i 1 Bieb rerij )RN B8 )DE, it streken. 1 i IAN, rtikelen ERING voor o {EL, BINNENLAND. 11 g i I Woensdag 1 Juni. N° 3554. 1887. m. E. 73». S, 59, rJLisr ling. TDA” AR. EBAS. UMES. [TEN, iEIN. Nieuws- en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken. 11 r11 1 ,per V2 hen in of 5% ia Het Voorstel-Schaepman. dags A to Gouda. 1 dt zich rehalte wordt ond en evolen. franco jgbaar. kf es, JBAK, 'ORSADE8. D. 84. De inzending van advertentiên kan geschieden tot één uur des namiddags van den dag der uitgave i Jij i r !i 3KJES, PA- 1EN enz. De uitgave dezer Courant geschiedt ZON DAG, WOENSDAG en VRIJDAG. In de Stad geschiedt de uitgave in den avond van DINSDAG, DONDERDAG en ZATER DAG. De prjjs per drie maanden is 1.25 franco per post 1.50. oote zending GOUDSCHE COURANT. ADVERTENTIÊN worden geplaatst van 15 regels a 50 Centeniedere regel meer 10 Centen. GROOTE LETTERS worden berekend naar plaatsruimte. Bovendien worden alle Advertentien gratis opgenomen in het ADVERTENTIEBLAD, 't welk des Maandags verschijnt. Afzonderlijke Nommers VIJF CENTEN. B 36. 1 Bfl Het voorstel is afkomstig van Schaepman alleen. Uitdrukkelijk is deze om- ken. standigheid bij de indiening in het licht ge- steld, maar niet bekend is hét of de voorsteller rale partjj niet zweert bg onveranderd behoud j.. >,an art 194 Wenschelijk mag het dus geacht worden, dat de li berale parti) zich thans, evenals vroeger, bereid verklare dit ar tikel te wgzigen in dien geest, dat de vrijheid op onderwijsgebied blgve gehandhaafd, met de noodige waarborgen dat daarvan geen misbruik worde gemaaktmen zorge dat het peil van het lager onderwijs niet worde verlaagd en dat ieders godsdienstige begrippen worden geëer biedigd, maar late overigens de regeling van het onderwijs over aan den gewonen wetgever. Het is billjjk, dat de volksvertegenwoordiging ten allen tijde de bevoegdheid bebhe om zulk een gewichtig volksbelang te regelen naar de steeds wisselende behoeften en inzichten. Ook onder de thans vigeerende grondwetsbepaling is het eigenljjk de meerderheid der kamers, die haar wil doordrijft, maar het is niet te ont kennen dat art. 194 een bepaalden geest ademt en den wetgever zekeren band aan legt, die in de toepassing steeds is uitgelegd ten voordeele van ééne der strijdende partijen. Het kan geen kwaad, dat de Grondwet uitdrukkelijk de vrijheid geeft om dit onderwerp te regelen bij gewone wet, behoudens de onmisbare waarbor gen voor goed onderwijs. Indien ons vermoeden juist blijkt te zgn en de liberalen met een amendement voor den dag komen, zullen dan de fractiën der rechterzijde genoegen nemen met eene tweede editie van het voorstel-Beaufort? De katholieken waar schijnlijk niet. Deze zgn bijzonder gesteld op wetteljjk staatssubsidie voor hun scholen. Maar de antirevolutionairen kunnen gerust de hand der verzoening aanvaarden, zonder ontrouw te worden aan hun verleden. Twee hunner hoofden, de heeren Lohman en De Geer heb ben drie jaar geleden hetzelfde gevraagd in een adres aan den Koning; indien zij thans kunnen verkrijgen, wat toen het maximum was hunner wenscben, dan kunnen zij zich voldaan verklaren. den heer liberale meerderheid de school kunnen afbre- .- De, verkiezin<?ett hebben dan ook be- standigheid bg de indiening in het licht ge- l wezen, dat de groote meerderheid der libe- steld, maar niet bekend is hét of de voorsteller den steun zjjner geestverwanten gevraagd heeft. I Uit alles blgkt, dat het voorname doel geweest is, de zaak van het onderwijs weder aan de orde te stellen. De regeering was na de op gedane ervaring ongezind om een nieuwe wij ziging van Hoofdstuk X aanhangig te maken. De liberalen, wier ter verzoening uitgestoken hand was geweigerd, konden evenmin met een nader voorstel voor den dag komen, zonder aan eigen waardigheid te kort te doen. En toch, werd er in het geheel niet gerept van deze voor de anti-liberalen alles beheerschende vraag, dan dreigde het gevaar, dat bg tweede lezing niet de vereischte meerderheid werd ver kregen. In deze omstandigheden achtte de heer 8., die der grondwetsherziening een goed hart toedraagt, dat het zijn plicht was om de zaak weder aan de orde te stellen, zonder zich illu sion te maken, dat zgn toevoeging voor de liberalen aannemelijk zgn zon. Zoo ten minste stellen wg ons den gedachtegang van Dr. 8. voor. Allerminst kan hij, die met de kaart van 't land en de stemming der kamer voldoende bekend en daarbg een zeer scherpzinnig man is, gedacht hebben, dat de meerderheid goed zal vinden, dat de grondwet de openbare kas beschikbaar stelt voor het onderwijs van on en minvermogenden op alle mogelijke scholen, hoe slecht en gebrekkig ook ingericht. Een deel der liberalen slechts twee dertien onge veer waren verleden jaar bereid om de mogelijkheid van subsidie aan de bijzondere