OR ARI idsbeurs, 13. I Ji estein's Inkt AR te Leiden we oogst. 40 trandeerd. De Oorlog. iln 1870-1871. No. 12552. behalve Zon- BESTUUR. en Telefoon Interc. 82. Bekendmaking. SI FEUILLETON Eefje. - Eerste Blad. 11 exi. -Z^.d.^^ea^texx'tï.e'loj.sud tt-oox G-o-ulqLsu Oxxi.S'txelcean— Verschijnt dagelijks PRIJS V AN HET AÏÏiINM ENT? Telefoon Interc. 82. n* p ra dra. ui gebruiken laai h. Feestdagen. Uitgeven A. BRINKMAN EN ZOON. °n Zaterdag 15 Augustus 1Ö14. 53e Jaargang. lerdagsavond* 68 dus vooruitgang to Iqn toestemmii 40 VER SUCCES. GOUDA. de rinkman Zn., Gouda. ■XCELS1OR’’ «STERDAM i je naar lobilifiatie zal <le ■opend zijn ■n 9—12 uur m Dit nummer bestaat uit twee bladen. h,-ij Japan vurklaart Duitachland don oorlog. PARIJS. 14 Aug. Japan hooft aan Duitachland don oorlog verklaard. 0,55 0,20 0,35 0,20 0,35 0,25 „0,50 )OPS, Wijdstraat 29 JEN. EVELD Las. (jING. rood, de man op dezen )üMK gaat hetdage- sjp gewone gaug. •penbare verkoopin- van trekkingen van de staats- irij en van vermakelijkheden, zooals geen sprake. ro .55 ,0.10 “m twee berekend. 0.35 by vooruit- De BURGEMEESTER van GOUDA brengt ter kennis van de ingezetenen, dat door hem is ontvangen een schrij ven van den heer Commissaris der Koningin in Zuid-Holland, waarby hij mededeeling doet dat de heeren Ministers van Binnenlandsche Zaken en Oorlog onder de aandacht der in gezetenen wenschen te brengen de bepalingen omtrent de handhaving der onzijdigheid van ons land en welk schrijven tevens inhoudt wenken en aanbevelingen voor het geval dat onze onzijdigheid mocht worden geschonden, met name, wanneer troepen der oorlog voerenden wederrechtelijk Nederland’s grondgebied mochten binnendringen. De inhoud van bedoeld schrijven is ^Donderdag j.l. reeds in dit blad ge- Ipubliceerd. g GOUDA, 14 Augustus 1914. De Burgemeester van Gouda, R. L. MARTENS. 0N SCHADEN' RN- HOLLAND u helpen, moeder? Dank je, kind! Blijf maar aan Dit zeggende ging de oude J I» keuken. Erfje was weer alleen, en weer zwier- |’,V haar droomerige blikken in het rond, l*» bet een naar het ander, zonder ergens I** rustpunt te vinden. van een niet veel w Bouw- en Woning- 1. Armenzorg. Onder* linie. skenwij geregeld tijdig mogen ontvangen vn concerten, vennakeiy*' n dJEVan in on» olden fiOUDSCHE COURANT Per kwartaalf 1 25 Idem franco per post1 50 Met Geïllustreerd Zondagsblad*. ,1*50 Idem franco per post."1.90 Abonnementen worden dagelijks aangenomen aan ons Bureau: Markt 31, by onze Agenten, den Boekhandel en de Postkantoren. maar over het algei liiksch leven toch Van uitstel van oj loteru wij nu beleven, was geen sprake. In het zelfde nummer, waarin de handhaving van onze neutraliteit breedvoerig wordt besproken, wenscht de Redactie van de Goudsche Courant hare lezers een„plezierige kermis” en raadt een bezoek aan „Dr. Felder- man’s Gorillafamilie” aan. Niet met onverdeelde instemming echter, zooals iJTïjkt uit enkele ingezonden stukken uit die dagen, waarin op intooming van de kermispret wordt aangedron gen. Voor de handhaving van'bnze neu traliteit zat men toen ook niet stil, al ging men dan ook niet over tot een algemeene mobilisatie zooals thans. De genomen maatregelen bepaalden zich tot het oproepen van 4 lichtingen der militie en het onder de wapenen houden van een 5e, een verbod van uitvoer van paarden, en een aanvrage van 4 millioen voor de buitengewone uit- gavep. De voorstellen werden 22 Juli met algemeene stommen aangenomen. Over militaire maatregelen vinden wij overigens weinig vermeld, daar, evenals thans, verboden was daarom trent medeèaelingen t| .doen. In het nummer van 