sen sa 73a. B, en franco it ïsT mi, AN DE NIEUWE TOESTAND. U, 11 3625. Zondag 13 November. 1887. »fHE ')ak, Nieuws- en Advertentieblad voor Gouda en Omstreken. ÏÏNs" i'1887, 1, eit «ONS Bij deze Courant behoort een Bijvoegsel. »RD LM* CHMA etten geeft ihting. hi .ÈS, Hoest en 311 tS. De inzending van advertentiên kan geschieden tot één uur des namiddags van den dag der uitgave de leden nz. bruik iter OKN. on te K. D. 18 OPWEKKEND rsVERORUVENO IOEDE HE ZWAKTE LOÓ nrmede in De uitgave dezer Courant geschiedt ZONDAG, WOENSDAG en VRUDAG. In de Stad geschiedt de uitgave in den avond van DINSDAG, DONDERDAG en ZATER DAG. De prjjs per drie maanden is f 1.25 franco per post 1.50. goudsche courant. i Heeren H. os 1NITZ- VAN HOLM TEEPE,. ADVEETENTIËN worden geplaatst van 15 regels a 50 Centen; iedere regel meer 10 Centen. GR00TE LETTERS worden berekend naar plaatsruimte. Bovendien worden alle Advertentien gratis opgenomen in het ADVERTENTIEBLAD, 't welk des Maandags verschijnt. Afzonderlijke Nommers VIJF CENTEN. Het werk der grondwetsherziening is geheel sfgeloopem Alle ontwerpen hebben in de beide Kamers der Staten-Generaal de vereischte' meerderheid verkregen en zijn reeds door den Koning bekrachtigd. Met de plechtige af kondiging wordt alleen nog wat gewacht, omdat er voorbereidende maatregelen moeten worden genomen met het oog op de verkie zingen, die binnen 4 maanden na die afkon diging, thans volgens de regels der nieuwe grondwet, moeten plaats hebben. Alvorens dus'de wetten, houdende de veranderingen in de grondwet, worden in werking gebracht, moet men zoo ver gevorderd zijn, dat alles zonder bezwaar binnen den gestelden termjjn kan afloopen. Men wacht die laatste forma liteit tegen het einde .dezer maand of in het begin der volgende; de verkiezingen voor de Tweede Kamer hebben dan ongeveer 3 maan den daarna plaats, 14 dagen later de eventueele herstemming en een week daarna volgen de keuzen voor de nieuwe Eerste Kamer. Althans zoo luidde het oorspronkelijke plan. Waar schijnlijk zal dit alles tegen 1°. April afgeloo- pen en wjj in het genot rijn onzer nieuwe, op breeder grondslag verkozen vertegenwoordiging. Staat alzoo voor de Regeering nog een drukke tjjd voor de deur, waarin zjj veel heeft te regelen om alles voor den nieuwen toestand pasklaar te maken, ook de kiezers behooren van huune zijde niet stil te zitten. De kies regeling is voor de naaste toekomst het voor naamste, wat de herziening ons brengt. Dit is van den beginne af door alle staatkundige partijen erkend en voor velen is juist deze omstandigheid de groote drjjfveer geweest om de ontwerpen ondanks hunne bezwaren ten slotte te aanvaarden. De nieuwe vorm waarin de kiesbevoegdheid is gegoten, verdient derhalve in de eerste plaats de aandacht vanallen, die in politiek belang stellen. Iedereen weet thans, dat een breede rij van nieuwe kiezers hun intrede zullen doen in de staatkundige wereld, dat de groote meerderheid de/distric ten (o. a. ook dat waartoe Gouda behoort) één lid zullen verkiezen en dat voortaan al de 100 ledep, waaruit de Tweede Kamer bestaat, tegeljjk om de 4 jaar zullen aftreden. Maar hoe de nieuwe Kamer er zal uitzien, in wel ken geest elk district zal stemmen, zjjn vragen, die niemand, behalve in enkele bijzondere ge vallen, kan beantwoorden. De kiezers moeten hun'stem laten hooren en nu is het zaak, dat de te houden stemming zoo zuiver mogelijk de gezindheid van elk district weergeve. De nieuwe kiezers moeten zoo voltallig mogelijk opkomen andere partijen liggen buiten het gebied onzer waarneming en zullen trouwens wel voor zich zelf zorgen. Waarschijnlijk zullen deze bij haar vroegere gedragsljjn blijven volharden, waarbij de katholieken loopen in’t gareel der anti revolutionairen, *t zij met of Zonder compen satie in een ander district. Op het oog ziet het nieuwe district er niet gunstig genoeg uit voor de katholieken om met een eigen candidaat voor den dag te komen wellicht ware het toch in hun belang dit te doen, ten einde de kracht der onderscheiden richtingen te kunnen begrooten. Maar wjj big ven thans bij onze eigen party. Voor zoover wjj weten, bestaat er in de tot het district behoorende gemeenten geen andere liberale kiesvereeniging dan Burgerplicht alhier. Het schjjnt ons dus wenscheljjk toe, dat deze vereeniging de kern worde, waarom de ver schillende deelen van het district zich samen trekken. Tot dus ver maakte ze deel uit van de centrale vrjjzinnige kiesvereeniging, die over ons