Groot Gouda, zaterdag 1 juni 1946

a GedUht voH ét week In den oorlog is het meermalen opgevallen hoe wonderlijk men temidden van gevaar soms aan den dood ontsnapte en hoe de dood aan den anderen kant hem volgde die alles deed om het leven te redden De man die uit het gevaarlijke Rotterdam in een veilig schuurtje bij Schiebroek gevlucht was werd juist daar door een bom getroffen juist in een goed schuilhok bij een oom werd de neef gevonden die thuis van de razzia geen last zou hebben gehad In het rustige Gelderland tusschen de rivieren ver van de Westwal waar de invasie werd verwacht viel juist de maanden tenge vernietigende strijd Daardoor heeft het gedicht van P N van Eyck dat ons de geheimzinnige onontkbQjnbaarheid aan den Dood zoo scherp en beeldend voor oogen stelt en ook als ijmprent gedrukt is ons in dien tijd zoo getroffen Wie het kent x het graag nog eens onder oogen hebben Wie het niet kent zal het ook m treffen om den eenvoud en de dramatische bewogenheid waarin deze gedachte die van alle tijden is hier wordt uitgebeeld DE TUINMAN EN DE DOOD Een Perzisch Edelman Van morgen ijlt mijn tuinman wit van schrik Mijn woning in Heer Heer één oogenblik Ginds in de rooshof snoeide ik loot na loot Toen keek ik achter mij Daar stond de Dood Ik schrok en haastte mij langs de andre kant Maar zag nog juist de dreiging van zijn hand Meester uw aard en laat mij spoorslags gaan Voor de avond nog bereik ik Ispahan Van middag lang reeds was hij heengespoed Heb ik in t cederpark de Dood ontmoet Waaronj zoo vraag ik want hij wacht en zwijgt Hebt gij van morgen vroeg mijn knecht gedreigd Glimlachend antwoordt hij Geen dreiging was t Waarvoor uw tuinman vlood Ik was verrast Toen k s morgens hier nog stil aan t werk zag staan Die k s avonds halen moest in Ispahan De schoonheid van het na oorlogsch Nederland Olympia 60 jaar Vand aag is het 60 jaar geleden dat de bekende Goudsche voetbalcluD Qlympla door den heer B l sel de Schepper werd opgericht In het begin werd alleen cricket beoefend Na 1911 1 echter geen cricket meer gespeeld De naam wijst er echter nog op dat deze sport vroeger op het programma heeft gestaan In 1891 werd voor het eerst door een Olympiaelftal een voetbalwedstrijd tegen een ander elftal gespeeld Aanvankelijk sportte Olympia op het Schletterr in aan den Hoogen Schielandsche Zeedijk in 1894 moesten ze er af en huurde daarna bij enkele personen een stuk land waardoor de gportbeoefenlng er niet op vooruitging Hierna werd weer teruggegaan naar het schletterreln waarna in 1911 een sportterrein aan den Graaf Florlsweg betrokken werd om tenslotte in 1931 het huidige terrein aan den Bodegraverstraatweg in gebruik te nemen Op voetbalgebied heeft Olympia diverse ups en downs meegemaakt Na opgeklommen te zijn tot in de tweede klas der KNVB moest ze helaas in 1926 naar de derde klai verhulzen Ze heeft daarna diverse malen bovenaan gestaan in derde klasse tot promoveeren bracht ze het echter niet totdat in 1931 bij de ingebruikneming van het nieuwe veld Olympia haar tanden eens extra op elkaar zette en na aflsop van htt seizoen weer in de tweede klasie kwam In 1936 herhaalde zich ongelukkigerwijs het spel van 1926 xoodat Olympia weer in de derde klasse uitkwam De prestaties van Olympia zakten toen zieoderoogen en na een kleine opleving in 1941 42 zakte het weer Bektjkea we de prestaties van dit seizoen dan zien we dat Olympia in het begin met veel moeite enkele puntjes kon verzamelen Daarna was echter een opleving te bespeuren zoodat Olympia op ecB behoorlijke plaats de competitie be€indlgd heeft Laten we voor onze 60 jarige hopen dat de oplevivg aan het eind van dit seizoen een belofte voor de toekomst inhoudt ÏMmtstt voorstelling van Circns Van Bever WUd