Groot Gouda, woensdag 15 mei 1946

Eerste Kamer kwam bijeen door haar genomen beslis g inzake ouderen betrokken en tot arbeidersde Mljnwetlierspensioenen bekend te vijandige daden gebracht worden maken zoolang in de mijtistreek zij Dit is op psychologische en paeda MEI IN KOPENHAGEN vensters en palen wapperden vlaggen wapperde onze driekleur te midden BINNENLAND Mevroow Churchill bezocht Gelderiand Mevrouw Churchill en haar dochter hrt ben op haar reis door Nederland gBteren een kort bezoek gebracht aan het Oosten van het land Gm ongeveer half een arriveerden zi in Oosterbeek in gezelschap van den Britschen Ambassadeur bij het voorloopige Airbornmonument dat daar is opgericht in het park voor hotel Hartenstein dat in de Septemberdagen van 1944 als hoofdkwartier heeft gediend voor de actie van de luchtlandingstroepen De hooge gasten werden ontvangen door den Commissaris der Koningin van de prov Gelderland Verder waren verschillende burgerlijke en militaire autoriteiten aanwezig Nadat Mrs Churchill een bloemenkrans voor het monument had gelegd en kennis had genomen van het ontwerp voor het definitieve gedenkteeken dat op dezelfde plaats zal herrijzen begaf het gezelschap zien naar het Airboriikerkhof waar Mrs Churchill eveneens een prachtige bloemen krans legde en geruimen tijd in eerbiedige aandacht tusschen de helden van Arnhem vertoefden Bij het verlaten van het kerkhof dankte Mrs Churchill de daar verzamelde Oosterbeel he schoolkinderen in eenvoudige hartelijke woorden voor de goede zorgen welke zij voor de Britsche graven aan den dag legden Vervolgens reed het gezelschap naar Arnhem waar burgemeester en wethouders de gasten ontvingen bij de gedenksteen voor de Rijnbrug Dichte drommen Arnhemmers hebben Mevrouw Churchill en haar dochter luidde toegejuicht Ook nu bracht Mrs Churchill een bloemenhulde aan de gesneuvelden waarna het gezelschap zich naar de Betuwe begaf met name naar Elden en Eist omdat Mrs Churchill den wensch te kennen had gegeven met eigen oogen te zien welke schade de oorlog daar heeft aangericht Na den terugkeer uit Arnhem werd op Sonsbeek een lunch gebruikt waarna het gezelschap in de middaguren naar Zutphen vertrok Autoverkeer met België Naar aanleiding van het bericht dat voor België geen internationale rij en wagenbewijzen meer noodig zijn deelt de K N A C mede dat deze bepaling reeds sedert 1935 van kracht is Men houde er echter rekening mede dat dit alleen voor personenauto s geldt en dus NIET voor vrachtautomobielen en touringcars DE TAALZEEF Een lezer van Groot Gouda klaagt zijn nood dat men er tegenwoordig een gewoonte van maakt noodeloos vreemde woorden te gebruiken Nu wil ik in het midden laten of dat nu juist een gewoonte van den laatsten tijd is zoolang Nederlanders geschreven hebben hebben ze vrees ik hun taal met vreemde woorden doorspekt De oorzaak Bij menschen die veel moeten schrijven zal het vaak een pogen zijn hun woordenschat uit te breiden en zich zoo telkens op een andere manier uit te drukken Eveneens komt het voor dat iemand gewend andere talen te lezen daaruit woorden overneemt met de gedachte dat die een andere gevoelswaarde hebben dan de letterlijke vertaling Wie op dezen grond vreemde woorden gebruikt men mag zijn standpunt juist of onjuist achten doet het in ieder geval in de meening onze taal daarmee te verrijken Maar erger is dat zeer veel menschen dergelijke woorden klakkeloos overnemen uit een soort deftigdoenerij of vaker nog uit gemakzuc it Het is vermakelijk te zien hoe sommige vreemde uitdrukkingen plotseling in de mode raken en eindeloos worden herhaald Bovengenoemde lezer zou graag een grootscheepsche beweging op touw zetten Tegen het vreemde woord Het is de vraag of liever gezegd het is geen vraag of er op het oogenblik al geen bewegingen genoeg zijn bijna evenveel als vreemde woorden Maar in wezen