v&i. L N° 3584. BINNENLAND. Woensdag 23 Maart. 1887, 1887 >ing ling 1887, EN raad iEN M, Nieuws- en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken. 1887 EVER, s morgens is aan de FT bAF, ap^g^ De Grondwet en de Kamer. imbacht t I «LIGE is. a), wjjk K I BIND», Zoo is in deze geheele it der rechterzijde. Het belang e groots TERING en Veen- <c, binnen 13, in de 3EVELD GOUDSCHE COURANT. i zuidzijde. ris 379 in in in bil- rjjgen zjjn 1. g fa .,i«H IJ C ran A., een zeer en. Hoest >os 40 ets. gbaar by iüEN, t. .rissen K. en Mr. I. GOUDA, 22 Maart 1887. Door den Minister van Waterstaat enz. is bepaald, dat de commies 2® kL bij de Posterijen T. J. Mon- tijn, zijn functies zal uitoefenen ten postkantore te Gouda. Het hoofdbestuur der Ned. Vereeniging t. b. van Zondagsrust heeft de handelingen der 5e alg. ver gadering in het licht gegeven. Daarin komt o. a. een uitvoerig en belangrijk rapport voor van den heer H. P. Schim van der Loeff, over koop en ver koop op Zondag. In de zitting der Rotterdamsche Arr.-Rechtbank van Zaterdag stond terecht C. P., oud 20 jaar, dienstbode, geboren te Soest, wonende te Reeuwijk, beklaagd van lo. in de maand October 1886 Gerrit van Dam aldaar, bij wien zij als dienstbode werk zaam was, te hebben bedreigd met het in brand steken zijner woning en met moord, door brieven te schrijven die het voornemen daartoe inhiolden en die zij het voorkomen had gegeven als van zekeren Arie Benschop afkomstig te zijn, en ten huize van genoemden van Dam te doen bezorgen, en 2o. op 28 October 1886, ’s namiddags omstreeks moemde verschijnsel, het wan- j half acht ure, opzettelijk dat kenbaaar gemaakte rechterzijde koestert ten opzichte I voornemen hebben ten uitvoer gebracht, en daartoe h-t is een j op de hoeve van meergenoemden van Dam een paar vërtooning'vööTde’ kiezers, mag met recht met petroleum begoten en voor een gedeelte buiten j -l i ft- i__ti iI Ba stnnknlaats in hot boenhok neêrireleffdevtakke— een groot werk als het onderhavige wordt ondernomen, waarby toch al zoo veel uiteèn- loopende zienswijzen onder één hoedje gevangen moeten worden, zoodat elk voor zich niet afkeerig behoort te zjjn van inschikkelijkheid en gemeen overleg, moet men niet daarenboven bjj de tegenpartij allerlei listetf-J— onderstellen, als ware men in een u a van beurzensnijders en valsche spelers, inplaats welke haar werden ton laste gelegd. Zij had ernstige inzonderheid omdat duidelijk is gebleken, dat de kieswet op verkeerden grondslag berust en I ee° 9taatsl‘chaam bestaande mt de meert niet genoeg staatsburgers tot de verkiezing ge- 5- J:6 HpTni^Xrlrh T 6 roepen worden. Zy doet dit krachtens biar ^l^i'H PPl. het ;ermo^en, dat beginselen en uit overtuiging, schoon wellicht T «T® 6 'on politieke kansberekening I Pen’.floor wel 8rt- 80 maar met de add.tioneele zoude voorschrijven. De rechterzijde daaren- tegen plaatst zich op het bekrompen standpunt van bet eigenbelang. Voor niets heeft zij oor en oog dan voor hetgeen onmiddellyk bet par tybelang raakt. Verheldering van den staat kundigen horizon, wegruiming van geschilpun ten, die de geregelde werking onzer instellin gen belemmeren, beslissing van hangende poli tieke vraagstukken, die jaren lang de beharti ging der sociale quaertiën hebben belet, laten haar koud. Waarmede is onmiddellyk voordeel te behalen voor onze richting? datschyntde eenige vraag te zijn. Dit is geen los neergeworpen beschuldiging, maar de feiten bewijzen het Waartoe anders die ellenlange redevoeringen over ontwerpen, die men bjj voorbaat besloten heeft af te stemmen? Het zijn manifesten tot de kiezers, tot wie men eigenlijk het woord richt over de hoofden der Kamerleden heen. Waartoe die spitsvondige redeneeriugen