Groot Gouda, dinsdag 20 november 1945

STADSNIEUWS De nood der scholen Mei tied mm U lUoUkot De laatste jaren is er van het onderwijs in onze stad maar weinig terecht gekomen De achterstand is groot En de jeugd heeft behalve onderwijs ook opvoeding gemist Dit alles zou dit jaar anders worden Geen bezetter meer in het land geen scholen meer gevorderd Aan het werk leerkrachten aan het werk jongens en meisjes Er is genoeg gedwongen lediggang geweest Maar nu bleek ondanks het goede werk van N V H voor vele kinderen ihet gebrek aan kleeren aan schoeisel een bezwaar Door samenwerking van stadhuis distributie en leerkrachten kon op korten termijn in den ergsten nood op het gebied der kleeren worden voorzien Met het sdioeisel staat het minder goed maar toch kon hier en daar en in totaal op vrij groote schaal geholpen worden Van de week gaan weer 500 kinderklomipen naar de scholen Hierop behoeft het onderwijs in hetalgemeen gesproken niet meer testranden Nu is er echter weer een ander en weleen zeer ernstig beletsel De moffen hebben tal van kachels en bovenal tal van kachelpij pen weggehaald En om kachelpijpen zit men in het geheele land tespringen Op het stadhuis en bij de distrjbutie en Gemeentewerkeit heeft men al het mogelijke gedaan om kachelpijpen voor de scholen te krijgen met kachels is men reeds geslaagd maar nog slechts de helft der scholen kan vandaag aan den dag stoken Wij zullen nog wel iets krijgen maar weinig en wanneer Moeten wij de kinderen nu weer naar huis sturen Moet de achterstand nu nog weer grooter worden En evenzoo het kattekwaad en dx baldadigheid Hier moet de geheele burgerij in het geweer geroepen worden en voor de ieugd ookomen Laat ieder nakijken of hij met een stuk kachelpijp en of een elleboog kan missen op zolder of aan een kachel welke toch niet gebruikt kan worden bij gebrek aan kolen Gemeentewerken fabriceert er dan kachelpijpen van voor de scholen en de jeugd kriigt warmte en onderwijs Desgewenscht kan men de pijpen alléén voor dit stookseizoen afstaan Na afloop krijgt men ze weer van Gemeentewerken terug Desgewenscht zal ook de waarde van de pijp door de gemeente worden ver e pijpen kunnen bezorgd worden op het Gemeenteerf Turfmarkt no 50 Ook kan schriftelijk of mondeling of telefonisch no 3241 aan Gemeentewerken opgegeven worden dat een stuk pijpkan worden afgehaald De kou is in de lucht iedere dag is er één DE Burgemeester van Gouda JAMES Speelgoed voor Venlo In deze laatste dagen van November is de jeugd van Nederland vervuld van het komende kinderfeest bij uitstek Sint Nicolaas Reeds nu gturen nieuwsgierige irezichtjes de speelgoed etalages af en in Indachten worden reeds heele verlanglijten üivremaakt Dit verlangen bezielt niet alleen onze oudsche kinderen Ook de stakkers in Venlo zien vol verwachting het St NicülaaM cst naderen N V H doet daarom in dc c week een beroep op de schooljeugd van onze stad Aan alle hoofden van scholen is het verzoek gericht hun leerlingen te vragen op Vrijdag 23 November a s een stuk speelgoed uit hun eiyen speelgucdkast mede te brengen Deze zullen t an zoo snel mogelijk aar Venlo worden gevoerd opdat deze kinderschat no v Vu St Nicolaas daar aankoniit en uitgereikt kan worden Wij doen hiermede een dringend beroep on de ouders De nood in die stad ts zoo stoot Het is al ellende waar men komt De daken lekken zoodat de foPP op de geimnroviseertie tafels vallen Kisten kkffes en leege hescuisblikïcen dienen als zfeaat en Elke hui elijWieid is zoek En de kinderen Naar chool kunnen zji vooral de kleintje veelal niet Zij z jn moeder