Weat ia Gonda De laatste voorstelling van circus Van Bever Is voor vele Gouwenaars die juist op den Kleiweg en Bleekerasingel vertoefde ee angstige zij het dan ook een interessante geweest Bij het inladen der paarden is één van e 2 nwsche oadcrdulkers tot groote schrik van vele Gauwenaar op hol geslagen Angstige kreten en een weghollcnde mtnigtc op de Markt waren bet gevdg Eén van de Karoly s die U tij kni de voorstellingen in de tent in The Westverplaatste toonde au ook werkelijk Wild Wcat eigenschappen te bcbbeo Hi pakte eeo lasso sproog op eca schimmel en ging er achter aan Op de Bleekerislngel ging hij zijn geluk beproeven en slingerde zijn lasso naar den kop van het paard De toeschouwers zagen het paard tot hun groote schrik nog niet gevangen Eea tweede worp had meer succes zoodat het spoedig met de onder duikneiglngen van het paard gedaan was en hij toch in een wagen verdween BURGBRLIJKB STAND Geboren 27 Mei Mattheus W zv H de Koster en G v Ekeren Vosseburchkade 30 Sytske dv Spee en S Spee Walestraat 12 28 Mei Cornelia A M dv D L Dlik choorn en A M vd Dungen Crabethstraat 14 Ferdinand zv R de jong en A Loendersloot Vijverstraat 14 Maria J H dv G Snel en B de Rijk louberstraat 64 30 Mei Margaretha dv J Koolmees en M I Borst Da Costakade 1 Johannes zv W v Leeuwen en E Schouten W Tambergstraat 40 Tieneke M J dv P Nobel en J Schouten C Kctelstraat 26 Cornell H M dv A G Kraan en P H tSluijter Steljnkade 25 Cornelia J dv C de Koster en M Schultz Walvisstraat 3 Ondertrouwd 29 Met C vd Laan en M Breedijk M v Eek en M v Welzenls B vd Laan en M M Gijsbertsen A F Lakerveld en H J v Oostrum G M Slinger land en J G Schotborgh 31 Mei A Houtman ea B Vink4 Getrouwd 28 Mei A C Grebben en G V Wijk T V Dam en N E v Delft W V Krimpen en W J de Vries 29 Mei T F V Vliet en H Poldervaart 31 Mei G F de Kedts Houtman en A v aarsveld F Scheepbouwer en W de Keijzer S Meijer ea C Vleggeert J C Bloot en N den Haag W C v Reljen en K vd Stad L de Gruijl en J C Jansen A Cammeraat en J A Kok J de Bruin en J P Stalenburg N Radder en J P Helj L J Zielhorst en M Banneveld J de Jong en I Mul Overleden I 26 Mei Adolf Reis 95 j 28 Mei Jan Koolc 40 j 29 Mei Simon Kielllger 75 j Johaanei C Groenend k 9 jaar Vergeet U niet dat U Maandag als Uw stamkaartnummer eindigt op een 6 en Uw naam begint met de letter B C of D een schoenenbon kunt afkalen U moet medeaemcn Uw tweede distributiestamkaart en het nieuwe inleg vel en U kan terecht van 9 12 uur in de Gymaastlekzaal aan de Peperstraat Sdiottwbttrg Bioscoop Safia s Lengen een Franschc film met Vivlaae Romanee Louisjoovet en Pierre Renoir in de hoofdrollen Het eerste gedeelte van de flhn téSnt ona het drukke schreeuwerige rnaoerige leven ia Noord Afrika en tevens enkele goede natuuropnamen Daarnaast zien wc ook opnamen van de mondaine kroeggenoegens De muziek van Tac Hert verplaatst ona nog meer in de Afrika sfeer Naast het Afrlkaansche leven in een havenstad ziea we ook het leven in een Parljsche sociëteit en logement Daarnaast laat de film ziea hoe mea in die omgevingen met het ievea ea het huwelijk omi rlngt In het voorprogramma draalt behalve het gebruikelijke nlcaws eea aardig teekeafllmpje en ean buitengewoon goede muzlekflim DE GROOTE WHERRY RACE Dat sport en liefde iets met elkaar uitstaande hebben toont de film die deze week in Thalia Theater draait ons wel In de hoofdrol van deze film zien we Buster Crabbe die we nog onlangs in ditzelfde Theater als Tarzan hebben kunnen bewonderen Thans vertolkt hij de rol van Bop North een stoere krachtfiguur voor wie niets anders bestaat dan roeien waaraan hij zich met hart en ziel heeft verpand Dit evenwicht in zijn leven wordt echter verstoord door de komst van Vivian die vereenigings speldjes