:EN Spaarbank mbiedingen ie Courant [o. 12654. 53e Jaargang. Eïxxziexxlaxxd- .000.000.-. STRECHT. SCHE >p het Leven, r HAAG. ELEN Zaterdag 12 December 1914. VEHGADEUIXÜ VAN HEN ÜEHEENTEII.AAI) te GOUDA. Een nachtelijke aanval. Verschijnt dagelijks Telefoon Interc. 82. XTievL-ws- exx voor Gro-ixdeu exx OxxxstrelsexL. - - behalve Zon- en Feestdagen. Uitgevers A. BRINKMAN ES ZOON.Telefoon Interc. 82. Brieven uit de Hofstad, com. ^Eerste Blad. Minister Treub en de dekking der leening na 1917. 1 nsverzekering tegen s, Amsterdam. ;end aan het Burean. inkman A Zn., Gouda. lOOtlAocefl, en Gouaa. nningszaal voorj Mili" u. Sociëteit Róunie Bond renkiesrecht. Prof Pr. ikamp. mdscommissie Armen- ?en in de I» nuscet. ürtentiön kosten sleciö iruitbelaling: 0.35, voor elke regel iT, (Pree.), Dr. A. E. EMBDEN, Dr. P. H. ikenwij geregeld tijdig mogen ontvangen vaa oncerten, vermakelgk- i deze dan in onze elden. f 1.25 .1.50 1.50 1.90 - i ons Bureau [en Boekhandel en de Postkantoren. irende scheikundige iche Tandartsen en Mond- en klauwzeer. Bij de veehouders J-HTW. te Braant en H.D. te Zeddam is mond- en klauw zeer uitgebroken. Bij den eersten wei den 48 runderen, 20 varkens en 104 kippen, bg den laatsten 37 runderen, 23 varkens en 70 kippen afgeslacht. De m derden Dinsdag maand ten huia de Wed. A. M, van des ’s mid- mr. goeding- 3 HET BESTUUR. Doch de Minister als een zelfbe- wuste Caesar meende zich ook zonder een hem steunende meerderheid in de Kamer tot regeeren in staat. Het was ons, als zag hij, de ervaren politicus, de gevaren die hem bedreigden en in de toekomst zullen ten val brengen niet door zelf verblindheid. Wij betreuren het gebeurde om meer dan een reden. Bovenal omdat Neder land niet rijk is aan hoogbegaafde, talentvolle mannen van de werkkracht vanTreub. En al ziet men nu van groote figuren, zooals hij ongetwijfeld er een is, gaarne iets door de vingers, toch gaat boven het voorrecht het roer van den Staat in handen van zulk een man te weten, de wetenschap, dat het dóórzetten van zijn wil op dit gebied voor ons land beteekent een lam geslagen zijn van elke hervorming 1 op het gebied van volksontwikkeling en sociale verzekering gedurende een periode van vijftien jaren. En daarom achten wij ons verplicht wat ook de gevolgen er van mogen zijn er voor te blijven ijveren, dat in 1917 de op den duur onduldbaar wordende druk der opcenten op de bestaande belastingen vervangen wor de door een heffing van de vermo gens en| de inkomsten, die deze dragen kunnen. Bij resolutie van den Minister van Koloniën is de ingenieur van den Rijks waterstaat 3e kl. Ph. Van der Breggen gesteld ter beschikking van den Gou verneur van Cura9ao, teneinde te wor den belast met de waarneming van het ambt van- directeur der Openbare Werken aldaar. VRIJDAG 11 DECEMBER 1914. Aanwezig de heeren v. d. Want, de Jong, v. d. Torren, Broekhuizen, v. d. Ree, IJselstijn, van Veen, Jon- genburgef, Kolijn, Knuttel, Vingerling, Muijlwgk, van Eijk, van Galen, Ver geer en Donker. DEN HAAG. Vanwege de Regeering wordt een onderzoek ingesteld naar het gewicht van de varkens in de afgeloopen maanden geslacht en dat betreffende de overeenkomstige maanden van het vorige jaar. Een officier van gezondheid schrijft in den Lokal-Anzeiger een schetsje van een onrustigen nacht „Wat is er aan de hand Bijna tegelijkertijd waren we van onze stroozak opgesprongen. Hel licht ver blindde onze oogen. Toen waren wij al wakker. In de lage deur zagen wij den ordonnans van de vierde compagnie. „Wat is er aan de hand, Ebeling vroeg de majoor, die naast mijop het siroo had gelegen. „Luitenant von ingegraven. Een bad de spade gehoord en op zijn port waren wij