Groot Gouda, maandag 17 december 1945

Zes dagen in een lekke sloep Radio programma van hedenavond HILVERSUM I 301 M 18 00 Kees van Rijn zingt Cowboy liedjes aan de vleugel Dick Scherpen huyzen 18 15 Voor de rijpere jeugd Op weg naar Bethlehem met de Chesellen van de Spelewei 18 40 Sem Nijveen s Swing Quartet 19 00 Nieuwsberichten en reportage 19 30 Fransche liederen Maria Nanske sopraan en Isja Rossican piano 20 00 Nederland Herrijst De Fox spreekt 20 15 Vaudeville orkest o l v Cor v d Linden 21 00 De stem onzer bondgenooten door een geallieerd officier 21 15 Jan Corduwener Non stop 21 35 Oeestig intermezzo 21 40 Cantabile Septet j i2 Mensch en Maatschappij Dr J P Chr de Boer De lof der huise heid 22 30 De componist va nde week Handel 23 00 Nieuwsberichten 23 15 Avondwijding Kap P Janssens v d St Petrus Par te Eindhoven 23 30 Sluiting en Wilhelmus HILVERSUM II 415 M 18 00 18 30 19 00 19 30 20 00 20 30 Nieuwsberichten en persoverzicht Orkest Piet Coomans Chansons en walzen Programma vpor de Nederlandsche Strijdkrachten Ensemble George Frank Landbouwrubriek Q Diepenhorst De taak en de werkwijze van den C C D 20 45 Omroepkamerorkest o l v Jaap v Ginniken Ned Herv Pred te Hilversum 21 45 22 00 22 20 23 00 Avondwijding Dr E D Spelberg Nieuwsberichten Wil Walis met Sweet en Swing Sluiting en WilHelmus Kon Ned Ver voor Luchtvaart bestelt 72 Zweefvliegtuigen De Koninklijke Nederlandsche Vereeni ging voor Luchtvaart heeft bij de N V Nederlandsche vliegtuigenfabriek Fokker te Amsterdam een bestelling gedaan van 72 zweefvliegtuigen Deze order omvat 36 E S G lestoestellefl 24 Grunaubaby s 6 Olympia s en 6 Govier tweeziters Loonsverhooging behoeft voor alle beroepen goedkeuring Het college van Rij1 sbemiddelaars wijst er met nadruk op dat loonsverhooging voor een ieder die in eenige dienstbetrekking is de goedkeuring van het college behoeft Dit wettelijk voorschrift is dus bij wijze van voorbeeld van toepassing op hen die in dienst zijn bij Ziekenfondsen bioscopen en den handel zoowel in b v ieestartikelen als in kruidenierswaren DE WIJZIGING VAN KIESWET Kiezer op 23 jarigen leeftijd Naar het A N P ter oore komt heeft het ontwerp tot wijziging van de Kieswet den Raad van State reeds verlaten en is de Regeering voornemens aan het Parlement eenige wijzigingen van ingrij penden aard voor te stellen n 1 den kiesgerechtigden leeftijd te verlagen tot 23 jaar en de versdiijningsplicht af te schaffen Versmelting van zilveren munten Een der middelen waarmede men de geldslneeringsmaatregelen trachtte te ontduiken zoo schrijft het weekblad Economische voorlichting was het vluchten in munten welke immers buiten de inleveringsplicht vielen Als tegenmaatregel werd in het Staatsblad nr F 183 van 22 September 1945 de zgn zuiveringsbeschikking zilveren nikkelen bronzen en zinken munten afge Itondigd Daarbij werd het verhandelen dezer munten boven de nominale waarde verboden Opdat men zich niet door versmelting aan dit verbod zou kunnen onttrekken werd ook het versmelten en verminken der bedoelde munten strafbaar gesteld Het versmeltingsverbod veroorzaakte echter voor de zilverindustrie ernstige moeilijkheden welke zelfs fatale ge Volgen voor deze industrie zouden kunnen hebben Om deze moeilijkheden uit den weg te ruimen zonder dat het versmeltingsverbod geheel wordt opgeheven zijn le oorspronkelijke verbodsbepalingen thans krachtens een nieuwe beschikking van den Minister van Financiën stbl ï 297 zoodanig aangevuld dat deze Minister onder bepaalde voorwaarden ontheffing kan verleenen Deze bepaling zal worden gebruikt om e zilverindustrie uitsluitend voor export Het drama van den ondergang van het S S Langkoeas in de Javazee Geschreven door den omgekomen Marmne medewerker H Bels huizen 1 Na achttien