WEEKBI/AI) ZONDAG* 9 APEI1. ONDER DE OOGEN UK VOOR DE KRIMPENER-, ALBLASSER- EN LOPIKERWAARD. BUITENLAND. S. &W. N. vanN Menig 'eerzaam burger fronst tegenwoordig de wenkbrauwen, wanneer hjj aandachtig om zioh been zietwanneer hij let op de gropte maat schappelijke raadselen, die naar oplossing drin gen en welker oplossing altijd zoo zwaar blijft. Menig burger wendt met zekeren angst de blik ken naar de kapitalen of kapitaaltjes, die hij zelf met ijzeren werkzaamheid en verstandige zuinigheid heeft bijeengegaard of die hem door zijn' vader als de vruchten van diens arbeid zijn nagelaten. PRIJS DER ADVERTENTIE* Van 1 tot 5 regel»f Iedere regel meer- Groote Ietter» naar plaatsruimte. Inzending SCHOONHOVENSCHE COURANT. reeds lang dat moeilijke sociale vraagstuk trach ten te ontledenmaar tot nog toe zonder veel bevrediging. De arbeidende klassen zelven heb ben het ook ter hand genomen, en wat zij er van zullen maken is nog een raadsel. De ka pitalisten zullen het ernstig moeten onderzoeken, en wat zij voor de oplossing zullen kqnnen en willen doen is ook nog iu de toekomst ver borgen. De arbeiders zelven hebben het ter. hand ge nomen zeiden wij. In den laatsten tijd is dit ook in Nederland geblekenwerkstakingen be- hoorcn ook hier niet langer tot de groote zeld zaamheden, arbeidersvergaderingen worden in verscheidene plaatsen belegd, arbeidersvereenigin- gen zijn reeds bij menigte opgericht. Zoo gaat het langzaam maar zeker naar de oplossing heen, en daarom moet niemand be vreesd zijn liet vraagstuk onder <fc oogen te zien. Wie als de struisvogel zijn hoofd in de takken verbergt, zal het zwaar moeten boeten. Want het is volstrekt niet zeker dat die oplos sing langs den weg van verstandig overleg zal bereikt worden. Wanneer men bedenkt wat iu deze dagen in de straten van Parijs geschiedt en hoe het socialisme daar misschien den bur geroorlog in het leven roeptdan wordt men voorzichtig; geen enkele groote hervorming is zonder revolutie tot stand gekomendat is wsar. Door bloed en tranen leidt de weg van den vooruitgang. Het is niet anders. Maar ge lukkig leven wij tegenwoordig in een' tijd, waarin over de maatschappelijke verschijnselen meer wordt gedachtmeer wordt gesproken dan vroeger. Daarom moedig en met goeden wil het sociale vraagstuk ter hand genomen; wh zullen zalks in dit blad ook van tijd tot tijd doendaarom met de arbeiders zelven overlegd daarom hun getoond dat hun dikwijls treurige toestand niet met de koelheid van het eigen belang, maar met warme sympathie wordt be schouwd, maar hun tevens geleerd dat op den duur alleen zedelijke én verstandelijke ontwik keling hun' toestand kunnen verbeteren. Doet men dat, dan zal zeker de oplossing gemakke lijker geschieden dan anders, en al moet dan ook ten slotte etne revolutie den laatsten stoot aan de hervorming geven, dan zal men er ten minste iu Nederland voor hebben gezorgd, dat die revolutie niet te schrikkelijk zij. In het gevechtdat Maandag tujschen de opstandelingen te Parijs en de lihietroepen plaats had, zijn eerstgenoemde verslagen. «Maan- dag", zoo schrijft menvzijn twee kdrpseii der opstandelingen tegen MeudonChetillób en Rueil opgerukt. Zij zijn in wanorde op de vlucht geslagen. Gustave Floureus is gedood. De muiters hebben zware verliezen geleden. De honding der troepen was uitmuntend; de op standelingen rekenden er op dat de troepen zouden overloopen. De Times bevat een bericht uit Versailles volgens hetwelk 1&0U0 muiters gevangeu zou den zijn gemaakt. Te Parijs heerscht versla genheid. De bevolking van Versailles is' zeer verbolgen op de opstandelingen. Een ander PRIJS DEZER COURANT: Voor Schoonhoven per drie maanden f 0,60. Franoo per post 0,70. Waarom? Is er gevaar?- Zijn die rijkdom men die huizendie fabriekendie handels goederen, die effecten, die schepen niet zijn wettig en onschendbaar eigendom Zal hij die niet bij zijn' dood in het bezit laten van zijne kinderenvan die kinderen aan wie kij het le ven gaf, die kij heeft opgevoed in de.Uud-HoL landsclie leer van werkzaamheidspaarzaamheid en'ondernemingsgeest, aan wiet belangen hij steeds zijne kracht heeft ontleendzoo dikwijls de arbeid bem overstelpte, zoo dikwijls er mis schien bij hem van die kleine wenschen opre zen nasr iets meer rust, iets meer genot? Is er dan gevaar dat hem dat wettig eigendom zal worden ontnomendat het erfrecht zijner kinderen zal worden miskend? Maar er zijn toch wetten In den staat, welke die rechten waar borgen, er zijn toch rechters in den staat, wier vonnissen naar die wetten recht doen, er zijn - toch machten in den staat, waardoor die wetten worden uitgevoerdI Waartoe dan die angst, waartoe dat weukbrauwgefrons, waartoe nu en dan die onrnstige blik in de toekomst? Op die vragen is een antwoord te geven. De tociale quaeetie ie aan de orde. Zie da«r het schrikbeeld. Zal die quaestie hare oplossing vin den laugs den weg van liet verstand en van den vrede; of langs liet gevaarlijke pad der revo lutie? Zie daar het raadsel. De sociale quaestie ia aan de orde. Wat be- teekent dat? Wat omvat die quaestie, welke men gewoon is zoo bij voorkeur de sociale te noemen? Er zijn immers tal van quaestiën in de maatschappijis die eene dan zoo bijzonder belangrijk en zoo bijzonder onrustbarend? 