KOOP: Iels DEREN nderen. /EG. )id IJG ES, SCH. BS BINNENLAND. De voorloopige Kieswet. I Zondag 25 September. N° 3604. 1887. Nieuws- en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken. FEN. E.73*. elzeilen. N JRDAG .0—2 uur, »A. kV EIJN, aat A. 168. tlkelen, prgzeu, be- 'ERS.MAT- K Zn. De inzending van advertenttön kan geschieden tot één uur des namiddags van den dag der uitgave GOUDSCHE COURANT Bij deze Courant behoort een Bijvoegsel. voor kin- 9 reau dezer ER speciale geldig voor >t eigenbelang en Ablik benevelt en int op ons oordeel, lementmre ronden plaatst zich op het C0DP0N8 BEHANG. 1. B plaats van the Cour a door den Gouda. Gouda De uitgave dezer Courant geschiedt ZONDAG, WOENSDAG en VRIJDAG. In ae Stad geschiedt de uitgave in den avond van DINSDAG, DONDERDAG en ZATER DAG. De prjjs per drie maanden is f 1.25 franco per post 1.50. GOUDA, 24 September 1887. Z. M. heeft met 1 Oct. a. s. bevorderd tot comm. der posterijen 2e kl. F. G. Van der Ramhorst de Brouwer, thans comm. 3e kl. Z. M. heeft den 2n luit. A. Tromp, van het 4e reg. inf., voor den tijd van drie jaren gedeta cheerd bjj de landmacht in West-Indië. Z. M. heeft herbenoemd, met ingang van 5 Octo ber a. st. tot burgemeester van Haastrecht en van Vlist den heer D. A. Dupper. Tot hoofd der openbare school voor lager onder wijs te Moordrecht is door den Gemeenteraad met algemeene stemmen benoemd de heer J. Buijs, onderwijzer te Rotterdam. De in de' goochelkunst beroemde professor Oscarini van t Weenon, die reeds verscheidene plaatsen van ons land bezocht, waar zijn kunstverrichtingen de f 3.15 op Kattensin- reau dezer ADVERTENTIËN worden geplaatst van 15 regels a 50 Centeniedere reg e meer 10 Centen. GROOTE LETTERS worden berekend naar plaatsruimte. Bovendien worden alle Ad verten tien gratis opgenomen in het ADVERTENTIEBLAD, 't welk des Maandags verschijnt. Afzonderlijke Nommers VIJF CENTEN. Farncombe Sanders pleiten met vuur in het belang der logische consequentie van het stelsel der enkelvoudige districten. De regeering merkt nu, er bestaat kans dat het voorstel tot split sing zal doorgaan en spreekt als hare meening uit, dat het niet onaannemelijk is. Zjj hand haaft altijd bij monde van den heer Heems kerk haar oorspronkelijk voorstel, doch is bereid de wijziging te aanvaarden. Groote verlegenheid in het kamp der linkerzijde, waar intusschen reeds gisting heerseht ten gevolge van het aannemen van Schaepmans Hoofdstuk X (onderwijs) met behulp van enkele hunner. De hoofden worden bij elkan der gestoken en men komt tot het resul taat, dat het niet aangaat de rechterzijde alleen triomfen te laten vieren bij de herzie ning. Ter wille van het partijverband leggen de dissideerende liberalen het hoofd jn den echoes en stemmen zeker met bloedend hart in strijd met hnn welgevestigde en talentrol verdedigde overtuiging. Zoo blijft het regeeringsontwerp ook op dat punt onge wijzigd, alle verdere amendementen op de tabel worden ingetrokken en na deze onnoozele- kindermoord zegeviert de minister over de ge- heele linie. Dat geheele stukje hietoire contemporaine is is echt menscheljjk, maar daarom niet minder vermakeljjk voor den kalmen toeschouwer. Men behoeft de Comédie humaine niet enkel te be- studeeren in Balzac’s romans, het Bijblad geeft daartoe soms ook gelegenheid. De handelende personen zgn hier geen schepping van de ver beeldingskracht eens menschenkenners, maar tijdgenooten van vleesch en bloed, en wel de besten van elke richting. Wjj eindigen daarom met elk liefhebber eener goed ontwikkelde en aan interessante wendingen rgke comedie de lezing van het Bijblad over n°. VII der additioneels bepalingen aan te bevelen. alle gevallen kan dan een klein hoopje kiezers niet de schaal doen overslaan. Ook deze over weging pleit ten gunste van de consequente invoering van enkelvoudige districten. Ten slotte eene opmerking omtrent de hou ding, door de regeering en de beide hoofdpar- tjjen tegenover de genoemde vraagstukken aan genomen. Ongetwijfeld waren allen er op uit het algemeen belang te behartigen; het zou beleedigend zgn voor het Nederlandsche volk als men andere beweegredenen onderstelde bg zgne regeering en volksvertegenwoordigers. En toch, welk verschil vanopvatting 1 en hoe merkwaardig dat dit veraphil zich gereedelijk laat verklaren door het velschillend standpunt, dat elke partg ten opzichm van het vraagstuk inneemt Treffend staaltjWan de menscbeljjke zwakheid, die oorzaak is fat eigenbelang en partijdigheid aoo dikwgla M^blik benevelt en onwillekeurig invloed uitoefen De regeering d. i. de ih -pari) doorknede heer Heemskerk, p practische standpunt van te streven