uur aan een stuk in het water te hebben gelegen en daarna zes dagen lang in een lekke werkboot te hebben rondgedobberd zonder voedsel en water landde op 8 Januari 1942 op het strand van het eiland Bawean de eenige Europeesche overlevende van het S S Langkoeas van de Rotterdamsche Lloyd dat in den nacht van 2 op 3 Janu ari van dat jaar in de Javazee tusscheri Batavia en Soerabaja door een Japan sche onderzeeboot werd getorpedeerd en onderging Het bijna onbeschrijfelijke drama dat zich toen heeft afgespeeld is pas thans bekend geworden Door een gelukkig toeval ben ik in staat het relaas van dezen Europeaan samen met een Chinees en een Javaan de eenige geredden van een bemanning van 135 koppen wee te geven Het S S Langkoeas was een voormalig Duitsch schip van de Hamburg Amerika lijn Stassfurt geheeten Hetwerd bij het uitbreken van den oorlogin beslag genomen en als Langkoeas in de Indische wateren weer in de vaart gebracht Op 1 Januari 1942 vertrok hetvan Tandjong Priok naar Soerabaja met een bemanning van 28 Europeanen 87 Chineezen en 20 Javanen aan boord omnooit meer terug te keeren Hier volgthet verhaal van den werktuigkundige J de Mul uit Terneuzen die ruim zes dagen na de ramp door een inheemschen visscher op het sè rand van Bawean werd gevonden 0 Op 2 Januari liep ik de wacht van 13 tot 19 uur We kregen moeilijkheden met één der bakboordketels omdat van een circulatiepomp de waaier was vast geloopen Ik kwanr daardoor pas om half negen uit de machinekamer en ging onmiddellijk naar kooi Door een doffe knal werd ik plotseling wakker en zag het licht in de hut uitgaan Ik greep mijn zwemvest en het zakje met mijn papieren en spoedde me naar boven waar iemand me toeriep dat we getorpedeerd waren en onmiddellijk naar de booten moesten gaan Mijn reddingboot die aan stuurboordzijde was echter door de inslag vernield en ik moest dus in een andere sloep De Langkoeas maakte reeds zware slagzij Hij was door een torpedo in de machinekamer getroffen de ma chinekamerkap was er totaal uitgevlogen De twaalf menschen daar op wacht zijn waarschijnlijk meteen dood geweest Nauwelijks zat ik in den sloep die zwaar overbemand was of deze plofte naar beneden en schoot als een peil onder water om daarna tot de rand toe vol weer boven te komen Ik zelf die me aan een der doften had vastgehouden constateerde dat de meeste inzittenden uit de boot verdwenen waren en ergens doeleinden het verwerken der nog bij haar aanwezige zilveren munten toe te staan alsmede bevoorrading uit de bij s Rijks Munt aanwezige hoeveelheid zilveren munten mogelijk te maken zoolang nog geen onvoldoende zilver uit het buitenland wordt ontvangen Goudsmokkelarij in België en FMrankrijk Een belangrijke goudsmokkel affaire tusschen België en Frankrijk werd kortgeleden ontdekt Verschillende personen werden in hechtenis genomen Een teBrussel gearresteerde smokkelaar heeftbekend dat dit bedrijf reeds een jaaraan den gang was en over een bedragvan 100 millioen frank liep Komoje pleegt zelfmoord Een vertegenwoordiger van de Japan sche Regeering heeft Generaal Macarthur er van in kennis gesteld dat Prins Ko moje die gisteren naar de gevangenis te Soegamo had moeten worden overgebracht zelfmoord heeft gepleegd door vergif in te nemen De Conferentie te Moskou Zoowel Bevin als Byrnes hebben aande pers te kennen geven dat gedurende de conferentie niet veel nieuws bekend zal worden over haar verloop Be vin verklaarde conferenties als dezezijn niet bij uitstek bedoeld voor koppenin de kranten Byrnes heeft gisteravond een bezoek gebracht aan het graf van Lenin De Sowjet Russische bladen hebben in groo ronddreven Rondom me klonk hulpgeschreeuw maar niemand kon hulp bieden omdat we door de val van zeven meter danig versuft waren terwijl er