en voor stellen van den heer Lohman over de macht des Konings? zjj strekken alleen om den anti revolutionairen kiezers te betoogen, dat de libe ralen vyanden zyn van den Koning en het vorstenhuis. Vandaar ook het voorstelDe ,Geer om de formule «Koning bjj de gratie Gods» in de grondwet te doen opnemen. Men lokte eenvoudig eene stemming uit over Gods naam, om den geestverwanten te kunnen wjjzen op de snoodheid der liberalen, schoon men wel wist dat niemand er aan dacht deze door den tjjd gejjkte woorden uit den aanhef onzer wetten en Koninklijke Besluiten te laten ver vallen. Thans is weder een voorstel hangende van onze Goudocben afgevaardigden Godin de Beaufort om hetkiterechtartikef en de additio neels bepalingen op dat stuk in één ontwerp te «reinigen. Het motief dayrvoo» is wan trouwen in de liberalen, die ede rechterzijde verdenkt van bet streven om wel,het systeem der grondwet ti veranderen, maar de Voorlöo- ui w va r-ai fal 9 nieuwe beginselen in de veranderingen zullen hebben op de samenstel- additioneels bepalingen te beletten, opdat zy ling der Kamer. Het is eenvoudig een sprong zy dan met de tegenwoordige meerderheid de ia het donker, waartoe men zou overgaan, omdat regeling der zaak bjj de gewone wet iu de «meurende politieke noodzakelijkheid overtuigd band zouden hebben. Geenerlei grond is er is. maar die aan alle kansberekening bntsnapt. 1 voor dit vermoeden, maar het kan dienstdoen Waarschijnlijk redeneert de rechterzijde aldus: om bjj de vrome lieden de overtuiging te ves- «Met de bepalingen der tegenwoordige kieswet tigen, dat liberalen niet te vertrouwen zjjn en zjjn wjj thans iu de minderheid, zonder veel uit- steeds alle middelen te baat nemen om de tegen- zicht om vooreerst meerderheid te worden; wjj party te.,onderdrukken, kunnnen dus licht eene ingrjjpende hervorming J;--—-■* •*--J— - aanvaarden, die wellicht tot een voor ons gun stiger resultaat leidt. Wy hebben niets te ver liezen en kpnnen dus die kans wel wagen.» Een feit is het, dat de anti-liberalen, althans een goed deel onder hen, de wjjziging dor grondwet op het stuk van het kiesrecht willen aannemen, vooral om dadelyk tot den nieuwen toestand te geraken, die bjj de additioneele be palingen is voorgedragen. Vandaar by den aanvang der discussien over de grondwet de motie-De Geer, om zich enkel tot het kiesrecht te beperken en zich overigens onbevoegd te ver klaren. Vandaar de stemmingen, waarby ge regeld de gebeele rechterzijde zich tegen de aangebrachte wijzigingen verzet. Er is dus een merkwaardig verschil tusscheu de linker- en de rechterzijde. De eerste, schoon meerderheid zynde onder de vigeerende wet, plaatst zich op een echt vrijzinnig standpunt; zy wilde grond wet herzien, omdat de politieke omstandighe den de afdoening van deze taak vereischen en De Jweede Kamer is met de behandeling der grondwetsherziening genaderd tot het ont werp der kiesrechthervorming, dat de hoofd schotel is van het geheele menu. De beide vorige ontwerpen, hoofdzakelijk redactiever- beteringen en algemeen gewenschte aanvullin gen bevattende hebben betrekkeljjk veel tjjd gekost. Voor ons, oppervlakkige beoordeelaars uit de verte, was de woordenvloed, dien de ge opende sluizen der parlementaire welsprekend heid over ons uitstortten wel wat overstelpend. Gaarne hadden wij gezien, dat aan onderge schikte dingen minder aandacht gewjjd ware, dan zou er voor de werkelijk belangrijke meer tjjd oversohieten. Thans bestaat het gevaar, dat de Kamer na eenige weken debat uit ver moeienis en oververzadiging zich van de laatste hoofdstukken met den zoogenaamden frauschen slag zal afmaken. Tot dus ver hebben wjj de debatten in onze kolommen niet besproken, eensdeels omdat