gealarmeerd. Toon het vijandelijk vuur begon was hel nog donker. In het vale licht van den aunbrekenden Novemberdag had men de Russen uit het moeras zien komen maar de ingegraven vijandige schutters niet kunnen ontdekken. De mannen van de vierde compagnie aanvaardden don strijd en toen de Russen op hun hevig vuur terug gingen, hadden de onzen hen achtervolgd. Luitenant von K. vooraan. Daar lichtte het vlak in de buurt. Nu eerst vuurden de onzichtbare schutters. De bajonet op het geweer, dit waren de laatste woorden van von K. geweest. Maar de stormaanval gelukte. 's Middags hebben wij hem begraven, achter een hoeve. De mannen van de eer ste compagnie stonden om het eenvoudige graf. Een onze Vader en de aardkluiten vallen naar beneden. Een eenvoudig hou ten kruis, de helm, de sabel, eenige den nentakken. Uit. In de schemering sta ik voor de deur van ons blokhuis. Daar zie ik hoe met korte tusschenpoozen nu eons een, dan twee of drie man aan mij voorbij sluipen, schuw en zacht. Allen in een richting. Nieuwsgierig loop ik om de schuur heen om te zien, wat zij willen. In het wes- ;ten gloeit bloedrood de hemel. De sil houet van armzalige sparren teekenen zich scherp at. Daar knielen do dapperen van de vierde compagnie aan hot graf van hun geliefden aanvoerder, zooals zij uit de loopgraaf gekomen waren, onmid dellijk na de aflossing. Stil ging ik heen. was. De Russen hadden langs den spoor weg een pad gevonden door het moeras en zich honderd vijftig meter voor onze loopgraven in het donker van den nacht van de schildwachten rap- Aanslag in het kamp te Harderwijk. Uit Harderwijk word ons gemeld Op 9 December ongeveer 7 uur ’s avonds stond een van de posten bij den uitgang van de aehterwacht van het internee- ringsdepot in het kamp te Harderwijk op post, toen hij meerdere malen Bel gische geïnterneerden hoen en weer zag loopen in het kamp langs de ijzer- draadversperring. Op eens zag hij op den Boschweg een persoon loopen, die in een zijner handen een voorwerp hield. Door den post aangeroepen, gaf hij heen antwoord er bleef staan. De post waarschuwde den nevenposten door te roepen „gneft acht”. Toen de post zijn geweer vaardig wilde maken kreeg hij plotseling van achteren een steek waarop hij zgwaarts een sprong maakte om te zien wie hem van achteren had aangevallen. En nu ontving hij van voren een slag op het hoofd waardoor hij half bewuste oos op den grond neerviel. Op hetzelfde oogenblik schoot hij zijn geweer af. Kort daarop stond hij weder op en schoot hij eenige malen zijn geweer af in de richting waar hij dacht dat de aanranders wegliepen. Op het schieten snelden de nevenposten toe„ die mede zagen dat el twee personen hard weg- liepen. De steek, blijkbaar met een mes toege bracht, veroorzaakte geen verwonding, maar de snee is door de kleeren gegaan. PRIJS VAN HET ABONÏÏEMENT Per kwartaal Mem franco per post. Met Geïllustreerd Zondagsblad Idem franco per post Abonnementen worden dagelijks aangenomen aan i Markt 31, bij onze Agenten, den Boekhandel en de F_. GOUDSCHE COURANT s DER AD— ËRTENTÏÊN: Van 1—-5 gewone regels met bewijsnummerf 0.55 Elke regel meer«0.10 Bij drie achtereenvolgende plaatsingen worden deze tegen twee berekend. Dienstaanbiedingen per plaatsing van 15 regels f0.35 bij vooruit betaling, elke regel meer 6 ets. Reclames f0.25 per regel. Groote letters en randen naar plaatsruimte. .dieren, die door de ziekte waren aan getast, worden begraven, evenals de ingewanden, koppen en pooten der .ovefige dieren. Het overblijvende is publiek verkocht. Door het Staatsboschbeheer is een be gin gemaakt met het ontginnen der dui nen tusschen Petten en Gallantsoog. Het doel is, de duinen daar, evenals