HTs 3526. 1W7. BINNENLAND. raagcL A.M. EN, R8TRAAT. )CHE De Kiesbevoegdheid in de Grondwet. 1 i a-zrxt >ls AN. itten ;ONS Zondag 27 Maart. Nieuws- en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken» By deze Courant behoort een Bij voegsel. «gekend lt. of f. CHMA ïtten geeft hting. Iq LMS ES loest en mts. De inzending van advertentiOn kan geschieden tot één uur des namiddags van den dag der uitgave 1 1 f Oudewaler. dat ran I Iers gevon- watten met loor koude ig de heil- pakje met ct.,waar- ich tevens oen 1ETVELT 'RSTEJi- i. van den aan het ren, dat lenen «termeer, ihen. ittman, lodegraven lasitreoht. oe. Woerden OPWEKKEND FS VERDRIJVEND IOEDE )TE ZWAKTE .00. armede in goudschecourant uitgave dezer Courant geschiedt ZON DAG, WOENSDAG en VRIJDAG. In ae Stad geschiedt de uitgave in den avond van DINSDAG, DONDERDAG en ZATER DAG. De prys per drie maanden ie 1.25 franco per post 1.50. al de besteede tgd loren zal zjjn. Nu dit belangrijkste artikel der grondwets voorstellen is vastgesteld is het niet zonder belang, zich duidelijk rekenschap te geven van de beteekenis der nieuwe bepaling. Wjj hebben in ons vorig nummer den tekst onder onze rubriek Staten-Generaal medege deeld. Hieruit blijkt dat de census als u.t- sluitenden maatstaf voor kiesbevoegdheid is ver vallen en dat daarvoor in de plaats is getreden het bezitten van cdoor de kieswet te bepalen kenteekenen van geschiktheid en maatschap- peljjken welstand.» De wetgever krjjgt dus vrjjheid in de keuze der kenteekenen, doch deze zijn een vereischte, zoodat algemeen stemrecht daardoor van zelf is uitgesloten. Tegen de lezing der regeering was van ver schillende zjjden de grief aangevoerd, dat er twee vereischten werden opgenoemdmen meende, dat niemand kiezer zijn kon, tenzjjer een vermoeden bestond, dat hij voor zijn taak berekend was, doch dat daarenboven nog eene zekere mate van welstand werd gevorderf Met andere woorden, dat geen zoogenoemde capicitei- ten, die krachtens den een of anderen titel, eenig diploma of examen kiezer konden zjjn zonder verder onderzoek. In de laatste dagen is ech ter duidelijk gebleken, dat deze opvatting op een misverstand berustte. De bedoeling is, dat het den toekomstigen wetgever volkomen vrjj- grond id van GOUDA, 26 Maart 1887. Onder de advertentiën in dit nr. is er een van dn Goudsche Zaïuiuereeniginn, waarop wij de aandacht onzer lezers wouschen te vestigen. Tot toelichting daarvan moge het volgende dienen: Bij alle zorg, die steeds werd besteed aan de studie van verschillende werken voor de uitvoeringen, had do Goudsche Zangvereeiiiging telkens te kampen met eene betrekkeljjk zwakke bezetting der mannen stemmen, een verschijnsel dat trouwens ook elders, zelfs in grootere plaatsen, inmeerdere of mindere mate op te merken valt, Hiervoor bestaat eene vrij natuurlijke oorzaak in twee omstandighedenvoor eerst gebrek aan tijd tot het regelmatig bezoeken der kooroofeniugen doch voornamelijk over ’t alge meen mindere muzikale ontwikkeling bij de heeren dun bij do dames. Laatstgenoemde wonen op de muziekscholen in den regel het zangonderwijs tot op 17 of 18jarigen leeftjjd bjjin de hoogere klassen wordt van koor; en solozang bijzondér werk gemaakt, zoodat het lidmaatschap «ener Zangvoreeniging daar- het eerste regeeringsvoorstel. mede om zoo te zeggen eene natuurlijkeaansluiting u„oo clcdcr. de uitcrctc ~Tcr.3 was vormt en met verlangen wordt tegemoet gezien. Daaren- tot welke de minister Heemskerk gaan wilde, togen blijft het sterkere geslacht van den leeftijd, was thans het meest conservatieve der gedane „de baard m do keel» komt, of geheel van voorstellen eu verwierf slechts eeu dozijn stem men, meerendeels afkomstig van de behoudende fractie der Katholieke partij. Klaarblijkelijk was de wind geheel gedraaid naar den hoek der vrijheid voor den gewonen wetgeverde ondervinding, opgedaan bij den tegenwoordigen knellenden censusband, werkte afschrikkend. Doch even klaar bleek dat de groote meerder heid de poort voor algemeen stemrecht nog ge sloten wilde houden; toch baalde hetvoorstel- Van Houten-Zijlker nog 21 stemmen Eéne wijziging kwam er in het regee ringsvoorstel De redactie-Heemskerk behield het veld, maar daaraan werd op voorstel van den heer Rooseboom de volgende zinsnede toe gevoegd: «De wet bepaalt, in hoeverre de uit oefening van het kiesrecht wordt geschorst voor de militairen beneden den rang van offi cier, bij de zee- en landmacht, voor den tgd, gedurende welken zij zich onder de wapenen bevinden.» Deze aanvulling werd aangenomen met ééne stem meerderheid; de stem van den voorzitter gaf den doorslag. De heer Roose boom had oorspronkelijk ook de officieren in zijn voorstel begrepen, maar de heer Serethad weten te bewerken, dat de Kamer de schorsing alleen toepasselijk maakte op militairen beneden den rang