Groot Gouda, dinsdag 22 januari 1946

o GROOT GOUDA m ALlitMttN DAGBLAD VOOR GOUDA EN OMSTREKEN PEK aSPejöv AD ASTBA R dactie L J h v d Steenhoven Mr A j Rijksen Drukker Drukkerij verzijl Gouda NUMMER 134 MAAKT MACHT Administratie M l van Loon DINSDAG 22 JANUARI 1946 Bur Markt 67 Öouda Tel 309J Abonn p w 25 cl Losse numin 10 et Het leven onder Japansche bezetting Het ecpnomische leven direct stopgezet Zooals wij Zaterdag J l reedi berichtten hebben wi den onlangs gerepatrieerden heer P Voorn bereid gevonden ons een en aoder mede te deelen betreffende zi n verblijf onder de Japansche bezetting De heer Voorn bezat voor den Japanschen inval een bloeiende fotografiezaak in Soerabaja met 150 man personeel Het ia vanzelfspiekend dat de heer Voorn die ten nauwste met het zakenleven was verbonden ook de econo nische lijde van de bezetting belichtte Direct na de capitulatie werden alle banken op last van de Japanners gesloten Pen itgenen en delegaties werden met meer icbetaald en het geheele economische leven Mond vrijwel stil Mrnschen die niets meer bezaten kwaéien vrijwel direct voor rekening van hen die van de Japanners nog toestem oring badden om te werken Er moest iets ifO dtn gedaan en daarom werden er ver ceaigl gen opgerlc t onder het mom van d bestaande en goeden naam hcbhecde Huis vrouwenvercenigingen die te ontvangen en blleengebrachte gelden onder de in nood geraakte hutsgezinnen verdeelden Dit ging ondergronds omdat elke steunactie ten reooste verboden was en er zelfs de doodstraf op stond Ook ongeorganiseerd werd er veel gedaan Men nam menschen in huts gaf ge d en voedingsmiddelen aan omringenden onder het mom iets van die personen gekocht te hebhen De Japansche wantiouwlgheid t a v de geldcirculaile sproot voort uit de vc oaderstellmg dat het geld voor ondergrond Khe acties zou worden gebruikt Het kwam ten slotte loo ver dat de Kempee Tal de japansche Gestapo de namen vao de besiuurs kdrnderHttlsvrouwenvercCDlginflen te weten kwam met de ook hier beke de gevolgcD van dieo De japansche dwarsdrijverij ging al poeét too ver dat de gaarkc tkc0s waarvoor de burgfmeester van Soerabaja Mr Puchter een ijverig voorvechter wn Werden gesloten Mr Fuch er moest zHn activiteit betalen met Jarenlange gevangeris itrsf en hij zag practische alle javaansche gevangrnlssen Van binnen De toestand werd voor de vrouwen onhoudbaar toen de Ncdfriaadsche mannen in kampen en gevan fenissen werden opgesloten Om In de voeding van haar kinderen en zichzelf te voorzien moesten de huisvrouwen vrijwel alles wat hen dierbaar wis ver koopen en het ts te begrijpen dat door het froote anbod de prijzen aanzienlijk daaMen Ten slotte kon geen blind pnard meer chadr i xa in de huizen waarin de Nederlandsche Vrouwen en kinderen vertoefden Vele vrouwen gavea zich hierna voor vriJwilUoe iatrrnee lng op In de kampen werd ten iBste nog voed el vferstrekc De eenige instantie die nog Iets kon doen was het Roode Krul In October 1943 wrrd ok deze instanne opgeheven offl leel altf ans WdHt in fei c werkte het Roode K Uis door act üe op Java aanwezige Noren Zw den Oenen en Zwitsers die als buitenlanders itea de interneering zijn gebleven De heer Voo u weigerde voor de Japan ers te werken en werd tegelukertijd met de ke r Schools to de Werfge angenis te Soera fcaja opgesloten Velen werden echtar onder Sterke pressie gedwongen toch voor den lehaten Jap te werken Zij kregen huisinter eering en werden onder politiegeleide van en naar huls gebracht Dit waren voorname lijk personen die werkzaam waren in