inden. flANDEL :t 48-17 'ichting I NIEUWS- EN ADVERTENTIEBLAD! VOOR GOUDA EN OMSTREKEN bergambacht, berkenwoude, bodegraven, boskoop, gouderak, haastrecht, moordrecht, moercapelle, X1EUWERKERK, OUDERKERK, OUDEWATER, REEUWIJK, SCHOONHOVEN, STOLWIJK, WADDINXVEEN, ZEVENHUIZEN, ena. Maandag ff October 1926 Dit blad verschijnt dagelijks behalve op Zon- en Feestdagen FEUILLETON. Hl J Gouda swagens van DOOR GOLD VERBLIND. De tfolkenbondsidee en haar toekomst. 66» Jaargang ten, enz. enz. behandeling, ÏRVAART. Ms, 16277 dschoenen TELEF 313 schudt e den, on- Onvermengde levensvreugd valt nie- martd ten deel. hu Ik Advertentiebur'1 Bureau zyn teg( NOTEN ide prijzen- „ik een Een veel bewogen leven. Kom an uit het Engelsch van Miss E. BRAD DON. was bezocht door ruim 500 personen, waaronder verscheidene vertegenwoordigers van Gemeente- en Schoolbesturen. Dm J. A. Nedenbragt, administrateur, chef der directie van Eeconomische zaken van het Departement van Buitenlandsche Zaken, lid cn rapporteur van de Permanen ts Commissie van Toezicht op den Volken bond, heeft op de btyeenkomet van de on derwijzers in de Inspectie Gouda een rede gehouden over „de Volkem.bo'iulsidee en haar toekomst”. Wie over den Volkenbond spreekt, be vindt zidh.op het terrein van het Volken recht. Naar spreker meening is geen Vol kenbond mogelyk, die niet zou zijn gegrond op het Volkenrecht Het is noodig om te onderscheiden tusschen onze tegenwoordi ge opvatting van den Volkenbond en som mige oudere Volkertbondsideeën, omdat deze laatste van onze opvatting sterk af wijken. Men heeft het oude Romeinsche Rijk wel als een soort Volkenbond geken schetst. Men kan zich niet onttrekken aan den indruk, dat de Romeinsche Volken- bondsidee in sommig opzicht heilzaam werkte en tot een „pax romana” leidde, die iets van wereldvrede had. Spreker vraagt, of zij, die somtwylen het Britsche imperium als een soort Volkenbond aanmerken, niet in /zekeren zin aanhangers zijn van de oude Romeinsche gedachte, en of niet de „pax brittannica” een zekere tendens had, we reldvrede te worden. Als wy van een Volkenbond spreken, dan is het niet van een gemeenschap, waarin één groot en al lesbeheer schend centrum is, maar van een bond, welks leden alle gelijk gerechtigd zyn en samen beslissen wat ge beuren zal. Van zulk een Volkenbond kan gewgid, dat hy slechts gegrond zijn kan op het Volkenrecht. Van een Volkenrecht kon in de oudheid geen sprake zijn Tweeërlei schynt onbetwistbaar: ten eerste, dat het christendom de mogelijkheid van volkenrecht geschapen heeft; en ten tweede, dat het volkenrecht eeuwen noo dig gehad heeft om zich, op de basjs van het christendom, te ontwikkelen. Spreker gaat na wat vóór den oorlog op het gebied van het volkenrecht reeds bereikt was, en merkt daailbjj op, dat de samenwerking op allerlei terrein leidde tot permanente inter nationale commissies, maar ook tot vrij al gemeen© verbonden of uniën. Denk aan de wereldpostunie van 1874, die door meer soortgelijke uniën is gevolgd. In het bijzon der vermeldt spreker de twee groote inter- t nationale vredesconferenties, door de staten in 1899 en 1907 in den Haag gehouden, en de resultaten, die zij voor land- en zee- oorlog hebben opgei werd. Met name ver- meldt hij, dat krachtens de eerste conven tie, behoorende bij de slotakte van de con ventie van 1899, in Den Haag het Perma nente Hof van Arbitrage werd gesticht. Geswegen mag ook niet worden van de particuliere vredesactie, waardoor de ac tie der regeeringen is geschraagd gewor den. GOIMIE COURANT. met up. .