naar het onmiddellijk bereikbare en grjjpt dus naar de huurwaarde als kieskenmerk. De aanslagen met remissie toe te laten gaat zjjns inziens te ver; hg is dan bang te komen tot de onderste lagen der maatschappij. Maar hg ziet wel in, dat met vollen aanslag het platteland in eeniga- zins voordeeliger positie komt. En dahropde dorpen ontwikkelt de rechterzijde juist haar grootste kracht; hg loopt dus gevaar de lin kerzijde door zgn voorstel te ontstemmen. Daarentegen zgn de groote steden forten in handen der liberalen; deze zullen zeker daar ongaarne aan zien tornen. Als compensatie dus in de kiestabel de groote steden als meer- meervoudige districten gehandhaafd. De regee ring kan dan gerust zgn. Elke partg krijgt iets in haar voordeel, zoodat de minister zgn rol als bemiddelaar getrouw blijft. Zoodra het voorstel in behandeling komt, bemerkt de linkerzijde natuurlijk dadeljjk de zwakke zjjde van het plan. Een amendement wordt door liberalen ingediend om het gebrek te verhelpen. Geen enkel lid der rechterzijde is te overtuigen. De regeering, dat ziende, blgft vast op haar stuk staan. Dientenge volge blgft het regeeringsvoorstel ongewijzigd met behulp van verscheiden liberalen, die de grondwetsherziening niet in gevaar willen bren gen door aan een voorloopig ontwerp te hooge eischen te stellen en die blijkbaar hopen dat dan ook de groote steden als geheele kiesdis tricten zullen behouden bljjven. Deze tweede quaestie komt in behandeling. De rechtertgde, die bg splitsing der groote steden niets te verliezen heeft, is eenstemmig overtuigd van de wenschelgkheid daarvan. Geen enkele wanklank in het koor, waarin Dr. Schaepman met groot talent, dit moet ge zegd worden voorzingt. Onder de mannen ter linkerzjide zgn er enkele onpartijdig genoeg om te erkennen, dat er in het afgetrokkene veel voor de splitsing te zeggen is. Van Houten, I IV. Maar er is nog iets, waarop de aandacht 'moet gevestigd worden, nl. op den overwegen den invloed, dien een klein gedeelte der kiezers in groote districten uitoefent op den gang van het staatsbestuur. De uitbreiding, die aan het stemrecht gegeven wordt, zal hoogstwaarschijn lijk meer leven in de staatkunde brengen en bet is te verwachten, dat andere quaestiën dan die in de laatste jaren Ae gemoederen vervul den op den voorgrond zullen treden. De sociale vraag, de drang naar hervormingen op maatschappelijk gebied, die steeds grooter wordt, wgst op eene andere party verdeeling dan de thans geldende, welke hoofdzakalgk haar grond vindt in godsdienstige en wjjsgeerige beschouwingen. F Dan kan er een tjjd komen, dat in de groote steden twee party en vrjj wel tegen elkander opwegen. Zgn er in dergelgke omstandigheden groote districten, dan loopt men telkens gevaar, dat het ministerie omvergeworpen wordt door eene kentering in de publieke opinie b. v. van Am sterdam. Zulk een overgang van een groot district naar de tegenpartij kan het gevolg zgn van de ver plaatsing van eenige honderden stemmen,juist van die kiezers, die de minste politieke over tuigingen en inzichten hebben. <Hoe slaat de publieke opinie om, zooals men dat uitdrukt? In de meeste gevallen beteekent het niet, dat de meening in het geheele land op eens anders geworden is. In iedere partg is er doorgaans een gros, dat jn alle omstandighb- den in dezelfde richting stemt, en bovendien een vlottend en twjjfelachtig deel, dat onder den indrak van het oogenblik nu eens rechts stemt en dan eens links Het omzetten van het land is meestal aan dat onzekere, vlottende deel der kiezers toe te schrijvenmen zou het 't impressionabele deel kunnen noemen, dat niet vast in zgne beginselen is. En dan zou het kunnen gebeuren, dat in een zoo groote stad als Amsterdam de omzetting van weinige hon derden op de 30,000 kiezeis in de Kamer eene omkeering zou teweegbrengen door eene ver plaatsing van 18 stemmen.» (Farncombe Sanders) Wel zgn 9 afgevaardigden nitéén district het niet altjjd eens, maar waar het geldt de groote vraag, welk ministerie aan het bestuur zal komen, daar omtrent zullen zjj, op het oogenblik als zjj gezamenlijk gekozen worden, zeker wel eenstem mig denken. Dat is b. v. voor eenige jaren geschied te Brussel en te Gent. De een of andere groote gebeurtenis in zulk een stad kan eene wisseling in de politieke meening ten gevolge hebben en daaraan moet dan het ge heele land gehoorzamen. Zgn er enkelvoudige districten, dan werken de grenzen daarvan als zooveel djjken, die de onstuimige wateren der paniek, van den volkswaan van den dag in hun vaart belemmeren en te keer gaan. In

Streekarchief Midden-Holland Kranten

Goudsche Courant | 1887 | | pagina 1