tot last en hebben mets om zich rvSaken Alles was zij hadden is verlorln gegaan btiik of moedwillig vermeld Ouders als Uw kind met het verzoek vari zifn schoolhoofd thuiskomt weiger faSdai niet Helpt het liever wanneer het moeilijk van een stuk speelgoed weet te SS Weet dat elk stukje speelgoed mede de kinderen uitgespeeld z jn in Venlo een schat beteekent De kinderen van Venlo rekenen op U Laten zij nietvergeefs wachten U kunt hier ontzettendveel aan doen DUS 23 NOVEMBER SPEELGOEDDAG VOOR VENLO Burgerlqke stand GEBOREN 16 Nov Corneli J A z v J A van den Boogert en A I aKi8tijn Krugerl 38 Marianne G L d v J J E Rust en L Seleskl Joubertstraat 112 GETROUWD 17 Nov Chr Jonker en A W Ricsz OVERLEDEN 16 Nov H C J deMan 57 jaren SPORT NI EUWS Wéterpolo Voor de wintercompetitie worden hedenavond de volgende wedstrijden gespeeld O Z V l A Z C Comb O Z V 2 G Z C 3 O Z V A Z C dame De wedstrijden vangen om 7 30 uor aan in het Spaarde sbad Wie de klok haalt uit den toren heeft den oorlog reeds verloren Zoo luidt een oud rijmpje Voor Nederland zou Meulenberg uit Venlo de klokken roof van den bezetter organiseeren en de fa Storms uit Rotterdam wilde dat wel netjes uitvoeren voor de provincie ZuidHolland jelukkig kwamen er dezer dagen verschillende klokken uit Groningen terug allen van oudheidkundige waarde 43 stuks in totaal te saipen wegende 32V2 ton Op de terreinen Van de Kaarsenfabriek staan zij thans te wachten op hun uiteindelijke bestemming Het is een prachtige verzameling Er zijn er bij uit Leiden Dordrecht Delft en Rhoon De zwaarste weegt 3530 K g en is afkomstig uit een kerk in Den Haag die echter geheel verdwenen is door de bombardementen Ook uit onze omgeving is er een die aan de eene zijde MOERDRECHT en aan de andere zijde GOVDERAK tot opschrift draagt uit t jaar 1613 In vroegere dagen werden klokken dikwijls omgegoten tot geschut klokkengieters waren vaak ook geschutgieters omgekeerd ook werden niet meer bruikbare kanonen tot klokken omgevormd zoo werd bij vroedschapsbesluit van 14 Juni 1588 besloten het geschut dat voir de stadt ondienstelick ende onbequaem is te verkoojjen ofte tot de noodige klokken te doen vergieten Bij de teruggekomen exemplaren zijn er slechts twee uit onze stad Een der klokken uit den Kleiwegtoren is inmiddels vanuit Hoorn weer op zijn plaats teruggekeerd en doet zijn stem weer driemaaldaags weerklinken t is de Angelus klok uit de 17de eeuw Men zal zich wellicht nog wel herinneren dat ons carillon als een der weinige in den lande voorloopig althans gevrijwaard was van vordering Echter wilde men vier groote klokken uit den St Janstoren wegnemen Terwijl men in Januari 43 aanstaltt maakte dit voornemen ten uitvoer te leggen en de technische voorbereidingen reeds trof snelde de conservator van t Goudsche museum de Heer Helbers naar Den Haag en kreeg op t laatste oogenblik met zeer veel moeite k laar dat slechts twee groote klokken afgestaan behoefden te worden daar de twee andere als de twee laagste toonen van het carillon niet ontbreken mochten Zoo verdwenen dan toch nog twee zware hiidklokken de VREDESKLOK waarop het opschrift Och tnogt lek ens mit myn geschat verkondigen een oprechten f rede over all Henrick Weghewaerdt heeft mij gegoten in der stede Gouda Anno 1605 En de DOODSKLOK die nu terugkeerde Zij IS van denzelfden klokkengieter draagt t zelfde jaartal en als randschrift Laet het beduyd Van myn geluyd V clcyn en groot Strecken yermaen Beryd V zaam Al totter doodt Het klokkengieten bereikte in 1650 zijn hoogtepunt in de Gebrs F en F HEMONY de beroemde Nederlandsche