EREN deren. 1887. DEH. T. EN, Ij- I BINNENLAND. De voorloopse Kieswet! ni. N° 3Ö03. r L f Vrijdag 23 September. Nieuws- en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken. cut FEN. E.73». :n, ier BLIK. I BOONEN, HEK ontvan- Jeparte- 1 11; 1 i' 1 Zn. {S f: c BST". ON EN. izen te Gouda uit ie zoo- er van vee. reau dezer GOUDSCHE COURANT. >orwaarden laatst, aan- oofd-Depot te Utrecht. zelfde getal zielen. Men neemt de kaart voor zich en gaat lijnen trekken, waarbinnen 43,000 zielen bjjeengeperkt worden. Men houdt daarbij rekening (zooveel doenlijk) met de grenzen der provinciën en de verkeermiddelen, maar overigens beschouwt men de inwoners eenvoudig als Nederlanders, die voor een be paald doel bijeengevoegd worden, om in het algemeene belang zekere rechten en plichten uit te oefenen. Waarom zouden grootesteden hierop een uitzondering moeten maken Ner gens worden organismen vertegenwoordigd, maar agglomeratiën van bnrgers uit naast elkander gelegen gemeenten; er is geen enkel bezwaar om te Amsterdam, te Rotterdam, in den Haag agglomeratiën te maken van burgers uit naast elkander gelegen wijken en straten. IMAN, fiendeweg. 1TIIN, lauwstraat. HAII Zn. L Brinkbl. IBS LOOT. KADK. Alt. KuRVBBS. aarkeuken. jwaït, PLANO. OST. IJL. JOUTHOOBN i Wilds. Liter, is de kiesdistricten zoo veelsoortig mogelijk niet aan grenzenloozen willekeur vrij spel te I te maken. Met dit doel zou ik aan elk district laten maakt men districten van ongeveer het- i één lid geven, zoodat wanneer Birmingham 6 ---j- i- leden had, zg zouden moeten gekozen worden door zes districten. Dit zon aan ieder onderdeel van de gemeenschap de gelegenheid ge zgn eigen richting te volgen. Geef ééi aan ieder kiezer, geef één vei In plaats dat 50000 kiezers vijf ïeden kiezen, zou ik vjjf districten, elk van 10000 kiezers willen hebben, die ieder één lid afvaardigen. Indien dus bjjv. Londen het recht bad, met eene zuivere verdeeling van kiesrecht, om 40 leden te kiezen, dan zou ik het willen ver- deelen in 40 districten of wijken, ieder gerech tigd om één lid af te vaardigenop deze wjjze zon iedere klasse en elk verschil van meening kans hebben op eene zuivere vertegenwoordi ging. Belgravia, Marylebone, St. James's, St. Giles’s, Whitechapel, Spiialfields, enz. zonden ieder hunne eigene afgevaardigden hebben. Ik weet geen beter middel om alle meeningen ge legenheid te geven om gehoord te wordenen het komt er toch maar alleen op aan, dat de meeningen vertegenwoordigd worden. Indien de minderheid de zekerheid heeft, dat hare meeningen en niet die van de meerderheid, de ware zyn, laat haar dan agiteereu en discu- teeren, totdat hare beginselen de meerderheid verkregen hebben. Dat is de drijfveer voor staatkundig handelen en eene gezonde opwek king van het openbare leven., W jj meenen, dat tegen deze redeneering niet veel te zeggen is en dat dus de regeering wel gedaan heeft, toen zg de enkelvoudige distric ten in haar ontwerp bracht Maar zjj bad verder moeten gaan en ook de groote steden splitsen. Haar bezwaar daartegen was gelegen in de verbreking van het organisch geheel der gemeenten. De minister zeide daaromtrent: «Hetgeen ons heeft bewogen zoodanig voorstel wat de groote gemeenten betreft niet te doen, was het bedenkeljjke om het organiek geheel der ge meenten te verbreken. In de groote gemeenten, evenals in de kleine, toch is, bg verschil van richting, nochtans eenheid van belang, van ge dachtenloop, van waarneming, een gemeen schappelijke grondslag dus voor vruchtdragende discussie, want men staat op gemeenschappelijk terrein.. Wanneer men dit voorname, of liever eenige bezwaar