de vitale bedrijven zooals elcctrlcteit gas Wdter suikersyndicaat droogdokken B P M nrhinefdbr eken e d Heel veel van dezt epschen zijn later verdacht van onder flrondsche actie en zijn thans n et meer in leven Dagelijksch hadden er executies plaats SomJ van heele groepen tegehik terwul talrijke anderen bezweken onder de doorge tane martelingen Aanvankelijk was het leven in de kampen Aanvragen extra Texticlgoederen Antwoord op de ingediende aanvragen kan orden gehaald aan den Dis ributie dienst loket 11 Peperstraat door hen wie bewlis van aanvrage het nummer draag tusschen 24000 en 24399 op Woensdag 23 Januari tosschen 9 30 en 12 uur en 2 en 3 30 uur vrij dragelijk Het voedselrantsoen was niet groot doch voor f 18 kocht men van de inlanders een heele koe Een eend kostte 30 è 40 et een el 3 2 et Rijst was er in overvloed Een doosje met 49 sigaartjes kostte 40 et ledere geintemeerde mocht maandelijks f20 ontvangen waarvoor hij aan de poort van inlanders bovengenoemde waren kon koopen Zoo was de toestand in het kamp Kesillr gelegen In ZO Java temidden van modder en oerwoud In het kamp heerschttn veel ziekten Het kamp had een eigen kerkhof en de begrafenis geschiedde op een sapiekar In de kampen waren ook de verraders de z g Eekhoutisten Deze verraders liepen n ei de Japansche sterren op en spraken Malelsch In Ba Oc Biroc werd het slechter Het dagrantsoen verminderde van 500 tot 200 gr rijst De menschen liepen rond als skeletten Het aantal dooden s ees De Inlandsche cipiers warea voor geld altijd om te koopen Wanneer men een bedrag van f lOO wilde bianensmokkelen eischien zij echter f 40 hiervan op De biehoefte aan medicijnen was heel groot en ook de Jappen waren hier tuk op Vrouwen organiseerden een over geheel ava loopenden koerlerstersdienst die ervoor zorgde dat in de kampen en gevangenissen waar medi cijnen noodig waren deze naar binnen werden gesmokkeld Dit was gevaarlijk werk en menige vrouw geraakte er door in de gevan genti Ook de thans in Gouda vertoevende Mevr Van Dijk Van der Linden onderging dit lot Zij V relde oni tevens dat er onder de Jappen ook minder kwade elcmenren waren Fen van hen was de gevat genia commandant Josh ma die later door de Indonesiërs in stukken is gesneden Boven taande feiten welke de heer Voorn ons Mededeelde veB een tuu htM v 6 de economl che oeatand op Java gedurende de Jap nsc e bezetting en wij meenden goed te doen d t aan onze lezers voor te leggen STADSNIEUWS L £ boe a CQi rOw mCuvCüu Op Vrijdag 25 Jaa a s houdt de Soc Orn Vrouwenbond afd Gouda in he Blauwe Kruis een bijeenkomst waarop mevr Heroma Mellink redactrice van het blad Wij Vrouwen zal spreken over Wij vrouwen In dezen tijd De bijeenkomst zaï worden opgeluisterd met tang muziek en declamatie en vangt aan om 8 uur De Goodsche arbeiders bq de D U W werkea la aatwoard op schriftelijk door den heer Drs G M Nederhorst Ingediende vrager bctrcficadc de io nregeliafi bij de D U W werkra te Boskoop en Goada declea B en W bet volgende aede Sedert 3 Dee J 1 geldt cea nieawe rege ilng waarvan het gevolg ts looals de jonqste loonstaten aantoonen dat de loonulrkomsttlB van hen die te Boskoop werken voor den D U W ongeveer gelijk ziln mer die van de arb iders die voor den D U W te Gouda werken Door de va tsreMlng van eea gegarandeerd minimum van f 0 64 per uur kan het week loon niet beneden het la de vraag bedoelde sociale minimum dalen Het garanrieloon b droeg in een 44 urige werkweek 44 X f 0 64 plus 3 f051 z IS f 30 27 Boven dit bedrag genieten de tewerkge stelden