heeft deze heer gelijk en we kunnen ons ook best voofnemen om zooveel mogelijk onze eigen Nederlandsche termen te gebruiken en ons bij ieder vreemd woord af te vragen of we het eigenlijk kunvertalen Op die manier raken we misschien weer verlost van het modewoord progressief als tegenstelling tot conservatief waar wij vooruitstrevend voor hebben En dan zouden we ook maar dat moet ik tot een andere keer uitstellen anders vindt de redactie dit stukje te lang Leest Groot Goudal Onrechtmatig een woning gevorderd Vrijdag j l heeft de Can Krijgsraad te Amsterdam het proces voortgezet tegen den Brigade Generaal I F A Lister van het Canadeesche Repatriation Depot die ervan beschuldigd wordt een door het Canadeesche leger gerequireerde woning te Amsterdam misbruikt te hebben voor zuiver particuliere doeleinden Als getuige k charge verscheen de vroegere bevelhebber der Can Strijdkrachten in Ned Gen Guy Simonds voor den Krijgsraad Hij verklaarde niets te hebben afgeweten van de verblijfplaats van den beschuldigde wanneer deze naar Amsterdam ging na afloop van zijn werkzaamheden in Apeldoorn aan het Hoofdkwartier Hij achtte het niet noodzakelijk dat Bri gadeGeneraal Lister hier in Amsterdam een eigen huis op nahield temeer daar voor hem in het Amstel Hotel altijd kamers beschikbaar waren De openbare aanklager was van meening dat de Brigade Generaal een slecht voorbeeld aan zijn ondergeschikten had gegeven Hij vroeg den Krijgsraad Brigade Oeneraal Lister schuldig te verklaKü aan de ten laste gelegde punten Het proces wordt vandaag voortgezet Jubiletttn van de grootste Coöperatieve Zuivelfabriek Dezer dagen was het 25 jaar geleden dat de Coöperatieve Fabriek van Melkproduchten te Bedum haar eerste melk verwerkte Met de Coöperatieve Condensfabriek te Leeuwarden behoort zij tot de grootste condensfabrieken in Nederiand Behalve gecondenseerde melk worden in Bedum melkpoeder en boter geproduceerd zoodat zij als de grootste zuivelfabriek in ons land kan worden beschouwd In 1893 werd door een aantal boeren een zuivelfabriek te Middelstum opgericht die de nog geringe melkproductie van de akkerbouwbedrijven in haar omgeving verwerkte In April 1921 werd de eerste melk verwerkt Na eenige teleurstellingen in het begin heeft deze groote coöperatie die ruim 1300 leden telt zich voorspoedig ontplooid De melkaanvoer steeg van 18 rtiillioen kg in 22 tot 47 millioen kg in 39 In 1939 was de omzet ongeveer 5 millioen gulden het aantal werknemers 240 De gebouwen terreinen en machines die in 1922 voor ƒ 2 000 000 op de balans stonden staan thans te boek voor ongeveer ƒ 450 000 terwijl de leserves ruim ƒ 600 000 bedragen Het is te hopen dat dit bedrijf een voorbeeld van wat door eendrachtige samenwerking deskundige leiding en ondernemingsgeest ten bate van de boeren kan worden bereikt weer spoedig zijn producten over onze grenzen zal kunnen zenden Beslissing inzake Mijnwerkerspensioenen De Minister van Verkeer en Energie deelt mede dat de regeerhig aanvankelijk bezwaar gemaakt heeft de Onze correspondente schrijft Eigenlijk heeft Kopenhagen sinds de eerste Mei onafgebroken feest gevierd De eerste Mei wordt als overal elders gevierd met optochten zang redevoeringen enz Helaas was de toon wat scherper dit jaar door de voortdurende staking Maar ook Dyrehaosbakken werd geopend en een groot aantal mensen trotseerden de regen om erbij te zijn en in feeststemming te geraken Bakken zoals de afkorting luidt is een soprt kermis geopend van Mei tot September en ligt even buiten de stad in de bossen De volgende dag opende Tivoli ditmaal met zon en frisse wind die de vlaggen liet wapperen Tivoli is het grote park dat met z n oude bomen zijn bloemen en vijvers een prachtige omlijsting vornit voor alle mogelijke genoegens Helaas hebt en de Duitsers en hun handlangers een groot deel verwoest als wraak voor de