de, t8S, streken IEREN IER fEG. id >DE. IRK. 1887. N? 3503. IAG BINNENLAND. DE VERKIEZING. Zondag 28 Augustas. Niéuws- en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken. sterdam. AK, iroenendaal. m. Mr. A. J. Roest, te Rotterdam en Mr. J. Fortuijn Droogleever, te Gouda. 1 i f'3 ]3 3 Vj illerdam. constructie. 1M i J erii a lanvrage, beter ven, t goudsche courant. ■f ji 4 sj •- en Gerste in zijn steeds in het 85. is. aderen. Zn. I water j IESIJEN. lacon te ER speciale geldig voor GOUDA, 27 Augustus 1887. Reeds meermalen maakten wij in onze kolommen gewag van de in 1888 te ’s Hage te houden Ten toonstelling voor oude en nieuwe Kunstnijverheid. Het doel daarvan mag thans als voldoende bekend worden verondersteld. Wij meenen echter belang hebbenden geen ondienst te doen door er hun aan te herinneren dat de termijn van aangifte voor in zendingen met 1° September e. k. eindigt. Inschrijvingsbiljetten zijn te verkrijgen bij den Secretaris van het plaatselijk Comité alhier, den heer H. Enno van Gelder, bij wien tevens alle in lichtingen omtrent voorwaarden, kosten van plaatsing enz. te verkrijgen zyn. genegen om Duitsch in I. Brieven ant. Flesch n ’‘/i en zeer door «hol, en i voedend Binnen weinige dagen moet het Nederland- sche volk of althans dat deel, hetwelk kiesbe voegdheid heeft, uitspraak doen over de thans definitief vastgestelde ontwerpen der grond wetsherziening. Wij hebben herhaaldelijk op dit groote werk de aandacht gevestigd en de wenscheljjkheid der totstandkoming betoogd; toch komt het ons niet ondienstig voor, in korte trekken den inhond dezer wetten in her innering te brengen. Hoofdzaak is de hervorming van het kies stelsel voor de Tweede Kamer. De sedert lang veroordeelde census is afgeschaft en daarvoor is in de plaats getreden het algemeene voor schrift, dat kiesrecht zal worden verleend aan allen, die zekere kenteekenen van geschiktheid of maatschappelijke welvaart bezitten, nader te omschrjjven door de gewone kieswet. Op dit gebied komt dns meerdere vrgheid voor den wetgever om steeds rekening te houden met de wisselende behoeften der maatschappij, terwijl alleen het onbeperkte algemeene stemrecht uit drukkelijk is uitgesloten. Volgens de over gangsbepalingen vinden deze nieuwe beginselen reeds dadelijk voorloopige toepassing en naar deze regeling wordt het aantal der kiesbevoeg- den onmiddellijk minstens verdubbeld. Voorts is met betrekking tot de Eerste Kamer de kring van verkiesbaarheid eenigszins uitgebreid. Naast de tegenwoordige hoogstaangeslagenen zullen voortaan een aantal personen, die gewichtige ambten bekleeden of bekleed hebben, lid van ons hoogerhuis kunnen zijn. Behalve deze uitbreiding van kiesbevoegd heid en van verkiesbaarheid, worden nog an dere verbeteringen in ons vertegenwoordigend stelsel aangebracht. Een onveranderljjk leden tal (100) voor de Tweede Kamer heft de lastige verplichting der 5-jarige herziening van de tabel der kiesdistricten opterwjjl de gelijktij dige aftreding der leden de gelegenheid aan biedt om tusschen de volksovertuiging en de vertegenwoordiging de noodige overeenstem ming te verzekeren. In de tweede plaats achten wjj van gewicht de nieuwe redactie der voorschriften omtrent de troonsopvolging. In de tegenwoordige om standigheden, nu het regeerend stamhuis alleen vertegenwoordigd wordt door een meer dan 70-jarig Koning en een 7-jarig prinsesje, is het volstrekt noodzakeljjk, dat bjj voorbaat de pas wordt afgesneden aan oneenigheden, ver oorzaakt door verschil van meaning over de