moe ei neen n Noury OURY xF- tl miTEIT NIEUWS- EN ADVERTENTIEBLAD VOOR GOUDA EN OMSTREKEN Dinsdag 24 Januari 1939 19940 'd I Dit blad verschijnt dagelijks, behalve Zon- en Feestdagen Alle burgers werken aan de verdediging der stad. SO NOG EEN LINIE SCHEIDT FRANCO VAN BARCELONA. Rublee zal waarschijnlijk deze week nog verder onderhandelen. NIEUWERE] Pogingen tot instelling van luchtpolitie. Chamberlain vraagt vrijwilligers. 77e Jaargang moordrecht, moercapelle, OUDERKERK, OUDEWATER, REEUWIJK, SCHOONHOVEN, STOLWIJK WADDINXVEEN, ZEVENHUIZEN, enz. BERGAMRACIW, BERKENWOUDE, BODEGRAVEN, BOSKOOP, GOUDERAK, HAASTRECHT, NIEUWERKERK, C”--- -- ♦w o. Staat van beleg afgekondigd. cc noemen. 4 s gravenhagi I n de kenmerkende s voor de buiten- ^Maandagoch- fcsteld met de 'tliteit. nder kosten geeft >duct garandeert; •rgt voor een serie Ie gehefele wereld Standard benzine wij, dat deze kwa* en mocorrijwiel- Garaf- rukten Pana- 6 alle kwesties, waarbij beide belang hebben en overleg te plegen, in geval de verdere ontwikkeling dezer kwesties tot interna tionale moeilijkheden zou kunnen leiden.” in Nederland kan an hooge klasse: JUl VVM ende en versterkend» im en geest nieuw» ndervlnd den weldadig d op Uw zenuwen, dl» erachter maakt. Moe- jnen door Tonicum Itje vóór den maaltijd, en drogisten verkrijg, on. Dubb. flacon f 2.25 met het democratische stelsel, waaronder wy leven, of met de vrijheid, naar welker behoud wy altyd gestreefd hebben. Wij vertrouwen, dat wy alle vrijwilligers, die wy wenschen, zullen krijgen zonder dat wij enze toevlucht zullen moeten nemen tvt dwang. en Redactie Telef iedere maand door het parlement moest worden goedgekeurd. Deze alarmtoestand is de tweede fase in het kader der voor zorgsmaatregelen en biedt de mogelijk heid dat het burgerlijke gezag toonaan gevend blijft voor ieder gebied, dat niet noodzakelijk door het leger - moet worden. De staat van oorlog is de laatste fase, waarin de grondwet voor ziet. Hij maakt het mogelijk dat alle diensten, in het bijzonder die van bur gerlijke en militaire voorraden, oorlogs industrie enz. onder één leiding ge bracht worden. Miaja heeft zich reeds tend vroeg in verbinding provinciale gouverneurs en andere mili taire en burgerlijke autoriteiten, met het oog op het in wenking doen treden van den staat van oorlog. Het radio-station van Valencia heeft gistermiddag een rede van generaal Miaja uitgezonden, waarin deze aen staat van oorlog iA geheel republikeinsch Spanje afkondigde. De rechtsche artillerie nadert. Aan alle kanten wordt een ver bitterden strijd geleverd. Omtrent de opmarsch van de troepen van franco in Catalonië wuroh nader gemeld, dat ae Maestrazco divisiAen de divisie uit Aragon vanmiddag bij) Man- resa streden,, terwijl aan ue kustyin het Zuiden de Marokkaansche troepen poog den op te rukken, zoodat Barcelona van avond onder het bereik van de rechtsche artillerie zal komen. De rechtsche troepen bevinden zich op het oogenbiik op 4 kin afstand van Man- resa, de Pico del CuiMs door hen bezet. Langs de kust en in het gebied van Sah Saturnino rukken de troepen van Franco snel op. In ’t Woorden hebben de recht- schen Fora en Biosco bezet. In den geheelen sector wordt verbit terd gestreden. De republikeinse he ver dedigingslinie is niet, aangh^st.yFelle aanvallen zijn ondernomen tenïïoorden van Sitges, waar de rechtschen vasten voet op de hellingen 'van liet gebergte trachtten te ki’ijgen.Mp des