üteen bij t nooren noeuuun van zijn naam vliegt het bloed haar naar t’hoofd, en wordt ze een oogen- blik later doodsbleek. Ge moest u die verliefde grillen maar hoe eer hoe lie ver uit het hoofd zetten, Lady Per- riam, want als ge ooit weduwe mocht worden, geloof ik niet dal ge uw voor deel zoudt doen doof een huwelijk met Edmund Stamden. (De heer de Biouw heeft nadat Dr. Ne- derbragt zijn belangwekkende rede had beëindigd, herinmfert aan de woorden dooi den Duitsdhen Minister van Buitenlandsche Zaken Dr. Stresemann té Genève gespro ken bij de intrede van Duitschland in den Volkenbond: De goddelijke Bouwmeester- der aarde heeft de menschheid niet geschapen als een gelflkvormig geheel; hy gaf den men- schen als heiligdom in hun zielen de moe dertaal, hij. gaf hün als vaderfand ver schillend geaarde streken, maar het kar niet de beteekenis der Goddelijke wereld orde zijn, dat de menschen hun hoogste nationale prestaties tegen elkander kee- ren en do algemeene cultureeie ontwikke- lind altyd weer achteruitbrengen. Diegene zal de menscheid het best die nen, die, wortelend in eigen volk, alles, wat hem aan geest en zied is gegeven zoo ver mogelijik ontwdkkelt, om, over de grenzen van het eigen volk uitgroeiend, de geheele menschheid ervan mee te deeien. Als dit - aldus de heer De Biouw de winst mag zyn van deze ver gadering, dat die mooie gedachte van Stre semann wortel schiet in ons gemoed en wij ze uitdragen aan allen, met wie wij in en buiten ons werft in aanraking komen, dan is aide moeite en alle zorg, aan deze bijeen komst besteed, ruimschoots beloond. Wij merken nog op, dat de vergadering Kcn-e, lum uit? persoon gevoneen, en naar naar Lady Hernam gezonden met ee-ne aanbeveling die bijkans als een bevel klonk. Als Sylvia te zeggen nad. gehad, zou zij de vrouw niet hebben Zeer uitvoerig gaat spreker dan na, 'lo. welke ideeën van Wilson van belang zijn voor de kennis van de Volkenbondsidee, 2o. wat de statuten van den bond zeggen. Wat valt ons op, als we deze twee groepen van punten vergelijken? Vooreerst dat ze elkaar niet dekken en voorts dat ze weinig houvast bieden: ze zeggen ons althans niet, wat de Volkenbond praktisch zal zyn. Deze groepem van punten bestrijken drieënlei terrein. In de eerste plaats zeer zeker het terrein der verhouding van de staten on derling, b.v. conciliatie, internationale rechtspraak, vermindering van bewapening. In de tweede plaats het terrein der interne aangelegenheden, b.v. de vraag, hoe de volken geregeerd zullen worden, een punt, door Wilson opgeworpen ,maar zóó niet door den bond overgenomen. Ten derde ter reinen, waarop zich niet in de eerste plaats de regeeringen, maar vooral de volken hebben te bewegen, b.v. sociale, humani taire en sanitaire quaesties. In zoover kan het gemis aan preciseering van wat de bond zal zyn, geen kwaad, dat zulk een in stituut alleen zyn kan en alleen moet wil len zijn idee, geest, „esprit”. In dien zin maar ook alleen in dien zin kan de zoo vaak misbruikte uitdrukking „esprit de Ge nève" door den beugel. Voortdurend valt op, dat er is een heel sterk streven bij de machthebbers am do macht aan zich te houden. Dat is vooral in den laatsten tijd uitgekomen by het vraag stuk der permanente, semi-permanente en niet-permanente zetels in den Raad van den Volkenbond. Ondanks dit kwaad in den uoegd. .,Wat weet gij