kinderblislag Wanneer de loonult koms en van soirirlgen te Boskoop In tarief werkende Goudsche arbeiders bm den die van te Gouda we kznme arbeiders bli ver moet de oorzaak daarvan n et worden ge zoch in de loonregeling maar in de arbeidsprestatie ZwijatjeBJagera en goed vertrouwen M A B deed aangifte van diefstal van een heerenrijwiel dat 2 min onbeheerd op den Kleiweg had gestaan Ook M de V uit de P J Hrijestraat miste zijn rijwiel nadaf het eea moment zonder toezicht op den Kleiweg voor een winkel was geplaatst Vele wielriiders besteden weinig aandacht aan hun kosrbare vervqf rmiddel petulge het feit dat 3 fietsen onbeheerd werd c eange kfcccUeUU Weersverwachting medegedeeld door het K N M I tot morgenavond Wordt verwacht Matige vorst des nachts overdag lichte vorst tot temperatuur om het vriespunt Plaatselijk overdrijvende wolkenvelden Gelijdelt k met toenemende O wind troffen Zij weiden door de politie op het burean gedeponeerd De eigenaars konden nadat procesverbaal was opgemaakt hun karretjes weer meencn Pas op Uwvtaïch Mevr de R uit Ouderkerk ad IJasel deed aangifte van diefstal van haar tasch met 3 stamkaarten 3 boeken en een aantal trxtielpunten terwijl zij inkoopen deed in een winkel aan de Markt Wat is er In Gouda te doen t Reunie Vrijdag t m Woensdagi JTi Goldwyn Follies Thalia Theateri Vrijdag t m Woensdafl Pariis onder Hoogspanning chouwburg Bioscoop Vrij en Onverveerd Woensdag 23 aa Reunie bovenzaal 7 i Ds Bö ger Wat kunnen wij doen in verband met den mensch van morgen Idem 8 10 uur lè bewaarscbool Patersteeg Repetitie Gemengde Zangvereen Futetpe Idem Ned Herv Gemeente Turfmarkt 54 7 3C uur Da Joh van Welzen Idem 7 30 uur Veemarktrest Vergadering Ned Chr Vrouwenbond Idem 8 nur Blauwe K uis S D A P AfA Gonda H Wdiemse Over de Partij vaa den Arbeid Donderdaq 24 Jan 7 30 uur Rest Ter Gouw Biljart wedstrijd I K O T Berkenwoade Sportrust Idem 8 nur Kleine Kerk P perstr spreker Dr A J V d Graaff uit H Iversum over Lichaamsbouw en karakter in verband met religieuze verschijnselen Idem 7 45 uur Blauwe Kruis Volksuniversiteit Dr E V Raaltet Binnen en buiten spiegel van Rusland en Amerika ld m 8 uur Reun e Voordrachtavond door Dlry Plets Metselaar Idem 8 uur Concordia Willy Albertt la Het Schoeierlie De Bargem Gaarlandtgroep Met goedkeuring van de fam Gaarland heeft de Districts comm van de Ned Padvinders toestemming verleend aan degroeps leider van groep 5 der N V P te Goudazijn groep den te laten voeren van Burgem Gaarlandtgroep Hiermede wordt de nagedachtenis geëerd van Burgem Gaarlandt die als oudhopman de N P V door en dooe kende en die de beweging zoo n warm hart toedroeg Met groote dankbaarheid denkm de ouderen aan hem terug Moge de Burgem Gaarlandtgroep een goede toekomst tege moet gaan UIT DEN OMTPFK HAASTRECHT Vijf jaren Duitsche terreur VrijdaËiavond hield K van Dorp voor n goed bezette zaal in het hotel Huis den Hoek alhier een lezing met declamatie onder den titel Vijf jaren Duitsche terreur RERUWITK Gezellige avond Onder groote beianTstelling hield de afd Reeuwijk van den L T B in het gym nastieklokaal te Reeuwijk dorp een gezel ligen av nd waarbij het ensemble Tini Lavell optrad De voorz de heer H Spruijt sprak eea kort openingswoord en heette Pastoor Kapelaan en Burgemeester Lucasse met echtgenoote hartelijk welkom Hierna trad het ensemble Tini Lavell voor het voetlicht dat de zaal duchtig lachen liet In de pauze werd een verioüng gehoti den Aan het einde van den avond werdeen collecte ehouden voor hu p aan Indië De vz sloot den avond met