m.
en.
besta
sarde
ter in
itarr*
Waar
n de
I »aa
nink-
1NO,
ween
OU
DEN
ttijda
:“d*:
ring,
▼er-
den
▼an i
der
van
ehte i
den,
.tour
idel,
i en I
hten
1887.
3617.
A.0
ÏN.
l. 50
I
Nieuws- en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken.
BINNENLAND.
De Stelelijke Begroeting. ÏZJA'Jj
Woensdag 26 October.
WUD)
bjj min-
T,
Zn.
‘nine
S/,
met
ver-
5.
gratis,
uda
i B. 141
10.
na extra
en,
Jrden tot
P. 80.
VLAM-
IQUET-
sljjk) en
aan te
GOUDSCHE COURANT.
rfen.
ozen
sene
ipo-
eeei
■koopje als hier ter stede had
meen tel jjke school, dan zon hoogstwaarschjjnljjk
<•- 1J!-“ -
der gemeente, */3 voor rekening
billykhcidsgrond der commissie. Jnist omdat
de gemeente Gonda het centrum is eener
welvarende landbouwende streek had de<regee-
gehéelen omtrek in het
middelbaar onderwjjs
tuurlyk niet alleen i
dienst te zjjn. Als
taalt van eeue inrichting waar”*/, der leerlin
gen uit de stad afkomstig zyn, dan mag men
al weder van geluk spreken en is er van onbil
lijkheid geen sprake naar den door de com
missie aangelegden maatstaf zon ook de
financieele verhouding tusschen gemeente
kwam ons voor den geest bij het lezen van het
rapport
schryven, omdat het publiek anders in
den waan mocht komen, dat onze geme.nte
al bjjzonder hard behandeld werd,in dit cp
zicht. Gaarne zullen wjj zooals reeds ge-
doch als de Regeering er toe over mocht
zal zy het zeker niet doen om eene onl
heid weg te nemen, maar omdat zij met ge
noegen de o-
bestuur zal zien om het onderwys in al zyne
kunnen ons voorstellen, dat
GOUDA, 25 October 1887.
Bij kon. besluit is benoemd tot kantonrechter-plaats-
vervanger in het kanton Gouda de heer D. C. H.
Smits, ontvanger der registratie en domeinen alhier.
Gisterenmiddag ten 12 ure had, in tegenwoordig
heid van oeno groote schare belangstellenden,
waaronder de Burgemeester dezer gemeente, de
beide Wethouders, en verscheidene leden van den
Gemeenteraad, de plechtige teraardebestelling
plaats van het stoffelijk overschot van den heer
G. Prince.
Toen de kist, met een aantal prachtige bloem
kransen bedekt, in de groeve was neergelaten nam
de Burgemeester Mr. A. A. van Bergen IJzendoorn
het woord. Het was hem een behoefte, zeide spr.,
een woord van erkentelijkheid en waardeering to
wyden aan do nagedachtenis van een man, van wiens
De commissie, die voor den raad de begroeting
voorloopig heeft onderzocht, heeft zich op ver
dienstelijke wjjze van haar taak gekweten.
Naar onze meening heeft zy een waar kunst
stuk verricht door nog zooveel in een rapport
bjjeen te brengen als zjj gedaan heeft; op bet
eerste gezicht zou men denken, dat er onge
veer niets te zeggen viel over een budget, dat
goed sluit en zoo weinig aanleiding geeft tot
strijdvragen. Het zyn dan ook meerendeels
opmerkingen en wenschen, die tot geene dade
lijke wijziging der begrooting aanleiding geven,
maar toch de aandacht van het gemeentebestuur
in meerdere of mindere mate verdienen. Eene
uitzondering maken twee door de commissie
voorgedragen verhoogingen der bezoldiging van
ambtenaren en het voorstel betreffende de ver
lichting van de Markt. Wat de verhooging
der jaarwedde van den commissaris van politie
betreft, gelooven wjj dat B. en Wop afdoende
wjjze het voorstel der commissie beantwoord
hebben. Wjj moeten erkennen, dat het niet op
den weg van den gemeenteraad ligt een verzoek
tot de Regeering te richten om deze jaarwedde op
hooger bedrag vast te stellen, alleen op grond
dat zij niet in overeenstemming is met die van
deze ambtenaren in andere gemeenten van den-
zelfden omvang als Gouda. Dit is meer eigen
aardig de taak der regeering zelve, die een
overzicht hebben kan van dezen geheelen tak
van dienst en letten kan op byzondere omstan
digheden, die anderen niet kunnen beoordeelen.
