BOUW, KN 1887. SD Nieuws- en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken. ING des aronds netmine der BINNENLAND. lappen B I Zondag 12 Jani.N° 3559. De Parlementaire Week - r. ÏIW. ;Ae Cou- n door den Gouda. ff. M. J. ■MBS ns. IE, roenendaal. .f >en toegang 1515, aan 11 epen in het ak ran 15 le ran den t IKENen goudsche coubant dreigt onder te gi wier beslissing ring voorloopig het kiesrecht wil verleenen 1° personeele betasting zijn aangeslagen veer e huurwaarde, hooger dan die aanspraak g< twee de e Gouda. nmieeie er. i. '•■ngmeeeter. tiging IK). De Tweede Kamer is deze week een heel eind met de Grondwetsherziening gevorderd. Hoofdstuk X is afgehandeld en thans zyn wij in de verkiezingsquaestie Verdiept, die het hoofdbestanddeel uitmaakt der additioneele be palingen. De Kamer verlangt blijkbaar naar rust en de natie met haar. Aan alle dingen komt een einde, ook aan de belangstelling, waarmede men de behandeling van tal van be langrijke qnaestiën gevolgd heeft; daarenboven wordt het tijd, dat de Eerste Kamer haar beurt krjjgt. De beslissing, die gevallen is over het voor- stel-Schaepman,zal nog vele pennen in bewe ging brengen. Onze lezers weten, dat wjj ons steeds voorstanders getoond hebben van het denkbeeld om de regeling van het volksonder wijs over te laten aan den gewonen wetgever. Zonder gevaar kan daartoe worden overgegaan, want met of zonder de zoogenaamde waarbor gen van het tegenwoordige Art. 194 heeft ten slotte de volksvertegenwoordiging, die over de geldmiddelen beschikt, het heft in handen en kan zjj de school op goeden voet inrichten of haar den hongerdood doen sterven. Ons open baar onderwijs is zoo in de zeden des volks doorgedrongen, zoo onvermijdelijk noodzakeljjk, dat zelfs de rechterzijde, indien zjj meerderheid werd, het niet zou kunnen af breken. Met ge rustheid durven wij dat volksbelang aan de beslissing van onze toekomstige kiezers over laten dit getuigt, onzes inziens, van meer moed en meer vertrouwen op de rechtvaardigheid onzer zaak dan het zich angstig vastklemmen aan verouderde bepalingen, waarin men een middel meent te viuden om de neutrale staats school te handhaven, desnoods in stryd met den uitgedrukteu wil der natie. Wij willen dit thema niet verder uitwerkeuer is reeds genoeg over gezegd. Alleen moet ons een be tuiging van leedwezen van het hart, dat niet meer liberalen den moed gehad hebben om de conse quentie van hun beginsel te aanvaarden. Wij had den gewacht, dat de groote meerderheid der onzen het nieuwe artikel zoude aangenomen hebben dan ware de schijn vermeden alsof de rechter zijde eene overwinning "had behaald en tevens de tweespalt in eigen boezem voorkomen,, die thans schjjnt te smeulen. Nieuwsgierig zijn wjj naar de houding, die de regeering zal aan nemen in de Eerste Kamer, wanneer het nieuwe hoofdstuk X daar aan de orde komt. In de Tweede Kamer scheen de heer Heemskerk hui verig om de iföuwe lezing te aanvaarden vau een conservatief man als <hp, was ook niet anders te verwachten. Zekér is het, dat de meerder heid klein genoeg was om omtrent de levens vatbaarheid der jonggeborene ernstjgen twijfel te koesteren. Het is best mogelijk, dat dit hoofdstuk de behouden haven niet bereikt, maar hetzjj 'n de' Eerste Kamer, hetzjj bij de tweede behandeling schipbreuk Ijjdt. Hoe ook de afloop zjj, hierin blijven Nile liberalen het eens, dat zjj bij de stembus als van ouds schouder aan schouder zullen staan tot verdediging van het openbaar onderwijs tegen zjjn belagers. Want de voorloopige regeling der kiesbe voegdheid aangaat, die thans aan d? orde is, wjj gelooven, dat het regeeringsvoorstel alle kans heeft aangenomen te worden. Eerljjk gezegd, zal ons dit genoden doen, omdat de voorge dragen bepalingen ons een goeden stap voor uitbrengen en alleen bestemd zijn om tot over- gang te' dienen naar het nieuwe kiesgebouw, dat op de basis der herziene grondwet later zal worden ópgetrokken. Men