het ondoenlyk ia in een klein blad ook maar een geregeld overzicht te geven van zulk eene uitgebreide discussie, anderdeels omdat het ons voorkwam dat de behandelde onderwerpen voor den gewonen dagbladlezer weinig aanlokkelijks hadden. Het thans in discussie zjjnde ontwerp is echter voor alle burgers van het hoogste gewicht en verdient daarom alle aandacht; te zyner tjjd hopen wjj er dan ook op terug te komen. Thans slechts eenige algemeene opmerkingen naar aanleiding der gevoerde debatten. In de eerste plaats de houding der rechter zijde. Het bljjkt steeds meer, dat deze, behou dens enkele uitzonderingen, in den grond af keerig is ran de grondwetsherziening. Het eenige, waarvoor zij iets schynt te gevoelen, zyn de additioneele artikelen, die op de vtfr- kieziugen betrekking hebben. Terecht of ten onrechte verbeeldt zy zich, dat deze uitbreiding van den kring der kiesbevoegden, gepaard aan de waarschjjnljjke invoering van enkele kies districten, in het voordeel zal zjjn van haar part}). Hoe zjj aan dat denkbeeld gekomen is, weten wjj niet. Niemand kan vooruit met eenige zekerheid bepalen, welken invloed deze 1 pige toepassing der ling der Kamer. Het is eenvoudig ia net donker, waartoe men zou over lutionairen leiders niet tot eey. Men denkt dadelyk aan het bekende spreekwoord van den waard en zyne gasten. Het is voor ons een nieuw bewjjs, dat men allerlei middelen zoekt om remmend te werken. Indien men zich herinnert, dat èn het nieuwe regeeringsartikel 80 èn de additioneele bepalingen bet gevolg zyn van den aandrang, door de liberalen op den minister uitgeoefend, dan springt het on gerijmde der verdenking dadelijk in het oog. Het heeft er veel van of de rechterzijde met alle geweld alles omtrent het kiesrecht in één ontwerp wil samenpersen, ten einde al het overige te kunnen afstemmen, gelijk haar oor spronkelijk plan was, in welks uitvoering zjj echter beletselen ontmoet, doordien de addi tioneele bepalingen allerlei onderwerpen regelen. Nog trof ons bjj deze discussie de uitnemende wijze, waarop de heer Heemskerk zjjne gansch niet gemakkeljjke taak vervult. Steeds slag vaardig, altijd op de hoogte van het onderwerp en meestal zeer op dreef als hij het woord voert, volgt hij dag aan dag deze eindelooze beraadslaging, terwjgl anderen nog eens een kleine absentie maken of zich in de koffiekamer gaan verpoozen. Wjj gelooven niet dat een onzer overige, zelfs veel jongere staatslieden hem dit zouden nadoen. Indien het werk slaagt, dan komt hem zeker, het grootste deel der behaalde eere toe. In alle gevallen is dit debat een waardig slot van zjjn langdurige parlementaire loopbaan. discussie da der partjj schjjnt daar te gaan boven dat des vaderlandsvan hooger gemeenschapsgevoel, een ruimer inzicht in de ware belangen des volks geen spoor, tenzjj in enkele welspreken? de ontboezemingen van den heer Schaepman, die evenwel alleen blyft staan te midden zyner partjjgenooten. Dat laatstgenoemde verschjjnsel, het wan- j huif acht ure, trouwen dat de rechterzijde koestert ten opzichte I voornemen harer tegenstanders, indien het niet is een op de hoeve bedenkelijk teeken genoemd wprden. Indien j stookplaats in het boenhok neergelegde-^takke- bossen, wederrechtelijk te hebben m brand gestoken, 1 waarvan de vlam, indien zulks niet door spoedige ontdekking en bhissching van anderen ware voor- 1 komen, zich zou hebben kunnen mededeelen aan den paardenstal, hooiberg en het woonhuis, waarin de vrouw des huizes ongesteld te bed lag, zoodat alge meen gevaar voor personen en goederen was te en vonden duchten. gezelschap i De beklaagde ontkent de feiten gepleegd te hebben

Streekarchief Midden-Holland Kranten

Goudsche Courant | 1887 | | pagina 1