geheele voormalige district werkte en met de elders bestaande vereenigingen geregeld samenkwam. Deze organisatie vervalt natqnr- lijk met de oude kieswet. Wenscheljjk komt het ons voor, dat in elke gemeente enkele man nen van goeden wil zich vereenigen tot een locaal comité, ten einde plaatseljjke 'veree nigingen te stichten, die in de respectieve ge meenten werken en tevens gezamenlijk ééne centrale kiesvereeniging vormen alhier, waar men over de algemeene belangen in overleg kan treden. De tegenwoordige contributie (/2,50 meenen wij) lijkt ons te hoog om op al- meene deelneming, ook onder de nieuwe kiezers, te rekenen zoo mogeljjk behoort die te worden verlaagd en op 0,75 a f 1 gebracht te worden. Intnsschen Burgerplicht is lid van de Liberale Unie en wellicht moet een deel der contributie in de algemeene kas dier vereeniging vloeien. Doch hoe dat 'zjj, het komt ons voor, dat in de eerste plaats moet getracht worden naar lage contributie zoo laag als met aanslui ting aan de Unie bestaanbaar is ten einde groote deelneming te bevorderen. ^Blijkt het dat aanmerkelijke verlaging met het Jidmaat- schap der Unie niet vereenigbaar is, dan zou het oprichten van locale vereenigingen in de buitengemeenten buiten financieel verband met het Amsterdamsche centrale bestuur aanbeveling veidienen; Burgerplicht zou dan als tusschen- persoon kunnen fungeeren. De liberalen in het district, het bestuur der bestaande vereeni ging in de eerste plaats zal over deze quaestie wel haar gedaqhten laten gaan en te zijner tijd handelend optreden. Benige wensohen van onze zijde mogen ‘ech ter hier nog eene plaats, vinden. Wij zouden gaarne zien, dat de hieuw te stichten vereeni ging haar taak zoo breed mogelijk opvatte. De ondervinding sedert 1848 heeft ons ge en zoo goed mogeljjk worden ingelicht, opdat zij met kennis van zaken hun stem uitbren gen. De wet geeft slechts doode vormen, waarin net volk zelf het leven moet blazen. Jaren - lang is aangedrongen op verruiming van kiesrecht in de hoop, dat het nieuwe bloed nieuwe veerkracht aan onze binnenlandsche staatkunde zou gevende toestand was zoo onhoudbaar geworden dat alleen van zulk een ingrijpenden, maatregel heil verwacht werd. Zullen de nieuwe grondwetteljjke bepalingen aan haar doel beantwoorden, dan is in de eerste plaats noodig, dat in elk der nieuwe districten de gelegenheid worde geopend voor de kiezers, oude en nieuwe, om. met elkander in overleg te treden en met elkander vatr ge dachten te wisselen prer de beste wjjze, waarop hunne belangen kunnen‘'worden behartigd. Dit is de aangewezen taak der kiesvereni gingen. Maai de vraag rjjstKunnen de bestaande vereenigingen hierin voorzien en is baar organisatie berekend voor den nieuwen toestand? Overal zal natuurlijk bij elke rich ting deze quaestie aan de orde komen en zjj, die daarvoor het spoedigst de beste oplossing vinden, zullen veel voor hebben op hun tegen partij. Het komt ons voor, dat het zjjn nut kan hebben op deze zaak de aandacht te vestigen, speciaal voor het nieuwe district Gouda. Dat zal er geheel anders uitzien dan het bestaande. Het omvat de volgende gemeenten, waarbij WÜ het aantal inwoners opgeven op 1 Januai? '85 volgens den staat der regeering. Gouda (19,240), Boskoop (2700), Moerkappelle (627), Wad- dinxveen (4,287), Moordrecht (2.230), Nieuwer- kerk a/IJ. (2,397), Ouderkerk a/IJ. (2,729), Krimpen a/IJ. (2.021), Krimpen a/L, (2,086), Gouderak (1,701), Lekkerkerk (3,347)totaal 43,365 inwoners. Wjj 'meenen niet ver ,van de gaarheid te zyn, indien wjj het aantal kie- zers schatten op minstens 3600. Immers over 1885 was het aantal ten volle aange- slagenen in het personeel, welke dien aanslag ook betaalden, in elke gemeente als volgt: Gouda 1491, Boskoop 311, Moerkapelle 50, Wad- diniveen 358, Moordrecht 169, Nieuwerkerk 173, Ouderkerk 201, Krimpen a/IJ. 107, Krimpen a/L. 181, Gouderak 125, Lekkerkerk 315 totaal 3511. Rekent men daarbjj nu een 100 tal kiezers krachtens de enkele grond belasting, niet reeds begrepen onder de kiezers volgens het personeel, dat is eene vermeerde ring van nog gdeïi 3 pCt., dan rekent men zeker niet te ruim. Het voor de kiesver- eenigingen te bearbeiden veld blijft dus nog groot genoeg, al is de kring wat nauwer ge trokken en wat beter te overzien. Hoe is het nu in het district Gouda ge steld met het staatkundig teven Wjj spreken natuurlijk alleen over de liberalen de beide

Streekarchief Midden-Holland Kranten

Goudsche Courant | 1887 | | pagina 1