Het komt ons voor, dat B. en W. terecht dezen
ambtenaar met zyne aanvrage verwjjzen naar
den minister en met het oog op de goede
gezindheid der commissie twyfelen wjj niet
of de raad zal genoegen nemen met eventneele
verhooging, indien hjj er in slaagt de regeering
van de billijkheid daarvan te overtuigen.
De tweede verhooging die van den heel
meester der gasthuizen vindt meer steun
by B. en W„ welke blykbaar geen kans zagen
ook deze met eene exceptie ter zjjde te schui
ven. Toch wordt ook hier wat afgedongen en
wel op grond van een argument, waarvan de be-
teekenis moeiljjk is te vatten. B. en W. zeggen
«het komt ons evenwel voor, dat de opvatting,
^waarmede hij die betrekking tegenwoordig waar-
eneemt, zyne werkzaamheden in dezelfde mate
«heeft doen toenemen als die van dep stads-
«beelmeester zyn verminderd.» Eene betrek
king met verschillende opvattingen waarnemen,
is eene taalkundig onjuiste uitdrukking zoodat
deze zinsnede alleen voor ingewijden verstaanbaar
kan zyn. Hoe het zy, de leden van den raad
zullen zich wel op de hoogte stellen van de
zaak en aan hen laten wjj dus de beslissing
met vertrouwen over, 't Kan echter gevaar
lijk zyn al dergeljjke quaestiën tot na de reor
ganisatie der geneeskundige armenverzorging
uitate stellen, want aangaande het voorstel-
Iterson hoort of ziet men sedert maanden niets.
Wat kan daarvan de reden zyn?
Wat de verlichting der Markt betreft, geloo
ven wjj niet dat het plaatsen van een paar
driearmige gaslantarens loutere weelde zou zjjn.
11. Zondagavond zyn wjj dat plein eens rond
gewandeld met de bedoeling de verlichting te
inspecteerenop andere avonden, als alle win
kels verlicht zjjn, kan men over de werking
der stadsflambouwen niet zuiver oordeelen. Het
kwam ons voor, dat die enkele gasvlammen in
de rondte een poover figuur maakten en wat
meer verlichting op het marktplein zelf niet
ongewenscht kan heeten.
Wjj komen thans tot de overige opmerkin
gen der commissie. Die betreffende het leer-
-u__ regeeringsreglement voorgeschreven en volko
men gelyklmdend aan de vier eerste jarenvan
een volledig gymnasium. De opmerking der
commissie is waarschynlnk het gevolg van de
opgedane ondervinding, dat niet steeds de leer
lingen uit de 4e klasse hier elders tot de be
worden toegelaten. Dit is echter een gevolg
van de verschillende opvatting, waartoe ook de
strengst geformuleerde programma’s aanleiding
geven, misschien ook wel van huiverigheid bij
sommige rectoren of docenten om vreemde
leerlingen in de hoogste klassen op te nemen,
waar zjj spoedig voor bet eindexamen staan in
alle gevallen ligt de schuld aan het gevorderde
toelatingsexamen. Indien voorgeschreven werd,
dat het einddiploma van een progymnasimn
zoo noodig verleend onder toezicht van een of
meer gecommitteerden der regeering recht
gaf op toelating in de 5e klasse van een vol
ledig gymnasium, dan ware deze misstand ver
holpen. Intusschen kunnen wjj ons geheel ver-
eenigen met den wensch naar een volledig
gymnasium, dat trouwens slechts eene guaestie
van tjjd is, daar toeneming der bevolking tot
20,000 zielen de oprichting van eene volledige
school voor hooger onderwys volgens de wet
noodzakeljjk zal maken. Thans bedraagt het
getal inwoners 19,358 zielen.
Omtrent de rioleering van het overgebleven
open gedeelte der Boelekade en de toekomstige
bestemming van de voormalige Gasthuiskerk
bestaat tusschen commissie en het gemeente
bestuur de meest gewenschte overeenstemming.
Beide zaken zjjn in onderzoek en zullen eerlang
afzonderlijk aan de orde gesteld worden. In
dien dan de Boelekade flink bestraat wordt,
zal men een nuttigwerk verricht hebben.