te Ber gen en Schoor!, met boomen te beplanten. Ondanks de buitengewone tijdsom- stendigheden is de bij uitstek natio nale feestdag van den vijfden Decem ber met veel opgewektheid gevierd. Een statistiek, die een zuivere verge lijking mogelijk maakt tusschen de opgewektheid waarmede die dag in andere jaren placht gevierd te wor den en die waarmede hij in dat oor logsjaar is herdacht, ontbreekt helaas. Zij zou een zeer duidelijk beeld kun nen geven van den huidigen toestand zoowel op financieel gebied als van dien der gemoedsgesteldheid. Natuurlijk klagen de winkeliers, maar ook hierover bestaat het gemis aan een vergelijkende statistiek. Vol gens de in vele bladen overgenomen beschouwing van den heer Meuwsen, den bekenden leider der middenstan ders, herstelt de achteruitgang zich geleidelijk. Do hoop der winkeliers in luxe-artikeien was gevestigd op de Sinterklaas en wij hopen zeer, dat die hoop niet beschaamd is. Een enkele maal-voerde in de dagen vóór den 5en onze weg ons naar het Warenhuis, dat zich siert met den naam Bazar de la Paix-Vredesbazar dus Hoezeer deze weidsche naam in flagranten strijd is met de huidige tijdsomstandigheden, bleek het waren huis toch niet al te zeer te lijden onder de gevolgen dier contradictie. Het was er althans de keeren dat wij er een bezoek brachten, stamp vol en slechts voetje voor voetje gelukte het vooruit te komen. Gezien van de galerijen, had het geheel iets varr een enorm drukke fancy fair. Misschien doet het ook iets denken aan een ouderwetsche markt. Inderdaad er is een groote overeenkomst tusschen het oude markt plein en het moderne warenhuis. Naast een groot verschil natuurlijk. Alles is hier geordend, uiterst regelmatig, ge leid door éón zelfde gedachte en met een kunstig organisatie-talent, dat her haaldelijk eerbied afdwingt. De uitvinder van de warenhuizen moet een psycholoog geweest zijn, want niets treedt sterker op den voor grond bij de inrichting van deze mo derne marktpleinen dan de overal ver borgen en toch krachtig gepronceerde aanslag op het teêre punt in ieder’s ziel. Ongestoord kunnen beschouwen, ongestoord en nauwkeurig kunnen vergelijken, kunnen wikken en wegen, dat is het waartoe het warenhuis do gelegenheid biedt, die in andere spe ciale winkels ontbreekt. Van kijken komt onherroepelijk koopen, de ziel kundige wetenschap omtrent de on wrikbare juistheid van deze stelling, beheeracht de gansche inrichting van een warenhuis en heeft het onmisken baar succes gebracht. Een statistiek van hetgeen er in de afgeloopen weken in het Warenhuis ie omgegaan, en dergelijke statistiek zou een zeer merkwaardig beeld geven van den financiëelen toestand. Van statistieken gesproken, het is in dozen tijd inderdaad nog meer dan anders noodzakeljjk uiterst voorzichtig te zijn met het hanteeren daarvan. Dat is in de vorige week weer eens dui delijk gebleken bij de behandeling van het wetsontwerpMendels, inzake de ontruiming van woningen als gevolg van de buitengewone tijdsomstandig heden. Door den Minister waren uitvoerige gegevens verstrekt omtrent deze aan gelegenheid en uit die statistieken bleek dat het aantal ontruimingen eer geringer dan grooter is dan vorige jaren. Daartegenover stelde een der afgevaardigden de mededeelingen dat alleen te Amsterdam een zestigtal ont ruimingen hadden plaats gehad, waar bij alle overleg was mislukt en waar bij menschen getroffen, werden die nog nimmer te voren op een dergoHjke wijze met den kantonrechter in aanraking waren geweest. Het is een puzzle voor den buiten staander, aan te geven waar hier nu in de statistieken van den minister een fout schuilt. De Gemeente ’s-Gravenhage heeft een eigen statistisch