steeds toenemende sabotages in de laatsfe oorlogsjaren Maar de Kopenhagenaars zijn onvermoeid waar het hun goede oude Tivoli betreft en een groot deel is reeds opgebouwd of goed gecamoufleerd O a is de in Oosterse stijl gebouwde concertzaal die uitbrandde herschapen in een soort Perzische het ook sledits door een gededte van de nrijnwerkers gestaakt woHtt Bovendien zal een ieder die op 15 Mei het werk niet hervat heeft voor ontslag in aanmerking komen Aangezien daarmede de staking geëindigd is heeft de regeering de beslissing inzake de pensioenen aan den Beheerder der mijnen toegezonden met verzoek deze zoo spoedig mogelijk te publiceeren bilevering en verkoop van Zakken In verband met de verminderde omzetten van importbloem is de termijn van inlevering van ledige balen afkomstig van partijen importbloem welke door het Aan en Verkoopbu reau van Akkerbouwproducten voor 1 April j l onder berekening vv statiegeld werden afgeleverd van 31 Mei tot 31 Juli 1946 verlengd Na laatstgenoemden datum worden geen balen meer geaccepteerd terwijl het recht op terugvergoeding van het betaalde statiegeld voor per 31 Juli 1946 nog niet ingeleverde balen komt te vervallen Ingevolge de bepalingen van de Textielbeschikking 1944 art 6 lid 3 en 4 en de op grond daarvan door den directeur van het Rijksbureau voor Textiel gegeven voorschriften zijn zakkenverbruikers verplicht alle niet voor direct gebruik noodige geweven zakken ten verkoop aan te bieden aan door genoemd bureau aangewezen handelaren of combinaties van handelaren Onder deze verplichting vallen dus ook de balen afkomstig van importbloem welke van 1 April af inclusief fust wordt verkocht Nationale Hulpssegelcampagne ten bate van de Oorlogsslachtoffers en ter voorziening in de Oorlogsnooden Ter gelegenheid van de eerste herdenking onzer gelukkig herwonnen Vrijheid heeft het Hoofdbestuur der P T T een te loven vorm gegeven aan het denkbeelu het geheele Nederlandsche Volk uit vrijen wil de helpende hand te laten bieden aan de door den onbarmhartigen oorlog getroffenen De P T T geeft een ieder de gelegenheid van 1 Mei tot en met 30 Augustus e k de postzegels van haar serie Nationale Hulpzegels te koopen De toeslag opbrengst der zegels komt ten bate van de oorlogsslachtoffers en ter voorziening in de oorlogsnooden Op alle zegels komt naar een ontwerp van Levigne een symbolische figuur voor De zegels zijn geldig tot minstens 1948 E V C protesteert Het Hoofdbestuur der Eenheids Vakcentrale heeft den minister van Onderwijs te s Gravenhage het volgende telegram gezonden Protesteeren met kracht tegen tewerkstelling studeerende jeugd in Amsterdamsche en Rotterdamsche haven Jeugdige niet werknemers mogen niet op deze wijze onvolkomen en verkeerd voorgelicht in conflicten van markt en hier vindt men ook het meer kermisachtige deel van het ontspanningsoord Verder kan men in Tivoli genieten van ballet concert variété vuurwerke dans en er zijn talrijke grote en kleine café restaurants De 3e Mei vonden de voorbereidselen plaats voor het grote bevrijdingsfeest op de volgende dag dit feest overtrof alle verwachtingen Om 14 uur sloten alle winkels kantoren en werkplaatsen en de mensen staken zich in feestdos en gingen hun stad bewonderen Op het plein voor het stadhuis was een reusachtige Meiboom opgesteld en van alle daken en wimpels Bijna alle bomen waren uitgesprongen en op straat werden groene takken en bloemen en vlaggetjes verkocht ten bate van de nagelaten betrekkingen der oorlogsslachtoffers Zelfs voor t vrolijke Kopenhagen was de afmeting van dit feest iets bijzonders Naar schatting waren er een half millioen mensen in de binnenstad toen de mededeling van de capitulatie die in de radio herhaald werd door de luidsprekers weerklonk Plaats om te klappen was er niet dus stampte en juichte men en toch presteerde de kern der massa het om om