moet thans voor zichtig te werk gaan, want eenmaal verleend kiesrecht kan moeiljjk weer worden ontnomen. Niemand kan vooruit berekenen hoe de her vorming werken zal, zoodat de allereerste be ginselen van staatsmanswijsheid voorschrijven, van de gelegenheid tot het verkennen van het terrein gebruik te ntaken, ten einde daarmede bij de definitieve regeling der kiesbevoegdheid zyn voordeel te doen. Dat de gezeten werkman niet zou worden bereikt, dunkt ons thans geen bezwaar, ofschoon dat nog niet uitgemaakt is. Het vaderland zal er niet door te gronde gaan en evenmin zal de oplossing der sociale quaes- tie er door worden vertraagd, indien deze ach- tenswaardige klasse van staatsburgers nog een paar jaar moeten wachten, eer de deur ran het stembureau voor hen ontsloten wordt. Wij zjjn het in dit opzicht geheel eens met prof. Buys, als hij in zyne Gidsbeschouwing der vorige maand zegt: <Moest het voorschriftih de grondwet zelve worden opgenomen, ik zou erkennen dat er dan reden bestond om aar zelend te vragen of de getrokken grenslijn ook nog te nauw kan zjjn? Maar nu de grens zal worden opgenomen in de gewone wet, in een wet dus, die eiken dag van het jaar voor wjj- ziging vatbaar is, .nu moet ik ronduit verkla ren, dat het drjjven naar nog ruimer grenzen mij op dit oogenblik volkomen ongemotiveerd toeschynt. Zooals de Regeering opgeeft, zal, naar de regelen der additioneele artikelen, het getal kiezers voor de 'Tweede Kamer van 136.000 tot 300.000 aangrojien en dus meer dan verdubbelen, en nu 'zou ik meenen dat de meest- alledaagsche voorzichtigheid vordert de vruchten ’‘van die groote uitbreiding af te wachten eer men een stap verder doet op een weg, welke geen gelegenheid openlaat om op zyne schreden terug te komen. Staan wjj in vele opzichten bij andere volken achter, toch bezitten wjj eene kosteljjtre natio nale eigenschap in ons nuchter gezond ver stand, dat ons vroeger en later menige teleur stelling bespaarde. Mocht tegen alle verwach ting het drjjven naar dadelijke invoering van een ruimer kiesrecht dan nu wordt voorgedra gen, toch zegevieren, dan zou ik de uitkomst harteljjk betreuren, ook om het besluit opzich zelf, maar toch het meest, omdat het mjj*een voorteeken zjjn zou, dat nu ook die kostëljjke nationale eigenschap, welke ik zoo even noemde, iu de wieling van den politieken maalstroom dreigt onder te gaan.> Tot recht begrip van den stand der quaestie, j men binnen enkele dagen mag te gemoet zien, herinneren wjj, dat de Regee- aan allen die ter zake hunner woning in de ;en voor eene spraak geeft op vermindering tot een derde of twee derde naar de drie eerste grondslagen 2° 'aan allen die in de grondbelasting zjjn aangeslagen voor ten minste 10 gulden3° aan hen, die per- ceelsgedeelten bewonen van huizen, in huur waarde geljjkstaande met die sub. 1° (zooge naamde lodgers). Daartegenover staat in hoofd zaak het meer ingrjjpende amendement der heeren Van der Feltz c. s. strekkende om 1° in verschillende groote gemeenten' ook het kiesrecht te verleenen aan hen, die niet ten volle in de personeele belasting zjjn aangeslagen; 2° kiesrecht te 'verleenen aan hen die in Rjjks- directe belastingen zijn aangeslagen voor een gezamenljjk bedrag van minstens 10 gulden 3? op aanvrage tot de stembus toe te laten allen, die voldaan hebban aan de eischen van bekwaamheid, gesteld voor de benoembaarheid tot eenig openbaar ambt, voor de-vervulling van eenige bediening of voorde uitoefeing,van eenig beroep of die als bedienaars van den gods dienst bjj een wettig bestaand kerkgenootschap werkzaam zjjn (de zoogenaamde capaciteiten). Bjj het amendement vervalt de grondbelas- tingcategorie der regeering; de zoogenaamde lodgere, oorspronkelijk in het amendement voor gedragen, zjjn door de regeering overgenomen en reeds boven genoemd. Met kracht bljjft de minister zich verzetten tegen de overige voor stellen der 5 liberale heeren, die volgens hem een