van den minister nader beschouwt, dan blykt het weinig steekhoudend. De ver kiezing van leden der Tweede Kamer geschiedt nfétdoor ingezetenen eener gemeente als zooda nig, niet door Amsterdammers of Rotterdammers, maar door Nederlanders, omdat zjj leden zgn van het groote geheel, den Nederlandschen staat. Evenzeer als de Staten-Generaal het geheele Nederlandsche volk vertegenwoordigen, evenzeer houden in staatsrechteljjken zin de kiezers, wanneer zjj de keuze voor de 2e kamer verrichten, op, gemeentenaren van de een of andere plaats te zgn. Voor de administratie, voor het gemeentebelang is de stad, de gemeente een organisme, een ondeelbaar geheelmaar dat is het volstrekt niet als kiesdistrict of deel daarvan. Het gemeentebelang komt, evenmin als dat der provincie, bjj de keuze voor de Staten-Generaal in aanmerking; men moet het oog vestigen op het algemeen belang van <1 staat en dat oogpunt bljjft hetzelfde, of men woont te Amsterdam of in een gehucht op de Veluwe. De kieswet verdeelt het Nederland sche volk in kiesdistricten in het belang eener goede samenstelling der volksvertegenwoordi ging, maar volstrekt niet omdat zjj grooter eenheid van belangen onderstelt bjj diegenen, die tot hetzelfde gebied gebracht worden. Om GOUDA, 21 September 1887. Bij de aanstaande acte-examens voor hulp-onder- wyzer in Zuid-Holland zijn o. a. tot deskundigen benoemd de heeren R. Leopold voor Ned. taal en H. J. W. Huber voor geschiedenis. Bij den Maandag en Dinsdag te Schiedam ge houden Nationalen Kolfwedstrijd is door denbeer H. Jager alhier de 3e prijs behaald met 110 p.; de 4e prijs wefrd behaald door den heer J. van der Bie van Boskoop met 108 p. Gisterenmiddag werd ten Raadhuize dezer Ge meente aanbesteed 1. Het bouwen van een wachthuisje op het Voerstal. Ingeschreven werd door H. Groenendaal voor 1236.—; C. J. Koot voor 1198 50W. Bokhoven voor 1147.J. de Jong Wz. voor 1144.A. Snelleman voor 1127.—C. P. W. Dessing voor ƒ1090.A. Grondel voor ƒ1059.50; L. van Blokland voor 1043.B. Hoogerwaard voor 989.W. de Jong Wz. voor f 984. en H. J. Nederhorst voor 861. 2. Het doen van verfwerken aan de Bank van Leeuing. Ingeschreven werd doorM. Binnendijk voor 314.H. Tamse voor ƒ311.J. Rost voor 299.J. Quast voor 276.J. Vos voor 261.W. van Soest voor 260,G. Sibbes voor 198.en B. Brouwer voor 175. En 3. Het doen van verfwerken aan het Wees huis. Ingeschreven werd door: B. Brouwer voor 282.J. Rost voor ƒ278.M. Binnendijk voor 265.H. Tamse ƒ262.G. Sibbes voor 257.J. Quast voor 226.—; W. van Soest voor 225.en J. Vos voor 222.Alle in schrijvers zijn woonachtig te Gouda. Nu de winter weer voor de deur staat, wen- schen wij onze lezers te wijzen op eene gelegenheid om elke maand een aangenamen en nuttigen avond door te brengen in eene vereeniging, die niet zoo bekend schijnt te zijn als zjj verdient. Wij bedoelen de Debatingclub alhier, die gedurende haar meer dan twintigjarig bestaan haren leden menig intellectueel genot verschaft heeft. Voor eenige jaren was het ledental groot, te groot zelfs voor vrucht baar en gezellig debatin den laatsten tijd echter is dat getal door vertrek naar elders belangrijk gedaald. Wij twijfelen niét of er zullen onder onze den ?tadgenooten verscheidene personen zijn, die zullen tdetreden, nu zij met het bestaan van dit genoot schap in kennis gesteld zijn. Gelijk de naam aanduidt, is het doel der vereeniging oefening in het spreken door voordracht en discussie. Een door den spreker zelf gekozen onderwerp wordt mat of zonder stellingen ingeleid en daarop volgt debat. Steeds heerscht daarbij een humane toon. De contributie is geringde werkelijke