van bedienden mijn schat Ge jt te jong om daarover te kunnen oor doelen. Een trouwe kerel die Bain, een man waar men staat op kan maken.” „Hij dient zijn eigen belang, anders niet’ mompelde Bylvia. Stivia wist niet dat zij t juist aau de tusschenkomst van mijnheer Bain had te danken, dat haar toekomstig in komen op vijf in plaats van drie dui zend pond jaarlijks was vastgesteld maar al had zij dit misschien ook ge weten. toch zou zij zich kwalijk heb ben kunnen verzoenen met die voort durende inmenging in haar huishoude lijke schikkingen, die zij als eene soort dwingelandij beschouwde. Er was niemand in huis, de moeder niet uitgezonderd, voor wie dat kleine kind zrnlk een bron van vreugde was als voor de ziekenoppesseres, jnffrouw Carter. Zij vond er haar grootste ge noegen in hem een half uurtje in haar armen, te mogen, hebben, wanneer mijnheer Perriam’s eigen verpleegster, juffr. Tringfold, In een goede luim was en gestemd om zulk eene vrijheid met haar voedsterling toe te staan Zij boog zich over zijn wieg heen met eene teederheid. die. zoo zij slechts was voorgewend, eener on verbeter Dike tooneelspëelster waardig zóu rijn ge weest. (Wordt vervofgd). streven om geschillen in de eerste plaats die van anderen, door conciliatie, mediatie of arbitrage uit den weg te ruimen. De vreedzame oplossing van het Italiaansch- Grieksche geschil van 1924 en van het Grieksch-Bulgaarsche van 1925 is direct of indirect een resultaat van dit streven. En, al kan niet gezegd worden, dat de verdra gen van Locarno van najaar 1925 recht streeks met den Volkenbond verband hiel den, het verband ermede was toch wel nauw: in Locarno waren de leiders van den bond aan het werk en in Locarno werkte de zuurdesem van het protocol van Genève door. Spreker herinnerde er aan, dut in Sep tember 1926 in Genève heeft plaats ge vonden; de toelating van Duitschland en releveerde nog, lo. het vraagstuk der garanti werdragen, dat hier te lande met name in 1923 zulk een rol gespeeld heeft; 2o. het probleem van de internatio nale politiemacht; 3o. het vraagstuk der vermindering van bewapening, om daarna een uitvoerige bespreking te wijden aan den Volkenbond als intellectueel© werk plaats. Spreker ging na wat in Genève en Den Haag (Hof) door den Volkenbond ver richt wordt om ook uit het praktische werk I ADVERTENTIEPRIJS: Uit Gouda en omstreken (beboorende tot den bezorgkring) 5 regels f L30, elke regel meer 0.25. Van buiten Gouda en den bezorgkring: 1—5 regels 1.55, elke regel meer 0.30. Advortentiën in-het Zaterdagnummer 20 bijslag op den prijs. Liefdadigheids-advertentiën de helft van den prijs. INGEZONDEN MEDEDEELiNGEN: 1—4 regels 2.05, elke regel meer 0.50. Op de voorpagina 50 hooger. Gewone advertentiën en ingezonden mededeel ingen bjj contract tot zeer geredueeer- den prijs. Groote letters en randen worden berekend naar plaatsruimte. Advertentiën kunnen worden ingezonden door tusschenkomst van soliede Boekhan delaren, Advertentiebureau* en onze agenten en moeten daags vóór de plaatsing aan het Bureau zyn ingekomen, teneinde van epname verzekerd te zjjn. Mynheer Bain maakt zich verdienstelijk. 