F tj J 2 1883. N° 2071. 1 iMER BINNENLAND. Geavanceerde politiek. Vrijdag 7 September. DING Nieuws- en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken. rr iVATER HOCHE -sgg 141. 4 ntier. -Tandarts. 5 R 2 B as GOUDSCHE COURANT 0 dit plan de Ier No. 868, In die uiteenloopende 'ti een der beste [enezing door iégulateurvan ikmeester der van verschil- Antwerpen. eor dezen aan Popp te bben van eene >r het gebruik itheid hebben iruik ten volle de door T. G. reft aan delen oodig gebruik kiug van dit worde. GOUDA, 6 September 1883. Bij het Maandag en Dinsdag gehouden admissie examen voor de Rijks hoogere burgerschool alhier hadden rich a-iugcmeld 18 nieuwe leerlingen, waarvan 15 zjjn toegelaten, ui. J. Arends, G. Bulk, I. C. Bokhoven, M. H. Diepeveen, J. van Essen, N. Exalto, J. Jüngeling, A. Kruisheer, I. C. Kruiji, C. Wals, C. H. Wjjckhutjse, A*. Klem eu Sa. Kluijt, allen voor volledig onderwjjs in de le klasse, H. vau Zaneu Muller voor ouvolledig ouderwjjs le klasse Voor de 2e klasse, onvolledig ouderwijs werd toege- latenLa Jonker. Na voldoend herexamen werdeu vau de vroegere leerlingen nog toegelaten, tot de 2e klasseAs. Kroon, D. A. Costerman Bood*, en F. J. Wyckhuijse; tot de 8e: I. D. Bonneur eu D. Kroon; tot de 4e: G. A. H. Gabry; tot de 5e: J. H. W. D. Grootepas. De cursus is thaus aangevangen met 62 leerlingen, waarvan 51 jongens en 11 meisjes, als volgt verdeeld over de verschillende klassen, le klasse 20 jongens, 4 meisjes; 2e klasse: 13 jongens, 3 meisjes; 3e klasse: 8 jongens, 1 meisje; 4e klasse: 3 jongens, 3 meisjes; 5e klasse: 7 jongens. LI. Maandag is bij het tweede admissie-examen aan het progymnasium nog toegelaten 1 leerling, van den Berg. Het progymnasium telt 16 leerlingen le klasse 9 2e kl. 4; 3e kl. 1; 4e kl. 2. boven de schoolquaestie, en is de eerste opge lost, dan zal de andere ook weder aan de orde komen, en de partij-groepeering verandering ondergaan. Maar inmiddels zullen vooral de anti-revolutionairen, die zoo op alle wijzen en tonen hebben geijverd tegen den druk, dien het, zoo het heette, in zjjne meerderheid onge- loovige pay» légal op het geloovige volk achter de kiezers legde, niet willen, zelfs niet kunnen weigeren er toe mede te werken, dat de census worde afgeschaft, en langs dien weg een nieuwe beslissing over de schoolquaestie door het op ruimer schaal tot medewerking geroepen volk worde voorbereid. Zelfs al komen zij tot de overtuiging dat hunne wenschen ook dan niet zullen bevredigd worden, kunnen zij zich beter neerleggen bij eene beslissing, waaraan niet de fout kleeft, dat zij slechts door een klein deel van het volk is goedgekeurd en aan het overige deel, zonder zijn wil ot medewerking, is op- gedrongeta. Een paar opmerkingen over campagne in een volgend artikel. Hoogstraat, Santen Kolff, ve porcelein- ibilié. apoth.; edam bij C. :e Amsterdam Uloth Co.; >lf en Zoon te Utreht, ry Porton VIJN yzer irf, koorheer- N St HOLM Zeist, Oen/1.90. Ometreken Gouda. Mej. J. P. M. H. Gordon, onderwijzeres alhier, is benoemd tot le onderwijzeres aan de openbare lagere school der 3e kl. voor meisjes, genaamd Pestalozzischool, te Amsterdam. Wjj hebben onzen lezers reeds een en ander medegedeeld uit den eersten der staatkundige brieven van mr. S. van Houten. De politieke vertoogen, uit deze pen gevloeid, verdienen de aandacht vau allen, die in ons staatkundig le ven belangstellen. Hjj is een van de weinige figuren in ons parlement, die eerbied wekken; een onder ons zeldzaam politiek man, welke wer kelijk een eigen karakter vertoont en beginselen heeft, die hjj niet plooit naar omstandigheden maar waarmede hij staan of vallen wil. Zijn houding aan de stembus te Groningen in Juni 11. heeft het bewezen; hjj