bovendien een hooge zee stond Met deze zinkende sloep dreven we van het schip af dat steeds meer slagzij maakte Ik raadde de overige inzittenden aan de schoenen uit te trekken en daarmee te hoozen omdat het hoosvat waarschijnlijk bij de val verdwenen was maar door de hooge zee spoelde het water steeds weer binnen waardoor onze toestand bijna hopeloos werd Wij hoopten nu dat de gezagvoerder de heer P L Kreumer uit Rotterdam or s met de motorsloep met bakboords boot op sleeptouw te hulp zou komen en inderdaad zagen wij deze booten naderen op een halve mijl afstand Opeens echter meldde de vijfde machinist die naast me zat een schip op twee mijl afstand en vol spanning keken wij in de aangeduide richting Op hetzelfde oogen blik nog voordat we eigenlijk goed zagen wat voor schip het was klonken schoten gevolgd door het geknetter van een machinegeweer en we zagen hoe de stukken van de motorsloep in het rond vlogen en de menschen daar aan boord een voor een voorover zakten en in de golven verdwenen Het schip bleek nu een onderzeeboot te zijn die recht op ons afstevende en op vijtig meter fa stand het vuur op ons opende De man die naast me zat werd in de borst getroffen en ik sprong onmiddellijk overboord wegzwemmend en dekking zoekend in de golven door steeds onder water te blijven De onderzeeboot kwam echter dichterbij en ik hoorde het geschreeuw van de mannen aan boord Er bleef mij niet anders over dan me aan het vaartuig vast te klampen en hangend aan het voorduik roer werd ik nog eenige minuten voortgezwiept Onder bedreiging van een revolver werd ik naar de toren geduwd Ik voelde ondertusschen hevige pijn aan het linkerbeen er sijpelde wat bloed uit zoodat nauwelijks kon loo pen Bij de commandotoren gekomen zag ik een Chinees en een Javaan van de Langkoeas staan die zich evenals ik aan de onderzeeër hadden vastgehouden en door de Japanners want ik herkende hen nu in het donker aan het uniform en het k iaki platte petje omhoog waren getrokken Met stompen en slagen werden wij bij den commandant gebracht die mij onder allerlei bedreigingen verhoorde Toen hij echter merkte dat ik niet de gezagvoerder van de Langkoeas was en bovendien geen enkele aanwijzing wilde geven die voor hem van nut kon zijn mompelde hij zooiets van you go home en opfeens werd ik vastgegrepen en volgden een stomp en een trap in mijn rechterzij en met een smak lag ik weer overboord Een minuut later werden de Chinees en de Javaan nagegooid en zoo lagen wij op 2 Januari 1942 opnieuw in de Javazee Wordt vervolgd ten opmaak de woorden door Bevin uitgesproken bij zijn aankomst in Moskou gepubliceerd Bevin sprak namelijk de hoop uit dat de besprekingen mochten leiden ttot nauwe samenwerking tusschen Groot Brittannië en de Sowjet Unie DE Zetel der Vereenigde Volken De voorbereidende Commissie der Organisatie der Vereenigde Volken heeft met 30 tegen 14 stemmen en 6 onthoudingen besloten de algemeene vergadering voor te stellen den zetel der Organisatie in de Vereenigde Staten te vestigen BUITENLAND 3é der 40 Beschuldigden in Dachau ter dood veroordeeld Van de 40 beschuldigden in het alhier gevoerde proces tegen Duitsche oorlogsmisdadigers die allen schuldig zijn be voitden zijn er Vrijdag 36 ter dood veroordeeld Een der beschuldigden js veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf en drie andere beschuldigden tot elk 10 jaar gevangenisstraf Onder de ter dood veroordeelden bevindt zich Dr Schilling die tijdens het proces heeft toegegeven dat hij gevangenen gebruikte voor medische experimenten Proces tegen Duitsche oorlogsmisdadigers Te Smolensk is het proces begonnen tegen tien voormalige leden van het Duitsche leger die worden beschuldigd van massamoord op en foltering van Sowjet burgers en krijgsgevangene