BINNENLAND. r e liefst buiten )F LAAG, t, A- WERK. so en gratis. INT." elen van Roman vttn tóre.» uur. izen. Woensdag 26 Januari. N? 3500. 1887. Nieuws- en EX Advertentieblad voor Gouda en Omstreken, Bgen.” irken aan et maken brug. arken van OUDA De inzending van advertentiön kan geschieden tot één uur des namiddag^" fAn den dag der uitgave i t A 89 alhier. IA A JU- en ITJEN er in. lieringstraat. sullen dage- ss voormid- s 1 nre ter Stads- Tim- ende teeke- i 2.50 ter orden. op zegel ge- jjne Borgen i1Februari op gezegde UDER8 van ÜSDAG den sgs ten 1 ure jving in twee het doen euwingen bouw der de IJsel tabij Stol- ra n t i p K 227, sche (Jou en doorden Gouda. De uitgave dezer Courant geschiedt ZONDAG, WOENSDAG en VRIJDAG. In ae Stad geschiedt de uitgave in den avond van DINSDAG, DONDERDAG en ZATER DAG. De prjja per drie maanden is 1.25 franco per post 1.50. goudsche courant. 1887. il. ADVERTENTIÊN worden geplaatst van 15 regels a 50 Centeniedere regel meer 10 Centen. GROOTE LETTERS worden berekend naar plaatsruimte. Bovendien worden alle Ad vertentien gratis opgenomen in het ADVERTENTIEBLAD, *t welk des Maandags verschijnt. Afzonderlijke Nommers VIJF CENTEN. I.HÜJ gewest door eene menigte kanalen, vaarten en sloo- zijn gekomen. Deze praktijken, ten deele ten is doorsneden, waardoor het schaatsenrijden niet 1 slechts een vermaak maar ook een middel van verkeer is geworden. Het wordt in Friesland, zoo- als men weet, door jong en oud, pn veel meer dan in penige andere landstreek ook door vrouwen be oefend. Van nog grooter beteekenis is het schaatsenrijden in het hooge Noorden, in Zweden, Noorwegen, Fin- tauu üu4., toutitju u»uuocuo t>ja aalt waturuu. Daar is de winter niet alleen van langeren duur, maar er bestaan aldaar betrekkelijk weinig verkeermidde- len, en wel in afnemende mate, hoe verder men naar het Noorden doordringt. Daar komen den bewoners de schaatsen, in den winter, bijna nooit van de voeten. Iets geheel eigenaardigs is de Noor- weegsche schaatsenrijder-soldaat (Skerlöker) wiens wapenen uit eene lichte buks en een zeven voet langen met ijzer beslagen stok bestaat. Voor de groote waarde van het schaatsenrijden, die men reeds in overouden tijd aan dit gebruik in het Noorden hechtte, pleit d« omstandigheid, dat in de Noordsche Mythologie een God voorkomt, die als boogschutter en schaatsenrijder wordt vereerd. Die God is Uller, tevens ook de Wintergod en uitvinder der schaatsen, die hij uit de hardste merg pijpen van het rendier zou vervaardigd hebben. Hij wordt voorgesteld als in dierenhuiden gewikkeld en draagt pijl en boogmet de snelheid van den visch beweegt hij zich op den kristallen vloed en over ijsvelden en gletschers heen. Er is geen twijfel aan, of de schaatsen werden oorspronkelijk werkelijk van beenderen gemaakt. Op het platteland in de provincie Brandenburg, speci aal in* de Züterbogker kreits, alsmede in het Salz kammergut zijn nog tot in den jongs ten tijd zulke beenen schaatsen in gebruik gefeest. Bij opgravin gen zijn nog dikwijls dergelijke beenderen voor den dag gekomen, o. a. in Skandinavië op het eiland Ijsland, in Friesland, in Pommeren, en de Marke in Moravië, ja zelfs in de Zwitsersche meren. Op Ijsland waren beenen schaatsen nog voor 60 tot 70 jaren in gebruik, maar in ons vaderland zijn ze reeds in de 13e eeuw verdwenen. Men vindt collectiën van dergelijüe beenderen in het Museum te Kopen hagen en, als wij ons niet vergissen, ook in het Leidsche. Ook de oudste