HUIK NIEUWS- EN ADVERTENTIEBLAD VOOR GOUDA EN OMSTREKEN BERGAMBACHT, BERKENWUUDE, BODEGRAVEN, BOSKOOP, GOUDERAK, HAASTRECHT,MO^D^ICT, E™-™-- NIEUWERKERK, OUDERKERK, OUDEWATER, REEUWIJK, SCHOONHOVEN, STOLWIJK WADDINXVEEN, ZEVENHUIZEN, 78e Jaargang Donderdag 20 Juli 1939 MOORDRECHT, Dit blad verschijnt dagelijks, behalve Zon- en Feestdagen Beveiliging van onze land- en zeegrenzen. Onze mannen paraat, Heftige strijd der Chineesche nationalisten tegen landverraders. HET DERDE OORLOGSJAAR IN HET VERRE OOSTEN. tl TE3EH R 3 0 MOERCAPELLE. enz. MA /No. 20088 Engeland zal het moeilijk krijgen.. QNV-ERZOEND om itid. de oude zender Daventry in gebruik geno- men. ml* uob mar na <mt am» XMMK. «mr ksva «mm o «eet- «ter 3LS gelijke crisis. Op de vraag, of Roosevelt bij zijn aan staande reis door de westelijke staten zich ten aanzien van de neutraliteitskwestie tot het volk zou wenden, antwoordde de secre taris: „Van een ding ben ik zeker: dat de president .zoolang het congres niet bijeen is, vuriger dan ooit zal bidden, dat het niet tot ê?n nieuwe crisis in Europa moge ko men.” DE TAAL IN HET PROTECTORAAT. Decreet inzake tweetalig systeem nog niet gepubliceerd door de Tsjechen. De helper van Von Neurath, Herman Frank, heeft eenigen tyd geleden den Tsje- chischen minister-president een ultimatum gesteld voor het afkondigen van het de^e 't, waarbij het tweetalig systeem wordt inge voerd bij de autonome Tsjechische bestuurs lichamen. Als uiterste datum had Frank 15 Juli gesteld, doch het decreet is nog niet gepubliceerd, uit vrees voor de gevolgen onder de bevolking. Om moeilijkheden te vermijden is minister-president Elias mei vacantie gegaan. De Duitsche pers wordt evenwel ongedul dig en de adjunct-burgemeester van Praag, de Duitscher Pfitjher, heeft gezegd, dat dn Tsjechen niet moeten vergeten, dat zij in het centrum van Duitschland liggen en dat het niet aan gaat, dat het geheele Duitsche transportwezen stuit op de woorden: „Ik versta geen Duitsch”. MIJN ZONDER STROOM. 1200 arbeiders kunnen niet naar boven komen. Toevoerkabel door brand vernield. De kabel, welke de electrische centrale tf Luik verbindt met den transformator van de steenkolenmijn Limburg-Maas, is ovei de geheele lengte, 1500 Meter, door brand vernield. De steenkolenmijn is hierdoor geheel van stroom verstoken en 1200 arbeiders be vinden zich werkloos onder den grond. Volgens de laatste berichten begint be- reden in de mijn de lucht slecht te worden De mijnwerkers hebben zich beneden aan de schachten verzameld en de directie van de mijn poogt hen van dranken te voor zien. De „Prager Zeitungsdienst” schrijft dat indien het Tsjechische volk zijn passieve houding wil bewaren, Duitschland zelf de noodige maatregelen -zal nemen om op krachtige wijze de nog hangende vraagstuk ken op te lossen, o.a. het vraagstuk der taal. De waarnemend minister-president Havelna, heeft door middel van de radio een oproep gericht tot het Tsjechische volk dc politiek der nationale solidariteit te er kennen en een einde te maken aan de fluistercampagne. gaan bestoken zullen zij een feilen tegen stand bieden. Zij liggen er gecamoufleerd achter lage glooiingen van graszoden, die beschutting bieden tegen „stekende” escadrilles. En verderop in het land, rechts van verblijf, den grijzen grintweg, die zich uitstrekt door het vlakke landschap met*kijn lage, onder donker lommer verborgen boeren