i gedurende de bezetting van Smolensk en het gebied om deze stad door het Duitsche leger tusschen 1941 en 1943 Azerbeidjan definitief voor Iran verloren De in Teheran teruggekeerde Gouverneur van Azerbeidjan Bayatt heeft verklaard dat hij van meening is dat Azerbeidjan definitief voor Iran verloren schijnt Opstandelingen zijn de plaats Ardabil op ongeveer 250 kilometer ten Oosten van Tabriz en op 32 kilometer afstand van de Sowjet grens binnengedrongen en hebben de onmiddellijke overgave ge ëischt van het garnizoen aldaar President Lawrence vindt het welletjes President Lawrence deed gisteren ern stige pogingen om den voortgang van het proces te bespoedigen Hij stelde voor dat de Amerikaansche aanklagei Dodds sommige passages uit de voor te lezen documenten zou bekorten Later vioeg hij zou het nu niet genoeg zijn dunkt U We hebben Speers eigen bekentenis en een groot aantal documenten gehoorc ten bewijze van het feit dat krijgsgevangenen en arbeiders in Duitschland tot werken zijn gedwongen De Geëvacueerden naar buiten Nederl Oost Indië Het totaal aantal van hen die uit Java naar buiten Nederl Oost Indië gelegen gebieden geëvacueerd worden bedraagt 13 726 Hiervan gaan 4336 naar Holland 1565 naar Australië 1510 naar Ceylon en 6315 naar Singapore Ongeveer 3000 vrouwen en kinderen zullen binnenkort naar Bangkok vertrekken Inlichtingen voor intemeerings kampen op Sumatra Mejuffrouw Ada Baruch die korten tijd geleden n een dri jarig verblijf in inter neeringskampen op Sumatra naar Nederland is teruggekeerd zal met ingang van heden uitsluitend des Maandags Woensdags en Vrijdags van 10 12 uur zitting houden in het gebouw vah het Nederlandsche Roode Kruis De Lairesse straat 105 Amsterdam DE TOESTAND IN INDONESIË Volgens het officieele communiqué van heden is een Kampong in de omgeving van de kazerne te Buitenzorg vanwaar voortdurend geschoten werd vernield Engelsche troepen die voordien gebruikt werden om dit gebied te bewaken en t controleeren zullen nu gebruikt worden om een ander gedeelte van Buitenzorg waar overvallen gepleegd werden te bewaken De Rapwi wordt overgebracht naar het kamp Kedoeh Allah Het officieele communiqué van Zater De plaatselijke telefoondienst was door de Indonesiërs buiten werking gesteld doch na een bespreking met de gemeen teautoriteit en is de dienst weer hersteld Bandoeng is rustig en tot samenwer kingbereid Het Britsche garnizoen wordt versterkt 345 leden van het Rapwi per soneel zijn naar Batavia gevlogen en zijn scheep gegaan n ar Bangkok Te Semarang is geschoten op een Britsche patrouille Met behulp van artillerie is het gebied nu gezuiverd Een gewapende verkenningscolonne is Grissee binnengetrokken Uit Oost Java zijn geen incidenten gerapporteerd De evacuatie van de Engelsche troepen uit Ambarawa is nu vol tooid Te Medan werd een patrouille door Indonesiërs aangevallen dag meldt dat in het Noordwestelijk deel van het gebied van Bandoeng de activiteit toeneemt en dat geadviseerd is tot een krachtige actie daartegen zelfs tot de omvang van een volledige militaire operatic De burgerlijke ambtenaren toonen zich bereid tut samenwerking Driehonderd leden van het Rapwi perso neel zijn door de lucht naar Batavia en vandaar naar Bangkok geëvacueerd Op Semarang functionneert de watervoorziening nog niet geheel maar er zijn waterputten aangeboord en er zijn reeds stappen gedaan om het aanvoersysteem te herstellen Een patrouille die ten westen van de stad opereerde werd door een menigte aangevallen maar heeft daarbij geen verliezen geleden Naar uit Buitenzorg wordt gemeld is het daar rustig Het civile telefoonnetbevindt zich nu in Britsche handen en isin werking de voornaamste telefoonlijnen naar Batavia zijn naar de militaire telefooncentrale verlegd