en mannenharten bij de vleet verzamelt Deze rol wordt vervuld door Mary Carlisle Natuurlijk ontkomt Bop niet aan haar pogingen ook hem te veroveren en deze liefde kost hen zijn plaats in de ploeg die straks de universiteit op de Groote Roeiwedstrijden moet vertegenwoordigen Op den dag van de wedstrijden moet hij toch nog invallen daar de jongeman die nu weer het mikpunt van Viyian s veroveringen is een autoongeluk krijgt en een arm breekt Op de slagplaats in zijn acht gezeten weet hij de universiteitsploeg tot de overwinning te voeren Toch geschiedt dit pas nadat zijn stuurman hem onderweg heeft verteld dat Vivian op hem wacht Deze stuurman doet zijn uiterste best deze belofte waar te maken en de verdere uitwerking kan hij gerust aan Bop en Vivian overlaten want het komt best in orde Het hoogtepunt van deze overigens matige film wordt ongetwijfeld gevoVrnd door den roeiwed Beschikken wij ten aanzien van het herstel van bouwkundige monumenten en huizenbouw op groote schaal denk aan AmsterdamZuid reeds over een jarenlange ervaring anders staat het met herstel van verloren natuur en landschapsschoon want de bebossching onzer duinen en de herbebosscTiing van een deel der zgn woeste gronden kan nauwelijks als een poging in deze richting worden aangemerkt Aan de bewuste aesthetische verzorging van ons landschap waren we op 10 Mei 1940 nog niet toe een enkele uitzondering de Zuiderzeepolders daargelaten Tijdens de bezetting is dit werk wel voortgezet maar slechts wfinig uitgebouwd Sommige onzer natuurmonumenten hebben naar het schijnt welhaast onherstelbare schade geleden o a het Kroondomein De Beer tegenover Hoek van Holland door den aanleg van kustverdedigingswerken Ook sommige landschappen o a op de Veluwe en Brabant hebben zwaar geleden Onze eerste taak zal moeten zijn de verd igingswerken die in de laatste jaren door den vijand werden aangelegd overal weer zoo snel mogelijk te laten opruimen Op tal van plaatsen verkeert dit werk reeds in een vergevorderd stadium Voor zoover er geen militaire of waterstaatkundige redenen aanwezig zijn welke het tegendeel vereischen of de opruiming bezwaarlijk maken zal elke herinnering aan de Duitsche vernielzucht op dit terrein zoo spoedig mogelijk dienen te worden weggevaagd Pas als deze verdedigingswerken zullen zijn opgeruimd beginnen de moeilijkheden Hoe moeten wij onze kaalgekapte bosschen onze vernielde duinen onze beschadigde velden en wegen weer l erstellen Veel zal hier aan de natuur moeten worden overgelaten De mgnsch zal slechts met voorzichtige hand regelend mogen en kunnen optreden Voor het herstel van de duinen zal het inzicht dat een duin iets levends is een product van de factoren plantengroei wind en water tot uitdrukking moeten komen In zekeren zin geldt dat ook voor onze heidevelden waar de plantengroei vernield is door graafwerk en dus de kans op het ontstaan van zandverstuivingen aanwezig is We beschikken gelukkig in ons land jover voldoende deskundigen die bij strijd tusschen niet minder dan vier achten die boord aan boord over de 2000 m lange baan gaan Liefhebbers van een luchtige sportfilm zullen zeker aan de Groote Wherryrace hun hart ophalen ook al wordt er dan niét in wherry s maar in achtriemsgieken geroeid Bovendien wordt het programma aangevuld met het traditioneele journaal een teekenfilm die zich afspeelt bij de wagenrennen en het oude Rome en een voorfilmpje dat ons de strijd laat zien om een paar meisjes gevoerd tusschen Jantjes en Adelborsten waarbij uiteindelijk de laatste overwinnaars zijn maar niet dan na een ware zeeslag in roeibootjes geleverd STALINGRAD Deze film van het groote keerpunt in den tweeden wereldoorlog is het hoogtepunt van het uitgebreide programma dat deze week in