school te aanvaarden. En is het thans denkbaar dat de onzen de verplichting daartoe in de grond wet zonden laten schrijven Indien het ontwerp niet aanmerkelijk gewijzigd wordt b.v. door schrapping van de door ons gecursiveerde be paling kan bet niet worden goedgekeurd. Men moet dns, dunkt ons, de poging van Dr. Schaepman opvatten als een invite aan de tegenpartij om haar verleden jaar gegeven woord gestand te doen en van hare zgde met een amendement te voorschijn te komen, onge veer gelijkluidende aan het toen verworpen voorstel-Beaufort. De heer 8. koestert zeker de verwachting, dat de anti-revolntionairen, door de ondervinding wjjzer geworden en thans niet gebonden door eene overeenkomst met de katholieken, de hand der verzoening niet zul len weigeren. Bijzonder belangwekkend is dus voor elk, die met aandacht de binneniandsche infanterie hernieuwd, politiek volgt, de vraag: hoe zal de hooding corps ouder de leiding van de beide groote partijen zgn tegenover dit n,t‘rai*t ,n 7‘' Kr M ‘l voorstel? en voor ons inzonderheid: wat zal de liberale partij in de Kamer doen Het komt ons niet onwaarschijnlijk voor, dat de liberalen aan de bedekte uitnoodiging van den katholieken doctor gehoor geven. Duidelijk is ten vorigen jare gebleken, dat in art. 194 niet te vinden is een bolwerk voor de openbare school. Ook met dat artikel zou een anti- De grondwetsherziening is in de laatste weken goed vooruitgekomen. De meeste hoofdstuk ken zgn aangenomen met eene meerderheid, die hoop geeft dat bg de tweede behandeling de vereischte twee derden der stemmen zullen worden verkregen. Dit resultaat is voor een groot deel te danken aan de medewerking der anti-revolntionairen, die, eenmaal overtuigd van de onhoudbaarheid van hun verzet, ten slotte schik schijnen gekregen te hebben in het werk en het naar vermogen steunden. Thans is, op de additioneele bepalingen na, alles afge handeld wat de regeering ter wjjziging had voorgedragen; men is nu weder genaderd tot het punt, waarop de poging van het vorige jaar schipbreuk leed. Heden komt in de Tweede Kamer in behandeling het bekende voorstel-Schaepman ter wjjziging van art. 194, dus hetzelfde hoofdstuk X, waarmede men toen begon en waaromtrent geen overeenstemming werd verkregen. Zal men thans gelukkiger zjjn? Tot recht begrip van den stand der onder- wjjsquaestie brengen wij den tekst van Dr. Schaepman s voorstel onzen lezers in herinne ring. Het luidt aldus: «Het jonderwijs is een voorwerp van de aan houdende zorg der regeering. Het geven van onderwjjs is vrij. Het toezicht van de overheid op het onder wjjs in het algemeen, de inrichting van het openbaar onderwijs en, voor zoover het lager en middelbaar onderwgs betreft, de aan den onderwjjzer te stellen eischen van bekwaam heid en zedelijkheid, worden door de wet ge regeld. Het lager onderwgs wordt op zoodanige wijze ingericht dat ouders, voogden en verzorgers de gelegenheid niet ontbreke, om de kinderen die onder hunne macht zgn of aan hunne zorg zgn toèvertrouwd, in bet genot te stellen van voldoend lager onderwgs, waarbij hunne gods dienstige overtuigingen niet worden gekrenkt. De koeten van het lager onderwijs, verstrekt aan kinderen van bedeelden of van hen, die of schoon niet bedeeld, onvermogend zijn schoolgeld te betalen, worden, naar een bij de wet vast te j stellen maatstaf, aan iedere school door zoodanige kinderen bezocht, uit de openbare kassen vergoed. De Koning doet van den staat der hooge-, j middelbare en lagere scholen jaarlijks een uit- roerig verslag aan de Staten-Generaal geven.» i Dit voorstel komt geheel overeen met het bekende verzoenende amendement, ten vorige jare van liberale zjjde ingediend door de hee ren De Beaufort, Van Houten, Kist, Mees en De Ranitz, en gewoonlijk als het voorstel- Beaufort aangednid. Er is eenige verandering j in volgorde en redactie, die werkelijk eene ver- I betering is, maar in één pont en daarop I komt het aan gaat het verder. Dr. Schaep man heeft er dé alinea aan toegevoegd, die hierboven cursief is afgedrukt en daarmede een eigenaardig stempel op de voordracht gezet. GOUDA, 31 Mei 1887. Met genoegen hebben wij gisterenavond, onder begunstiging van heerlijk zomerweder, de kennis making met het muziekcorps van het 4e regiment Het komt ons voor dat dit j van den heer Mann vbor- uitgaat in zekerheid van uitvoering en juiste nuan- ceering, zoodat wij met verlangen de overige concerten tegemoet zien, die ons nog wachten, i Wij wenscben den leden van »Ons Genoegen*, die zich gisteren blijkbaar amuseerden, dan even gun stig weder toe. Het bestuur der afdeeling Haastrecht van den Nederhndschen Protestantenbond heeft besloten tot het stichten van een hondsgebouw, op grond be- I

Streekarchief Midden-Holland Kranten

Goudsche Courant | 1887 | | pagina 1