ochtends van Villairancamcl des op en begonnen een omtrekkende beweging langs den weg naar Gava. In- dien het Garaf-gebergte door de recht- senen .veroverd wordt, kan zich op hun weg langs de zee naai1 Barcelona geen enkele natuurlijke moeilijkheid meer voordoen. Naar wy vernemen, worden thans be sprekingen gevoerd tusschen ambtenaren van de Ryks veld wacht en leden van de V. O.S., de Vry willige Organisatie van Sport vliegers, om, indien de betrokken minister hiertoe zyn toestemming verleent, te komen tot de instelling van een soort van lucht politie, met dien verstande, dat een aantal Ryksveldwachters zou worden opgeleid tot waarnemers aan boord van vliegtuigen, welke Waarnemingen zy dan in bijzondere gevallen zouden verrichten aan boord van vliegtuigen van leden van de V.O.S. De onderhandelingen zyn nog niet ten ein de, doch reeds mag de verwachting worden uitgesproken, dat het resultaat gunstig zal zyn. FUNK EN DUITSCHLANDS BUITENLANDSCHE SCHULDEN. Binnenkolt de kwestie van de bui- tenlandsche schulden aan de orde? De Essener National Ztg., het blad van Göring, schryft in zyn commentaar op de benoeming van Funk tot Ryksbank-presi- dent, dat deze wellicht spoedig de gelegen heid te baat zal nemen om de kwestie van de Duitsche buitenlandsche schulden aan de oyde te stellen. De minister van Econ. J Zaken, aldus dit blad, heeft’ van den eersten oag van zyn-optreden af steeds gestaan op den nauwen samenhang tusschen den buitenlandschen handel en de internationale schulden. Hy heeft herhaaldelijk gesproken over de dwaasheid van politieke schulden en hun ongunstigen invloed op den inter nationalen handel. Als president van de Ryksbank zal par tijgenoot Funk ongetwijfeld spoedig een gelegenheid hebben om deze opvatting te ventileeren in persoonlijke 'besprekingen met de leiders van de centrale banken van, andere landen. De President van de Rijks bank behoort immers automatisch tot het bestuur van de Bank van Int. Betalingen. WAT GRAAF CIANO IN BELGRADO BESPRAK. Binnenkort een vriendschapsverdrag tusschen Zuid-Slavië ep Hongarije. Met betrekking tot de reis van Ciano naar Zuid-Slavië zijn politieke kringen al gemeen van meening, dat de eventueele te rugslag dezer reis pas merkbaar zal wor den over eenige weken, d.w.z. na het be zoek van Csaky aan Rome en misschien Belgrado en na de conferentie van den Bal- kanbond te Boekarest. Deze conferentie zal Stoyadinowitsj ge legenheid geven persoonlijk in contact te treden met den nieuwen Roemeenschen mi nister van buitenlandsche zaken, Gafencu en met de Roen^èensche regeerders van gedachten te wisselen over vraagstukken van Midden-Europa, met name over een aanpassing der onderscheiden betrekkingen van Zuid-Slavië en Roemenië met Honga rije. De Giornale d’Italia verzekert, dat er geen enkel verschil van meening tusschen Rome "en Belgrado bestaat, ook niet ten aanzien van Spanje of van het Fransch- Italiaansche geschil. Het blad schryft; „Samenwerking beteekent natuurlijk niet altyd,VdAt men zich verbindt tot actieve tusschenkomst, maar wel, dat Italië en Zuid-Slavië in geen enkel vraagstuk en in geen enkel geval van meening verschillen of in een conflict tegenover elkaar zouden staan.” Dé Giornale schrijft, dat binnenkort éen vriendschaps- en "hietaanvalsverdrag tus- schen Zuid-Slavië en Hongarije zou worden gesloten. ADVERTENTIEPRIJS! Uit Gouda en omstreken (behoorende tot den bezorgkring) 15 regels 1.30,'elke