de Réuniebioscoop wordt vertoond Door vijftien oorlogsverslaggevers opgenomen geeft de film een zeer realistisch beeld van den ontzettenden strijd en de vernieling die zich in Stalingrad hebben afgespeeld Hoewel de film aan het karakter van een oorlogsjournaal niet kon ontkomen is toch een sluitend geheel verkregen met soms opmerkelijke goede ideeën als b v de overgang van de Duitsche ijzeren kruisen op de borst der soldaten in de houten kruisen die op hun graf voor Stalingrad stonden Ook hier werkt weer de suggestieve kracht van de massa als filmster Tevens geeft het beeld een idee van het gloriewapen der Russen de artillerie Aanvankelijk opgezet met het doel de Rusen in hun verzet te doen volharden kan deze film nu als waarschuwing dienen voor diegenen die van de geheele wereld een Stalingrad wenschen te maken Door het speciale karakter dezer film staat de bioscoopdirecteur vóór de moeilijkheid om met het huidige beschikbare materiaal een verantwoorde programmacompositie te verkrijgen Door vanaf het Hollandsch nieuws steeds een nuance in het karakter der films op te schuiven is dit hier uitstekend gelukt Het nieuws brengt o a reportage der kamerverkiezingen waarbij het fraaie beeld van de installatie opviel Een hawaiianfilm vertegenwoordigt nog het luchtige genre en een opname van halsbrekende toeren is de tusschen dit werk leiding kunnen geven Hetzelfde geldt voor de herbebossching die op groote schaal noodig zal zijn We zullen geen vrees meer behoeven te koesteren dat overal weer de kale armelijke dennenplantages zullen worden aangelegd Deze prodncten uit een vroegere periode der boschbouwwetenschap vinden in t algemeen maar weinig genade meer in de oogen der modern geschoolde boschbouwkundigen Zij zullen wel waar eenigszins mogelijk vervangen worden door soortenrijk gemengd plantsoen dat in enkele tientallen jaren kan uitgroeien tot een rijk bosch met weelderigen ondergroei en een flinke houtopbrengst Het lichaam dat hierbij leiding moet geven is zonder eenigen twijfel het Staatsboschbeheer voor de uitvoering bijgestaan door het cultuurtechnisch goed geschoolde personeel van de Nederlandsche Heidemaatschappij Alleen zal bïj het herstel der duinen ook Warerstaat een woordje mee dienen te spreken Het StaatsboschbeJ eer heeft in t verleden bewezen dat de verzorging yvan het natuur en landschapsschoon bij haar in veilige handen is In het vlakke Westen vormden onze met boomen beplante wegen een gewichtig schoonheid scheppend element in het lahdschap In vele streken is hiervan tengevolge van houtvordering door de Duitsche weermacht en in den vorigen winter als gevolg van den brandstoffennoQd onder de bevolking niet veel meer overgebleven Het zal noodzakelijke zijn zoo snel mogelijk met het üerplanten een aanvang te maken een taak die behalve wat betreft de Rijks kn Provinciale wegen vooral polder waterschaps en gemeentebesturen en vaak ook particuUeren aangaat Het zou wenschelijk zijn dat hieraan de verplichting werd opgelegd zoo spoedig mogelijk opnieuw te planten en zich hierbij te laten voorlichten door de commissie De Weg in het Landschap van den Bond Heemschut waarin ook het Staatsboschbeheer is vertegenwoordigd Het advies van deze terzake volkomen bevoegde commissie zou bindend moeten worden verklaard Voor het werk ter plaatse kan de commissie de voorlichting krijgen van de lichamen als het Instituut Stad en Landschap van Zuid Holland It Fryske Gea Het Oversticht Het DE TAALZEEF Vreemde woorden Inderdaad zijn sommige vreemde woorden reeds zoo ingeburgerd of zooveel korter dan onze Nederlandsche omschrijving zou zijn dat het moelijk is ze weer te vervangen Wie weet er b v een goed en kort woord voor socialisatie En voor service Maar is het daarom