klokkengieters Slechts enkele jaren voor zijn dood leverde Piet Hemony m 1676 een klokkenspel aan de stad Gouda dat Met open oog en oor De A N W B en het Jeugdtoerisme De onlangs opgerichte afdeeling Jeugdtoerisme van de A N W B geeft inde komende herfst en wintermaanden een Khriftelljke toeristische cursus voor de Jeugd tusschcn 11 en 16 j ar nMet open oog en oor De A N W B wil hiermede trachten inhoud te geven aan het reizen zoodat het meer wordt dan een ontspanning De bond wil alle longens en meisjes vooi bereiden op hnn tochten in de toekomst door hun te vertellen van alles wat ieder die naar buiten trekt zonder moeite langs den weg kan opmerken maar waar te velen gedachteloos aan voorbij trekken De onderwerpen die behandeld worden zifn De landschappen van ons land Landen Tuinbouw Cultuurgewasien Jacht ea Visscherij Boschbonw Boschbcdrijf en Boomen Bouwstijlen Wegen en Bruggenbouw Kleederdrachten Levende Folklore Schepen Wolkcntypen Sterrebeelden Iets over Fotografie Kaarten Kaartlezen en Kaartschetsen en buiten Teekenen Nadere inlichtingen verstrekt de Koninkl Ned Toeristenbond A N W B Afd Jeugdtoerisme Parkstraat 18 20 Den Haag NIEUWS IN HET KORT Paul Hofman leider van het crematorium in het beruchte Maidanekdooden kamp is in Lublin vter dood veroordeeld in 1930 gerstaureerd is Het werd toentertijd niet alleen hersteld maar ook voorzien van de nieuwste vindingen Achter de klepels der melodieklokken zijn spiraalveeren aangebracht waardoor tweestemmig spel met een lang aangehouden toon kan worden uitgevoerd Wij zijn dius een prachtig klokkenspel rijk en het is iets schoons waar iedereen van kan genieten En luister hoe onze dichter Gezelle zingt van de galmende slagen die over onze daken zweven Waar i ierd die wondere konst gevonden der diepgekeclde kopermonden die vragende alle dagen gaan den ouden gang die luide en lang die op en neer die weg en weer alhier aldaar gedriën te gaar op tijd en tel hun tongen slaan Ook het stadhuisklokje dat toch nog altijd 398 K g weegt is teruggekomen Met den grooten brand der St Janskerk Januari 1552 vielen alle klokken naar beneden en smolten in denvuurhaard uitgezonderd de beijerklok GABRIEL genaamd die in de luigaten bleef hangen Deze klok werd later in t stadhuis geplaatst ze draagt t jaartal 1509 en als randschrift Gabriel is mvnen name Myn ghelluy zij Gods bequame Alsoe verr als men my horen sal Wilt God bewaren overal Wanneer we uiteindelijk de balans opmaken danblijkt dat er nog heel wat klokken aan de Duitsche oorlogsvoering ten offer zijn gevallen 3 luidklokken van de R K kerk aan de Gouwe 3 luidklokken van de R K kerk aan den Kleiweg 1 luidklok van de R K kerk aan de Korte Akkeren 1 klok van t uurwerk uit den St Bar baratoren aan de Kuiperstraat 1 luidklok de Vredesklok uit de St Janstoren die hierboven reeds genoemd werd Al met al een gevoelig verlies maar dat kunnen we weer te boven komen Nu we weer herrinnerd zijn aan ons waardevolle carillon laat ons dan met meer waardeering ons schoone klokkenspel beluisteren en mogen de tonen der slaet clocken ons doen denken aan de voortsnellende uren terwijl zij rqepen Beidt Uw Tijd BINNENLAND Enquête ® ver mnexatie Tn den laat stan tijd staat het ax ncxatic vraagstuk in het middelpunt van de belangstelling Naast de belangwekkende rede van den Minister president over dit onderwerp heeft ook de pers groote aandacht daaraan besteed Ook in talrijke vergaderingen en brochures is het pro en contra belicht Het is aan te nemen dat het Nederlandsche volk alhoewel de materie zeer ingewikkeld is toch