•s 1 I Jl stein's Inkt dehjk ce BESTE i ON SCHADELIK N-HOLLAND. i tan® jriji Zaterdag 28 Februari 1914. 52e Jaargang. eu 4 PEN Buitenludsch Nieuws. Valentine. il TAMIMAIJ’S JAM d.e EESTE. ELST BIJ ARNHEM. UF'1 o. 12415. I J Telefoon Interc. 82. Eerste Blad. XTx^xx-ws- ©zx -^d.Tréxte3a.tï©Tolsud. voor G-oxxc3.su ©zx Ozxxstx©3tE©zi Verschijnt dagelijks behalve Zon- en Feestdagen. Uitgevers A. BRINKMAN EN ZOON. Telefoon Interc. 82. De kosten van het onderwijs. FEUILLETON 1 - Het politieke zwaartepunt. de bijzondere school, dat de besturen der bijzondere 4 I 86 I ■K I SCHOUWBURG. /OORDRACHTEN. j 10.40Leden der bijn» uitverkocht. en aan de Sociëteit ang 8 uur precies PS, Wijdstraat 29 N. ’ELI) Lnz. ING. niet/zabdera KOU uiud da iill- zoo we- IWtje ve en als ik eerst c gewor- ’.Als ik „j en een het een fatale door «•bruiken - laat U WORTELS. I VET. WFDHirn. I rant PRIJS VAN HET ABONNEMENT: Per kwartaal Idem franco per post. Met Geïllustreerd Zondagsblad Idem franco per post. Abonnementen worden i Markt 31, bij onze Agenten, Dit nummer bestaat uit twee Haden. gemaakt on zorg hebben gedragen, dat al de vrijzinnigen recruten op de kiezerslijst zyn gebracht Want hoe do hoeren der Eerste Kamer ook mogen agoeren, ten slotte ligt het politieke zwaartepunt by de kiezers, op hun zal eventueel verzet der Eerste Kamer breken. Van den eersten tot den laatsten man trouw om het vaandel geschaard Hoe noodig hot is toont Regoüt's oor* logsrumoer in de Eerste Kamer! -X- Schouwburg, 8 a, inte. uw- en Woningto*» OndérstandscoflUE i Zalm 11 u„ Vergal van Kaashandelaren. Reunie 8 u., Vergad. Lmbachtsschool. en wij geregeld tijdig ogen ontvangen vsa ncerten, vermakelijk- deze dan in onze I den. ikman A Zn., Gouda. letA Amerikaansche i Fejton. Het gqeft is onschadelijk. lacon f 1.50. irijgbaar bij: »E JIOMC Oosthaven 31. 601D8CHE COURANT. FrÏÏsTe R~A» V E R T E NT 1 E N V»n 1—5 gewone regels met bewijsnummer. f0.55 Elke regel meer,0.10 Hij drie achtereenvolgende plaatsingen worden deze tegen tweejpiwkend. Dienstaanbiedingen per plaatsing van 15 regels f0.35 njj vooruit betaling, elke regel meer 6 ets. Reclames f0.25 per regel. Grpote letters en randen naar plaatsruimte. f i.Sfc i.&o 1.50 1.90 dagelijks aangenomen aan ons Bureau: ten, den Boekhandel en de Postkantoren. ting heeft nagegaan, zal zich met eenige verbazing hebben afgeVraagd of het politieke zwaartepunt niet ver legd dreigt te worden naar de Eerste Kamer. De heer Regoüt, de woord voerder der Katholieken, immers gaf onomwonden te kennen, dat hij het liefst zou zien, dat de Eerste Kamer de ouderdomswet van minister Treub zou verwerpen, als ze dit college be reikte. De heer Regoüt maakte daarby geen enkele restrictie. Het is lang niet onmogelyk, dat de wet-Treub per slot van rekening een aanzienlijke meer derheid in de Tweede Kamer haalt. Het is toch een bekend feit, dat velen ter rechterzijde alles behalve dweepten met Talma’s wetten en alleen uit poli tieke overwegingen diens ontwerpen voteerden. De wet-Treub zal, waar velen aan de rechterzijde over de uitwerking van art. 369 even slecht te spreken zijn als mannen van links, mogelijk door meerderen worden aan vaard als de eenige weg om uit de impasse te komen. Dp heer Regoüt houdt daarmede geen rekening, hij wil d§ wet-Treub tot eiken prijs door de Eerste Kamer verworpen zien. Het conflict zou dus uitgelokt worden door de Eerste Kamer. Dit college heeft in ons staatsleven steeds de beteekenis '«gehad, dat het zon zijn een contro- leerend lichaam, dat door zijn votum I oen rem zou