de Meiboom te dansen En daarna begon het feest van het licht Neonreclames verlichte étalages In de gistermiddag gehouden vergadering van de Eerste Kamer zijn de volgende wetsontwerpen aan de orde gesteld Voorstel tot verandering in de Grondwet strekkende tot wijziging van de bepalingen betreffende veranderingen Voorzieningen met het oog op de mogelijkheid van een ontbinding van de voorloopige Staten Generaal en de alsdan te houden verkiezingen Voorstel tot verandering van artikel 192 van de Grondwet De heer A n e m a a r merkt op dat de wijze van behandeling zoo snel is geweest dat hij er toch w l eenig bezwaar tegen heeft Spr ontwikkelt vervolgens bezwaren tegen het ontwerp inzake Grondwetsherziening als zoolanig noeqit hij overhaashng ohvasthejd en onge tadigheid van beleid Tjoofdstuk XIII van de Grondwet is naar spr inzicht het hart van onze constitutie Elke poging om het te verzwakken is n zaak van grooten ernst De minister zegt wel er niets aan te willen veranderen maaf hij doet het toch Spr zou het betreuren als door wijziging van hoofdstuk XIII de invloed van de Kamer zou aangetast worden Dat de regeering de grondgedachte van hoofdtuk XIII aantast blijkt ook uit het feit dat de gequalificeerde meerderheid gebracht wordt van twee derden op drie vijfden De heer Anema concludeert dat het ontwerp niet te aanvaarden is door hen die een stabiele Grondwet wenschen De heer Blomjous r k verklaarde dat er in zijn fractie verschil van meening was zoodat hij hier thans uitsluitend zijn eigen meening te kennen zou geven Naar zijn meening is er reden voor groote voorzichtigheid als het gaat om wijzigingen in de constitutie neergelegd in onze Grondwet Spr verklaarde niet genegen te zijn steun te verkenen aan incidenteele wijzigingen van Hoofdstuk XIII tot vergemakkelijking van een procedure De regeering radicaal links ge oriënteerd wenscht z i de Eerste Kamer ter zijde te stellen De Grondwetsherziening zal t z t niet te vermijden zijn in verband met de toekomstige onderiinge constitutie met het Indië Spr kan echter niet meewerken aan een inderhaast ineengezette wijziging De heer Blomjous verklaart zijn stem niet aan het ontwerp te kunnen geven De heer Kropman r k betoogt dat de Grondwet nog steeds het fundament is van het Staatsbestel De regeering doet een poging om Hoofdstuk VIII te wijzigen Daarop doet spr critiek hooren De regeering is in de Tweede Kamer met zwaar geschut begonnen Niet aanvaarding van de voorstel gogiscjie gronden onverantwoordelijk werkt het ontstaan van onnoodige tegenstellingen in de hand en is derhalve moreel ontoelaatbaar fakkeloptochten en het mooiste van alles duizenden kaarsen die tussen de planten en vlaggetjes in de vensterkozijnen geplaatst werden en brandden tot de stad eindelijk in de vroege morgen tot rust kwam De 5e Mei werden overal de doden herdacht en een ernstige stemming lag over de stad De mensen legden hun bloemen bij de 595 kleine kruisen gebonden van jenevertakken die de plaatsen aangaven waar Denen vielen door Duitse kogels Bij de ingang van een park stond een prachtig monument van hetzelfde materiaal ter ere van de gevallen Geallieerde soldaten en hier van de 20 andere vlaggen Bij de kruisen brandden fakkels en er was een erewacht in drie etmalen Hier gingen de vrolijke en uitgelaten mensen van de vorige dag stil en aandachtig voorbij Maar de 7e Mei kwam het vrolijke humeur weer terug en werd de Kinderhulpdag gevierd met al het spektakel dat er bij hoort Snoepkramen tombola s schiettenten en muziek door de gehele stad En nu wordt er gesproken over een rijksdagfeest de 14e Mei Is het een wonder dat een Hollander die Kopenhagen niet gekend heeft voor de oorlog er een beetje verbijsterd van is Nieuwe spelling len zou aanleiding geven tot ernstkw consequenties Spr zou gaarne v nemen welke deze zijn De heer Parmant jak f dal