een woordvan dank aan het ensemble en aan deaanwezigen Van Dorp heeft de Duitsche terreur werkelijk aan dan lijve gevoeld daar hij eenic e maanden in het conrentratieVarnp te Vught heett moeten doorbrengen Geen wonder dat hii over hetgeen hij in dien tijd tifet zoovele andere Totgenooten hééft doors emaakt moeilijk kan zwijfjen Het gekozen programa bood een sroede selectie illegale gedichten en prozaschetsen Onder de gedichten waren er enVele van zijn vrouw de schrijfster Jo Ypma Een en ander kon met eigen kampervarins pn wordcji toecrelicht Het hoofddoel van v Dorp was naast het geven van een kunstzinnig verantwoorden avond den mensch in den geest der gevallen illegalen op te roepen tot een goed en bewust Nederlanderschap zooals dat gezegd wordt in de 2 regels Het beest ligt achter U vermorzeld is zijn kop Uw dooden zien U aan O Volk sta op Hetgeen zeker nimmer revolutionnair bedoeld is maar als een bazuinstoot die oproept tot eendrachtigen gezonden wederopbouw van ons door de moffen en zijn handlangers zoo zwaar geschonden Vaderland Oe aanklacht van West Europa ix j i Jn T inV 4 a oonw iorrlpn flip in ahso p Ier dogma s te aanvaarden die in absolute tegenspraak zijn tot zijn tradities zijn aspiraties en zijn menschelijke roepingen Dit Franknik dat slachtofferwas van de verschrikking van demoralisatie en terugkeer tot barbarisme diedoor het nazi Duitschland op zoo duivelsche wijze werd opgelegd vraagt van u een eerste plaats in naam van zijn heroische materlaren van de resistance datrecht zal worden gedaan zoo nep Dementhon dramatisch uit Hij zeide vervolgens dat Frankrijk inde historie zoo dikwij s woordvoerder en kampioene van menschelijke vrijheid menschelijke waarheid en menschel jken vooruitgang ook woordvoerder zal zijnvan de gemartelde volken van WestEuropa volken die meer dan andere eijn toegewijd aan den vrede volken die totde iiobelsten der menschheid behoorendoor hun aspiraties en hun eerbied voorde waarden der beschaving volken dteook Frankrijk s lijden hebben gedeeld endie eveneens hebben geweigerd hun vrijheid op te geven en hun ziel op teofferen aan den aanval van nazi barbarisme Dementhon betoogde vervolgens dat de roep van gemartelde volken op recht niet hun eenige eisch is en misschien niet eens de voornaamste Meer dan naar het ver eden ziijn onze oogen op de toekomst gericht Een rede van één dag Een speciale verslaggever van het A N P seint Voor het eerste sedert vele weken wasde gerechtszaal weer vol bezet toen deFransche Chief Prosecutor gistermorgenzijn openingsrede voor de Fransche aanklacht begon uit te spreken De redeheeft weer een hoogtepunt gebracht inhet nu reeds twee maanden durendeproces bij de openingsspeeches van Jackson en Shawcross werd de aandacht een oogenblik weggetrokken van het gedetailleerde overzicht van de door denazi s begane misdaden om stil te staan bij de rechtsgrondslagen waarop het inInternationaal Tribunaal berust en bij denalgemeenen achtergfond van de hi torische gebeurtenis van berechting van hen die vóór het uitbreken van den oorlogde verantwoording dragen I Het geweten vnn de volken die nog gisteren waren onderworpen en mishanueld nnar ziel en hchaam vraagt van u te rechten en oordee en over de meest monsterlijke poging tot overheersching en barbarisme aller tijden zoo begon Francois Dementhon zijn machtige rede die een geheelen dag voortduurde Hij schetste Frankrijk s aandeel in een strijd tegen Duitschland die het voerde niet alleen om slavernij voorkomen nrtar meer nog omdat Frankrijk weigedre Hit