letterkunde bevat zinspe lingen op deze soort van schaatsen. Zoo beroemt zich in Snorre Sturleson’s sage van de koningen Sigurd, Egstein en Olof, de koning Egstein tegenover Sigurd, dat, al is hij ook minder, geoefend in het kantoeren der wapenen, hij daar entegen hem iu het nuttiger gebruik der Isleggiar (ijsbeenderen, schaatsen van been) overtreft. In Mid- deleeuwsche Duitsche gedichten vindt men ook van dit soort van schaatsen gewag gemaakt. Het gebruik daarvan in Engeland bestond nog in de 16e eëuW, zooals blijkt uit een in 1598 door John Sten uitgegeven werk, getiteld Survey of Lon don. Daarin wordt beschreven, hoe de goede Lon doners zich op het bevroren weiland van Moorfield verlustigden, en hoe zij, die reeds met het ijs vertrouwd zijn, aan de schoenen beenderen van dieren bevestig den en met ijzer beslagen stokken tot steun in de hand houden. Het Belgische wetsontwerp betreffende de uitbe taling dei; loonen aan werklieden heeft ten doel een o- einde te maken aan sommige kwade praktijken, de omstandigheid, dat laatstgenoemd I die bij de laatste arbeiders-enquête aan het licht overeen komende met het Engelsche truck-system,, ontnemen allen in meerdere of mindere mate aan den arbei der de vrije beschikking over het hem toekomende loon. De nieuwe wet onthoudt zich van alle bemoeiing met de onderhandelingen tusschen patroons en werk lieden, voor zoover deze op de hoeveelheid van het loon betrekking hebben. Zij verbiedt ook den pa troon niet een kleinhandel te drijven en aan den werkman te verkoopen, mits dit van de zijde van den laatsten geheel vrijwillig geschiede. Artikel 1 verbiedt uitdrukkelijk de uitbetaling van het loon in nature of in waren. Uitzondering wordt verleend voor het verleenen van huisvesting, waar voor een zekere som van het loon mag worden af getrokken. Die uitzondering is gemaakt in het be lang van den arbeider en met het oog op den slechten toestand der meeste Arbeiderswoningen. Art. 2. verbiedt voorschotten te geven op het loon, behalve wanneer het werk stil staat of de ar beider ziek is. Art. 3. verbiedt het uitbetalen van loon in plaatsen waar sterke drank wordt verkocht of in daaraan gren zende lokalen. Art. 4 bepaalt, dat loonen, die niet hooger zijn dan 7 francs per dag minstens eens om de veertien dagen moeten worden uitbetaald. Voor stukwerk of aangenomen werk zal de aftekening minstens eens per maand moeten plaats hebben. Art. 5. verbiedt aan patroons, aan directeuren, meesterknechts, ploegbazen, geëmployeerden, aanne- meflB of onder-aannemers, den onder hunne bevelen arbeidenden werkman voorwaarden voor te schrijven, waardoor hem de vrije beschikking over zijn loon wordt ontnomen. Art. 6 maakt op dit verbod eene uitzondering voor boeten mits bij reglement vastgesteld, voor bijdragen aau hulp- en voorzorgskassen, en voor verschotten in geval van werkeloosheid of ziekte, welke verschotten echter niet meer dan een vijfde van het loon mogen bedragen. Art. 7. Patroons, directeuren enz. zullen tegen hunne arbeiders geen actie kunnen instellen wegens schulden voor door hem geleverde waren of gedane voorschotten (behoudens de bovengenoemde uitzon- dering.) Art. 8. stelt eene wettelijke presumptie vast, zon der welke ontduiking der bovengenoemde bepalingen gemakkelijk zou zijn. Zoolang het tegendeel niet bewezen is, zal levering van goedereh door de vrouw of kinderen van den patroon enz. worden beschouwd als aan den arbeider zelf verstrekt. Art. 9. bevat strafbepalingen tegen