1 'Sylvia’s kind1 groeide- en bloeide, en gedurende dien heerlijken zomer kwam t haar voor alsof t leven nieuwe aan (rekkelijkheid voor haar .had. De klei ne was zulk een nieuw speelgoed voor haar, en rijn geboorte deed haar zoo veel moer in aamzien stijgen. De oe dienden waren eerbiediger dan vroe ger. De moeder van Perriams toekom stigen meeat er was een veel verheve ner persoon dan Sir Aubrey’s jonge vrouw en daar Sir Aubrey in zeke re mate zedelijk dood' was. waren de blikken van het dienstpersoneel bij kans uitsluitend; op (ten erfgenaam gr- richt, alsof dat onnoozele kind reed? heer en meester was. Een boerenvrouw, de kinderlooze weduwe van een armen pachter. die bankroet was gegaan en ptoteelhn overleden. wak als baker in dienst ge- komen. Mijnheer Bain. die led*ereer BUITEN LANDSCH NIEUWS. DUITSCHLAND. De opvolger van von Seeekt. Tot opvolger van generaal von Seeckt ia benoemd luitenant-generaal Heye, com mandant van eerste divisie te Konings bergen. Luit.-Gen. Heye, heeft den naam in poli tiek opzicht sympathie voor de Duitsdie Volkspartij te hébben ,zoodat zyn benoe ming de machtspositie die Stresemann momenteel inneemt nog zal versterken. ZUID-AFRIKA. Ontzettende ramp in Natal. 112 mijnwerkers omgekomen? Uit Kaapstad komt het beridht, dat gis teren een geweldige ontploffing heeft plaats gehad in een m^n van de Durban Navigation Collierieis, die haar mynen 'heeft in het district Newcastle (Natal). Men gelooft, dat vier blanke en 116 in- boorlingen-mVnwerkers gedood zjjn. De müjn is geheel verwoed. De mannen zijn ingesloten. Als oorzaak wordt aangenomen de aan wezigheid Nan gas. Tot dusver is het niet gelukt hulp te verleenen. De raffpp had plaats, kort nadat de nacht ploeg in de m^jn was af gedaald. De vlam men, die na de ontploffing uit de schach ten opstegen, waren mijlen ver in den Om trek te zien. Het nxldingswerk weid onmiddelliijk ter hand genomen, doch eerst tegen midder nacht kon de eerste reddingsploeg in de myn afdalen. Na eenige uren moesten de reddingswerkzaamheden evenwel worden gestaakt. Men had toen een aantal lyken kunnen bergen. iDe myn is een der grootste van Natal en behoort aan dé United Castle Cy. In het afgelOopen jaar heeft de myn de pro ductie aaanmerkelijk vergroot en dé laat ste maand stand de m'dn in Natui aan de spits met een totaalproductie van 70.00 ton. FRANKRIJK. Een onderhoud met de Koningin van Roemenië. Haar reis naar Amerika. Robert <le Fiers, lid der Académie Fran- ^aJse en „directeur littéraire” van de hFI" garo”, is ar binnen een' kort tydBbestek in geslaagd twee vorstelijke personen te im- terview-<ta. Eenige maanden geleden had hij een ondeuhoud met Koning AJfons van Spanje; thans heeft hij een gesprek gehad met KOTiingrim Maria van Roemenië, die op haar doorrreis naar de Ver. Staten in Pa- rps vertoeft. Na een uitvoerige irubeuking, waarin Ro bert de Fiers veirzekert dat de Koningin niets van haar charme heeft vei lor en nu zü heur haartooi aan de mode op geofte rd ABONNEMENTSPRIJS: per kwartaa. 2.25, per week 17 cent, mer Zondagsblad per kwartaal 2.90, per week 22 cent, overal waar de bezorging per looper geschiedt. Franco per post per kwartaal 3.15, met Zondagsblad 3.80. Abonnementen worden dagelijks aangenomen «au ons Bureau: MARKT 32, GOUDA, by onze agenten en loopers, den boekhandel en de postkantoren. Onze bureaux zyn dagelyks geopend van 9—6 uur. Administratie Telet Interc. 82; Redactie Telef. 