erven heeft men gebruik gemaakt van een oud fort, waar men ook nu nog een scherfvrije dekking vindt Er staan zwa- re mitrailleurs, die den grijzen weg tus- Nader wordt gemeld, dat op de’conferen tie te Washington de Vereenigde Staten, Engeland, Nederland, Brazilië en Ar gentinië vertegenwoordigd zullen zijn. Naar schatting hebben gedurende het jaar 1938 120.000 tot 140.000 vluchtelingen Duitschland verlaten. Voor de eerste vier maanden van 1939 wordt het cijfer on 29.000 geschat. Daarbij komen nog degenen, die met hulp van andere organisaties Duitschland verlaten hebben en degenen, die zonder hulp of op illegale wüze zijn ge ëmigreerd. Slechts een deel van al deze menschen heeft zich duurzaam gevestigd en het is van het grootste belang, dat ook de andere vluchtelingen permanente haard steden krijgen. DE ONDERHANDELINGEN TE MOSKOU WEER VERDAAGD. Nog geen stap verder. Na het onderhoud van de ambassadeurs van Groot-Brittannië en Frankrijk met Mo- lotof heeft men te Parijs den indruk, dat dc toestand niet merkbaar is veranderd. Seeds en Naggiar hebben de standpunten van hun regeeringen uiteengezet ten aan zien van de vraagstukken, waarover men het nog niet eens is geworden, te weten: de opnoeming der te waarborgen staten, de definitie van indirecte agressie en de Rus sische eisch met betrekking tot militaire besprekingen parallel aan de diplomatieke onderhandelingen. Men meent te weten, dat de regeeringen van Londen en Parijs hun standpunt heb ben gehandhaafd ten aanzien van deze drie kwesties ne dat Molotof na afloop van het onderhoud verklaard heeft de kwesties aan ztfn regeering te zullen voorleggen. Binnenkort zal een nieuwe ontmoeting plaats vinden. Ambassadeur von Schulenberg zal waar- schijnlylc volgende week uit Moskou naar Berlijn terugkeeren om Hitler verslag u’t te brengen over de Engelsch-Russische on derhandelingen en de mogelijkheden ter verbetering van de Duitsch-Russische han- Melsbetrekkingen. Steeds meer Duitsche vrouwen in beroepen. ^Principes wijken voor het gebrek aan arbeidskrachten. De arbeidersschaarschte in Duitschland dwingt de nat.-soc. autoriteiten steeds meer, de vervanging van mannelijke d<-ov vrouwelijke werkkrachten in alle beroepen, waar dat mogelijk is, onder oogen te zien Deze toestand is lijnrecht in strijd met de eertijds door de nationaal-socialistisehe leiders opgestelde beginselen, volgens wel ke de vrouw zich uitsluitend behoorde bezig te houden met gezinswerk; de theorie heeft voor den nood moeten wijken. Zoo wordt het percentage vrouwelijke be dienden op de kantoren steeds hooger. Van de 400.000 personen, werkzaam in‘banken en verzekeringsbedrijven zijn 102.000 vrou wen. De organen der nationaal-socialistischc partij trachten vrouwen en meisjes ever te halen zich aan nuttigen arbeid voor het kan men zich niet onttrekken aan den In druk, dat de oorlog met volle kradht wordt voortgezet. Slechts wordt hij op het oogen- blik in hoofdzaak met indirecte middelen gevoerd. China bezorgde Japan een onaange name verrassing. Wanneer de Japanners zich met de doc trine gewapend hebben, dat zij zich naac China begaven ter wille van een innige vriendschap en samenwerking, is het hun daarmede misschien inderdaad ernst. Maar groot is de tegenstand tegen een bescherm heerschap; zooveel moderniteit heeft ook China reeds in zich opgenonien, dat het van rijn zelfbeschikkingsrecht niet wil afzien. Dit