noodig te zeggen dat de A N W B start met een nieuwe verkeersservice Al klinkt dAt starten wel erg passendsportief bij de A N W B Gekker is het in een serieuse kunstbeschouwing waarin van Kurt Jooss verteld werd dat hij in 1930 startte in zijn dansersloopbaan Een woord waar we ook nooit afkomen is efficient Maar wat voor bezwaar is er toch tegen doeltreffend Waarom praten we van een discussie diskuzie spreken velen het uit in plaats van een bespreking Waarom explosie voor ontploffing Waarom justitieel voor gerechtelijk Waarom momenteel ook zoo n heerlijk modewoord voor op het oogenblik Waarom fundeeren voor grondvesten Toch zijn al deze woorden tenminste gemakkelijk als vreemdelingen te herkennen Gevaarlijker indringers zijn toch steeds de Germanismen daar die zoo op Nederlandsch lijken Eén van de meestgebruikte in de mode zijnde Germanismen is doorkruisen b v in deze kortgeleden gelezen zinswending stichtingen die de ordening van het distributieapparaat doorkruisen De beteekenis is in strijd zijn met strijdig zijn met dwars ingaan tegen hinderlijk zijn voor enz Keus genoeg Over het Germanisme meerdere zal ik nu maar ni ets meer zeggen Het is nog altijd eön lievelingsuitdrukking van verscheidene overigens toch goede I ederlanders schakel Daarna verschijnt voor de hoofdfilm een verrassend goede Russische fiimpotpourri van muzikale opnamen beginnend met de onsterfelijke Bloemenwals uit Tschaikowsky s Casse Noisette gevolgd door een Jazzorkest en een gedeelte uit Verdi s Rigoletto waarbij ons de gedachte opkwam dat de twee laatste opnamen een satiriek gebaar jegens onze Westersche beschaving beteekenden Fototechnisch een juweeltje van origineele vondsten compositie Een zeer opmerkelijke programmasamenstelling Geldersch Landschap de ambtenaren van het Staatsboschbeheer en wellicht ook particuliere deskundigen die zich voor dit werk beschikbaar willen stellen Ongetwijfeld is het bovenstaande niet volledig Daar maakt het trouwens in t geheel geen aanspraak op Ik heb slechts de aandacht op dit onderwerp willen vestigen omdat ik in de beschouwingen over den opbouw van ons land tot dusverre weinig of niets erover heb gelezen Het spreekt vanzelf dat plannen tot herstel van het landschapsschoon slechts kunnen worden uitgevoerd binnen het kader van het Nationale Plan Aan bevoegde deskundigen het zij herhaald ontbreekt het in ons land gelukkig niet Hun werk zal de beunhazerij bij den wederopbouw moeten voorkomen Aan goedkoope arbeidskrachten behoeft het ook niet te ontbreken wanneer als werkkrachten voor zoover noodig bijv geïnterneerden worden ingeschakeld Dan wordt ook het werk niet te duur wat anders wellicht een reden zou zijn om de restauratie van ons landschap op den langen baan te schuiven Waarmee ik niet wil zeggen dat wij nu deze oorlog is afge loopen weer tot de oude bezumigings mentaliteit moeten terugkeeren wU moeten leeren de overheidsgelden op de beste wijze te besteden en voor het behoud en het herstel van ooze cui tureele waarden wat meer over te hebben dan vroeger Vat ik het bovenstaande samen dan ou ik willen zeggen dat het de pUcnt van het Nederlandsche volk zorg te dragen dat het geschonden lana schaps steden en dorpsschoon zaï worden hersteld dat deze gelegenheia zal moeten worden aangegrepen om het leelijke dat mede verdween door iets chootTs te vervangen en dat net tot de taak vap de Staat behoort richtlijnen te geven voor het herstei van de schoonheid van ons land Door bijzondere omstandigheden is publicatie van bovenstaand 3 eenigszins vertraagd Een aantal oer voorgestelde maatregelen is reeds ge nomen Bovendien is er ingesteld een Commissie van Overleg voor Lana schapsherstel die zich in t bijzonder met dit onderwerp zal bezighouden h BUji