Groot Gouda, donderdag 25 oktober 1945

EENDRAOrrf MAAKT M CHT ö GROOT GOUDA PER SPER AD ASTPA Administratie M van Loon Bur Markt 20 Gouda Tel 306 Abonn p w 25 et Losse numm 10 c ALGEMEEN NIEUWSBLAD VOOR GOUDA EN OMSTCEKEN Redactie L A v d Steenhoven Mr A A J Rijksen Drukker Drnkkeri Verzijl Gouda DAGBLAD NUMMER 61 DONDERDAG 25 OCTOBER 1945 Een geallieerd officier over Java Een optimistisch geluid We€tUeUU Weersverwachting medegedeeld door het K N M l tot morgenavond Wordt verwacht Aan de kust stormachtige in het binnen 1 krachtige tijdel stormachtige wind tnsschen Z W en W Wisselende bew Regenbuien aan de kust met kans op onweer Vrij koud Het is mijn overtuiging dat men de Indonesische questie op menschelijke wijze moet benaderen Na zooveel jaren van Japansche terreur en demoralisatie moet de tegenwoordige toestand psychologisch bezien worden aldus verklaarde een geallieerde officier die bij de Rapwi op Java werkt zestien dagen geleden naar Engeland vertrok en nu voor zijn terugkeer nog even tijd vond om enkele vertegenwoordigers van de NederJandsche pers van zijn ervaringen te vertellen Hij is zelf na de Japansche invasie gevangengenomen en heeft kennisgemaakt met vrijwel alle krijgsgevangenkampen op Java Als Rapwiofficier heeft hij met Soekarno Hatta en andere Indonesische leiders gesproken Zijn indruk van deze menschen is dat hun gevoel voor ge matigheid ondanks alle wilde geruchten het meest in het oog loopt In dit verband haalde de officier een Chineesch spreekwoord aan When you are riding a tiger it is very difficult to dismount of in het Nederlandsch Als je in het schuitje zit moet je meevaren Soekarno en Hatta zoo verklaarde hij verder zijn voor zij de republeik Indonesië uitriepen 48 uur door de extremistische jongeren gevangen gehouden die hun blijkbaar niet hebben vrijgelaten voordat zij met de extremistische ideeën hadden ingestemd Opmerkelijk is ook dat de verklaring van het uitroepen der Republiek in de Japansche kranten op Java zonder eenig commentaar werd geplaatst Volgens deze zegsman wordt de achtergrond van dit geval voor een belangrijk deel door de angstgevoelens der betrokken nationalisten bepaald De Nederlandsche en Maleische radio uitzendingen uit Australië hebben hiertoe het hunne bijgedragen En als de leiders der nationalisten niet voor hun leven vreezen aldus de officier dan zijn z toCh b vreêScTHCn Koóge bétrelkifigetf té verliezen De feitelijke gebeurtenissen verklaarde spreker voor een grljSoc deel uit de Japansche houding Toen zij ifizagen dat zij den oorlog gingen verliezen nebben zij de Indonesiërs de onafhankelijlcheid beloofd De nationalisten die in het begin der bezetting al een keer in deze beloften teleurgesteld waren meenden nu weer een kans te hebben en werkten mee Het eenige doelwit der Japanners was echter een opstand in den rug te voorkomen Na de Japansche capitulatie deden de Jars wat zij overal elders ook gedaan ben n l wat volgens hen den geallieerden welgevallig zou zijn Zij concentreerden hun troepen in enkele centra daarmede de controle over het eiland aan de nationalisten overlatend Opzienbare onthullingen deed de Rapwiofficier over een opstand der Soekarillo s in April van dit jaar eep afdeeUng Soekarillo s door de Japanners getrainde en bewapende soldaten sloeg onder leiding van een 19jarige jongeman te Kediri aan het muiten bezette de voornaamste punten en nam de Japanners gev gen Zes weken van strijd waren noodig om het Japansche gezag weer te vestigen maar de leider van den opstand werd niet gevonden De toestand in de kampen Over het algemeen kon deze ooggetuige die zelf het leven in de kampen op Java heeft ondervonden een optimistischer geluid over de situatie