bureau, dat nog pas op zeer bescheiden schaal werkt. Het heeft onlangs eenige cijfers ge publiceerd over de prijzen der levens middelen, dit jaar en vorige jaren. In die statistieken werd een geweldige fout begaan. Men nam n.l. als maat staf de prijzen der Coöperatieve Win- kelvereeniging „Eigen Hulp”. Het ligt voor de hand wat hierin fout was. Voor een coöperatie toch hebben de prijzen van verkoop een geheel andere beteekenis dan in een gewonen winkel. De prijzen hebben daar alleen betee kenis in verband mot de inkoops prijzen. Gewoonlijk schelen de ver koopsprijzen niet veel van die in de winkels, doch zg beteekenen iets ge heel anders. Dergelijke fouten in statistieken ma ken ze vrijwel waardeloos en toch worden zij gehanteerd als aangevende een vergelijking tusschen nu en andere jaren. Wij zijn over het algemeen zeer sceptisch tegenover de statistieken, al ontkennen wij allerminst dat zij nuttig kunnen zijn. Een statistiek, die den huidigen toestand in beeld brengt zal voorloo- pig niet ontworpen kunnen worden. Misschien dat die van Sinterklaas min of meer de waarheid nabij zou komen. Misschien Dat blijft het ake lige woord dat op alle statistieken het stempel der onbetrouwbaarheid drukt. HAGENAAR. Dit nummer bestaat uit twee bladen. Het leeningson twerp is in de Tweede Kamer aangenomen met 61 tegen 22 stemmen. Wie echter zoude meenen, dat dit stemmen-verschil een succes beteekent voor den Minister van Financiën zou zich bedriegen. Behalve, dat zioh onder de tegenstemmers zijne naaste politieke vrienden bevinden, heeft hij een klein twintigtal stemmen van links uitsluitend te danken aan het feit, dat deze tegenstemmers zulks niet deden uit bewondering van zijne houding, noch uit ingenomenheid met zijne voorstellen, doch omdat zij thans geen ministerieele crisis wilden ver oorzaken, wellicht gedeeltelijk ook, omdat het ontwerp door concessies van den Minister minder onaannemelijk voor hen was geworden. Het hoofdpunt in de discussies was het verschil van meening omtrent de dekking der leening en men mag veilig aannemen, dat ook al is het voor de ontwikkeling van ons sociaal leven pernicieuse opcenten-geknutsel voor den tijd van drie jaar aangenomen, de propaganda voor het heffen eener oonogsbelasting te betalen door hen, die wat te missen hebben er allerminst door zal worden verzwakt. Voor zoover men kan zeggen, dat iets als vaststaande mag worden aan genomen, zullen de voorstanders van deze heffing van het kapitaal, haar tot stand moeten brengen tegen den wil van den huidigen Minister van Financiën. Met groote stem en met uitgebreid heid van redeneeringen, zoo weten schappelijk, dat de helderheid van het betoog er soms onder leed, heeft deze toch verklaard, dat hij een dergelijke dekking nimmer voor zijne verant woording zon kunnen nemen. Hij nam daarmede stelling tegen over de geheele linkerzijde met uit zondering der vrij-liberaleneen door dezen minister gewaagde, ja, op den duur onhoudbare positie. Zgn wetsontwerp toch is thans aan genomen hoofdzakelijk door de stem men der rechterzijde. De beteekenis van deze stemmen is echter niet die van een steun van ’s ministers pro gram of een adhaesie aan zijne denk beelden, doch alleen en uitsluitend als oen afschuiving van de verantwoorde lijkheid dier partijen»1 op den minister. Of de individueele afgevaardigden er inderdaad mede verantwoord zijn voor het mandaat, dat zij op zich hebben genomen is een tweede vraag, die wg hier thans Onbesproken laten. Duide lijk is echter de houding der coalitie partijen gebleken uit de rede van den heer Nolens. Deze zeide toch niets meer en niets minder dan dit: Waart gij, minister, thans gekomen met een heffing van