de overtre ding der wet; de boeten verschillen van 50 tot 2000 francs. Art. 10 regelt het verband tusschen deze bepalingen en de algemeene bepalingen der strafwet. Art. 11 eindelijk zegt, dat de wet niet toepasselijk is op boerenarbeiders en op dienstboden, omdat hier koet, inwoning en verpleging boven het gewone loon worden verstrekt, en in dit opzicht geen klachten over misbruiken zijn gerezen. Uit Peize wordt gemeld: Sinds meer dan eene eeuw maakt men in onze omstreken gebruik van een middel tegen honds dolheid, het eigendom van eene familie, en ge durende al dien tijd heeft hier nimmer een geval bij menschen plaats gehad. Én toch deden zich in onze omstreken yele gevallen van die ziekte voor GOUDA, 25 Januari 1887. Nadat de heer Gericke bij zijn aanvraag om ont slag, ook na de weigering des Konings om dit te verleenen, bleef volharden, is Zondag een buitenge wone Ministerraad bijeengeroepen. Tot Minister van Marine is thans benoemd de heer F. C. Tromp te land enz., landen eveneens rqkaan wateren, s Hage, oud-wethouder van Amsterdam en oud-zee- officier. Men herinnert zich dat onder, het beheer van den heer Tromp als Wethouder van Publieke Wer ken in Amsterdam de Handelskade en vele andere groote werken zijn tot stand gebracht. Hij heeft in die qnaliteit de beste herinneringen als bekwaam technicus en als voortvarend man van zaken nage laten. De Algemeene Kerkeraad heeft heden het navol- gende drietal predikanten in alphab. orde opgemaakt. C. Beets te Rijswijk a/d. Lek, L. Heldring te Zandvoort, A. I. Kan te Velp. Men verzoekt ons de aandacht te vestigen op de in dit nummer geplaatste advertentie, waarbij de opening wordt aangekondigd der broodbakkerij „de Korenbloem" tegen Zaterdag a. s. Hedenmorgen zijn een paar schoolknapen, die zich aan den Bleekerssingel op het ijs gewaagd hadden door het ijs gezakt, tegenover de brug van deKamemelksloot. Een daarvan was spoedig op het droge; de ander werd met moeite door kameraads en anderen met be hulp van stokken enz. gered. Dit ter waarschuwing van andere waaghalzen. In de Kunttkroniek leest men het volgende: Alle vrienden onzer Duitsche opera zullen zeker met groot leedwezen het bericht vernemen, dat mej. Kathi Bettaque, sinds ongeveer vier jaren aan onze opera verbonden en de lieveling van het publiek, besloteiu heeft Rotterdam te verlaten. Woensdag jl. debuteerde zij te Bramen als Elsa en wel met zoo groot succes, dat zij, hoewel zij donderdagavond ook nog de Agathe had te zingen, reeds donderdag morgen werd geëngageerd. Labatt zong; de Lohen grin. Ook als Agathe verwierf zij een enorm succes. Het ijs in de rivier den Hóllandschen IJsel is gis teren door do eleepbooten van de reederij Van der Garden Co. losgebroken. Voor ijzeren schepen is de vaart open. Voor houten schepen is het vele losse ijs nog gevaarlijk. Hoewel de Lek nog tamelijk veel trijfijs roomijs, afvoert, is de overtocht, in de Krimpenerwaard overal met roeiboot en veerpont,1 weder geregeld. De zegenzalmvisscherjj is nog niet hervat. De stoom- bootdienst langs de Lek is op Maandag 24 Jan. jl. weder aangevangen. Het rijden op schaatsenis al zeer oud, en was reeds bij onze Germaansche voorouders in gebruik, die zich van lange, aan beide zijden eenigszins om- gobogen plankjes bedienden. De reden, waarom zich die kunst in ons vaderland, vooral in Fries land zoozeer heeft ontwikkeld, moet toegeschreven worden aan

Streekarchief Midden-Holland Kranten

Goudsche Courant | 1887 | | pagina 1