laten hooren dan in Nederland over het algemeen vernomen wordt De toestand in de kampen der burgerlijke geïnterneerden is duizendmaal beter dan voorheen Op het oogenblik behoeft men zich in Nederland daarover geen zorgen te maken De kampen die geconcentreerd zijn Wat Is er in Gouda te doen Donderdag 25 Oct 8 n Concordia R K Tooneelvcr Gouda met De Logé Idem Nieuwen Schouwburg Kühn s Variété Idem Reunie Oosthaven Openingsavood Volksuniversiteit Jac van ElsScker De Vliegenvanger van John Steinbeck en o a Verzetspoëzie Réunie Vrijdag t m Woensdag De Bagatelle Club Thalia Theater Vrijdag t m Woensdag Konvooi naar Moermansk Schouwburg Bioscoop Vrijdag t m Donderdag Fanfare Zaterdag 27 Oct 7 45 uur Kunstmin Boelekade Feestavond van Vlre etCelerita WAT GEBEURDE ER 25 OctcAer 1944 Razzia s In Hilversum en Bussum 29 Amsterdammeis vermoord als represaille voor het neeschieten van den Gestapoman Hei bert Oelschlcgel door zijn collega s 1943 Dnjepoprctowsk ie Russische handeni 1942 Montflominery zet den aanval bij El Alamein in 1941 Berlijn meldt dat Timosjenko he bevel over het Zuidelijk frontdeel op zich heeft genomen omdat dit frontdeel het belangrijkste is en Stalin i Timotjcnko dea bekwaamsten opperbevelhebber acht 1940 Op verzoek van Mussolini neemt een Itallaansch eskader deel aan nog steeds voortdurende bombardementen op Engelsche steden Mr J H Rolandns Hagedoorn overleden Naar wij van de zijde van het Bijzonder Gerechtshof vernemen is de verdediger van Mussert Mr J H Rolandus Hagedoorn In den afgeloopen pacht overleden Het is zeer waarschijnlijk dat het proces tegen Ir Mussert hierdoor vertraging zal ondervinden Een witboek over de Koninklijke besluiten De ministerraad heeft besloten de toelichtingen op alle koninklijke besluiten welke onder verantwoordelijkheid van dit Kabinet verschenen zijn als verzameling te bundelen en aan de Staten Generaal aan te bieden Oude tuben met dop moeten toch worden ingeleverd Aangezien het als een nationale plicht beschouwd moet worden om thans zoo weinig mogelijk materialen verloren te laten gaan wordt het van regeeringswege wenschelijk geacht nog geen in tuben verpakte artikelen door den winkelier af te doen leveren zonder daarvoor inlevering van oude tuben te verlangen In tegenstelling met hetgeen is aangekondigd zal derhalve in den vervolge wederom bij aankoop van in tuben verpakte artikelen een oude tube met dop worden Ingeleverd Voor één nieuwe tube mag één oude verlangd worden Hevige storm in Engeland Over Engeland woedt thans een hevige storm Hevige regenbuien gaan gepaard met een wind die een snelheid bereikt van 130 tot 150 km per uur Er is belangrijke schade aangericht aan dijken eigendommen en Telegraaf en Telefoonpalen Ook op de NooVdzee is het zwaar weer Talrijke schepen van verschillende Nationaliteit hebben de havens weer opgezocht Van geregeld icheepverkeer kan geen sprake zijn Radio Bandoeng in Geallieerde handen De Geallieerde troepen die kortgeleden Bandoenf hebben bezet hebben nu ook het radiostation overgenomen dat voordien door de Nationalisten werd gebruikt Deze zendInstallatle is de krachtigste vao gehed Nederlandsch Indlë SPORTNIEUWS Het voetbalprogramma voor Zaterdag en Zondag Voor het komende weekeinde zijn volgende voetbalwedstrijden vastgesteld Zaterdag 27 October Afd A Groep 1 Olympia a G S V a Gouda aUnio a D O N K a Stolwljk a Schoonhoven aOnn a Groep 2 Bodegraven b Jodan oys a Ona bWaddlnxvecn a Afd B Groep 1 Ona c Bergambacht a Unlo bD O N K c 4 30 uur Groep 2 Olympia b Gpuda c 3 uur G S V bOna d de Afscheid bij P T T Met Jngang van 1 September 1944 werd de heer N C M Koch hoofdcommies aan het P T T kantoor alhier verplaatst van Gouda naar Nijmegen zulks in