behoort niet tot die kamer leden, die ter wille van het succes zich hullen in algemeenheden of gom-elastieke verklaringen afleggen, die tot niets binden, of wel alle scherpe trekken uit hun politiek aangezicht met allerlei kunstmiddelen zoodanig wegvegen dat zij door verscheiden nuances kunnen wor den aangezien voor een der hunnen. Hjj zeide kloekvijftien jaar heb ik u vertegenwoordigd; uit mjjn redevoeringen en geschriften kunt ge zien wat ik wil; ik trek niets daarvan terng; kies mjj, als gij mjj vertrouwt, kies mjj niet, als gjj een andere richting wilt gevolgd zien. Zoo handelt een man. En een man is hjj, te midden eener omgeving waar er te weinig ge vonden worden. Daarom achten wjj het niet van belang ont bloot nog eens opzetteljjk op dezen brief terug te komen, geljjk wjj ons voorstellen nader ook te doen met de volgende. Niet enkel in den bescheiden rol van verslaggever, maar met het voornemen een vraagteeken te zetten, waar er naar onze meening aanleiding toe bestaat. De schets die mr. van Houten geeft van de liberale partjj is niet onjuist. Hjj schrjjft het langzamerhand verloren gaan van hear overwicht toe aau de fouten en tekortkomingen der laatste jaren; inderdaad het zondenregister, dat in 's schrjjvers aanhef voorkomt is ernstig genoeg en er valt weinig op af te dingen, maar bjj ons kwam de vraag op; Schuilt de fout niet veeleer in het gemis aan bekwame man nen aan de zjjde der liberalen Waar is de man, voor wiens meerderheid onze partygenooten zich buigen; die hun beginselen belichaamt en te- geljjk hun denkend hoofd kan genoemd worden Er is een kudde van middelmatigheden zonder herder, een leger zonder veldheer in wien het vertrouwen stelt en voor wien in de ure van den strjjd allen zich scharen, omdat hjj onbe twist hun meerdere is. Beginselen op zich zelf zjjn te abstract om geestdrift te wekken bjj eene party; de ware bezieling gaat uit vaneen persoon in wien men zjjne nevelachtige aspi- ratiën helder ziet uitgedrukt en die het talent bezit om er een tastbare gestalte aan te geven, welke tegen de praktjjk bestand is. In de tweede plaats wjjst de heer v. H. op de splitsing die gaandeweg komt in de gelederen der liberale partjj en welke inzonderheid aan den dag is gekomen bjj gelegenheid zjjner ver kiezing in Juni. Hjj ziet zich geplaatst aan de voorhoede der liberalen, terwjjl er een ge matigde partjj bestaat, die zich insgeljjks li beraal noemt en hem bestrjjdt omdat hjj met te groote vaart voorwaarts gaat. Dat geven wjj gaaf toe. Maar hierin zien wjj niets vreemds. Elke politieke partjj heeft haar voor- en ach terhoede; dat is altoos zoo geweest en zal wel zoo bljjven. Is dit nu een reden om, zooals mr. van Houten doet, zich zelf een brevet uit te reiken van onvervalscht liberalisme en aan de gematigde partjj den naam van liberaal te betwisten Die niet zoo ver gaan als ik, zjjn aan de staatkundige beginselen van het libera lisme ontrouw geworden, zegt de schrijver. Dit is inderdaad eene stoute conclusie. Er is tusseben de geavanceerden en de overige libe ralen alleen een quaestie Iran meer of minder; het eenige verschil ligt voor het oogenblik in de vraag der kieswethervorming. De heer van Houten wil algemeen stemrecht of althans een stelsel, dat er nabjjkomt, wjj achten het Oogen blik daartoe nog niet gekomen. De groote meerderheid der liberalen wenscht uitbreiding van het stemrecht, opneming der capaciteiten, voor zichtige verlaging van den census, zonder nog in eens op het randje te komen van het alge meen stemrecht; staan wjj daarom niet even goed op den bodem der beginselen van 1848 als hjj „Die men pleegt geavanceerden te noemen, zjjn slechts de gewone liberalen, die hun program hebben gewjjzigd naar de eischen