langzamerhand een idee heeft gekregen van de diverse voor en nadeelen van annexatie Tenzinde een juist beeld te krijgen van de publieke opinie overdit voor ons land zoo belangrijkonderwerp heeft het Centr Bureau voor Documentatie het initiatief genomen tot het houden vaneen enquête over deze kwestie Bevraagd worden een zeer grootaantal personen door het geheeleland Hiet net van de te bevragenpersonen is zoodanig samengestelddat die personen bevraagd worden die geacht kunnen worden representatief te zijn voor een be I aalde bevolkingsgroep Dit is hetzelfde systeem waardoor het inEngeland onlangs mog elijk was door bevraging van slechts 1800 van de 25 mill kiesgerechtigde de uitslag van de verkiezingen zuiver te voorspellen Het Centr Bur voor Documentatie bevraagt bij de te houden enquête een veelvoud van 1800 personen zoodat de wetenschappelijke zuiverheid van een dergelijke enquête in © en land met ongeveer 5 mill kiesgerechtigden absoluut gewaarborgd is WEEK VOOR GEZINSHERSTEL Als begin van de campagne voor geestelijk ert moreel herstel van ons volk welke door Nederlands Volksherstel wordt voorbereid zal van zes tot dertien Januari over het geheele land een week voor gezinsherstel worden g ehouden WEER KINDERPOSTZEGELS Van I December tot en met 5 Januari a s zullen weer weldadigheidszegels dè z g kinderzegels verkrijgbaar worden gesteld Zooals bekend is is de netto opbrengst bestemd voor steun van den arbeid tén bate van het bescherming en hulp behoevende kind in het algemeen Met uitzondering van de Zuigelingenbescherming De zegels zijn ontworpen door den J Kunstenaar E Fernhout De voorstelling is voor alle waarden dezelfde n l een meisjekopje DE VAN RECHTSWEGE ONTSLAGEN LAND WACHTERS De Regeergingsvoorlichtingsdienst maakt bekend in verband met de uitspraak van den Bijzonderen Raad van Cassatie betreffende den landwachter Van Wijk moet er op gewezen worden dat dit ontslag van rechtsvervolging op for neele gronden in elk geval niet beteekent dat de betrokkene in vrijheid wordt gesteld Hij blijft in hechtenis en zal zich eerlang moeten verantwoorden inzake hulpverlee iiing aan den vijand REIZEN NAAR BELGIË De consulaten van België te Breda en te Roosendaal zijn bevoegd om visa voor reizen naar België af te geven aan personen die in het lessort van genoemde consulaten wonen Zij moeten echter in het bezit zijn van een geldig paspoort alsmede van een be wijs van in en aiitreis af te geven door de paspoorten controle Badhuisweg 79 Scheveningen Personen uit Breda en Roosendaal behoeven dus niet meer naar Amsterdnni voor een visum Amsterdam 50 millioen tekorf He i college van Burgemeester en Wethouders heeft een suppletoire begrooUng vastgesteld voor 1945 waarbiLU van de oorspronkelijke begf t5ting ten bedrage van 16 800 000 nader werd begroot op rond 50 millioen gulden D £ DCUüLAS MACHiNE OP TERUGREIS De Douglas machine die de pioef li c it naar Indie heeft gemaakt is Maan i r rf eii om 7 uur plaatselijke tijci w ci V i Batavia vertrokken voor de te i laer naar Nederland De Skymaster had Iwiotig passagiers aan boord het toestel zal via Penang vliegen EXPC T VAN SPIRITUS Het Ministerie van Landbouw Visscherij en Voedselvoorziening deelt mede ter beharti ging van de Nederlandsche bx porthandei is n hoeveelheid spiritus naar het buitenland Zwitserland uitgevoerd Deze hoeveelheid moet in mindering worden gebracht op het binnenlandsch verbruik Dientengevolge is de toewijzing van br andspiritus waarvan eerder is aangekondigd dat deze op 40 van het verbruik in 1939 zou worden gesteld teru gebracht op 20