het kapitaal in plaats van met een leening, ook dan zouden wij vóór uw ontwerp hebben gestemd. Of met andere woorden, wij steunen de Regeering thans onvoorwaardelijk, in hetgeen zij daar stelt. Nog anders gezegdWee U, Regeering, als een der door U voorgestolde maatregelen blijkt verkeerd te zijn geweest, wij stemmen voor alles, doch zullen U critiseeren en zoo noodig ten val hengen, wanneer het blijkt, geen ver vulling van onze wenschen tenge volge te hebben gehad. Den Minister had een non tali inxilio gepast, beter dan de afbijtende houding, die hij innam tegen zijn meer of minder ver af staande politieke vrienden. Deze toch hadden zioh tot overleg en inschikkelijkheid bereid getoond met woorden en daden. die naast mijoj) K. iaat melden, dal de Russen oprukken tot een aanval.”- ,lloe laat is het „Kwart over vijl” zei onze adjudant, die een kaars opgestokefa. had. „ünmiddellgk alarm blazen 1” De majoor sprong op en maakte zich gereed. VV ij eveneens. „Laat de trompetter ohmiddellijk na het blazen hierheen komen.”, Nu volgde een korte beraadslaging «ver de kaart. Waar lag de vierde compag nie? Hier, voor het moeras, tot aan den spoorweg. Een heel eind. Zeer sterk was de bezetting van de loopgraven niet. Als von K. zooiets laat melden, moet het bedenkelijk zgn, merkt onze kleine en altijd vroolijke adjudant von 8. ongewoon ernstig op. Nu komt de trompetter naar binnen. De eerste compagnie is gereed om op te rukken, Nu, vooruit dan. „Dokter, maak alles in orde, er zal werk zgn.'' De majoor snelde met de anderen naai buiten. Duidelijker hoorden wij nu het intanterievuur. Het werd voortdurend ster ker en kwam van den lihkervleugel van onze stelling. Stil, zonder een woord, maar in looppas rukte de reserve-coip- pagnie te hulp naar de acht honderd me ter ver weg liggende loopgraven van de vierde compagnie. Ik breng met mijn assistent alles voor de ontvangst van de gewonden in orde. Hot is pikdonker. Slechts met de electri- sche zaklantaarn kón men den weg naai de verbandplaats vinden. Een vrij ruim boerenhuis, waar de meubels uit het eeni ge vertrek weggenomen zijn. Het stroo- lager ligt klaar, in het midden een bank en een krukje om de draagbaren op te zetten. Aan do Gerookte zolder hangt een lantaarn en werpt een spookachtig licht in het sombere vertrek. „Is er water, zijn de morphine-spuit- jes in orde De eersten worden reeds binnen ge bracht. Lichte schotwonden. De gewon den, zijn gedeeltelijk zelfs zeer opgewekt. Nu komt een ziekendrager binnen en zegt met gedempte stem, dat luitenant von K. zwaar gewond is on reeds ge* bracht wordt. Ik kreeg een schok. Ik kon dit soort berichten. Ze beduiden nooit iets goeds. De arme K. Hij was altijd zoo vroo- lijk,, zoo zeker van zijn zaak. Is hij er dan toch bij We hooren de gelijk matige stap vaa vier dragers. Daar zijn ze. Voorzichtig, heel voorzichtig wordt de ientbaan door geweren opgehouden neergelaten. Een wasgeel gezicht staart me met half geopende oogen aan. Ih greep naar do pols. „Kamferl” De P0'8 wordt beter. Wat zijn de wonden De bovenarm verpletterd. Dat kan het niet zijn. Een dunne roode streep loopt onder de uniformjas uit. Schot in de buik. Voor zichtig kijken wij na. Een schot op kor ten afstand. Waarschijnlijk een .treffer. Mijn collega stoot mij aan. We kijken elkaar veel betefikenend in het ge zicht. Morphine. De vermoeide oogen slui ten zich. De adem gaftt nog zwakjes. Het is stil in het uombere vertrek ge worden. De poging van de Russen om door te breken was volkome’a mislukt. Toen we ’s middags bij ons sj «k met brood zaten, vertelde de majoor, hoe hel gekomen

Streekarchief Midden-Holland Kranten

Goudsche Courant | 1914 | | pagina 1