regel meer 0.25. Van buiten Gouda en den bezorgkring: 15 regels 1.55. elke regel meer 0.30 Advertentiën in het Zaterdagnummer 20 bijslag op den prjjs. Ldefdadigheids-advertentiën de helft van den prijs. INGEZONDEN MEDEDEELINGEN; 1—4 regels 2.25, elke regel meer 0.50. Op de voorpagina 50 hooger. Advertentiën kunnen worden ingezonden door tusschenkomst van soliede Boek handelaren, Advertentiebureaux en onze agenten en moeten daags vóór de plaatsing aan het Bureau zijn ingekomen, teneinde van opname verzekerd te zijn. Gewone advertentiën en ingezonden mededeelingen bij contract tot zeer gereduceerden prijs Groote letters en randen worden berekend naa^ plaatsruimte. Rublee’s rapport. Tydens de vergaderingen van het bureau van de intergouvemementeale commissie voor de vluchtelingen heeft Rublee, de di recteur van het permanente bureau, rapport uitgebracht over zijn gedachtenwisselingen te Berlyn met Schacht en Goering. Rublee vertrekt spoedig weer naar Ber lijn, waar hy Woensdag zijn besprekingen met Wohlthat zal hervatten. Het bureau, waarin vertegenwoordigers zitting hebben van Groot-Brittannië, de Vereenigde Sta ten, Brazilië, Nederland, komt in de eerste helft van Februari te Londen weer byeen. Naar de firma F. W. Uittenbogaard to Rotterdam, de reedery van het s.s. „Park- laan", mededeelt, is het Britsche s.s. „Deer- pool”, dat reeds geseind had met volle kracht naar het in nood verkgerende Ne- derlandsche schip te stoomen, by de „Park- laan” aangekomen. Geëscorteerd door de „Deerpool” stoomt de „Parklaan” langzaam naar de Azoren op. Wy vernemen nader, dat de „Parklaan” in een hevigen storïn terechtgekomen is en scheepshuidbeschadigingen heeft opgeloo- pen ter hoogte van het ketelruim, zoodat de kapitein het noodzakelyk oordeelde nood seinen te geven. rx E troepen van generaal Franco be- U vinden zich op het oogenblik op 4 km afstand van Manresa. De Pico del Coll is door hen bezet. Langs de kust en in het gebied van San Saturnino rukken de troepen snel op. In het Noorden hebben zij Fora en Biosco bezet. Barcelona is thans onder het bereik der rechtsche artillerie. Gistermiddag hebben zes vliegtuigen van Franco wederom de havenzone van Barcelona gebombardeerd. Een uur later werd de aanval herhaald, terwijl de zone te half vijf voor de derde maal gebom bardeerd werd. Er werden opnieuw eenige Britsche schepen getroffen. Het s.s. „Dover Ab bey” werd door een voltreffer geraakt en ernstig beschadigd. De „Thorpe Bay” is eveneens getroffen; van dit schip is de halve brug weggeslagen. De .African Mariner” is vermoedelijk gezonken en de „Huntress” heeft veertien gaten in den steden. Op de „African Mariner” en de „Thobroe Bay” is de tweede stuurman om het\ leven gekomen. Een ander Britsch ®hip, de .Stanbrook” is zeven mijl uit 8e kust aangevallen en schijnt ook getroffen te zijn. De rechtschen beschikken over onge veer twintig welbewapende divisies. De republikeinsche troepen, die in gqede orde terugtrekken, hebben blijkbaar ge brek aan wapenen, doch niettemin zijn zij j»t een zekeren tegenstand in staat. Het’gaat er thans om of de troepen van Franco nog kracht genoeg hebben om de laatste linie te nemen of dat zij een rustpoos moeten/houden en zich moeten voorbereiden op een beleg van Barcelona. gezien het economische leven en de sociale en beroepsstructuur der bevolking aange past moeten en zullen worden aan de mate der verantwoordelijkheid van de Poolsche