ING m. W8 BID. N? 3503. 1887. BINNENLAND. Woensdag 2 Februari. .4 LIJK .KEX, Nieuws- en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken. A VI, Memel, Grenen eten, 5 Delen, IE btezi, uten, IE\ enz. tieren DELEN, de Lbodsen rcler-Eiland, j E. 73». oping itaris LEEVER BS EHUffÉTE. i i ijzen. 1 te ^louda. ÏG, óór den vef- men ten kan- b1 Ter visie. Aangenomen '4'. Q Duda, wijk A. 887, des mid- vVrkdebkst» BBUAR1 in het Café eteekendeJ15 Deurwaarder Rotterdam, euw aan- ansche reken in het om missies op op te geven, sn tot ultimo korting. buitengewone Dw. Dien., UBELS. Mei a. s. eene goudsche courant. et spook der openbaarheid schrik aanjagen. Hebben we niet reeds in de dagbladen eene polemiek gezien over ongunstige verklaringen omtrent enkele fabrieken en verklaart niet b v. het Nieuwsblad van Nederland, dat de werklieden, die getuigenissen afgelegd hebben over drukke rsen of zetterijen nooit meer een voet over zjjn drempel mogen zetten Dergelijke uit latingen, die bewijzen dat men het zelfs kwa lijk neemt, als de ongeletterde werkman zich wat scherp uitlaat of zooals het Nieuwsblad zegt, een onfatsoenlijkeh toon aanslaat tegenover de patroons, kunnen niet bevorderlijk Zijn aan het welslagen der enquête. Gebruikt men deze gronden of voorwendsels reeds om de gehoor de getuigen met een zwarte kool aan te tee- kenen, dan werkt dit niet bijzonder aanmoe digend op hen, die nog gehoord moeten worden. Hoe het zij, het -is pioeielyk uit te maken of de voofdeelen der dadelijke openbaarmaking ogwegeu tegen de nadeelen. De ervaring zal spoedig uitspraak doen in dit geding. Q^ze beste wenschen vergezellen den zoo flink be gonnen en ttfet overleg ineengezetten arbeid Het kan niet anders of hij zal voor de toe komst vruchtbaar zijn. rekt een par- pCt. korting. ÜËN ra. GOUPA, 1 Februari 1887. In de lieden gehouden vergadering van den Ge meenteraad, die door 15 leden werd bijgewoond (af wezig waren de heeren vad Mierop^en IJssel de Schepper) werd besloten sollicitanten op te roepen voor de betrekking van Directeur der Stedeiijke Gasfabriek, op eene vaste jaarwedde van 1800 met genot van vrije woning met gaslicht, steenkolen en cokes voor huiselijk gebruik. Bovendien zal hem worden toegekend een bedrag van 2 voor elke 1000 kub. meter boven de 200000 kub. meter gas, dat door de Gemeente aan particulieren öf particu liere inrichtingen wordt verkocht. Tot op het tijd stip, waarop de Directeurswoning kan worden betïokken zal hij eene vergoeding voor huishuur ontvangen van 400.per jaar. Voorts wejd besloten tot wijziging der begrooting van het Israëlitisch Armbestuur, dienst 1886. Bij den raad kwamen de volgende stukken in 1. De rekening der Kamer van Koophandel en fabrieken, dienst 1886. Ter visie. 2. Eene missive van de Commissie van beheer der Stedelijke Gasfabriek, inzendende eene ontwerp- instructie voor den te benoeihen Directeur der Gas- tabriek, waarin o. a. deze Impaling is opgenomen dat hij eene zakelijke borgtocht zal moeten stellen van 4000.Ter visie. 3. Eene missive van B. en* VT. inzendende eene ontwerp-instructie voor den te benoemen Boekliou-^ der-Opzichter bij de Fabricage. Ter visie. 4. Ee» voorstel van B. en W. tot verhuring van den gang naast het Oude Vrouwenhuis aan het ,R. C. Kerkbestuur O. L. V. Hemelvaart. Ter visiéL 5. Een voorstel van B. en W. om P. Janssen, eervol ontslagen ‘boekhouder bij de Fabricage eeno pensioen toe te kennen van 380.’s jaars. Ter visie. 6. Een voorstel van B. en W. tot voorzetting van de proefneming met een pont op de Katl^nsin- gelgracht. Ter visie. 7. Adressen van personen, die verzoeken benoemd te worden tot Commissaris aan/het stoombootenveer i op de Vest. Aangenomen voor kennisgeving. 