17 Juli 1870 vinden wij het zonderlinge bericht, als zou de koning van Pruisen ons 40.000 man hebben aangeboden om onze grenzen te bewaken, voor welk aan bod, naar de Redactie meent, „met erkenning van de welwillende bedoe ling” bedankt was. Het zelfde nummer maakt ervan melding, dat door de Fransche regeering aan het Belgisch# gouvernement de toestemming voor doortocht van troepen was gevraagd en door België geweigerd. Dezelfde vraag dus, die nu door Duitschland aan België is gesteld, doch thans met zulke noodlottige ge volgen voor dit land. Zijn op het oogenblik vrijwel alle Nederlanders het er over eens, dat wij onze onzijdigheid moeten bewaren en ons onthouden van sympathie betui gingen ten gunste van een der oor logvoerende partyen, in 1870 was, hoe wel de regeering onze strikte neu traliteit handhaafde, dit besef niet tot alle landgenooten doorgedrongen. Zoo lezen wij in het hoofdartikel van ons nummer van 7 Augustus 1870, dat het dagblad „het Noorden” en de hoog- nam plaats tegenover het meisje, dat iflKheer wel- IX. WaHgv ©ogenblikken later werd Erfje 1 baar droomerijon gestoord door een gt die baar eerst vreemd in de ooren maar die haar in het volgende Nmblik zoo bekend voorkwam, alsof reeds dikwijls gehoord had. wangen wepden gloeiend R de deur open ging en p tnsnpel stond, aan w|en zij Nu bijna geheel Europa in oorlogs toestand verkeert, hebben wij er onze jaargangen 1870—’71 eens op nage- felagen, om na te gaan hoe de ge beurtenissen van dien laatsten grooten fEuropeeschen oorlog zich in ons blad afspiegelden, iets wat onze lezers mo- gelijkj wel zal interesseeren. Oniniddellijke aanleiding tot den porlog’' was do kwestie van de troon- tpvolgipg in Spanje, n.l. Frankrijks verzet tegen de candidatuur van Prins I Leopold van Hohenzollern van! den ^paanschen troon. Deze trok zich •oh ter 15 Jéli zelf terug. Frankrijk I Melde tpen aan den Pruisischen Ko- «ing de eisch\dat hij ook later nooit ing zou geven aan den [prins van Hohenzollern om den troon I nn Spanje te aanvaarden. Deze eisch [werd door den koning van Pruisen I Op eenigszins brufcke wijze van de I band gewezen. I Hierop volgde 16 Juli de oorlogs- I Wrklaring door Frankrijk. Ook hier I fas een kwestie betreffende een der IjÖeinere mogendheden, die plotseling jong volk trekt altijd partij Kom, ik moet naar de tN. t WORTELS. I >F VET. HOOFDHUID. I IIFFEUK. '/.blik blik f 1,40 f 0,80 0,75 OM 1,25 0,70 - „0,90 0,30 n 0,40 0.26 0,35 0,20 0,35 0,20 0,35 0,25 0,50 0,30 «0,35 „0,20 leeraar Opzoomer ruiterlijk met hun sympathiën voor de Duitschers voor den dag kwamen, terwijl „het Dag blad” de partij der Franschon koos. Ook onze toenmalige redactie bleef niet geheel onzijdig, in tegenstelling met hetgeen wij evenals alle andere Nederlandsche bladen op het oogenblik gewenscht achten. Zij schreef aan het slot van bedoeld hoofdartikel „De Staat zij (dus) geheel onzijdig „de pers kan vrijuit spreken, mits met „oo rdeel en bedachtzaamheid, opdat I „de sympathiën niet het gezond ver stand verschalken, het hoofd niet „worde verdrongen door het hart. (Wij „laten deze stijlbloem voor rekening „van onze voorgangers, Red.) Wy „voor ons gevoelen mede sympathie „met de Duitschers, die stryden voor „hun eenheid, waarop zg onbetwistbaar „recht hebben en die, ah onze Ger- „maanzehe stemgenooten, ons nader in „den bloede staan dan de Romaansche „Franschen.” Het oproepen van 4 lichtingen der nationale militie heeft in die dagen, naar het schynt, hier en daar een paniek gewekt: „ouder» namen af scheid van hun zonen in de stellige „overtuiging, dat weldnf hun bloed „zou stroomon voor het vaddtiand en „dat zij groot gevaar liepen hun kin- „deren nooit weer te «ion”, schrijf# de Goudsche Crt. in een hoofdartikel, waarin zij erop wijst dat een dergolyke vrees geheel ongemotiveerd was, en schending van onze onzijdigheid niet te vreezen was. Een ander gevolg, van de oproeping van de lichtingen was-evenals nu de oprichting van een Comité tot steun van hen, wier kostwinners onder de wapenen moesten komen. Een eerste oproep tot vorming van zulk een co mité, kwam voor in het blad van 22 Juli 1870. Eerst in het nummer van 31 Juli d. a. v. vinden wy dn oprich ting van het Comité vermeld. Verge lijken wij dit met hetgeen thans is ge schied, dan moeten we erkennen dat de Gouwenaars er in dien tijd, wat voort varendheid betreft, niet op zijn achter uitgegaan. Zelfs scheen men het over de wen- schelijkheid van een dergelijk Comité' toen nog niet eens te zyn, althans de Redactie van ons blad achtte het noo dig die wenschelijkheid nog eens in een lang hoofdartikel in het nummer van 17 Aug. aan te toonen. Ook voor het Robde Kruis was men dezer dagen heel wat vlugger/ Dan moet u mij ook niet verkeer/ beoonleelen.T juffrouw, vervolgde de jonge graaf, die hier slechts bekend was onder den naarn Thurnfels. Ik behoor niet tot die lieden, die verzot zijn op verma ken. Wellicht zou u daarom gaan den ken, dal ik verzadigd ben van de ver- (maken, die door anderen zoo Ijverig worden nagejaagd, maar dat is niet zoo, ik heb er nooit smaak In gehad. Dat kan men u wel aanzien, mijn4 beer von TburnfclR, viel de oude in. Bij |len ■•eersten blik ziet men wel, dat u niet |h gelijk andere lieden, die alleen voor imn pleizler loven. In uw wezen ligt iets ilefligH, dat eerbied inlioezenit. Waarschijn lijk Is ii niet ouder dan mijn‘zoon Karei; (naar -wat een groot verschil! J^aar ziet I I ii, mijn jongen is een echte Weener knaap, die liever In het koffiehuis zit dan èrnsflg' 'te arlwiden. i i«Fn juffrouw Nisscr,- die zich onderhol i «preken weer opwond, begon nu aan haar I |ezoeker haar hart uit te storten en over ie lichtzinnigheid van haar zoon te kla- i gen. Bemerkte zij eindelijk aan de verle genheid op Kofjes gelaat, flat zij van din- i gen sprak, die haar gast geen Iwlang i iinboezerndf-n, bf begreep zij eindelijk, dat (|e jongelieden gaarne oen oofcenblik al- Ijecn wilde zijn? Hoe dit zij, ze wendde i drukke bezigheden voor, om zich aan 1 Bot gesprok te onttrekken, on verliet de kamer. Heeft- il een broeder? vroeg de jon ge man, zoo dra de oude juffrouw weg «ras. En is dat uw geboete familie? J/i, antwoordde Erfje. Maar voel den middag heeft hij bezigheden. Ik weet niet eens waar, als secretaris van oen hooggeplaatst ambtenaar, geloof tk. Mes der beeft we| gelijkbij Is ^*1 oen horfje lichtzinnig, maar hij is zoo goed van nnrd dat men ni<*t> recht Irnos op hem kon worden. Dan Is u zeker wel veel alleen, juf frouw Eefje? Zoo hiag^ ik u imruers wel noemen? Zij knikte en lachte hem vriende lijk toe. Zeker U>en Ik voel alleen, antwoord de zij toen, maar geloof daarom nirf. dat ik mij verveel. Ik heb .gelukkig een goed humeur, en ik stel js'lan^in allerlei kleinigheden, die voor andoren niets te beduiden hebben, de bloemen hier aan hel venster, di<* Ik licglol, mijn vogeltje, dnt ik verzorg; stil toch Hansje wat maakI dat lieest oen leven als hij hoort spre ken, I— mijn naafd.werk en een goed hoek ei» dan eens uitkijkón op straat het is «timen genomen nog* niet veel, tifnar ik heb toel; Ismigbeid, en ik denk, dat men toch wel een recht voorname dame moet wezen om zich te kunnen vervelen. En dan leven