bevolking voor de lotsbestemming van den staat. Geconstateerd moet worden dat de eisch eener verhevigde toeneming vaA emi gratie van Joden uit Polen eensgezind wordt gesteld door de openbare meening. De regeering zal alles in het werk stellen om de voorwaarden te verzekeren, die een intensifieering der emigratie mogelijk ma ken. De Joodsche bevolking in Polen toont een krachtige neiging tot landverhuizing en er bestaan ook in de wereld talrijke ge bieden, die. in staat zyn immigranten op te nemen en beschikken over de noodige voor waarden voor een Joodsche emigratie. De daling in het aantal geëmigreerde Jo den uit Polen, dat van 70.000 per jaar voor den oorlog terugliep tot ongeveer 10.000 in de laatste jaren, moet beschouwd worden als een hoogst gevaarlyk verschynsel. De oorzaken van dit verschynsel moeten ge zocht worden in moeilijkhedenj buiten het land. Nederlandsch vrachtschip in moeilijkheden. „Parklaan” vaart /met lek naar de Azoren. Uit New-York wordt gemeld: Er is een radiogram opgevangen, waarin wordt medegedeeld, dat het Nederlandsche vrachtschip „Parklaan” zich in moeilijkhe den bevindt. Het schip, dat een bemanning van twin tig koppen aan boord heeft, gaf als positie op 36 gr. 45 min. NjB. en 49 gr. 14 min. W.L., dat is op 2000 k.m. van kaap Hat teras. Het'jl Engelsche vrachtschip „Deerpool”, dat>ii<*h op 100 K.M. van het Nederlandsche senip bevond, toen de noodseinen werden uitgezonden, gaf direct bericht te hulp te komen. Ook de Engelsche vrachtboot „Ca- rare” voer naar het schip ter assistentie. Volgens een door de Engelsche vracht boot „Masheer” opgevangen radiogram deelde de „Parklaan” mede een lek in den romp te hebben. Het Nederlandsche schip vaart langzaam in de richting der Azoren. De kapitein vroeg slechts begeleiding tot de Azoren% voor het geval het noodig zou zijn, dat de bemanning de „Parklaan” zou verlaten. Het vrachtschip „Parklaan”, dat toebe hoort aan de firma F. W. Uittenbogaart te Rotterdam, is met een leding metaalafval van Boston op weg naar Hamburg. Het schip was op 15 Januari j.l. uit Boston ver trokken. Uit Barcelona meldt Reuter dat de stad denzelfden aanblik biedt als Ma drid, toen de vijanden destijds de poor ten der stad naderden. Met koortsach tige haast wordt gewerkt aan de miltalre versterkingen der stad. Het zakenleven ligt geheel stil en burgers van alle leef tijden arbeiden aan de verdedigings werken. Alleen een officieel nieuwsblid is van ochtend verschenen, hierin werd het communiqué gepubliceerd, waarin de regeering verklaart besloten te hebben in Barcelona te blijven en de stad te verdedigen, hoewel een aantal onderge schikte departementen naar elders is vervoerd en de burgers systematisch worden geëvacueerd. Alle bars, café’s en restaurants zijn gesloten, terwijl de hotels slechts offi ciële Personen, militairen en vluchte- Itagen/ op doortocht onderdak mogen verschaffen. Voorzorgsmaatregelen*der bui tenlanders. De Britsche diplomatieke vertegen woordiger te Barcelona heeft de laatste hand gelegd aan de voorbereiding der evacuatie van het personeel en van de Britsche onderdanen ongeveer 200 personen indien de noodzakelijkheid zich mocht voordoen. De kruiser „De vonshire” en de torpedobootjager „Grey hound” bevinden zich In de nabijheid om de Engelschen eventueel aan boord te nemen. De dertig, Amerikanen die zich te Bar celona bevinden, hebben opdradht ge kregen zich gereed te maken om te ver trekken. Een