aanspraken, die eenig vorstelijk verwant van het huis van Oranje eventueel zou kunnen doen gelden op den troon. Ten derde is door deze herziening eeue goede regeling van ons defensiewezen mogeljjk ge maakt. Tal van verouderde voorschriften en bepalingen zijn verwjjderd of gewjjzigd, zoodat thans de gewone wetgever onze weerbaarheid kan inrichten in verband met de nieuwe wjjze van oorlogvoeren en de moderne denkbeelden omtrent den plicht der ingezetenen om den vaderlandschen bodem tegen overweldiging van vreemden te verdedigen. Ten vierde is de administratieve rechtspraak geregeld. Er zjjn meer waarborgen gege- dat de ingezetenen, die twistgedingen hebben met het uitvoerend gezag, zeker kunnen •zjjn, dat aan een onpartijdig college de beslis sing zal zjjn opgedragen. Behalve deze voorname wijzigingen zijn nog tal van verbeteringen aangebracht in de ver schillende hoofdstukken, want slechts 3 hoofd stukken zijn ongewijzigd gebleven. Wjj zullen die niet nlle opsommen het zij genoeg te her- en zou veel hebben van plichtsverzaking. Zoo hebben het ook de kiesvereenigingen in ons district begrepenondanks de weinig gunstige vooruitzichten hebben zij weer candidaten ge steld en met moed zijn zij aan het werk ge togen. De beide heeren, die den vorigen keer hun haam leenden, hebben zich weder beschik baar gesteld en verdienen daarvoor den dank van al onze geestverwanten. Laten wij allen zorgen, dat hnn een eerbiedwaardig getal stem men ten deel valt. Om twee redenen. Voor eerst is het de burgerplicht van elk kiezer bjj iedere verkiezing van zijne gezindheid te doen blijkenelk liberaal behoort door zijne stem te protesteeren tegen de richting, die hjj verder felijk acht voor bet landsbelang. Die zulks uit gemakzucht of uit moedeloosheid verzuimt, bewjjst enkel, dat hjj geen juist inzicht in de staatkundige zaken heeft en op dat gebied nog niet mondig is. Ten tweede is het van veel belang dat de geestverwanten uit de verschillende ge meenten met elkander in aanraking en op de hoogte van den stand der publieke meening bljjven. Thans vooral met het oog op de ver andering, die in het district aanstaande is. Gonda wordt met eenige ten westen der stad gelegen gemeenten een enkelvoudig district en het is zeer wel mogeljjk, dat in znlk een klei ner gebied de kansen der liberalen aanmer kelijk verbeteren. Wie zegt ons, dat niet bjj de volgende verkiezing, onder de werking van het uitgebreider stemrecht en in minder onder clericalen invloed staande gemeenten de bordjes verhangen worden? Wjj althans achten het mogeljjk, dat dan een liberaal verkozen wordt. Doch om dan te slagen, behoort het terrein bekend te zjjn en geen beter middel om de beschikbare krachten en middelen te leeren kennen, dan de practjjk eener verkiezing. Dit vooruitzicht strekke al den onzen tot spoorslag om alle zeilen bij te zetten, ten einde den beiden candidaten een zoo groot mogeljjk aan tal stemmen te bezorgen. De krachtsontwik keling van heden zal zeker goede vruchten afwerpen voor de toekomst. Om deze redenen roepen wjj al degenen,die niet medegaan met de kerkeljjke drijvers, toe doet uw plicht, stemt zelf en wekt uwe vrien den °P 1 Gebruikt alle eerlijke middelen om het cjjfer onzer minderheid te vergrootenelke stem maakt het protest tegen de richting onzer tegenwoordige vertegenwoordigers des te indruk wekkender. Ten slotte herinneren wjj, dat de candidaten der vrjjzinnigenin ons district zjjn, deheeren: I inneren, dat zjj de vrucht zjjn van jarenlange overweging en herhaald onderzoek. Eerst