is de groote verrassing, die de wereld beleefd heeft. Toch moet men er zich voor hoeden, dit probleem zoo schematisch te zien ,als dik wijls gebeurt. De koelie is een wezen met een kleinen horizon. Hy werkt voor een ieder, die hem geld geeft. De boer is een heftig individualist en heeft meer dan ooit behoefte aan rust. Hy schikt zich slechts ongaarne naar voorschriften en maatrege len. Desondanks staan deze bevolkingsla gen nog achter Tsjang Kai Sjek, die in het verre Setsjeean legendarisch geworden s schen de groene landen beheerschen. Er is infanterle-geschut opgesteld cfn, de onderkomens die in 1914 werden aange- 1 legd zijn ook nu nog van waarde. Er zijn stellingen bij, die doen denken aan kip-, penrennen. Ze zijn met kippengaas overtrokken en dit kippengaas heeit men doorvlochten met grauwe jute. Zoo wordt hun aanwezigheid onzichtbaar voor het oog van vijandelijke verkenners. Er ligt, ergens achter de duinen, een klein, wit kerkhof. Er rijst rank tegen den hemel een smalle, roode vuurtoren. Daaronder hurkt het kustdorp met roode daken boven baksteenen muren. In den lagen «haag rondom de graven zingt een ovgel. De zomer staat te trillen boven het land. Dit is een landschap van vrede. Maar temidden van dit landschap van vrede treft ge de dreigende aanwezigheid van een batterij kustartillerie aan Drie stukken van 15 e.M. De lange, slanke vuurmonden zijn gecamoufleerd. Zij wor den uit een centraal punt, daar waar het uitzicht over zee onbelemmerd is, ge commandeerd. Hoogte en afstand van het vubr worden daar gemeten. De scho ten worden gelost op een plaats die voor het scheepsgeschut onvindbaar is. Vlakbij de duinen dicht bij een oud fort staat luchtdoelgeschut opgesteld. Geschut van 8 c.M. Daar boven in de duinen liggen als ge weldige roofdlerkoolen onder hun be dekking van gespannen gaas en slingers van jute de direct vurende batterijen en op het hoogste punt van den omtrek legert de hoofdcommandopost der kust- artlllerfe. Door de kijkgaten speurt ge een smalle strook blauwe zee en blauwe lucht. Tusschen de witte branding op de bank en de kust zullen vijandelijke sche pen een doortocht moeten zoeken. Zij zullen het dan moeten doen onder het nabije vuur dezer onder zond en helm verscholen stellingen. Er ligt verderop in den polder een boerderij. Deze boerderij heeft ’n koeien stal. Zoo zijn boerderijen. De koeien staan in de wel. Het leger heeft de stal I omgetooverd in een behoorlijk soldaten- Abonnementen worden dagelijks aangenomen aan ons Bureau: MARKT 31. GOUDA bjj onze agenten en loopers, den boekhandel en de postkantooren. Onze bureaux zijn dagelijks geopend van 96 uur. Administratie en Redactie Telef Interc 2745. Postrekening 48400. ABONNEMENTSPRIJS: per kwartaal 2.25, per week 17 cent, overal waar de bezorging per looper geschiedt. Franco per post per kwataal 3.15. VLUCHTELINGENVRAAGSTUK ZAL OP HET WITTE HUIS BESPROKEN WORDEN. Conferentie te Washington. Op de vergadering van de Intergouverne- menteele Commissie voor het Vluchtelin genvraagstuk heeft de Amerikaansche ver tegenwoordiger, Myron Taylor, namens Roosevelt den voorzitter en de ondervoor zitters uitgenoodigd tot een conferentie op het Witte Huis in de eerste week van Sep tember voor de bespreking van het vraag stuk der vluchtelingen uit Midden-Europa. Verder heeft de voorzitter voorgesteld, dat men afwijkt van het tot dusverre in acht genomen