verband aiet zl n bevordering tot hoofdcommies Door de oorlogsomstandigheden kon deze verplaatsing geen doorgang vinden Maandag 1 1 is de heer Koch naar Nijmegen vertrokken na een postale loopbaan te G uda van bijna 37 jaar Door zijn bekwaamheid zijn vriendelijk en hulpvaardig optreden was deze ambtenaar in den dienst en bij hef publiek een gaarne geziene figuur welke slechts noode zal worden gemist Onze beste wenschen vergezellen hem naar zijn nieuwe standplaats EUa Schouten Alter keert terug Na een afwezigheid van ruim 4 jaar is EUa Schouten Alter die reeds gedurende 15 jaar haar lessen in Gouda gaf hier ter stede teruggekeerd Zij zal haar lessen In rythmlschc gymnastiek kunstdans en balletopleiding zoomede In ballroomdancing weer hervatten Vébr nadere bijzonderheden verwijzen wij onz lezers en lezeressen naar de advertentie in ons blad van gisteren Het Rotterdamsch Philh Orkest concerteert Dirigent Yvon Baarspul Solist t Carel van Leeuwen Boomkamp Cello Onder de meesters der edelste Fransche traditie beginnend met Rameau 1683 1764 en eindigend met Wagner Willem Pijper voegde tr oij Claude Debussy 1862 1918 treffen wfe Saint Saëns niet aan Hetgeen geenszins zeggen wil dat deze componist niet tot de belangrijke gerekend moet worden want de van hem verschenen werken van beteekenis vormen een eerbiedwaardige lijst Het celloconcert in a behoort niet tot zijn muzikaal hoogststaande composities en is kcn eU k gescbfeven om eca cellist vw naam gelegenheid te geven diens technisch en muzikaal kunnen te ontvouwen En als zoodanigis in Carel van Leeuwen Boomkamp dien we tot Neerland s beste cellisten mogen rekenen n ideale vertolker gevonden hij ontwikkelt n prachtigen zangrijken toon die vooral In de pianlssimo gedeelten fluweelig aandoet Meesterlijke techniek bijv de geslaagde flageolettoonen dubbel en octavenspel hetsonorespel op de C snaar de fijn geslaagd chromatische neergang In het middengcdeelt soepele stok voering in één woord t Orkest en solist beiden hebben n reproductie van het werk gegeven die vrijwel geen wepsch onvervuld Het waarin beiden een superieure prestatie leverden Na de geestelijke verfrlsschlng die Bach s derde Brandenhurgsche Concert In G schonk n werk dat muzikaal letterlijk en figuurlijk aan den top stond en dat van begin af onze aandacht tot het uiterste gespannen houdt geschreven voor strijkers en hout hoorden we de prachtige Haffner symphonic no 35 K V in D van Mozart Zoowel Bach als Mozart werden door Yvon Baa dspul met uitstekende indicatie en muzikaal innig doorvoeld geleid Alleen moeten we de opmerking maken dat Mozart doorgaans te sterk gespeeld werd vooral het subtiele Andante en Menuetto met Trio hadden we voor de strijkers coö ordino gewenscht al staat dat in de partituur ook niet aangegeven maar men bedenke dat in Mozart s tijd orkesten van n dergelijke bezetting als de tegenwoordige onbekend warenen Wolfgang Amadeus composities voor dun bezette orkesten gedacht zijn Ook Bach hadden wc doorgaans minder geprefereerd hoewel de Cantor heel anders werkte dan Mozart Duidelijk liet Baarspul in Bach s concert de verschillende partijen als daartoe aanleiding was uitkomen Zijn leiding kenmerkte zich door overtuiging en rust en volkomen beheersching van het object Na van Leeuwen Bopmkamp s vertolking van Saint Saën s Concert werd deze met zooveel cellistische verworvenheid begaafde cellist volkomen verdiend met bloemen gehuldigil Het concert eindigde met Wagenaar s briljant geschreven ouverture Cyrano de Bergerac welk werk we tot onze spijtwegens verplichtingen elders niet mttr konden hoeren y Het vroege aanvangsuur noodzakel door den vooralsnog zeer beperkte treinenloop was ongetwijfeld reden dat