8. Adressen van personen (37) die verzoeken Hebben velen met ingenomenheid het besluit der Tweede Kamer begroet om eene enquête te houden over de arbeidsqnaestie, het aantal der voorstanders van dezen maatregel is zeker vermeerderd, sedert wij kennis hebben kunnen nemen van de voorloopige resultaten van dat onderzoek. Het eerste rapport der commissie, dat den zakeljjken inhoud behelst der eerste 65 getuigenissen, door deskundigen en belangheb benden voor de commissie afgelegd, bewjjst hoe nuttig en noodig dergeljjke arbeid is ter verkrijging van gegevens voor goede wetteljjke bepalingen op dit stuk. Wij boorden onlangs nog iemand, dien wjj om zjjn helder oordeel en zjjn belangstelling in de publieke zaak hoogachten, zeggen: waartoe die enquête? wij weten immers dat te veel van kinderen en arbeiders gevergd wordt, dat zij niet beschermd zjjn tegen voorkomende ongelukken enz laat de regeering liever de hand aan 't werk slaan en eene regeling maken, die in deze behoeften voorziet. Maar onze vriend vergat daarbij, dat dit geinakkeljjker gezegd is dan gedaan. Er moeten regelen gesteld worden, die den arbei der beschermen, zonder overmatigen druk te leggen op tien werkgever, die toch al moeite heeft het hoofd boven te houdener zjjn zoo velerlei vakken, dat men precies weten moet, voor welke bedrjjven en fabrieken exceptioneels voorschriften gegeven behooren te worden en hoever men .hu dat opzicht gaan mag. Men is niet verantwoord, indien men in deze zaak maar volgens fraaie theorieën wetteljjke bepa lingen in het leven roept, zonder te rade te gaan met de practjjk. Het: hoor en weder hoor is vooral hier, waar zooveel tegenstrij dige belangen elkander kruisen, van toepassing. Wjj houden het er voor, dat de uitgave van dezen Ijjvigep bundel stukken menigeen de oogen heeft geopend, die vroeger dacht dat de toestand niet zoo erg was als sommigen be weerden. Vooral de jnistq».opvatting, die de commissie van haar taak meelt en de boven onzen lof verheven wjjze, waarop de voorzitter het onderzoek leidt, kan niet anders dan de sympathie wekken van het publiek. Slechts enkele staaltjes veroorloven wjj ons. Wjj en velen n*t ons hebben zich wel eens geërgerd aan de wjjze, waarop sommige rjjks- ambtenaren hun taak opvatten. Toch was dit slechts een donker vermoeden, waarvoor de bewjjzen ontbraken. ,Wjj weten .thans zeker, dat de inspecteur van den geneeskundigen dieiwt te Amsterdam niet de minste belang stelling heeft aan* den dag gelegd voor detf toestand van fabrieken en werkplaatsen, schoon het toezichj!daarop een belangrjjk onderdeel, uitmaakt van zjjn werkkring. Uit zjjn eigen mond vernamen wjj, dat yan regeeringszjjde dat toezicht in de laatste jaren gelijk nul was. Hij had zelfs geen enkele fabriek bezocht, schoon hij weken te voren wist, dat dtf enquête commissie hem daarover wilde hooren. Het verhoor van dezen getuige* was zeker geen aangename ervaring voer de commissie, maar de voorzitter heeft getoond, dat hjj ook in dit opzicht zjjn plicht weet te doen."* Velen onzer meenen al tameljjk wel de hoofdstad te kennen, doêh wij durven geboren Amsterdammers te vragen of zjj een juist begrip hadden van wat daar in de arbeiderswereld omgaat en gebeurt, vóórdat zjj de voor de commissie afgelegde verklaring van onderscheiden getuigen gelezen, hadden Wat de onderwijzer der school voor havelooze kinderen mededeelde omtrent de toestanden in de onderste lagen der maat- schappjj, waar deze inrichting bare leerlingen zoektwat de godsdienstonderwjjzer Heynes moetde bedaarde, knappe werkman, die mededeelt over het schrikkeljjke overwerk, dat ondervinding heeft en in Alle bescheidenheid b. v. kinderen tusschen 12 en 16 jaren 's zomers zjjne