beginsel, volgens hetwelk slechts 92 millioen dollar ter beschikking j regeering den vluchtelingen stonden. Een zeer zwakke band tusschen regeering en regeerden! Maar juist deze onontwikkeldheid, die weinige samenhang, die tusschen -China en tÜn 400 millioen inwoners bestaat, blijkt tegelijk een factor van kracht te zijn. China strijdt met zijn oneindigheid. Japan met zijn gedisciplineerde gedrongenheid. China bedient zich van zijn Soepelheid, Japan van z[jn stevigheid. Dit beeld geven de beide strijdende partijen thans te zien. Het is in de Chineesche geschiedenis niet zonder voorbeeld. Maar het langzame opslokken van veroveraars, dat zich in China in vroe gere eeuwen voltrok, slaat toch niet geheel op datgene, wat zich thans afspeelt. De fac- tor tijd heeft zich n.l. grondig veranderd. In vroeger tijden konden zich de overwin naars rustig verheugen in het bezit van meer of minder groote deelen van het enorme complex voor en aleer zij tot nieu we veroveringen overgingen. Dit is met groote waarschijnlijkheid in het begin oc'c Japan’s idee geweest. Het had het oog slechts op de Noordelijke vijf provincies laten vallen. Maar in onze tijden was deze beperking een twijfel achtige onderneming Wanneer de materieele samenhang van Chi na al dun was, de psychische was des te grooter en China had een activistische r<>- geering. Zij gaf niet toe, ook niet wanneer zij van Nanking naar Hankau en van daar naar Tsjoengking verdreven werd. Waar deze regeering zich ook bevindt, steeds zal zij trachten een nieuw leger op de been te brengen. Sinds jaren had Tsjiang Kai Sjek er zich op voorbereid, dat in Setsjoean In een komenden oorlog zyn laatste hoofdstad zou zün en daar heeft hij een zij het ook nog kleine wapenindustrie geschapen. Nog dit jaar heeft hij machines uit het bezette gebied over de Jangtsé naar Setsjoean la ten brengen. Sinds den val van Hankau hebben greo- tere gevechten tusschen de beide tegenstan ders niet plaats gehad. Maar desondanks Groote brand te Londen. Zender Droitwich door bliksem ge* troffen. De groote hal van de Londensche groen, temarkt nabij de Theems ie een prooi deï 1 vlammen geworden. De brandweer heeft alles an tiet werk gesteld om te voorkomen, dat het vuur de Southwark-Kathedraal in de nabijheid aan tast. Gisteravond'even na zeven uur werd de zender Droitwich van de BBC door den bliksem getoffen, waardoor hij onbruik baar werd gemaakt. Korten tijd later werd O Nederland, let op Uw saeck! i ETER dan mededcellngen in de Ka- D mer, dat er per dag niet gerekend de aanschafflngskosten van materiaal honderdduizend gulden extra wordt be steed aan onze grens- en kustr-verdedi- ging overtuigt een bezoek, een bezoek onder deskundige leiding en op uitnoo- dlging van den chef van Generalen Staf, aan die plaatsen waar onze defensie haar 1 beste krachten heeft geconcentreerd. I Wij trekken langs die plaatsen, wij zien loopgraven en batterijen, wij zien forten 1 en listig gecamoufleerde stellingen Aan de kust en aan onze grenzen Er speelt een kind naast een kazemat Ergens in Holland waar het uitzicht wijd Is over de vlakke, stroomende rivier en over de lage, koele uiterwaarden. De zon is heet, klaprozen en korenbloemen staan te bloeien tusschen het hooge gras. Daar- tusschen speelt een kind zijn zorgeloos spel. Daarachter rijst de strakke vorm van een laag cementen gebouw en uit een der openingen dreigt dc mond