velen verstekmoesten laten gaan Het openingsconcert ette goed in A P Vermei bij Batavia Bandoeng en Midden Java n l in de sector Semarang Ambarawa staan onder bescherming van geallieerde troepen en de voorziening van levensmiddelen n medicijnen baart geen zorgen Plaatselijk n l in sommige kampen in Midden Java is de watervoorziening een probleem Een aantal geïnterneerden heeft op eigen risico de kampen verlaten en is naar Soerabaja getrokken Ik ben ervan overtuigd aldus spreker dat ook zij het goed makqn Het leven normaal Opmerkelijk is het dat zelfs tijdens de ernstigste moeilijkheden op het eiland het leven in de steden nog zoo betrekkelijk normaal zijn gang ging Temidden der Indonesiërs in Batavia bijvoorbeeld woonden Europeanen wie geen overlast werd aangedaan Huisvrouwen deden rustig hun inkoopen Verkeer en industrie De treinenloop op Java is practisch normaal ook de electriciteitsvoorziening en de waterleiding functionneeren nog over het geheele eiland De Japanners hebben wel huizen geplunderd en beroofd van bijv koelkasten en klokken maar vernielingen op grooten schaal zijn niet voorgekomen De schade dttois ontstaan is meestal te wijten aan verwaarloozing Zoo ook wat betreft de industrieën die de Japanners weliswaar soms van machinerieën beroofd hebben maar zij zijn er niet in geslaagd deze machines van het eiland weg te voeren De rijstoogst zal niet veel minder uitvallen dan het vorige jaar en toen zijn wij er ondanks de Japanners ook gekomen Dit seizoen is echter zeer droog geweest in geen 3 maand is te Bandoeng een duppel regen gevallen Vervoersmoelliikheden Het transportprobleem is ook op Java groot Voedsel is er genoeg maar moeilijk is het het op de juiste plaats te krijgen Er is echter reeds eenige kolenimport uit Sumatra waardoor de vrachtauto s die nu het hout voor het spKJorwegverkeer moet aanvoeren vrij zullen komen voor de voedselvoorziening Inflatie gaande Over de prijzen zeide de officier dat die nu op een iets lager peil liggen dan voor de Japansche capitulatie Sinds 1942 is er een constante inflatie aan den gang die de laatste vier maan ien voor de bevrijding catastrophalen omvang aannam Voor een zeer kleine en verschrompelde banaan betaalde men een gulden Voor zilvergeld kon men alles krijgen Een ei kostte in papier 125 cent met pasmunt slechts 5 cent Veel woorden van lof sprak de officier nog over de houding der Nederlandsche vrouwen die zich gedurende de interneering van een jjrachtige zijde hebben laten zien De geallieerde krijgsgevangenen zijn van meening dat voor hen een monument moet worden opgericht Ook de jongens beneden de tien jaar die dus nog niet geïnterneerd waren gedroegen zich voorbeeldig Al waren zij jong zij verrichtten het werk van een vader en een grootvader Tenslotte wees de geallieerde Rapwi officier nog op de groote moeilijkheden die de Britten van het S E A C hebben te overwinnen Eerst op 15 Augustus werd Nederlandsch Indië onder commando van Admiraal Lord Louis Mountbatten geplaatst met IndoChina en nog andere streken Hoewel de verwachting was dat onmogelijk voor 4 October de eerste troepen op Java zouden kunnen landen was op 24 September de eerste afdeeling al aan land gezet Alle wedstrijden voor zoover niet andervermeld vangen te 4 uur aan Zondag 28 October Ie kl A Moercapelic 1 Ona 4 Haastrecht 2 Gouda4 2 30uur Waddinxveen 2 DONK 2 Ie kl B Zwervers 2 OlymplB 3 Lekkerkerk 3G S V 3 2e kl A Olympia 4 Ammerstol S V 2 D O N K 3 Nicuwerkerk 2 O NA 5 Berg ambacht 2 2c kl B G S V 4 Esto 1 3e kl B D O N K 4 G D S 2 12 30 u O N A 6Waddinxveen 4 211 30 nuri 3e kl C Gouda 6 G S V 5 11 uur V E P 3Olympla 5 2 30 uur Alle wedstrijden voor zoover niet andcra vermeld vangen tt 2 unr aan