te'grooten sprong in het duister wenscheu te doen. 18TUUR. gebruik B vater B USDUN. I icon te B IJK. t de GAR- ^te Gouda GQXJDA, 11 Juni 1887. Ito heer J. Post van der Burg alhier is benoemd tot Secretaris-Rentmeester van Delfland. Door deze benoeming verliest onze gemeente weder een van hare geachte ingezetenen en tevens een lid van den gemeenteraad, /lie steeds toonde flink voor zijn gevoelen uit te durven komen en van1 wien wij in de toekomst nog vele diensten in het belang onzer gemeente te gemoet mochten zien. Hoezeer het ons dus van harte genoegen doet voor den benoemden persoon, gaat dit ge paard met een gevoel van leedwezen over zijn vertrek Tot Directeur van het Schoolmuseum te Amster dam is benoemd de heer G. B. Lallemau, hoofd der school te Moordrecht, tegen 1 November. Z. M. heeft aan den heer P. W. Mari, arts te Haastrecht, op zijne aanvrage, eervol ontslag ver leend uit zijne betrekking van reserve-officier van gez. 2e kl. bij de landmacht. De volgendd week heeft te ’s Gravenhage de nationale wedstrijd plaats, uitgeschreven door de Leidkche Studenten- Vereeniging tot vrijwillige oefening in den wapenhandel NPro -patria" ter viering van het 20 jarig bestaan der vereeniging. - Q^der de vereenigingen, die tot deelneming daar aan zijn uitgenood|gd, behoort ook de verueniging „Burgerplicht* alhier, die voornemens is aan die uitnoodiging gev^jg te geven en afgevaardigden naar ’sHage te zenden. De graven der Gorkumsche martelaren zullen o. a. door de volgende proceesiën bezoekt wordem IS Juni en 6 Augustus uit Gouda; 8 Augustus uit ^choonhoven. In de Woensdagavond gehouden vergadering van den gemeenteraad te Oudewater, is behandeld het verslag der plaatselijke schoolcommissie, naar aanlei ding der voor eenigen tijd verzondené memorie van toelichting op het onderwas door B. en W. aan eerstgemelde, alsmede aan den schoolopziener en Gedep. Staten. Door den voorzitter werd dit ver slag voorgelezen en punt voor punt breedvoerig ^rit- eengezet, met bewijsstukken van 1884 en 1885. Zijne slotsom was," dat de achteruitgang, de weinige orde efï handhaving géheel te wijten is aan het hoofd der school, den heer J. Kiewiet de Jonge. Het raadslid, tevens lid der schoolcommissie, de heer A. C. van Aelst, trachtte dpor eenige op- en aan merkingen de grieven te wederleggen. De voorzitter verklaarde hierop, het zeer te be treuren, dat de gevoelens der schoolcommissie, met wie ook do beide wethouders zich niet konden ver- eenigen, van de zijne afweken. De beide wethouders, de heeren J. A. Montijn en H. van Wijk, gaven in ruime mate een aantal blij ken van afkeuring over den nadeeligen invloed en weinigen vooruitgang van het onderwijs in enkele vakken, dat zeer betreuronswaardig mag worden ge noemd, en wel te meer omdat de gemeente zooveel geld aan het onderwijs besteedt. De uitslag was dat de Raad besloot, na van het rapport van het dagelijksch bestuur op het schrijven der schoolcommissie volledige kennis te hebben ge nomen, over te gaan tot de orde van den dag. Uit Oudewater schrijft men ons van gisteren: i In tegenwoordigheid van eene vrij talrijke schare van belangstellenden werd hedenmorgen 1 door htt zoontje van den heer J. Putman de 1 eerste steen gelegd van het „Zusterhuis*, dat schuin tegenover de R. C. Kerk in de Kapelstraat alhier vyeldra zal verrijzen. Het 4jarig zoontje van den heer H. V., te Zeven huizen, geraakte gisteren al spelende te water en werd met levensgevaar gered door zijne dienstbode A. 8. De levensgeesten werden in het bewuste- looze knaapje spoedig weder opgewekt. Heden naoht te 4 uren is to Nieuwerkerk a/d. IJsel brand ontstaan in de steenfabriek van de.n heer L. F. Mynlieff. De groote voorraad turf, 2000 ton en 600 mutten, langs don oven opgestapeld, was voor een deel in brahd geraakt. De brandweer be vond zich spoedig ter plaatse en kweet zich met lof,

Streekarchief Midden-Holland Kranten

Goudsche Courant | 1887 | | pagina 1