'l'oeu iu 1789 de groote ïransclie revolutie den stoot heeft gegeven aan den staatkundigen omkeer vau Europaeen omketr die in dë meeste staten eerst in 1S48 volkomen is tot stand ge komen, die in enkele, zooals Italië en Spanje, eerst thans schijnt verwezenlijkt te wordentoen is daarbij de zegepraal ingewijd der burgerij over den adel en de geestelijkheid. De burgerij, in hare vrijheden verkort door die twee standen en door de vorsten welke die standen zoowel steunden ala zij door hen gesteund werden, He burgerij heeft toen de erkenning harer rechten geëischt en de eerste plaats in het staatsorga nisme voor zich gevorderd. Na politiek te zijn mondig vefklaard, heeft zij van hare nieuwe bevoegdheden een ruim gebruik gemaakt om de vrijheid op elk gebied te veroveren, al heelt zij die veroveringen nog niet alle voltooidvrijheid van drukpers, van godsdienst, van onderwijs onafhankelijk van feu invloed der kerkvan vereeniging en Vergadering, van handel, van scheepvaart, van nijverheidvan rentebepal.ng bij de uitleening hier kapitalen, vrijheid in één woord voor de (tttwikkeling van haren geest, vrijheid voor de voiining harer rijkdommen. De daarop met reuzenschreden voortschrij dende stoffelijke onjlrikkeling der burgerij bo venal heeft aan delrereld eene gansch andere gedaante gegeven. Dè reusachtige fabrieken met hare geniaal uitgedachte en -fijn bewerkte ma chinerieën, de kolosjkle stoomschepen, die brug gen over den ocvaagk, de looverdraden der te legraaf, die het een« einde der aarde verbinden aan liet andere en ac markt te New York doen belreerschen door koopers te Londenzij alles verkondigen dg groote macht van het ka pitaal in het leven der gckeele maatechappij. Maar de ontwikkeling der burgerij heelt het akelige spook der armoede niet kunnen verdrij ven. Op de pleipev der prachtigste steden en te midden der opgjBkpopte kapitalen staat het nog steeds overeinrj; en vormt het juist met de schoonheid zijnrr omgeving een des te akeliger tegenstelling. De vorming der kapitalen heeft de gansche maatschappij goedgedaan. Zij heeft nieuwe behoeften geschapen, die weder nieuwen arbeid hebben gevraagdzij heeft duizenden handen werk, duizenden monden brood gege ven, maar zij beeft te scherper doen uitkomen dat het geld tusrehen de leden derzelfde maatschappij een ontzettend hoogen scheidsmuur heeft opgetrokkenaai)/ deze zijde de kapitalist, aan gene de proletariër, aan deze zijde rijkdom en genot, aan gene»nooddruft en ellende. De quaestie, welke alzoo tegenwoordig alge meen bekend is als de tociale bij uitnemend heid, betreft den toestand dier zoogenaamde ar beidende klassen/d. w. i. van die klassen der maatschappij, welke in dienst der grootere en kleinere kapitalistenfabrikantenwerkbazen en kooplieden bun' /arbeid verrichteu en hup loon verdienen. Hup toestand is somtijds allerdroe vigst. Met de zorgen voor een groot gezin be laden rusteloos bezig zes volle dagen in de weekkan de werkman toch menigmaal nauwe lijks zooveel verdienen, dat hij j in de allernood zakelijkste levensbehoeften van' vrouw en kin deren voorziet, terwijl een enkel ongeluk, eene eenvoudige ziekte voldoende is om hei gezin van een .sober be--taan te brengen tot volslagen ge brek. Zij die u dien toestand van den proleta- rieër, den man die niets besparen kan dan kinderen, in schelle, maar dikwijls zeer ware kleuren afschilderen, zij toonen u daar naast den eigenaar der fabriek, den werkbaas, den koopman zelven, die zich niets behoeft te ontzeg gen van gemak, genot of weelde en zij vragen u dan, wat te zeggen van een maatschappij, waarin de twee samenwerkers van hetzelfde pro duct zulk'een verschillend aandeel in denpiijs van dat product erlangen? Zij vragen u of niet liet leeuwensaandeel den kapitalist toevalt, en wanneer gij hun antwoordt dat de eenvoudigste wetten der maatschappij dit medebrengeu, dan vragen zij u of die wetten dan niet te veraie deren zijn, of haar invloed ten minste niet te verzachten is. Mannen van bekwaamheid en ernst hebbeu

Streekarchief Midden-Holland Kranten

Schoonhovensche Courant | 1871 | | pagina 1