van dezen tjjd en zoowel met de veranderde toestanden binnen- en buitenslands, als met den vooruitgang in de kénni pelijke vraagstukken rekiing houden.' dat zoo is, dan is behalve a overbljjfselen van 1848, de groote meerderheid der liberalen geavanceerd, en inderdaad kan dat niet anders want met de tjjden veranderen ook de menschen. Maar onder ons, liberalen, bestaat en zal altijd bestaan een verschil in op vatting omtrent hetgeen doeischen van dezen tjjd medebrengen en in welk® mate men rekening heeft te houden met de veranderde toestanden en den vooruitgang in kennis der sociale quaestiën. In die uiteenloopende meening over hoeveel heid en tjjdigheid der In ‘ft voeren hervormin gen onder lieden van eenerlei beginsel zien wjj geen reden om elkander te verketteren. Men vereenige zich, men bestrijde elkander al naar de omstandigheden zulks vereischen, maar er- kenne elkanders recht van bestaan. Evengoed als wjj den heer v. H. erkennen als den linker vleugelman onzer party, vorderen wjj als sol daten van het centrum of der achterhoede onze plaats in hetzelfde leger. Van meer belang is het laatste deel van de- Zen brief, waarin de heer van Houten een plan ontwikkelt, dat zjjn inziens eene betere partjj- formatie moet te voorschjjn roepen. Aaneen sluiting der linkerzijden in de dne voornaamste partyen tot ééne volkspartjj, tegenover de rech terzijden als vereenigde conservatieve of jonker partij is het doel, dat verkregen moet worden door de schoolquaestie op den achtergrond te schuiven en de kiesquaestie op den voorgrond te stellen. De liberalen behooren bjj de verkiezingen niet langer de halve conservatieven te steunen, voor welke men zich niet warm kan maken. Veel beter dan naam-liberalen te kiezen acht hij het de liberale of radicale elementen bjj de katholieke of anti-revolutionairen te versterken. Het stratkundig en economisch liberalisme zoude er bjj winnen, indien de anti-revolutio- naire partjj, in plaats van een soort jonkerpartij te vormen, mannen van den stempel van Glad stone en John Bright in ons parlement zond. En hetzelfde geldt van de katholieken. Het liberalisme is bjj hen tjjdeljjk overvleugeld, niet uitgestorven. Dit bewjjzen keuzen als die van van der Hoeven en dr. ijchaepman. Als uit alle partyen de linkervleugels elkaar de hand reikten tegenover de onbeweegljjken, dan zou de toestand veel gezonder worden. Het vereenigingspunt kunnen grondwetsher ziening en kiesrecht vormen. Principieel ver schil bestaat er volgens den heer van Houten, niet tusschen de linkerzijden der drie partjjen over quaesties die het geloof raken. De kies quaestie heeft in elk geval thans den voorrang van 2; Gisterenmiddag had ten Raadhuize alhier de aan besteding plaats tot het leggen van 355 M* houtbe- strating. Ingeschreven werd door H. Degens Jr., te Dordrecht, ƒ8683.W. Bokhoven, alhier, 3428. P. A. Burghout, alhier, 3420.T. W. Bonte, te Amersfoort ƒ3390.J. de Jong, alhier ƒ3370. C. P. W. Dessing, alhier, 3350.H. J. Nedcr- horst, alhier, 3333.VV. C. Reuhl, alhier, 2869.G. H. Lodders, te Hendrik-Ido-Am- bacht 2598. De luchtballon van den heer Lhoste, die giste renavond ten half vijf ure uit den tuin van het Paleis voor Folksvlyt opging welke luchtreis door genoemden heer zonder gezelschap gemaakt werd is ten ongeveer half zeven ueêrgekomen op Rozen* daal bij Haastrecht. De heer Lhoste is door de be woners op de meest vriendelijke wijze ontvangen en hij was er over uit zoo beleefd als men hem behan delde, wat naar men weet niet de ervaring is van alle luchtreizigers bij hun aankomst op aarde. a g M 2 .3 «fl ca o ijs der maatschap- Ads eenige versteende inderdaad kan

Kranten Streekarchief Midden-Holland

Goudsche Courant | 1883 | | pagina 1