kos ten (vergadering en drukwerk) worden qver de leden Wjj komen thans tot ons tweede bezwaar het stelsel der enkelvoudige districten of juister het niet consequent toepassen van dat stelsel ook op de groote steden. Bjj de indeeling in kiesdistricten is geenerlei staatkundig beginsel betrokken; het is louter eene quaestie van opportuniteit De vraag moet steeds zgn: welk stelsel geeft de meeste waarborgen, dat de hoofdrichtingen der publieke meening in de kamer vertegenwoordigd worden, en tevens in zoodanige verhouding, dat de meer derheid in het land tevens meerderheid zg in de kamer. Gaat men verder en wil men b. v. dat de sterkte der verschillende staatspartijen in de kamer volkomen in verhouding staan tot het respectieve aantal aanhangers in den lande, dan stelt men een eisch,waaraan geen enkel stelsel in de practjjk kan voldoen en die daarenboven geheel onnoodig is. De meerderheid neemt besluiten en dan doet het al bitter weinig toe, hoeveel tegenstemmers van elke richting er ge weest zgn. Alleen is het noodzakelgk.dat alle mee ningen in den lande zich kunnen doen hooren bg het debat, dat er protesten uitgebracht en afwij kende meeningen gepredikt kunnen worden, in één woord dat de minderheid in staatgesteld worde propaganda te maken en te agiteereu, totdat zg de kiezers tot haarzijde hebbe overgehaald. Dat stelsel is dus het beste, hetwelk op zeker oogenblik het geschikst is voor het doelver tegenwoordiging van alle hoofdinrichtingen en tevens de meerderheid der kamer meerderheid in het land. Hieruit laat zich verklaren, dat dezelfde politieke party nu eens groote, dan weder kleine districten voorstaat; gewoonlijk laat zg zich hierbjj leiden door het belang der party. Zie b. v. in Frankryk. Daar is men in de laatste eeuw een half dozyn malen van stelsel veranderd; de eene regeering zocht zyn heil in het ecrutin d'arrondieeement (enkele of kleine districten), de andere meende weer langer aan het roer te blyven door het ecrutin de Hete (departemenagewjjze stemming). Daar is thans de laatstgenoemde wjjze van kiezen weder in werking, op aandrang van Gambetta, welke daarin een waarborg meende te vinden voor eene republikeinsche meerderheid, daarin geheele departementen de invloed van royalis tische en bonapartische edelen en grondbezit ters natuurlijk niet zoo groot is als in de arrondissementen, waar sommige familiën en groote hanzen den boventoon voeren. In Duitschland is nog de indeeling geldig van den Noordduitschen bond en kiest eik district één afgevaardigde. In Engeland, waar men vroeger verscheiden groote districten had, is men, door ondervinding, gaandeweg tot de overtuiging gekomen, dat enkele kiesdistricten de voorkeur verdienen. Onder medewerking der beide groote staatspartijen conservatieven en liberalen gelijkelijk is dat stelsel bjj de laatste reform bill consequent toegepast, zoodat niet alleen Londen gesplitst is in 56 districten, maar Liver pool in 10, Birmingham in 7 enz. Er is in Engeland geen enkel groot district meeralleen worden in enkele graafschappen, bjj uitzonde ring en tqn gevolge van historische toestanden, twee leden gekozen. De bekende Engelsche staatsman Richard Cobden heeft daaraan het zyne toegebracht. Weinige dagen vóór zyn dood schreef hij: «Het is my altyd voorge komen, dat de beste manier om te gemoet te komen aan den wensch van hen die vreezen dat particuliere klassen of lichamen van de maat schappij niet vertegenwoordigd zullen worden, 'even om w Ine stem ieder kiezer, geef één vertegenwoordiger, yf leden kiezen, van

Streekarchief Midden-Holland Kranten

Goudsche Courant | 1887 | | pagina 1