steik nu echter zoo is s werelds loop it er slechts één toren van over Naldit Slot bespreekt hij het Marktpbóa ea de Kerk met de glazen en komt das via de Crabeths 99 de K itn anuM H IM vm SJt u dia BuehsUbm q m a ll U4i vm t JO u ilte Buchstaben t z Meldepflichtigen haben Ausweis und 3 PaisbUder 37 52 mm in Uche Kleidung ohne Kopfbe un BrillentrSger das Brillerezept tibringen Juden haben nicht zu eracheinen Den Meldepflichtigen wird das Fahrgeld 3 Klasse gegen vorzeigen der Fahrkarte bei der Meldung zurückerstattet Sie erhalten ferner bei einer Abwesenheit von Wohnon von mehr als g Stunden ein Zehrgeld Den Haag den 26 Oktober 1942 Der Eeichskommissar für die besetzten Niederlandischen Geblete Deir Generalkommissar für das Sicherheitswesen gez RAUTER S S Gruppenführer und Generalleutnant der Polizei OtiDERHOUDSWERKZAAMHEDEN AAN ZENDER HILVERSUM I Di8 persdienst van den Nederlandseh i Omroep meldt Wegens noodzakelijke orderhoudswerkzaamheden zal de zender Hilversum gedurende vier dagen n l vanaf Maandag 2 November tot en met Donderdag 5 November niet te beluisteren zijn De programma s over de radia oentralcs vinden normaal doorgang beroemde personen die Gouda voortbracht Na een lyrische ontboezeming over het talent dezer glazeniers geeft hij een opsomming van een heele reeks beroemdheden waarbij Erasmus natuurlijk een groote plaats inneemt terwijl hij ook met kinderlijk enthousiasme uitweidt over den schilder Ketel die zelfs met zijn teenen schilderdel Heel wat korter spreekt hij over de Goudsche nijverheid Plichtmatig noemt hij de verschillende takken van i edrijf op is alleen iets uitvoeriger over de pijpen aarden buizen waar men de tabaksrook doorheen haalt Maar voo r hem den geletterde is dit alles slechts theoretisch belangrijk Jiij breekt dit gedeelte spoedig af om zijn aandacht te schenken aan de rol die Gouda in e geschiedenis gespeeld heeft Klaarblijkelijk hebben de verhalen der ouderen over 1672 den inval van Frankrijk Munster en Keulen diepen indruk op hem gemaakt immers de aip t over het naderen der Franschen het zien branden der naburige dorpen het gejammer der in Gouda binnengekomen vluchtelingen beschrijft hij als of hü het heeft bijgewoond Misschien ook acht hü dit een geschikt slot om zijn toehoorders die voor een gr oot deel dien moeilijken tijd beleefd hebben te treffen Hü eindigt dan met een zegewensch Oeve 3od dat onze stad haar heerlüke tot nu toe bewaarde vrüheid haar godsdienst en haar welvaart moge beschermen en behouden nLeerUng met hart voor xUn s ad Wat is nu de indruk van die rede Bü eerste lezing zeggen we wat braaf Maar Wj nadere beschouwing zien we toch wel iets meer van Albert Zas zelf Hü Aeeft werkeUjk een groote liefde en bewondering voor zün stad hel rhetorische echter van zün Latün geeft aan de uiting van die bewondering ie s kunstmatigs Toch merken we en dat doet ons een levenden jongen achter de statige taal herkennen dat zün belangstelling eenzijdig is Het is niet het soort jongen geweest die een excursie naar een fafiiek zou waardeeren HU is in de eerste plaats leerling der Latynsche school een ouderwetsch gymnasiast doordrongen van de waarde van geestelüke vorming Drie c een halve bladzijde begaat zijn opsomming van de geestelüke voormannen van Gouda tegen nauwelülis een halve bladzü gewijd aati Gouda s nü verheid Spreekt dit geen boekdeelen Waarin hü echter het meest zichzelf schijnt te zijn Is bü