kunne# zfjn tegen over ijlde handelingen der Tweede Kamer. Het is sinds lang meermalen de sta- in-den-weg gebleken voor goede her vormingen. Het werd de oorzaak van een slechtere editie der Ongevallen wet, het bracht den militairen hervor mer Staal ten vak De heer Regoüt roept het thans op om den hoer Treub de vervulling van zijn taak te be letten. f Wel zelden is op zoo openlijke wijze getracht het politieke zwaartepunt naar de Eerste Kamer te verleggey^De heer Regoüt is een uiterst slim politicus. Hij weet,, dat het clericalisme opper machtig is in de Eerste Kamer en hij weetf dat onChinding van .den Senaat niey zal helpen,\muat door de onge- lujfkige getrapte verkiezing de in meer derheid clericale jm niet ontbindbare Staten-der provinciën weer een cleri cale meerderheid in de Eerste Kamer zulle#) brengen. De heer Regoüt weet dus wel, wat hij doet, als hjj op een votum der Eerste Kamer tegen Treub aanstuurt. Dat het prestige van den Senaat baarbij onvermijdelijk moet woest was, totdat h\ hem eindelijk gelukte een stuk land te knopen, waarop een petroleum bron ontdekt werd, die hem binnen weinige jansn tot een rijk man maakte. Zijn genegenheid voor Valentine was aan Constance nieti vreemd ge bleven. Zooveel zij kon begunstigde zij hem, mits haar broer er niets van bemerkte. Zij deed dit met de eerlij ke overtuiging, dat zij daardoor het geluk van haar nicht bevorderde, en meewerkte om haar te bevrijden uit haar afhankelijke positie, waarin ze verkeerde, sedert ze volwassen was, en waarin ze levenslang zou moeten blijven', indien ze geen goede partij deed. En zoo n goede partij was dan Adolf Bauerlich ongetwijfeld; het uit zicht op eeri verbintenis met Koen- raad Redding was tante Constance steeds zeer twijfelachtig voorgekomen en nu scheen haar dit uitzicht ge heel verdwenen. De dood van den luitenant en de onzinnige beschuldiging tegen Valen tine hadden, naar Constance meende, plotseling een beslissing uitgelokt. Ze twijfelde dan ook niet, of Adolf bood haar nicht nu hart en hand aan. Eent aanzoek, terwijl het lijk van haar vader in de aar&renzende kamer lag,, zou haar een half uur geleden nog zeer ongepast voorgekomen, thans scheep het haar een dl groote edelmoedigheid. Zij tranen ‘van bewondering en Men weet, hoe het, tegenover tegen- party en bevriende mogendheden, in fde „Standaard” is volgehouden, alsof minister Cort van der Linden, zwichtend voor den drang van den K heer Van der Voort van Zijp, eerst op het laatst heeft toegegeven, dat in de bevredigings-commissie ook mocht J worden gesproken over'de vraag, of het bijzonder onderwijs ook uit de gemeentekas zou mogen putten. intusschen is de groote meerderheid in den lande er wel van overtuigd, dat de bedoeling van het ministerie onmiddellijk geweest is, dat de Staats commissie het geheele onderwijs-vraag stuk zou mogen bestudeeren. Het is dus in theorie denkbaar, dat de Staatscommissie zal adviseeren ka d£> schatkist van het Rijk èn die 'gemeente voor openbaar en bijzon der onderwijs even wijd open te zetten. Vanuit de a.