van officier. Zooals de bepaling thans luidt, is de zaak van niet veel gewicht. Im mers de hier bedoelde militairen zullen in den regel wel geen kiezer zjjn, nu het, algemeen stemrecht niet wórdt ingevoerd. Hoogstens zullen enkele onderofficieren hnn stemrecht mi-sendeze zullen zich dat offer moeten ge troosten ter wille van het zeker volmaakt juiste beginsel, dat het leger geheel moet blijven buiten den politieken partijstrijd. Met groote meerderheid is het regeerings- artikel betreffende het kiesrecht door de Tweede Kamer aangenomen. Dit is eene heuglijke tij ding, die moed geeft voor de toekomst. Men mag nu de gegronde verwachting koesteren, dat men het verder eens zal worden over de voorloopige regeling van dit onderwerp in de nieuwe additioneele bepalingen. Geschiedt dit met even groote meerderheid, dan wordt het bjjna zeker, dat althans dit ontwerp de vuur proef der tweede lezing zal doorstaan en dus al de besteede tgd en moeite niet geheel ver- HOLM, ut. I. TEEPE ADVERTENTIËN worden geplaatst van 15 regels a 50 Centeniedere regel meer 10 Centen. GROOTE LETTERS worden berekend naar plaatsruimte. Bovendien worden alle Ad vertentien gratis opgenomen in het ADVERTENTIEBLAD, 't welk des Maandags verschijnt. Afzonderlijke Nommers VIJF CENTEN. daarover hier het woord gevoerd hebben, daaromtrent eene andere opvatting zjjn toege daan dan de Regeering. Die copula en, heeft men gezegd, maakt dat aan ieder kiezer twee vereischten worden gesteld. Dat is geheel on juist. Die copula en stelt vereischten voor de kieswetgrammaticaal is het niet anders. Er staat in het artikel: «de door de kieswet te bepalen kenteekenen van geschiktheid en maat- schappelijken welstand.» Dat wil zegge de kieswet die kenteekenen moet bepak dat kan natuurlijk geschieden op drieëerlei wjjzeéén kenteeken ontleend aan geschikt heid, één kenteeken ontleend 'aan welstand en één kenteeken ontleend aan geschiktheid en welstand tezamen. Was er één kiezer te benoemen, of één kiezer, in iedere plaats, dan kwam het op hetzelfde neer, dan zou het ver eischte, aan de wet of aan den persoon te stellen, hetzelfde wezen. Maar zooals het is, behoeft er niet bjj te staan wat de wet zal hebben te doen; zij zal geen persoon aanwjj- zen, maar Categorieën, en bij het aanwjjzen van de categorieën wenscht de Regeering, dat de wet zal letten op geschiktheid en maat- schappelijken welstand beide. <Zet men oe, dan verandert de zin totaal dan wil dat zeggen dat de kieswet op niets anders dan «geschiktheid» kan letten, of dat de kieswet alleen op «welstand» tal letten, hetgeen wij niet wenschen. Want men wil werkelijk eene zeer groote ruimte aan den gewonen wetgever laten en dèiflr open houden, dat de kieswet zoodahigen eisch van geschiktheid stellen kan, die^ tevens zekere praesumptie van welstand geétK i Omtrëiit de discussie over nét niéuwe artikel kunnen wij kort zijnna de gevallen beslissing heeft zij veel van haar beteekenis verloren. Merkwaardig was het, waar ‘te nemen hoe grooten weg de denkbeelden in de laatste jaren hebben nfgelegd. Inderdaad le» idéés marchent. Niemand vatte den handschoen op voor den census. Deze werd ter aarde besteld, wij willen uiet zeggen zonder dat bjj in gezegend aan denken zal bljjveu voortleven, maar zonder dat een der leden zijn heengaan betreurde of een traan plengde op zjju graf. Wel was er ver schil over hetgeen er voor in de'plaats moest komen. Een ware staalkaart van amendementen, loopende tusschen het voorstel-Van Houten- Zglker, dat alles aan deu wetgever overliet en dns ook de deur opende, voor algemeen stem recht, het ideaal des heeren Hëldt, en het voorstel-Rujjs-Heuther, dat de huurwaarde als maatstaf decreteerde. Het eerstgenoemde zette de poort der kiesbevoegdheid zoovernio- heeren Ruijs en Reuther hun denkbeeld ontleend aan ds regeering; hun amendement was volkomen gelijkluidend aan 1 Wat twee jaar geleden de uiterste grens thans hot meest De bedoeling is, dat staat kiesrecht te verleenen, hetzij op van geschiktheid alleen, hetzjj op grom welstand alleen, of ook op grond vau beide te zamen. Dit bljjkt duidelijk uit de verklaring, die officieel door de regeering iu de kamer is gegeven aan de bewoordingen van het aangeno men artikel. Om het belang der zaak nemen wjj dit deel der rede van den minister woordelijk uit de Handelingen over. i gejjjk open, het laatstgenoemde had de strekking De minister Heemskerk zeide het volgende: ze ZOo veel noodig te sluiten En toch hadden de «Zoo is, en daarover heb ik mij wel het - meest te beklagen, er zeer veel aanmerking gemaakt op het kleinste woordje in het ge- heele artikel, op de copula en. Dit kan ik nu toch volstrekt niet begrjjpen, dat zoo kun dige en zoo goed redeneerende menschen als til

Streekarchief Midden-Holland Kranten

Goudsche Courant | 1887 | | pagina 1