Amerikaansóhe torpedo jager, welke voor de kust ligt, heeft draadloos opdracht gekregen naar Cal- detas te stoomen om hen aan boord te nemen. De Zweedsche fleering heeft den Zweedschen gezant en het personeel van het gezantschap vergunning gegeven de stad te verlaten „in geval van ernstig gevaar”. Van semi-officieelë zyde wordt uit Ber lijn medgedeeld: Naar vernomen wordt, zal de leider van I de internationale vluchtelingencommissie, Rublee, waarschijnlijk nog in den loop van deze week uit Parys terugkeeren. Aan Duitsche zyde zullen de besprekin gen over het probleem der Joodsche emi- b’eheerscht f &ratie tlians hoor ministeraldirektor Wohl- rath, van het ryksministerie voor economi sche zaken geleid wonden. Uit Parijs meldt Havas: Het bestuur der intergouvernementeele commissie voor het vluchtelingenvraagstuk is gisterochtend om halfbwaalf onder voorzitterschap van Lord Winterton aan de Quai d’Orsay bijeen ge komen om kennis te nemen der uiteenzet tingen van Rublee over zijn besprekingen met de rijksautoriteiten. Naar de meening van welingelichte krin gen te Londen zal de vergadering der inter- gouvemementale commissie voor het vluch telingenvraagstuk, welke Donderdag zou worden gehouden, met het oog op de jong ste gebeurtenissen dn Duitschland wel eens kunnen worden vertraagd. De emigratie uit Polen. In antwoord op een interpellatie van ge neraal Skwarczynski betreffende massa emigratie der Joden, heeft de Poolsche mi nister-president Skladkowski het volgende, verklaard: De regeering is het met de dnterpellan- ten eens, dat voor een oplossing van het Joodsche vraagstuk in. Polen een der be langrijkste middelen ^en aanzienlijke ver mindering van het aantal Joden voor emi gratie is. De emigratie is niet alleen on misbaar om politieke redenen, maar vooral om demographische en economische, aan- Plan beteekent niet, dat oorlog wordt verwacht. Minister-president^rChamberlain Weeft gisteravond een rdftiorede gehouden/ over uen vry willigen nutionalen dienst, daarin hy o.m. zeide; „Ik spreek hier over een plan, dat ons gereed moet maken voor den borlog. Dat wil niet zeggen, dat ik oorlog verwacht. Ge wfeet, dat ik alles gedaan heb en alles zal blyven doen om den vrede voor ons en voor anderen te behouden. Wy zullen nooit een oorlog beginnen. Maar we zouden kunnen worden gedwongen deel te nemen aan een oorlog, die door anderen is begonnen, of we zouden zelf kunnen worden aangevallen, als de regeering van een ander land zou denken, dat we ons niet met succes konden verdedigen. „Hoe beter wij zijn voorbereid om ons te verdedigen, des te onwaarschijnlijker wordt het, dat een aanvaller zich waagt aan een avontuur, dat zoo weinig be looft. „In de tweede plaats wil ik zeggen, dat de moderne oorlog niet gelijk is aan vroo- gere oorlogen. De ontwikkeling der lucht vloten heeft ons beroofd van de veiligheid, die wy als eilandbewoners bezaten, en evenals in de landen .van het contingent zullen burgers evenzeer slachtoffers van’ aanvallen zyn als soldaten, matrozen en vliegers. Zij zullen waarschijnlijk de eer ste slachtoffers zyn. Daarom moeten wy als wy de burgerbevolking in^oorlogstyd wenschen te beschermen, de daarvoor nood- zakelyke organisatie reeds in vredestijd voorbereiden. Sterker riog: wij moeten in vredestijd oefenen ,want daarvoor zal^een tyd meer zijn, als de oorlog begonen«f Ge zult dan ook zien, dat ons plan voor' de vei ligheid even noodzakelyk is