Evenals B. en W. hebben ook wjj met be
langstelling de beschouwingen der commissie
gelezen omtrent de subsidie, welke de gemeente
jaarljjks aan het Rjjk verleent voor den 5 jari
gen cursus der H. Burgerschool. Niemand
en ook wjj niet zal er hier ter stede tegen
hebben, als de regeering deze school geheel
voor hare rekening neemt; zooals de commissie
terecht opmerkt zou de stad het geld goed
kunnen gebruiken voor een volledig gymnasium
of eene middelbare school voor meisjes. Maar
men verlieze niet uit het oog, dat de uitbrei
ding tot een 5 jarigen cursus geschied is na
herhaalde weigering der regeering, die de nood
zakelijkheid niet inzag, en na het vrijwillig
aanbod van wege de gemeente om de meerdere
kosten voor hare rekening te nemen. De com
missie betwist dan ook niet het recht van de
regeering om zich te houden aan het contract,
doch beroept zich op gronden van billijkheid,
daar 1* een groot aantal gemeenten, die eigen
scholen gesticht hebben een aanzienlijk rjjks-
subsidie ontvangen, die ze bijna in beter finan
cieele verhoudingen brengen en 2° de school
alhier voor ruim een derde bevolkt is door
jongens uit de omliggende plaatsen. Wjj ge
looven, dat men zich niet te veel moet voor
stellen van de uitwerking van dat beroep op
's ministers billijkheidsgevoel De subsidie aan
het Rjjk bedraagt hier ongeveer een derde der
geheele kosten. Overal nu, waar omgekeerd
het Rjjk de gemeente subsidieert, vergoedt het
ongeveer een derde der uitgaven, behalve wel
licht in een paar kleine plaatsen, waarde school
op eenvoudiger, dat is op gebrekkiger voet is
ingericht en waar de subsidie dan ongeveer de
helft bedraagt. Het gecursiveerde bijna in de
voorstelling der commissie is dus wel wat
ruim genomen. Nergens heeft men van stads
wege een volledige h. burgerschool voor zoo’n
men eene ge-
ouuvui, uau zuu uoogstwaarscnynljjk
de verhouding juist andersom zjjnten laste
-- waawy 3 IVV1 V&H llCt Rijk.
Door deze beschouwing vervalt ook de andere
H";’’ J_„.
de gemeente Gouda het centrum is
ring er een rjjksschoolgevestigd, teneinde den
u—i— genot te stellen van
het geschiedde na-
om de gemeente Gouda van
i men nu der kosten be-
inrichting waar f
-Alf
geluk spreken en is ervanonbil-
aangelegden
en
rjjk juist andersom moeten zjjn. Deze gedachte
k—ons voor den geest bjj het lezen van het
en wjj aarzelen niet haar neder te
schryven, omdat het publiek
al bjjzonder hard behandeld werd in dit op-
zegd is de gemeente geheel ontlast zien,
-r- j- o--ra-’.tgaan,
bflljjk-
maar omdat zjj met ge
goede gezindheid van het gemeente-
vertakkingen op flinken voet te regelen. Wy
knnnen ons voorstellen, dat waardeering van
dit lofwaardig streven en zucht naar samen
werking op het gebied van de volksontwikke
ling haar nopen zal tot inwilliging van het
verzoekhet doel, waartoe men de vryvallende
gelden wil gebruiken, zal sterker in het voor
deel der gemeente pleiten, dunkt ons, dan de
argumenten der commissie. Wij meenen ons
te herinneren, dat indertjjd de regeering zoo
aangenaam werd verrast door het aanbod der
gemeente, hetwelk getuigde van waardeering
van hetgeen hier door het Rjjk reeds was ge
daan, dat er onmiddelljjk uitzicht werd geopend
om mettertjjd een midd. school voor meisjes
tot stand te brengen. Tot dus ver hebben
wjjzigingen in het ministerie en het school
toezicht, benevens de veranderde politieke om
standigheden de ontwikkeling dier plannen belet,
doch wy houden ons overtuigd, dat, zoodrade
tjjden gunstiger zjjn, de regeering hare mede
werking niet zal onthouden, waar het geldt
de uitvoering van de goede voornemens, waar
van in het rapport sprake is. Op deze zaak
steed de aandacht gevestigd te houden, achten
ook wjj zeer wenscheljjk.