gedachten uit als er naar gevraagd wordt, moeten werken van ’s morgens 6 tot 's nachts verdient in de eerste plaats gehoord en geloofd te 12 uur, terwjjl bet dikwijls gebeurt, dat ook worden. Dezulken hebben eer eene aanmoediging 's nachts en Zondags het werk niet stilstaatnoodigthans kan men ze wellicht met het spook hetgeen Justus van Maurik eu vooral de katholieke geesteljjke Van Nispen totSevenaer verhalen omtrent het drankverbruik op het werk, van kroegen die te 5 uur open gaan en bezocht wordendat jongens op drukkerijen en vooral dagbladdrukkerjjen te 4 of 5 uur present moeten zjjn, zoodat zjj midden in den nacht, soms te 3 unr nit het bed gejaagd' worden, met eeu langen werkdag vóór zich dat bakkersknechts van Vrijdagavond 6 uur tot Zaterdagsavonds laat d. i. ruim 24 uur aan één stuk werken, zonder slaap en nauweljjks tjjd heb bende om een stuk brood te etenzie, dat zjjn zeer ernstige, haast ongeloofeljjke dingen, waar van men in hoogere standen zoo weinig be merkt, als beroep of roeping ze niet indirecte aanraking brengt met de arbeiderswereld, ter wijl de eersten, de deskundigen van beroep, er gewoonljjk liefst het zwijgen toe doen, omdat zjj nieuwsgierige oogen en inmenging in hunne zaken schuwen. Wanneer wij al deze dingen lezen en daar tegenover stellen het karige loon, dat dikwjjls voor zoo ingespannen en afmattenden arbeid wordt uitbetaald, dat moeten wjj erkennen, dat er veel waars is in de bewering van som mige getuigen vele werkgevers, vooral onder de kleine bazen, worden door de concurrentie den nood der tijden gedwongen om zoo i aan dien eisch der noodzakelijkheid te voldoen door op het loon der knechts en de inrichting hunner werkplaatsen te bezuinigen. Op den duur wordt de werkman bet kind van de rekening en weldra dringt zich aan elk onbe vooroordeelde de overtuiging op, dat alleen tusschenkomst van den Staat hulp kan ver schaffen. De regelen,, door den Staat te stellen, werken voor allen geljjkeljjk en allen zullen ge dwongen worden tedoen^watzj thans om elkander een vlieg af te vangen maar al te dikwjjls nalaten: billjjk zjjn tegenover hup werklieden en hun werkplaatsen inrichten volgens de eenvoudigste regelen der gezondheidsleer. Geen beter middel om de publieke opinie te doordringen van de gebiedende noodzakelijkheid tot doortastende tusscljenkomst van de overheid, dan de lectuur van qlez.eu bundel verbooren. En dan nog be treft dit slechts een klein gedeelte van ons landu hoofdrakeljjk Amsterdam. Het vervolg der enquête kan nog heel wat wetenswaardigs opleveren, al zjjn de onthullingen in den regel van weinig opwekkenden aard. Er is echter een schaduwzijde aan de publi catie dezef verhooren verbonden. Wjj ‘hebben ons wel eens afgevraagdhad de commissie niet wjjzer gedaan om te wachten tot het ge- heele onderzoek was afgeloopen Wjj vreezen, dat de uitgave van al het verhandelde, het welk natuurlijk dadelijk zjjn weg vindt in de dagbladen, menigeen zal afschrikken om ronduit alles te zeggen, wat hjj op het hart heeft. Had men gewacht tot hef einde der enquête, dan had men de getuigen eenvoudig gesteld voor eenfcfeit, waaraan niet te veranderen viel. Vooral Jldt ons bezwaar eenvoudige werklie den, die te bescheiden »ijn om in de courant te komen en misschien uit vrees voor ónaan- genatfie bejegening van de zijde der patroons zich zullen laten afschrikken om geheel waar te zjjn. Dan komt voornamelijk het woord aan de dutf-allen, de schreeuwers, de poseurs i en dit zijn niet.de ware lui, die men. hebben mige getuigen vele werkge' de kleine bazen, worden doe en goedkoop mogeljjk te werken en trachten het loon der knechts

Streekarchief Midden-Holland Kranten

Goudsche Courant | 1887 | | pagina 1