-r. partij gaat een streven in deze richting en wij voelen ons in het belang van eeh langdurigen vrede op onderwijsgebied geroepen, tegen zulk «ene oplossing van het subsidieeringsvraagstuk te waar- •chuwen. Men begrijpe dus goedwij hopen van harte, dat de bevrodigingscom- missie in groote meerderheid tot een stemmigheid komt en dat de vrede van den schoolstrijd zal worden gesloten. Wij meenen, dat de voorstanders van het byzonder onderwijs niet de volle 100 percent van den kostprijs voor hun onderwijs moesten vragen,, in het belang van het bijzonder onder wijs zelf. We hebben reeds een paar malen deze meening verdedigd. Maar vragen de voorstanders van bijzonder onderwijs wèl de volle 100 percent, dan zouden wij ty - gezien het hooge belang van de beëindiging van den schoolstrijd geen bezwaar tegen hebben, hen Mie 100 percent te geven. Dan echter moet, naar wij meenen, het Rijk alle kosten voor het onder wijs dragendan dient de openbare school, in stede van door de gemeente, door het Rijk te worden onderhouden. Liet men immers de toestand zooals ze nn is en betaalt het Rijk slechts een baarheid eu verwachtte dan dat Valentine haar toevlucht! zvekeu in de armen, die betaherin voor haar werden geopend, en w zij, Constance, onbekend met A de reld, haar nicht volkomen veilig geborgen geloofde voor eiken aan klacht. t Het gesprek tusschen Bauerlich en Valentine nam echter een geheel an deren loop, dan Constanqe verwacht te. Zoo dra zij en Hendril de kamer verlaten hadden, was Bauerlich naar de kamerdeur gesneld, on had die ge grendeld, evenals de slaapkamerdeur. „Wat moet dat beduiden?" vroeg Valentine verschrikt opspringend, „hé waarom grendelt gij de deur, Ado|f? Ik blijf hier niet met je alleep.” en zij wilde vertrekken. Doch hij trad haar in den weg en zei: „Waarom wilt ge mij niét la ten uitspieken, wat ik je al zoolang heb willen zeggen, dat ik je lief heb, dat ik je waanzinnig lief heb en dal ik zonder je niet kan en niet wil le ven?" a„Omdat ik*daar niet naar wil luis teren, en allerminst vandaag, waar mijn vader hiernaast op zijn doods bed ligt," antwoordde Valentine. Ge' hebt wel een goeden tijd voor een lief- odei) nog' des verklaring uitgezocht! Op zij, laat en zijn mij er doon. z laai van Zij trachtte hem voorbij te gaan, j veiigoot doch Tuoo Spoedig gaf hij het niet op,, en dank- m^ar fekml haar arm vast. gedeelte van het openbaar onderwys, terwijl de gemeente een deel van de kosten der openbare school voor hare rekening bleef houden, dan zou inder daad de CTmeente ook dat deel der kosten van de bijzondere school, dat het Rijk i iet vergoedt, -moeten uit- keeren aan de besturen der bijzondere scholen. Zulk eerie regeling echter schijnt ons absoluut Verwerpelijk. Bij zulk eene regeling zou de 'schoolstrijd in de lands-politrek uit zijn, maar zou die strijd zyn overgebracht naar de ge meenten. Met meer heftigheid dan ooit zou de strijd tusschen voorstanders van openbaar en bijzonder onderwijs voort duren. Men denke zich er eens inin eene gemeente, waar Rechts meerderheid is, zou het bijzonder onderwijs sterk wor den gesteund: het openbaar onderwijs zou naen „goedkoop” houden, om het in den concurrentie-strijd te ver zwakken. In eene in meerderheid Linksche ge meente zou men het bijzonder onder wijs als stiefkind kunnen behandelen. Het doel, dat de Staatscommissie zich stelt, ware niet bereikt, integen deel. 'z En dus concludeeren wijde ge meentekas blijven dicht èn voor het bijzonder onderwijs, èn voor het open baar onderwijs. Wie volkomen finantieele gelijkheid tusschen openbaar en bijzonder onder wijs voorstaat, hij bevordere, dat allo onderwijs, bijzonder en openbaar, ge heel worde bekostigd door het Rijk. Een bijkomstig, maar toch zeer belangrijk voordeel van deze oplossing van het schoolvraagstuk zou zijn, dat de finantieele nood der gemeenten tot het verleden zou beljooren, althans in sterke mate zou worden gelenigd. Wie in Eerste en Tweede Kamér de politieké beschouwingen bij het Algemeen debat over de Staatsbegroo- afwisten. In hun