de beschrijving van het laÉlschap al doorspekt hü die HMt HeratflSs cltaien al haalt hü er ook jrerder de klassieke oudheid bü en ebruikt hü zinswendingen die aan DISTRIftVTIEillEUWS VERLAGING VAN HET VERSNAPE RINGE NRANT SOEN Extra versnaperingen rantsoen voor kindereu met Si nt Ni cplaas AFZONDESLUKE BON VOOB GEMENGD MEEL De secretaris generaal van het département van Landbouw en Visschwij maakt in verband met de aanwijzing der nieuwe bonnen voor voedmgs en genotmiddelen voor het tijdvak van 1 tot en met 28 November a s het volgende bekend Tegelijk met het tabaksrantsoen ondergaat ook het versnaperingenrantsoen een verlaging Deze verlaging wordt bereikt doordat men met de op de thans aangewezen bonnen 66 57 58 en 59 vBrlcnjgi aar gestelde hoeveelheid van 400 gram niet vier weken doiJi zes weken moef toekomen De gelaigheidsduur van genoemde bonnen loopt dus niet zooals in de gepubliceerde bonnenlyst is vermeld tot en met 28 November a s doch tot en met 12 December a s Nadien zullen voor het tijdvak van 13 tot en met 6 December a s die is dus voor een periode van twee weken twee bonnen elk rechtgev ide op 100 gram versnaperingen geldig worden verklaatd een en ander beteekent dus dat het versnaperingen rantsoen voor het tijdvak van 1 November tot en met 26 December dit is dus een pericde van acht weken wordt teruggebracht van 800 gram cp 600 gram Voorts kan thans reeds worden medegedeeld dat voor kinderen van O tot 14 jaar ter gelegenheid van Smt Nicolaas op nader aan te wijzen bonnen een extra rantsoen van 200 gram versnaperingen beschikbaar zal worden gestald Evenals vorige maal zyn wederom afzonderlijke bonoen aangewezen ter verkrijging van havermout en peul vruchten en bon algemeen 420 geeft recht op het koo en van 125 gram havermout Tenslotte is naast een bon voor gort e d een bon aangewezen waarop uit Horatius natuurbeschyvingen ontleend zyn Maar we gelooven toch ook aan de oprechtheid van onzen Ijoerendichter Poot hoewel die zelfs rotsen in ons HoUandsch landschap toovert Zoo kunnen weer ook van op aan dat onze Albert Zas als iedere andere HoUandsche jongen langs de dijken heeft gezworven en de schoonheid van de polders heeft genoten met een gevoel van dankbaarheid een zoon van dit land te zün Tot slot willen we hem dan ook zelf aan het woord laten als hü spreekt over Gouda s ligging COnze eoorostder hadden stelliff een getchtkter plaats kunnen uitkiezen om hun stad te stichten Met het t obte recht lutn men zeggen dat hier bijna ille voowaarden hebben bestaan om een stad tot bloei te brenflien Om te beyinnen de liefelijke ligging Hoeveel valt hier niet te beschrijvenl Mijn kracht zoa eerder uitgeput raken dan de stof wanneer ik probeerde een volle ge opsomming te geven Wat it er verrukkel kfr dan de rivieren die op zoo liefelijfce w ze OOTJ omd door bladerrijfc ccboomte de ooren eeenzeer sfreelen als de oogen Wat is er heerlijker om te zien dan het dartelen en het grazen van het xeelige vee in de rijke groene loeiden Wat meet tk oerder zeggen van de schoonheid der tuinen die eiflendom oan aanzienlijke bvrgtTÈ aan alle konten rond de stad lig enf Kn welk een bekoring krijgt de stad niet door de andere planten en struiken waarmee ze meer dan ee cre ander omgeven is Gij Proeneste zomernacontieoord der Romeinen Gij Baiae met uui warme bronnen laai u niet meer voorstaan op uw liefelijkheid onze staé kan u misschien niet overtreffen u evenmren