83. Postrekening 48400. anders dan de iuee van het Volken recht, maar dit volkenrecht dan zoo ver staan, dat de Volkenbond wil èn den uit bouw van de internationale rechtregels en den bouw of uitbouw van de internationa le conciliatie, arbitrage en vooral recht spraak. Vraagt men of er dan in de Vol- keiïbondsidee niets nieuws is, vergeleken met de oude volken rechtsidee, dan is het antwoord: zeer zeker, het nieuwe is, dat men niet nu en dan eeus in internationale conferenties tot regeling van bepaalde za ken bijeenkomt, nu hier dan daar, maar op geregelde tjjden, wat den Volkenbonds raad betreft meermalen per ‘aar, wat de Assemblee betreft eens per jaar. Men vraagt onze medewerking in hoofdtaak in vierderlei vorm: als lid van den Raad, als gedelegeerde ter As semblee, als leden van commisaiën, als ambtenaren van den bond. In al deae func tion moet onze gedragslijn deze zjjn: too- nen, dat we geen persoonlijke glorie zoe ken, maar de zaak dienen; toonen, dat we zonder aanzien des persoons en des lands handelen, d.w.z. zuiver zakelyk oordeelen en daarnaar onze gedragslijn bepalen; too nen, dat ons land in den Volkenbond geen belang voorstaat, dat het in anderen bellan- gen zich geen partij stelt, maar slechts het leteht zoekt; toonen, dat we eiken redelij ken maatregel willen helpen nemen, die de menschheid in meerder of mindere mate nader kan brengen tot bet begeerde doel. bondsideeën te putten. De gevonden ideeën schiftende komt spreker tot de conclusie, dat slechts een 6 tal punten nadere bespre king vragen ,n.l. lo. wereldvrede, 2e ver mindering van n&tionafy bewapening, 3e conciliatie en arbitrage»' 4o. internationale rechtspraak, 5o. garantteverdragen, 6o. in ternationale ^militaire e-a. machtsmiddelen’ Spreker wil, aan de hand van wat hy schriftelijk ook reeds betoogde, over elk dier punten enkele opmerkingen maken. Moeten wjj naar wereldvrede stre ven? vnaagt spreker. Hy meent, dat dit eigenlyk geen vraag is. De oorlog te zulk een geesel der menschheid, dat de leuze „oorlog aan den oorlog” niet te sterk is. Maar is wereldvrede bereikbaar? Men be hoeft niet te staan, qp het orthodpx-christe- lyke standpunt, dat spreker zelf inneemt; om ten deze zeer voorzichtig te oordeelen. Maar ook ontwapening, of vormin- dering van bewapening is geen begin sel. Bewapening is niets anders dan eau middel om een doel te bereiken. En dat middel kan men alleen prijs geven ais het doel vervalt. Welnu wat is het doel? Het kan zyn aanval, het kan ook zyn verdedi ging. Valt de aanval weg, dan valt op den duur ook de noodzakelijkheid van bewape ning voor verdediging' weg. Op den duur slechts, omdat niet aJleen de aanval moet ophouden, maar ook bij de andere party de overtuiging moet post'Vatten, flat geen aanval meer te vreezen is. Deze overtui ging bij de andere partij kan alleen dan ontstaan, als de eerste party, van welke aanval gevreesd werd, zich ontwapent. Dat wil dus zeggen ,dat ontwapening alleen o dan gc.Fdtn zin heeft als zij je'yktijdig en Volkenbond te een arUStW fiö doelbewust. plaats vindt..-lAaar eenzijdig te ot.m.An rraanMHan .in anreto niaats doen plaats vinden kan niet voorzichtig genoemd worden ,hoe goe.i zulke ontwape ning ook moge bedoeld zyn als propagan distische maatregel of als poging van een beroep op edelen zin bij de tegenpartij gel ding te verschaften Is er iir cle politiek van staten, die lid zjjn van den Volkenbond en de rechtspraak van 'het Internationale Hof hebben aanvaard, nog plaats voor garan- bieverdragen Spreker merkt op, dat ga- rantieveidragen staan tegenover de idee van ontwapening en wellicht vermindering van ontwapening zelfs izouden beletten. Ga- ranbieverdv&gen hebben de strekking, de eenheid In den Volkenbond te verbreken en bij anderen het geloof in