als slagschepen of kanonnen of vliegtuigen, hoewel men daaraan evenmin als aan dat oorlogsmate riaal de beteekenis moet hechten, dat er spoedig een oorlog zal komen of dat het zelfs te eeniger tijdj tot een botsing zal komen^’ De minister zeide er den nadruk op te willen leggen, dat de regeering pproept tot vrijwilligen dienst, „Er zyn er aldus zei- dp hij die van Meening zijn, dat de ver plichte dienst veel doelmatiger zou zijn, maar dwang is niet in overeenstemming Een proclamatie. De proclamatie van den staat van oor log in de geheele centrale zone, is op de belangrijkste punten van Valencia aan geplakt. De proclamatie houdt in dat net hoogste gezag in deze zone wordt opgedragen aan generaal Miaja, als on- mlddellijk vertegenwoordiger der regee ring. Sedert het uitbreken der vijandelijk heden heeft het repjibllkelnsche Spanje geleefd onder deri alarmtoestand, die btmtrkt U dtn httrlijk opwdtktnin t buiUngtvoiu middtl. Het xhnh ■athl tn wemtandsvermoten, m it mtrtn. Gm/i bettr middel om iomü fit te worden! ABONNEMENTSPRIJS: per kwartaal 2.25, per week 17 cent, overal waar de bezorging per looper geschiedt. Franco per post per kwataal 3.15. Abonnementen worden dagelijks aangenomen aan ons Bureau: MARKT 31, GOUDA by onze agenten en loopers, den boekhandel en de postkantooren. Onze bureaux zyn dagelijks geopend van 9—6 uur. Administratie latere 2745. Postrekening 48400. lOUBSCHE Wllffi. FRANKRIJK EN SPANJE. De Temps bepleit het zenden van een agent naar Burgos. De Temps schryft: „Hoeveel bitterheid het vraagstuk der Italiaansche inmenging ook tereent by ons moge wekken, het lyK». toch weinig wenschelyk, dat Krankryk zou wijken van de niet-inmengingspolitiek, waaraan Engeland, naar het betuigd heeft, trouwens trouw blyft. Maar niet-inmen- ging beteekent niet, dat Frankryk zich des- «•interesseert. Het Fransche belang eisciit, 'tiat Spanje slechts voor de Spanjaarden blyft, welke de regeenngsvorm -ook mag zijn. Indien dus in geval van een definitieve overwinning der nationalisten zou blijken, .dat er in Spanje buitenlandsche vestigingen ’zouden blyven,^n stryd met de beloften van Mussolini en Franco, dan zou het de gebiedende plicht van Frankryk zijn, zich een positie te verschaffen, waarin com pensatie ligt. Men kan verscheidene van dergelyke posities waarnemen, die zeer goed bezet zouden kunnen worden. Het is zeker te wenschen, dat het niet zoover be hoeft te komen. Om het vermijden is het misschien niet voldoende passief af te wachten. Als men, ondanks persoonlijke sympathie voor de republikeinen, toegeeft, dat Franco waarschijnlijk de overwinning zal behalen, zou het dan geen aanbeveling verdienen, dat men dengenen, die zich by Franco welbewust aandienen ajs tegenstan ders der democratieën, niet het veld vry laat De socialistische leider der Belgische regeering heeft deze vraag bevestigend beantwoord door een agent naar Burgos te zenden. Als Frankrijk tot een derge- lyken stap besloot, zou men daarin geen overgave behoeven te zien voor een ideologie, die door de meerderheid van het Fransche volk wordt afgekeurd, maar slechts een daad ter bescherming van het nationale belang. Zou men zich bovendien niet in herinne ring kunnen brengen, dat de regeeringen •van Frankrijk en Duitschland zich by haar verklaring van 6 December verplicht heb ben in contact te blyven ten aanzien van

Kranten Streekarchief Midden-Holland

Goudsche Courant | 1939 | | pagina 1