kan ze wel M M Comelis KeteU 1548 1616 2óH en tHaoH 1 Zon op S 34 onder 18 12 Maan op onder 15 20 Men b rerpiickt te ver doitterca ▼ an nnsoaderiang tot MMMopIraaat Lantaanu ran rocrtmgen moBtea c b liali na ceaaondergaag OBtatoken worden MMMMMMWMHMIMaMMMHMIMMI 111 Er wordt aan horlnnord dat In den nacht van Zondag op Maandag da klokken een uur moeten worden teruggezet sluitend gemengd meel mag worden afgeleverd In verband hiermede geeft bon algemeen 421 recht op het koopen van 125 gram gort gortmout gortblt em Titten gemengd meel aard appeltapioca of aardappelmeelvlokken terwijl bon algemeen 422 uitsluitend recht geeft op het koopen van 125 gram gemengd meel Bonaanwüzing hondenen kattenbrood Voor de periode van 1 lot en me t 30 November 1942 wordt op bon no 1 van de voederkaart voor honden volgens dezelfde normen als voor de voorgaande periode hondenbrood verkrijgbaar gesteld Op bon no 1 van de voederkaart voor hondenbnood groep K wordt voor de periode van 1 tot en met 30 November 1942 H4 kg kattenbrood verkrijgbaar gesteld Binnenkort ruiidvet op bon 58 Op de bonnen 68 van de boterkaart welke geldig zullen zijn gedannde het tl vak van Dinsdag U fier vember 1942 tot en met Zaterdag S Dee nber 1942 zal desgewenscht rundvet verkrijgbaar zün Per tweetal bonnen zal moi 200 gram rundvet kunnen betrekken Zij die rundvet wenschen te ontvangen dienen de genoemde bonnen bü hun slager in te leveren desgewenscht tegen ontvangstbewüs in het tudvak van Woensdag 4 tot en met Zaterdag 7 November 1942 Zü die gedurende bovengenoemd tijdvak bon 58 niet bü hun slager hebben ingeleverd kunnen daanop geen rundv i betrekken doch uitslui tiend de artikelen ter verkryging waarvan deze bon nader zal worden aangewezen Uiterasn d mag eerst een aanvang worden gemaakt met de aflevering van het rundvet op 2 November 1942 Generatoranthraciet en baggerturfbonnen voor November 1942 Gedurende het tüdvak van 1 November 1942 tot en met 30 Novembet 1942 geeft elk der met de woorden generator anthraciet elfde periode gemerkte b nnen recht op het koopen van één hectoliter max 75 kg anthracietnootjes IV of V terwUKgedurende hetzelfde tydvak elk der met de woorden geneéator turf tiende perio de gemwkteActinen recht geeft op het koopen vai p sttdts baggerturf BonH 5 K F voor kookdOeleinden Gedurende hel tüdvak van 1 N vembw 1942 tot en met 30 April 1943 geeft de met 05 Kï gemerkte boo dor DZ kaart voor vaste brandstoffen voor kookdoelemden redjt op het koo pen van één eenheid vaste branditof fen met uitaondering van anlhraeiet De verbruikers zullen met de op jJdezen l on aan te schaffen hjrandstof lfen moeten toekcmien tot 1 Februari 1943 aangezien eerst op dezen datumeen nieuwe bon zal worden angewe zen j Uitreilang distributie be cheiden De plaatselüke distributiediensten zullen op nader te bepalen tüdstippen gedurende het tijdvak ren 8 tot en met 28 November a s tegen overlegging van de distributie tamkaa 1 en tegen inontvangatneming van een bon van het inlegvel Ixinltaarten voedingsmiddelen l e periode 1942 alsmede nieuwe aardappelkaarten uitreiken Ook ditmaal zal weer onderscheid gemaakt worden tusscHen stad enlandkaarten Aartgczien evenwel met ingang van 29 November a s een wüzi ging wordt aangebr ht in de verdeeling staden landgebied zal het in sommige gemeenten kunnen voorko nen dat men inplaafs Van stadkaarlen landkaarten of in plaat van landanten stadkaarten ontvangt