den bond te ver zwakken. En: garantieverdragen schaden de doorwerking der idee van overheer- sching van het recht en moeten noodwen dig schade doen aan positie en beteekenis van het Haagsche Internationale Hof. En ten slotte wat is nu eigenlijk als de Volkenbondsidee te beschouwen; wat hebbert wy te ('enken van te toekomst van die idee; on wat moeten wy doen om die idee tot gelding te brengen. De idee van den Volkenbond is niets auiigenomen,- alleen om rich te ontlrek- ken aan de bemoeiingen van mijnheer lioin, die rij als eene soort dwinge landij en heersclvz.uchl beschouwde, maar Sir Aubrey, die bij het onder houd' tegenwoordig was, en altijd de 'partij van Shadrack Bain opnam, wiide vds.rekt dat juffr. Tringfold zou wor den geauurd. Eenige weken voor de geboorte van den erfgenaam werd jut- trouw Tringfold dus bij het dienstpet soneel ingelijfd. Ee« uur daarna had Sir Aubrey reeds het geheele gesprek vergeten, n aar zijn tusschenkomst luid mijnheer Bain, in staat gesteld rijn zin door te drijven, hetgeen Sylvia ten hoogste verdroot. ..Waarom trekt gij altijd partij voor mijnheer Bain tegenover mij?’ vroeg zij. toen de rentmeester was vertrok ken. ..Mijnheer Bafn Is een heel verstan dig man. lieve kind”, antwoordde Sir Aubrey op zijn verwezen toon „volg altijd maar Bain’s raad. Als Bain een baker recommandeert, moet de baker food rijn.” ..Maar ik zou liever zelve een keus hebben gedaan”, hernam Sylvia mis- Kuitö geneel verstompt is, tróKt zich ook nergens zorg over aan. zit geen reden waarom hij i niet ot negentig brengen zou. Geen enkele maal vroeg Edmund naar Lady Perriam. Hij wist niet hoe nabij het graf rij wellicht was ge weest hij wist niet of zij nu buiten gevaar was. Was rij niet reeds dood voor hem Kon de dood haar verder van hem verwijderen of de klöve tusschen hen nog grooter maken, dan haar ontrouw reeds liad gedaan? En toch zou hij er op dat oogenbhk veel om gegeNen hebben, te weten hoe rij ’t maakte. Alleen uit vrees van haar in ongelegenheid te brengen, hield hij deae vraag terug. Hij sprak nog even over onverscliil lige zaken, rookte rijn sigaar uit en weuschte den rentmeester goeden nacht Met gekruiste armen over de breed c steenen balustrade geleund, keek Sha- drack Bain de zich verwijderende ge daante na. totdat rij in de smalle laan verdween. „Dit bevestigt tnij in mijn vermoe den.” zeidie hij bij zich zelven. "r dacht wel dat er iets meer dan voorbijgaande verliefdheid tusschen die belden had bestaan. Mijnheer Standen moet er veel van geweten hebben hoewel hij rijn best doet om een verschflllige houding aan te nemen Maar rij neemt de zaak zoo luchtig 112; - Mijnheer Bain zuchtte en treurig het hoofd. „Dat is een onderwerp waarover ik iet gaarne spreek”, antwoordde hij a een kort stilzwijgen. „Gelukkig’ oegde hij er bij met een scherpen blik op ’t gelaat van den jongen man. dat hij nog even in de schemering kon onderscheiden, ..hoezeer de geestver mogens vah Sir Aubrey ook zijn ver zwakt, zijn lichaam is uitstekend ge zond. Waarlijk, ’t zou me niet verwon- ^ren als hij zoolang leefde als u of .Hij heeft altijd twintig jaar in rijn nadeel”, hernam Edtanmd. „Ja, mw wij leven gauwer wü vermoeien onze hersenen en verslijten ons lichaam'. Hij leeft als een klein, kind, hij denkt en Werkt niet, hij slaapt zoo rustig als een zuigeling in rijn wiegje, en daar rijn geheugen bij-

Streekarchief Midden-Holland Kranten

Goudsche Courant | 1926 | | pagina 1