ont worpen door eene staatscommissie, toen opnieuw overwogen door de regeeripg, ten slotte door elke kamer afzonderlek behandeld en aange nomen, mogen zjj geacht worden in overeen stemming te zjjn met de tegenwoordige behoeften der natie, voor zoover daaraan door samenwer king der verschillende staatspartijen voldaan kan worden. Voldoet nu deze herziening aan de wenschen der liberale partjj Natuurljjk niet, evenmin als zjj alles bevat wat de tegenpartjj er gaarne in lezen zou. Bjj de behandeling in de kamer is genoegzaam gebleken, dat velen onzer zich een veel radicaler herziening voorgesteld had den; in alle gevallen bevat zjj artikelen, die tegen den wil van een aantal liberalen zjjn aangenomen. Doch men verlieze niet uit bet oog, dat dergeljjke arbeid uit zjjn aard een transactie is tusschen de varschillende partijen. Het moet een vaste grondslag zjjn, waarop de strijdige meeningen zich vrjjeljjk kunnen ont wikkelen, zoodat het voor eene staatkundige partij nooit de vraag mag zjjn of de grondwet geheel aan haar ideaal beantwoordt, maar of zij de elemehten bevat, die de geregelde wer king onzer staatsinstellingen verzekeren. In dit geval zou men onverantwoordelijk hande len, indien men deze ontwerpen, die werkeljjk verbeteringen bevatten, verwierp, omdat niet alles verkregen is, wat men wenscht. De eerste regel der politiek is, dat men het betere aan vaarde, wanneer het te krijgen is, en dan voortga te streven naar het beste. Deze overtuiging schjjnt thans allen staatspartijen gel jjkeljjk eigen te zjjn, zoodat het welslagen dezer herziening ta- melijk wel verzekerd is. Van de liberalen was het sedert lang bekend, dat zjj met de beste be doelingen met de regeering medewerkten, doch omtrent de beide andere richtingen was het, na de verwerping van het nieuwe Hoofdstuk X twjjfelachtig, welke houding zjj zouden aanne men. Intusschen is het in de laatste dagen steeds duideljjker geworden, datdenon-possumus- politiek den clericalen slecht bekomen is en dat zij thans bereid zjjn de tegenwoordige re dactie, ook zonder gewjjzigd onderwijsartikel, als transactie te aanvaarden. Uit de meer of minder nevelachtige en slinger-om-den-arm- houdende verklaringen van de beide clericale hoofdkwartieren blijkt toch, dat zjj, ter wille der nieuwe kiesrechtbepalingen, van verder verzet zullen afzien. Ernstig gevaar loopt alleen het hoofdstuk over de Defensie-, niet in de Tweede Kamer, schoon de Katholieken voor nemens zjjn tegen te stemmen, maar in de Eerste, waar de wet in eerste lezing met ge ringe meerderheid is aangenomen. Men mag echter van de vaderlandsliefde der hoogstaan geslagenen verwachten, dat zjj een open oog zullen hebben voor de gevaren der verwerping van een hoofdstuk dat door den anderen tak der volksvertegenwoordiging met 55 tegen 20 stemmen is goedgekeurd. In deze omstandigheden is het niet waar- schjjhljjk, dat deze verkiezing groote verande ring brengen zal in het personeel, waaruit de Kamer tegenwoordig bestaat. De liberale partjj, die, nti het voorstel-Schaepman van de baan is, eensgezind ten strjjde trekt, zal haar best doen zich in haar positie te handhaven, doch daarmede zal zjj wel de handen vol hebben, zoodat haar doel zich niet verder behoeft uit te strekken. Doch beteekent dit, dat zjj in districten als het onze, waar de tegenpartij beslist meester is. de handen in den schoot behoort te leggen en van alle krachtsbetoon I moet afzien Dat ware zeer verkeerd gezien

Streekarchief Midden-Holland Kranten

Goudsche Courant | 1887 | | pagina 1