wij ook nirf zoo van de wereld afgesloten, dat Ik me eenzaam kan gevoelen. Wel komt het zelden voor, dal we naar de bpcra gaten; ik hadgister ■lat genoegen, omdat Ik pas kort geleden jarig was. Wat heb ik mij do oogen uit gekeken! (Wordt vervolgd.) Men kan niet lang höos op rij», mompelde de oude. I Omdat hij een goede inborst heeft, ••de Erfje. Mettertijd zal hij wel nrtig worden. ImZ Ja- w mekaar. ZalIfc i PRIJS DER ADVEHTENTIËN: ”7 Van 1—5 gewone regels met bewysnuninier. Elke regel meer By drie achtereenvolgende plaatsingen worden deie tegei Dienstaanbiedingen per plaatsing van 1-5 regels f0.__ betaling, elke regel rfieer 6 ets. Reclames fü 25 per regel, Groote letters en randen naar plaatsruimte. klaar dan in/Ï870. 16 Juli wks do oorlog verklaard, 24 Juli worq melding gemaakt van een bijeenkomst van het hoofd-comité van het Roode Kruis, waar bange- «noord werd tot het oprichten van plaatselijke comitó’s. 29 Juli vindey wij de oprichting van zulk een comité te Boskoop vermeld. 31 Juli’'wordt tot oprichting van zulk een comité te Gouda besloten; 11 Augustus vin den wy melding gemaakt van do by- eenkomst, waarin het bestuur van hot comité gekozen werd. Wy vinden daarbij de aantekening „Omtrent do oprichting „dames-comité was nog „goeds mede te delen.” Men vergelijke hiermede en», wat nu, mot name door do Goudsche dami», verricht is! Omtrent de ideeën die mon van hét Roode Kruis had, vinden wij de zonderlingste verhalen. Zoo werd uit Leiden gemeld, dat men do Roode- Kruiivlag voor de Pruissiscbe vlag, of wel voor en «oort Geuzenvlag had aangezien. Elders vindon wy vermeld dat velen bezwaar maakten om tot het Roode Kruis too to treden, omdat zij van mening waren dat gou vernementen, die oorlog veren, zelf voor hun gekwetsten nieten zorgen. „Ménschen die ten strijde gaan, weten vooruit waaraan zij zich bloot stellen en meten dus de gevolgon hunner dwaaxheid dragen, on het leni gen hunner ramnon bestendigt don vlek des oorlogs zeiden zij volgons do Red. van do Goudsche Crt. Wij gelooven niet dat op het oogenblik nog iemand die mening ia tbogedaan, en behoeven dus niet als onzo voor ganger» verfcheideno kolommen aan hare bestrijding te wijden. Ook hierin is du» vooruitgang to constateren. Maar overigen»Evenals nu spraken in 1870 de bladen hun afschuw dit over don oorlog, en evenals in 1870 staan wij nu voor een Europoeschen oorlog, die allo vorigü*in bloediglieid zal overtreffen. bij het raam zal. En hoe vriéndelijk ran u, ml von Thnmfels, dat u naar onzen «tand komt vernemen, vervolgde de oude. Ik was hevig verschrikt, en den gehec- len avond zag ik de koppen van de paarden voor me;- maar nu vermindert dal al, en er blijft niets over van hei ge- heele voorval dan de dankbaarheid, die we onzen redder schuldig, zijn. Niet waar, Erfje? .Maar waarom zeg jij heeleinaal niets? Wel. u laat mij nirf aan het woord komen, gaf Eefje lachend ten antwoord.' Ik dank u ook wel voor de aange name Verrassing ‘van uw Iwzoek.' Was het werkelijk een verrassing voorii? Had u mijn l»ezoek niet ver wacht? Zij schudde het hoofd. Zulke een voudige lieden als wlfRtel ze, leven nog lang in de herlnomng a»n hetgeen ons gisterei? is overkomen en aan al het schoone, dat wij gezienen gehoord heb ben. Maar dat lieteckent niemendal voo? een voornaam heer, die vaa het eenc ver maak naar het andere snelt <*n die den volgenden dag zoo’n klein avontuur ver geten heeft, waar wij nog lang aan den ken. Maar mijn komst hier is toch ze ker wel het bewijs, dat ik zoo’n klein avontuur niet vergeet U heeft gelijk; wij zijn «r u dank- baar voor, zei