loos meent dat er blijkbaar voorH regeering noodzakelijkheid bestaat om troepen naar Indië te zenden De regeering zegt dat de troeoêi met gebruikt zullen worden om oorlS te voeren tegen de Indonesiërs K minister verklaart dat zij taken van de Geallieerden zullen overnemen r dit gaat z i niet op De mwu maar ait gaat z i met op De mede deelingen van de ministers zijn inh schen al door de feiten achterhaaU Als er troepen naar Indië nioettt worden overgebracht als stok achter de deur vindt spr dat niet juist dan er van vrijwilligheid geen spral meer De heer Koejemans c pn herinnert aan de wijze van behandeling van de ontwerpen in de Tweede Kamer Dat was z i een unicum ea een monstrum Het ontwerp tot wija ging van art 192 heeft in de Tweeeb Kamer niet de voorbereiding gehji welke noodzakelijk is Spr is be vreesd dat wanneer nu soldaten mi Indië gestuurd kunnen worden straks een ander burgerrecht om hals gebracht kan worden Minister Beel ontneemt thans met n handomdraai het volk een recht Hij jj van oordeel dat het ontwerp als zijnde te weinig voorbereid naar de 2e Kamer moet worden teruggezonden De heer Donkersloot p vd a herinnert aan de behandeling van het ontwerp inzake wijziging in art 192 Hij kan zich niet onttrekken aan den indruk dat de zaak maar provisorisch is behandeld Daarvoor is de zaak te belangrijk Als spr als dienstplichtige hiertegenover stond zou hij zich toch niet bevredigd gevoelen De heer Witte man r k b toogt op verschillend gronden dat hij het zou betreuren als de Eerste Kamer de voorstellen zou verwerpen De heer G e I e d e r m liberaal verklaart vooralsnog niet de noodzakelijkheid in te zien om Hoofdstuk VIII te wijzigen zijn politieke vrienden en hij zullen hun stem niet aan het ontwerp kunnen geven Spr is van meening da er in de Indische aangelegenheid een oplossing zal komen Wanneer er dan maatregelen noodig zijn zal sp die gaarne steunen De heer P o 11 e m a c h betoogt dat het Koninkrijk der Nederlanden en de Grondwet onafscheidelijk verbonden zijh Hij sluit zich aan bij den heer Anema Voorts merkt hij op dat de Londensche regeering is teruggekeerd met een eigen opvatting omtrent het Staatsnoodrecht Zij was niet anti revolutionnair maar contra revolu tionnair Het standpunt van spr irac tie is geen in overweging nemen van een wijziging in de Grondwet voor de Grondwet volledig is hersteld Deze Eerste Kamer en de Staten Generaal zijn niet de Eerste Kamer en de Sta ten Generaal volgens de opvatting van de Grondwet De fractie is van meening dat deze vergadering niet de Grondwettelijke vergadering is welK de Grondwetsherziening kan behandelen Sprekers fractie zal consequent ook het voorstel tot wijziging van art 192 der Grondwet niet kunnen aanvaarden Onze dienstplichtigen behoo ren te weten waarvoor zij vechten m Indië n l voor niets anders dan nei Koninkrijk der Nederlanden Tenslotte vraagt hij herstel der Grondwet Is dat gebeurd dan kan ae regeering met herzieningen komen De heer Reiniilda Pvf merkt op dat het Ontwerp dat oemeerderheid der Staatscomniiwicvoorstelde aantrekkelijker was fla wat de regeering heeft ingediend tenbehandeling in gemeenschappeipcvergadering van Eerste en TweeaeKamer zou z i sterker tot het vonthebben gesproken dan de behana ling welke thans in het ontwerp neergelegd Daarna wordt tot stemming overgegaan Het ontwerp In overweging nemenvan een voorstel tot verandering m Orondwet strekkende tot wijzigm vade bepalingen betreffende veranderingen wordt aangenomen met tegen 20 stemmen j gj Het ontwerp voorzieningen met noog op de mogelijkheid van een o binding van de voorloopige i Generaal en de alsdan te houden ver kiezingen wordt aangenom met 34 tegen 9 stemmen art 192 aangenomen stemmen De voorzitter sluit daarna de vergadering met 34 tegen Het ontwerp In overweging nc van een voorstel tot verandering van de Grondwet wof