van ons nieuwste afweergeschut, ons pant- ser-afweergeschut Het kind speelt aandachtig verder. Dat deze aandacht nimmer verstoord moge worden De dag is licht en helder. In de mid dagzon ligt het zand van duinen en stranden te blinken; een mijnenveger I vaart uit. Blauwgrijs tegen den blauwen, trillenden horizon. Twee vliegtuigen trekken hun snelle arabesken tegen een zomerschen hemel. Dit is een land om van te. houden: duinen en weiden, stranden en blauwe zee. Dit is een land om te ver dedigen als het ooit noodzakelijk mocht worden. Wat niemand hoopt. Maar als i het ooit zoo ver mtoht komen Wel, er -lve i “««en In dezen dijk verscholen ettelijke sche crisis zou komen. Hij voegde hieraan mitrailleumesten Als ooit vijandelijke vliegtuigen deze belangrijke kustplaats •ciirgcnnuviuvvio uc itiiiviikiiigniiuien- dfifiTi bestaken zullen ?ii non feilen te<ren_ pten wijzen op de mogelijkheid van een der- volk te wijden, en geen- tyd te verspillen met dingen van secundair belang. De „Vrh kischer Beobachter” publiceert o.m. een ar tikel, getiteld „Van de piano naar de schrijfmachine”, waarin kantoorwerk leven dig aangeraden wordt aan de Duitsche vrouwen. „De pianiste zal commercieel secretaresse worden, de vroegere tooneel* speelster wordt boekhoudster, de beeld houwster wordt cartograaph”, zoo schrijft het blad. De vrouwelyke arbeidskrachten worden trouwens niet beperkt tot ‘de kantoorberoe- pen. Binnenkort zullen in de meeste groote steden m Duitschland op de tram conduc trices staan. QNVERZOEND en nog zonder eerige kans op een vorm van samenleving, die voor beide aannemelijk zou zijn, zijn de Centrale Chineesche en de Japansche regee ring zoo juist het derde oorlogsjaar inge- gaan. Sinds den eersten dag van dezen strijd om het bestaan strjjd om het be staan voor beide is duidelijker komen vast te staan, waar de kracht van de twee mogendheden ligt. Japan heeft zijn moderniteit, zijn organi satie, zjjn kapitaalmarkt en zijn industrieele bewapening voor op zijn tegenstander. Het ging den oorlog in met een sterk leger, dat verre superieur was aan de Chineesche strijdkrachten. China had slechts een he- trekkelijk kleine kern van goede troepen n deze werden in den strijd om Sjanghai ten zeerste verzwakt. China is ook op het oogenblik nog geen moderne staat, die In staat is, al zijn krachten te concentreeren. Zijn wapenindustrie, voor zoover aanwezig, werd reeds onmiddellijk na het begin van den oorlog lamgelegd, want zy lag voor een groot deel in de zóne der veldslagen. Een centrale administratie, die Japan in hooge mate heeft, bestond in China sle.’hts in een beginstadium. En ondanks het feit, dat China een veel grooter grondgebied be zit, dat het een veel grootere bevolking heeft en dat het over enorme natuurlijke rijkdommen beschikt, vormen de cy'fers van ae Chineesche staatshuishouding slechts een klein deel van die der Japansche. Men bedenke, dat China’s staatsinkom sten in het eerste kalenderjaar van den oorlog, het jaar 1937, toen slechts de twee de helft onder buitengewone omstandighe den leed, 330 millioen Amerikaansche dol lars bedroegen, waarvan echter de regee ring in Nanking voor allerlei uitgaven slechts 199 millioen voor haar reusachtig rijk inderdaad kon gebruiken. Daan an werd nog HP millioen uitgegeven voor militaire doeleinden, zoodat voor werkelijk admi nistratieve uitgaven van iederen tard en van daar