trots zouden die 't beneden hun waardigheid achten van iomand iets aan te nomen, dat zelfs den geringsten schijn had van een ondersteuning, en bijzonder Was dit het geval met Bauerlich. Want mijn heer Zier had hem steeds op een af1 stand weten te houden, als was hij ten langen leste aan hem gewoon ge raakt. Zoo dikwijls Valentine hem bij haar vader aantrof, toonde^ zij hem *»eeu zeer duidelijke terughouding, die tot afkeer en koelheid overging, soo- dra zijn streven duidelijker werd om haar gunst te verwerven. Bauerlich liet zich echter niet af schrikken. Bijna dagelijks bezocht hij den luitenant, die zich eindelijk lid welgevallen, dat hij allerlei bestel lingen en bevelen voor hem uitvoer- de, een partij schaak met hem speelde, zondor dat de luitenant zijrf neef meer welwillendheid betoonde. Dee te grooter was echter de wel willendheid van Constance. Zij hield het voor haar plicht, door haar te vriendelijke voorkomendheid goed ts maken, wat Xhaar broeder en nicht volgens haar irteien tegeh hem mis deden. kon Volstrekt niet begrij pen, waf die twee op den aangena- men, d&titfefr, beschaafden man had den aan te merken. Zijn manieren waren onberispelijk, ofschoon hij met verzweeg, dat hij in Ameriha boot werker, koffiehuisbediende, couran- tenverkooper en nog veel meer ge- Emgmlamd. Tunnel onder het kanaal. Een groote vergadering van zaken mannen uit de City heeft Donderdag met algemeene stommen oen motie aangenomen ton gunste van den aanleg van een tunnel onder hot Kanaal. De vergadering was belegd op uitnoodi- ging der commissie uit het|Lagerhuis, terwyl het Ministerie van Oorlog en de anjpre departementen vortegon- wdor^lgfers gezonden hadden. Naar het oordeel dor vergaderden sullen de vriendschapsbetrekkingen tusschen Engeland mot Frankryk en de andere mogendheden van het vas teland door do tunnelverbinding be vorderd wordon. In oorlogstijd kan mon dio gemakkolyk met dynamiet vornietigon on in tydeu van vro^p zal de Engolscho handel er van kunnen profiteeren. I Dvitschland. Do ontploffing in do aniline-fabriek. Bij de catastrofe in de fabriek van do naamlooss vennootschap- voor aniline-fabricage in Rummelsberg syn volgens de laatste berichten in het geheel 10 menschen' omgekomen. Bij het vaststellen van de identiteit der voor e<m doel onherkenbaar geworden verongouikien door hun kameraden, kwamen in het begin verschillende vergissingen voor, die eerst, nadat de verwanten verschenen waren, opge- hol«4erd|kondon wordon. De lijken van 5 arbeiders, 'den inge nieur Bosch en twee moestersknechta syn thans te voorschijn gebracht. De lyken van twee werklieden lagen nog onder de rookende en met water dóór trokken pmnhoopen. De materieele schade is zeer aanzienlijk, daar byna Alle gebouwen beschadigd werden. De amline-fabriok bestond uit een „Mijn tijd is zeer goed gekozen, ol liever gezegd, hecitsnaal niet geko zen; ik moet zwichten voor do om- Mlandigheden, Valentine, innig be mind meisje,, zie je dan niet in, dat jo gwft minuut te verliezen M Het zwaard zweeft boven je htffrtd alleen een spoedige vlucht kan je nu nog redden. Ga mat mij mede, ik zal jo verbergen, je verdedigen, al kost te het mijn leven. Geen macht ter reld, zal mijn geliefde, mijn vr^i’ aan mij ontmkkdfl" Hij wilde haar in zijn armen slui ten, maar .zij stiet hem terug. „Hoe durft ge zop sp/oken? Wat geeft u hel recht mij zulke beloedigende voor stellen te doen?’’ Hij trad een schrede terug, drukking van zijn gelaat, die even nog liefdevol en loeder was, werd nu spottend rni.booaoardlg. ZijnJft blik werd listig., zijn stem werd nufil scherp en de vingers van zijn band W kromden zich als de klauwen van een roofdier. „Eerder zou ik verwonderd mogen zijn over de taal, die 'ge durft uit slaan tegen mij. Hef is nutteloos en hoogst gevaarlijk, Valentine, tegenover y mij komedie te spelen. Ik weet alles hoor je, alles!" lijden, deert hem blykbaar niet. De Eerste Kamer is by ons volk allesbehalve populair. Reeds het feit, dat het bezit van fortuin de grootste reoemmandatie is om tot Senator ge kozen te worden, rechtvaardigt die im- populariteit.fDe Eerste Kamer is door haar huidige samenstelling een privi lege der rijken. Hoe meer zij zich stelt tegenover den wil der Tweede Kamer, hoe meer de overtuiging zal groeien, dat zij uit ons Staatsleven moet ver- dwijnen. Laat zij zich verleiden den weg in te slaan, welken de heer Regoüt haar wil wyzen, dan zal zij tot het oogenblik hater verdwijning zelve het krachtigst meewerken. De stryd, die in Engeland gevoerd wordt tusschen Hooger- en Lagerhuis is reeds op inperking der rechten van het Hoogerfiuis uitgeloopen. Onze Eerste Kamer is gelukkig een minder middeleeuwsche instelling dan de Engelsche antiquiteit. Doch hot staat vot>r ons vast, dat het einde van den stryd by een conflict tusschen Eerste en Tweede Kamer, by ons voor den Senaat even ongunstig zal af- loopen, als dit het geval was met het Engelsche Hoogernuis. Wordt het zwaarteput der politiek van de door den volkswil gekozen Tweede Kamer verlegd naar de niet rechtstreeks ver kozen Eerste Kamer, dan zal dit beteekenen, dat de Senaat zyn impo- populariteit nog veel grooter zal ma ken. De leden der Eerste Kamer zullen dit alles zeker nog wel eens overdenken, vóór zij zich laten leiden door den oorlogskreet van den oud- J minister, Regoüt. rC Het is intusschen opmerkelijk^hgr de toon der rechterzijde in de Mffst<> Kamer een andere was in daJSweede. In de eigenlyke volksvertegenwoor diging sprak welwillendheid tegenover het kabinet Gort van der Linden uit de houding der rechterzijde, in den Senaat was de heuschheid zoek en zelfs was de speech van een charme ri ten redenaar als de heer Regoüt tegen over minister Treub niet vry van on hoffelijkheid. Wie heeft de partyen achter zich, Loeff of Regoüt De vraag kan oiuin zooverre koud laten, dat een conflict, door de Eerste Kamer uitgelokt, allerminst door ons, vryzin- nigen, gevreesd behoeft te worden. Mits en het is weer het woord, dat we onze mannen voor onze oogan zullen houden, zij overal onze organi satie zoo volmaakt mogelijk hebben U) „Haar zoo verdedigen, als Wilde, is mij nu ónmogelijk* den,” mompelde Hendrik. word opgeroepen als getuige eed moet doen, wordï, l— - I zaak.” Bedenkelijk krabde hij zich achter het oor. Toen tante Gonstance in de woon- I kamer wilde torugkeeren, vond 4 de kamerdeur gesloten. Toen zij aan dp deurknop rammelde,, hoorde z«) Adolf’s stem, die haar toeriep: ..Met fe* 'uw verlof/ Constance, laat ons een kwartiertje alleen; ik heb iets> met f Valentiné te bespreken. Geduldig schikte de oude damezic® daarnaar en ging in de keuken zit- f ten. Zij gevoelde voor Adolf Bauer- I f Iteh grooten eerbied, en was daarom niet beleedigd- door zijn optreden. I Gedurende den tijd, dat hij te Bêr- lijtt woonde, 'had hij haar warme Wtandsohap verworven. Hij was te gen haar ook altijd vriendelijk en Voorkomend, 'en verlichtte dikwijls f haaf huishoudelijke zorgen door ge schenken in de keuken, waarvan de weke broeder eh zijn dochter mets

Streekarchief Midden-Holland Kranten

Goudsche Courant | 1914 | | pagina 1