Erfje, die /haar werk weer «ip'vattf. de oorlog deed ontbranden, en dat nog wel nadat 30 Juni Frankrijk had verklaard dat de vrede nooit zoo goed verzekerd was als toen. 7 Augustus, dus 3 weken na de oorlogsverklaring, kwam de tijding van het eerste belangrijke treffen, nl. bij Worth, tevens de eerste Fransche nederlaag, die weldra door meerdere gevolgd werd, o.a. 18 Augustus die die bij’Gravelotte. Berichten van 4 September melden eindelijk den slag bij Sedan en den val van Napoleon III. Mot dezen slag is het lot van Frankrijk feitelijk beslist, daar ook een ander belangrijk deel van het Fransche leger, onder Bazaine, te Metz tot werkeloosheid gedwongen wordt. Toch wordt de strijd hardnekkig voortgezet, de on verschilligheid van de plattelandsbe volking en de demoralisatie van het leger maken den tegenstand echter hopeloos. Omstreeks 20 September verschijnt het Duitsche leger van Parijs, en begint het langdurig beleg, dat einde Januari eindigt met de ca pitulatie van de stad. Nu volgen de onderhandelingen over den vrede, die 27 Februari te Versailles tot stand komt op de volgende voorwaarden 1°. De rdzas, zonder Belfort en Duitsch Lotharingen worden door "Frankrijk afgestaan. 2°. Frankrijk betaalt een oorlogs schatting van 5 milliard. 3®. E$n gedeelte van Frankrijk zal bezet bly ven tot dit bedrag is afbetaald. Wat de gevolgen van het uitbreken van den oorlog van de niet direct betrokken staten, in ’t bijzonder van ons land, aangaat, blijkt uit alles dat die bij lange na niet zoo ingrypend waren als die van den tegenwoordi- gen oorlog, waaraan bijna geheel Europa deelneemt. Van een algeheele ontwrichting van den economischen toestand, waarvoor wij nu staan, was toen geen sprake. Wel vinden wij een bericht, over genomen uit The Economist, waarin de waarde vermindering der effecten in de eerste dagen na het uitbreken van den oorlog becijferd wordt op 100.000.000, maar het feit dat die waarde vermindering te becijferen was, wijst er reeds op, dat men toen nood maatregelen als het sluiten der beurzen niet noodig achtte. Ook berichten uit Vlouda en Omstreken makertfiafcol mol ding van den invloed van den oorlog op^marktprijzen van vele artikelen, morgen reeds meermalen gedacht had. Achter hem kwam de oude aan. Ga binnen, mijhh<?er von «Turnfela, ga binnen vervolgde de oude met haar gewone drukte in spreken en gebaren. Zeer vriendelijk van u, mijnheer von Thurnfols dat u ons niet vergeten heeft. Eefje zal ook wel blij zijn, dat w onzen redder van gister avond terugziet, niet waar Erfje? Maar Erfje was "nog niet genoeg van haar verrassing bekomen om te kunnen antwoorden. Slechts weinige oogenblikken geleden dacht zij nog aan den man, die daar voor haar stond, en vroeg zich af, of zij hem nog wel ooit in haar leven zou terugzien. En daar stond nu die adel lijke persoonlijkheid voor haar, en zij moest de oogen neerslaan voor den blik uit zijn* donkere oogen. Mejuffrouw, begon zij, ik moot u, zoowel als «w mama, verschooning vra gen, dat ik het gewaagd heb, u een be zoek te brengen. Maar natuurlij' wilde ik gaarne vernenieh, of het ongeval van gisteren geen schadelijke gevolgen voor de dames heeft gehad. Eefje wilde hierop antwoorden, maar de spraakzame oude liet haar niet aan het wmmd. Neem toch plaats, mijnheer von JBKifels. zpide zij. op de sofa wijzende rrrm toch plaats. Of u nog een veront schuldiging noodig had, als zoo’n net heer uit de stad zulke geringe lieden bul ten In WAhring komt opzoeken! Met uw verlof, hij nam •■en «loei

Streekarchief Midden-Holland Kranten

Goudsche Courant | 1914 | | pagina 1