sterkere aantrekkings kracht uitoefent dan van dichtbij. Het gevaar voor Tsjang Kai Sjek dreigt uit de kringen der rijke Chineezen in de groote, prachtige havensteden en van onte vreden en wraakzuchtige, uitgeschakelde politici. Zij beschuldigen Tsjang Kai Sjek van communistische denkbeelden. Verder zeggen de Chineesche kapitalisten, dat hun belangen «rider den hüidigen toestand lijden en dat zy over talrijke groote zaken met de Japanners tot overeenstemming zouden kunnen komen, indien het niet zoo ge vaarlijk zou zijn... Want de nationalistische terroristen zitten niet stil. Tn het laatste jaar zijn niet minder dan 160 pro-Japan- sche Chineesche elementen vermoord. Er moet nog gesproken worden over den monetairen tegenstand, die de Chineezer. bieden, ondersteund door Engeland, Amer>- ka en Frankrijk. Het is uiterst moeilijk voor Japan, het betalingsmiddel van China te verdringen en de valuta van het land van zijn eigen systeem afhankelijk te ma- ken. Ondanks alle maatregelen heeft dc joean zich tot nog toe goed weten te hou den en steeg onlangs in Sjanghai nog eens boven den jen. Desondanks denkt Japan er niet over zijn doeleinden in China op te geven. Vooï het derde jaar van den oorlog kan men voorspellen, dat het vol zal zijn van Japan sche pogingen, Engeland te dwingen, zijn steun aan Tsjang Kai Sjek te staken on zelfs Japan in China te helpen. Het doel van Japan is de onbestreden hegemonie in hot Verre Oosten. directen steun zou verleenen. De vertegen woordigers van de Vereenigde Staten, Frankrijk, Bra-zilië en de Dominicaansche republiek wilden deze kwestie aan hun ro- geeringen voorleggen. GOIIDSCHE (4)1 RAM. ADVERTENTIEPRIJS: Uit Gouda en omstreken (behoorende tot den bezorgkringj 1—5 regels f 1J0, elke regel meer 0.25. Van buiten Gouda en den beznrgkring: 1—6 refeels f 1M elke regel meer f 0.30 Advertentiën in het Zaterdagnumme’- 20 bijslag op den prijs. Liefdadigheids-advertentiën de helft van den prils. INGEZONDEN MEDEDEELINGEN: 1—4 regels 2.25, elke regel meer 0.50. Op de voorpagina 50 hooger. Advertentiën kunnen worden ingezonden door tusschenkomst van «oliede Boek handelaren. Advertentiebureau* en onze agenten en moeten daags vóór de plaatsing aan het Bureau zijn ingekomen, teneinde van opname verzekerd te zijn. Gewone advertentiën en ingezonden mededeel ingek bjj contract tot zeer gereduceezden prijs Groote letters en randen worden berekend naar plaatsruimte. In een bescheiden vertrek op de boer derij woont de commandant Waar de troep legert het is een axioma is de commandant ingekwartierd Het komt aan het moreel ten goede. Op talrijke plaatsen rijzen de „aspes- g&” wegversperringen van rails in ALS ER CRISIS KOMT KAN ROOSEVELT HET CONGRES TOCH BIJEENROEPEN. De secretaris van het Witte Huis heeft tegenover verslaggevers verklaard, dat een buitengewone zitting van het congres zal woi den bijeengeroepen, indien zich in Euro pa een crisis voordoet. Stephen Early, perssecretaris van Roo sevelt, zeide, dat het besluit tot uitstel van de beraadslagingen over de neutraliteits- i wetgeving beteekent, dat de president ge- dwongen zal zijn het congres in bijzondere zitting bijeen te roepen, indien het tusseh'-n dit oogenblik en Januari tot een Europee- loe. dat alle berichten van de diplomatieke vertegenwoordigers en de inlichtingendien-

Kranten Streekarchief Midden-Holland

Goudsche Courant | 1939 | | pagina 1